Rig Veda 7.49.3: Mandala 7, Sukta 49, Mantra 3

Sukta 7.49

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Āpaḥ (Waters) with Varuṇa explicitly present as ṛta-guardian

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यञ्जनानाम् । मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.49.3

Transliteration

yā́sāṃ rājā́ váruṇo yā́ti mádhye satyānṛté avapáśyan jánānām | madhú-ścutaḥ śúcayo yā́ḥ pāvakā́s tā́ ā́po devī́r ihá mām avantu ||

Translation

In deren Mitte König Varuṇa schreitet, unter den Menschen das Wahre und das Unwahre erblickend; jene reinen Wasser, die Süße (Honig) träufeln, hell und läuternd: mögen mich hier diese göttlichen Wasser behüten.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यासाम्: of which (waters)
• यासाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-

• राजा: the king
• राजा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ (राजा-वरुणः = apposition)
• Type: Noun (Proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• याति: goes
• याति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु) ‘to go’

• मध्ये: in the midst
• मध्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• सत्यानृते: in truth and untruth
• सत्यानृते: अधिकरण
• Type: Noun (compound)
• Root: सत्य + अनृत (प्रातिपदिक-द्वन्द्व/समाहार)

• अवपश्यन्: seeing, beholding
• अवपश्यन्: कर्तृ (याति-क्रियायाः सहवर्ती)
• Type: Verb (participle)
• Root: अव + √पश् (धातु) ‘to see’

• जनानाम्: of the people
• जनानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• मधुश्चुतः: honey-dripping
• मधुश्चुतः: कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: मधु + √च्युत्/√च्यु (धातु) ‘to drip, flow’ → च्युत (कृदन्त) ; समास: मधु-च्युत

• शुचयः: pure, bright
• शुचयः: कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• याः: which
• याः: कर्तृ (आपः-सम्बन्धी)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-

• पावकाः: purifying
• पावकाः: कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पावक (प्रातिपदिक) < √पू (धातु) ‘to purify’

• ताः: those
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता-

• आपः: waters
• आपः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: आप् (प्रातिपदिक; ‘waters’)

• देवीः: goddesses, divine
• देवीः: कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• माम्: me
• माम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अवन्तु: may (they) help/protect
• अवन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) ‘to help, protect’