HomeRig VedaMandala 7Sukta 38Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.38

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.38)
Devata: Savitar
Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

उदु तिष्ठ सवितः श्रुध्यस्य हिरण्यपाणे प्रभृतावृतस्य । व्युर्वीं पृथ्वीममतिं सृजान आ नृभ्यो मर्तभोजनं सुवानः ॥

उदु॑ तिष्ठ सवितः श्रु॒ध्य१॒॑स्य हिर॑ण्यपाणे॒ प्रभृ॑तावृ॒तस्य॑ । व्यु१॒॑र्वीं पृ॒थ्वीम॒मतिं॑ सृजा॒न आ नृभ्यो॑ मर्त॒भोज॑नं सुवा॒नः ॥

údu tiṣṭha savitaḥ śrudhy asyá hiraṇya-pāṇe prá-bhṛtāv ṛtásya | vy ùrvī́ṃ pṛthvī́m amátiṃ sṛjān á ā́ nṛ́bhyo marta-bhójanam suvān áḥ ||

Rise up, O Savitar; hear this—O golden-handed—at the forward bearing of the Truth. Wide you release the vast earth and the unbounded thought, bringing to men the nourishment that supports the mortal journey.

उत् । ऊँ॒ इति॑ । ति॒ष्ठ॒ । स॒वि॒त॒रिति॑ । श्रु॒धि॒ । अ॒स्य । हिर॑ण्यऽपाणे । प्रऽभृ॑तौ । ऋ॒तस्य॑ । वि । उ॒र्वीम् । पृ॒थ्वीम् । अ॒मति॑म् । सृ॒जा॒नः । आ । नृऽभ्यः॑ । म॒र्त॒ऽभोज॑नम् । सु॒वा॒नः ॥उत् । ऊँ इति । तिष्ठ । सवितरिति । श्रुधि । अस्य । हिरण्यपाणे । प्रभृतौ । ऋतस्य । वि । उर्वीम् । पृथ्वीम् । अमतिम् । सृजानः । आ । नृभ्यः । मर्तभोजनम् । सुवानः ॥ut | oṃ iti | tiṣṭha | savitariti | śrudhi | asya | hiraṇya-pāṇe | pra-bhṛtau | ṛtasya | vi | urvīm | pṛthvīm | amatim | sṛjānaḥ | ā | nṛ-bhyaḥ | marta-bhojanam | suvānaḥ

उदुup, forth (now/indeed)
उदु:
TypeIndeclinable
Rootउद् (upasarga) + उ (enclitic particle)
तिष्ठstand up; arise
तिष्ठ:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
सवितःO Savitṛ (the Impeller/Sun)
सवितः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
श्रुधिhear; listen
श्रुधि:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिरण्यपाणेO golden-handed one
हिरण्यपाणे:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootहिरण्यपाणि (प्रातिपदिक; हिरण्य + पाणि)
प्रभृतौin the bringing-forth; at the setting-in-motion
प्रभृतौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootप्रभृति (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
विapart, widely, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (upasarga)
उर्वीम्the broad one
उर्वीम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (as noun)
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
पृथ्वीम्the earth
पृथ्वीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
अमतिम्unfailing thought; undeluded insight
अमतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमति (प्रातिपदिक; a- + मति)
सृजानःreleasing; sending forth
सृजानः:
कर्तृ (of the participial action)
TypeVerb (participle)
Rootसृज् (धातु)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga)
नृभ्यःto men
नृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
मर्तभोजनम्mortals’ nourishment; food for men
मर्तभोजनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमर्तभोजन (प्रातिपदिक; मर्त + भोजन)
सुवानःpressing/producing; generating
सुवानः:
कर्तृ (of the participial action)
TypeVerb (participle)
Rootसु (धातु; ‘to press/produce’ in Vedic, esp. Soma) अथवा √सू ‘to impel/beget’ (contextual)