Rig Veda 7.38.2: Mandala 7, Sukta 38, Mantra 2

Sukta 7.38

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.38)

Devata: Savitar

Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

Samhita Patha (Devanagari)

उदु तिष्ठ सवितः श्रुध्यस्य हिरण्यपाणे प्रभृतावृतस्य । व्युर्वीं पृथ्वीममतिं सृजान आ नृभ्यो मर्तभोजनं सुवानः ॥

Transliteration

údu tiṣṭha savitaḥ śrudhy asyá hiraṇya-pāṇe prá-bhṛtāv ṛtásya | vy ùrvī́ṃ pṛthvī́m amátiṃ sṛjān á ā́ nṛ́bhyo marta-bhójanam suvān áḥ ||

Translation

Erhebe dich, o Savitar; höre dies — o Goldhändiger — beim Vorwärtstragen der Wahrheit (ṛta). Weit entlässt du die weite Erde und den unbegrenzten Gedanken, den Menschen die Speise bringend, die den Weg des Sterblichen trägt.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उदु: up, forth (now/indeed)
• उदु: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (upasarga) + उ (enclitic particle)

• तिष्ठ: stand up; arise
• तिष्ठ: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• सवितः: O Savitṛ (the Impeller/Sun)
• सवितः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• श्रुधि: hear; listen
• श्रुधि: —
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हिरण्यपाणे: O golden-handed one
• हिरण्यपाणे: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: हिरण्यपाणि (प्रातिपदिक; हिरण्य + पाणि)

• प्रभृतौ: in the bringing-forth; at the setting-in-motion
• प्रभृतौ: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: प्रभृति (प्रातिपदिक)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• वि: apart, widely, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (upasarga)

• उर्वीम्: the broad one
• उर्वीम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective (as noun)
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• पृथ्वीम्: the earth
• पृथ्वीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथ्वी (प्रातिपदिक)

• अमतिम्: unfailing thought; undeluded insight
• अमतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमति (प्रातिपदिक; a- + मति)

• सृजानः: releasing; sending forth
• सृजानः: कर्तृ (of the participial action)
• Type: Verb (participle)
• Root: सृज् (धातु)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga)

• नृभ्यः: to men
• नृभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• मर्तभोजनम्: mortals’ nourishment; food for men
• मर्तभोजनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मर्तभोजन (प्रातिपदिक; मर्त + भोजन)

• सुवानः: pressing/producing; generating
• सुवानः: कर्तृ (of the participial action)
• Type: Verb (participle)
• Root: सु (धातु; ‘to press/produce’ in Vedic, esp. Soma) अथवा √सू ‘to impel/beget’ (contextual)