Adhyaya 8
Midday Soma pressing (Madhyandina-savana).
Mantras
Mantra 1
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्यादि॒त्येभ्य॑स्त्वा । विष्ण॑ उरुगायै॒ष ते॒ सोम॒स्तᳪ र॑क्षस्व॒ मा त्वा॑ दभन्
উপয়াম-গ্ৰহণে গৃহীত তুমি—আদিত্যসকলৰ বাবে। হে উৰুগায় বিষ্ণু, এই সোম তোমাৰেই; তুমি ইয়াক ৰক্ষা কৰা—যেন তেওঁলোকে তোমাক আঘাত নকৰে।
Mantra 2
क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे॑ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒न् भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यत आदि॒त्येभ्य॑स्त्वा
হে ইন্দ্ৰ, তুমি কেতিয়াও দান ৰোধ কৰা নোহোৱা; দানকাৰীৰ লগত তুমি সদায় সংলগ্ন হওঁ। হে মঘৱন্ (উদাৰজন), পুনৰ ইয়ালৈ আহা; নিশ্চয় পুনৰো দেৱৰ তোমাৰ দানৰ কথা উচ্চাৰিত হয়—(এই নিবেদন) আদিত্যসকলৰ নিমিত্তে তোমাক।
Mantra 3
क॒दा च॒न प्र यु॑च्छस्यु॒भे नि पा॑सि॒ जन्म॑नी । तुरी॑यादित्य॒ सव॑नं त इन्द्रि॒यमात॑स्थाव॒मृतं॑ दि॒व्या॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा
কেতিয়াও তুমি ব্যর্থ নহোৱা; তুমি দৃঢ়ভাৱে দুয়োটা জন্ম ৰক্ষা কৰা। হে আদিত্য, চতুৰ্থ সৱন—তাত তোমাৰ ইন্দ্ৰিয়-তেজ স্থাপিত হৈছে; দিৱ্য অমৃতত্বো স্থিৰ হৈছে। আদিত্যসকলৰ বাবে তোমাক।
Mantra 4
य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्त॑: । आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑दादि॒त्येभ्य॑स्त्वा
যজ্ঞ দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ অনুগ্ৰহৰ বাবে যায়। হে আদিত্যসকল, আপোনালোকে কৃপালু আৰু দয়ালু হওক। আপোনালোকৰ সু-মতি আমাৰ ফালে ঘূৰি আহক; যি বিস্তৃত অৱকাশ দান কৰে, সেয়া দিনভৰ আমাৰ সৈতে আসন লওক। আদিত্যসকলৰ বাবে তোমাক।
Mantra 5
विव॑स्वन्नादित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थस्तस्मि॑न् मत्स्व । श्रद॑स्मै नरो॒ वच॑से दधातन॒ यदा॑शी॒र्दा दम्प॑ती वा॒मम॑श्नु॒तः । पुमा॑न् पु॒त्रो जा॑यते वि॒न्दते॒ वस्वधा॑ वि॒श्वाहा॑र॒प ए॑धते गृ॒हे
হে বিবস্বান আদিত্য, এই তোমাৰ সোমপান; তাত আনন্দ কৰা। হে নৰসকল, এই বাক্যৰ বাবে শ্ৰদ্ধা স্থাপন কৰা। যেতিয়া আশীৰ্বাদ দান কৰা দম্পতি কল্যাণ লাভ কৰে—তেতিয়া পুৰুষত্বসম্পন্ন পুত্ৰ জন্মে; সি প্ৰচুৰ ধন লাভ কৰে; সকলো আহাৰ-পোষণ তাৰ হয়; গৃহত জলসমূহ সমৃদ্ধ হয়।
Mantra 6
वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वे दि॑वे वा॒मम॒स्मभ्य॑ᳪ सावीः । वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाज॑: स्याम
হে সৱিতৃ, আজি আমাক কল্যাণ দিয়া; কাইলৈও আমাক কল্যাণ দিয়া; দিনেদিনে আমালৈ কল্যাণ প্ৰদান কৰা। হে দেৱ, বিস্তৃত নিবাস আৰু সমৃদ্ধিৰ অধিকাৰী—এই আমাৰ ধ্যান-বুদ্ধিৰ দ্বাৰা আমি কল্যাণৰ ভাগীদাৰ হওঁ।
Mantra 7
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सावि॒त्रो॒ऽसि चनो॒धाश्च॑नो॒धा अ॑सि॒ चनो॒ मयि॑ धेहि । जिन्व॑ य॒ज्ञं जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे
উপয়াম-গ্ৰহণে গৃহীত তুমি; সৱিতৃৰ (অংশ) তুমি; আনন্দ দানকাৰী তুমি—নিশ্চয় আনন্দ দানকাৰী: মোৰ ভিতৰত অনুগ্ৰহ স্থাপন কৰা। যজ্ঞক উদ্দীপিত কৰা; যজ্ঞপতিক উদ্দীপিত কৰা। ভগ দেৱতাৰ বাবে আৰু সৱিতৃৰ বাবে তোমাক (অৰ্পণ কৰোঁ)।
Mantra 8
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सु॒शर्मा॑ऽसि सुप्रतिष्ठा॒नो बृ॒हदु॑क्षाय॒ नम॑: । विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑: ।
উপযামৰ দ্বাৰাই তুমি গ্ৰহণ কৰা হ’লা; তুমি সু-শৰণ; তুমি সুপ্ৰতিষ্ঠিত। বৃহৎ বৃষভলৈ নমস্কাৰ। বিশ্বেদেৱসকললৈ তোমাক—এই তোমাৰ যোনি; বিশ্বেদেৱসকললৈ তোমাক।
Mantra 9
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य देव सोम त॒ इन्दो॑रिन्द्रि॒याव॑त॒: पत्नी॑वतो॒ ग्रहाँ॑२ ऋध्यासम् । अ॒हं प॒रस्ता॑द॒हम॒वस्ता॒द्यद॒न्तरि॑क्षं॒ तदु॑ मे पि॒ताऽभू॑त् । अ॒हᳪ सूर्य॑मुभ॒यतो॑ ददर्शा॒हं दे॒वानां॑ पर॒मं गुहा॒ यत्
উপযামৰ দ্বাৰাই তুমি গ্ৰহণ কৰা হ’লা। হে দেৱ সোম, বৃহস্পতিপুত্ৰৰ; হে ইন্দো, ইন্দ্ৰিয়বলসম্পন্ন, পত্নীযুক্ত গ্ৰহসমূহৰ—সেই পানীয়সমূহত মই সিদ্ধি লাভ কৰোঁ। মই ওপৰত, মই তলত; যি অন্তৰিক্ষ, সেয়াই মোৰ পিতা হ’ল। মই সূৰ্যক দুয়োফালে দেখিলোঁ; মই দেৱসকলৰ পৰম গুহ্য স্থানত উপনীত হ’লোঁ।
Mantra 10
अग्ना३इ॒ पत्नी॑वन्त्स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोमं॑ पिब॒ स्वाहा॑ । प्र॒जाप॑ति॒र्वृषा॑ऽसि रेतो॒धा रेतो॒ मयि॑ धेहि प्र॒जाप॑तेस्ते॒ वृष्णो॑ रेतो॒धसो॑ रेतो॒धाम॑शीय
হে অগ্নি, পত্নীসহ, দেব ত্বষ্টৃৰ সৈতে সজুৰে সোম পান কৰা—স্বাহা। তুমি প্ৰজাপতি, বৃষ, ৰেতোধা; মোৰ ভিতৰত ৰেত স্থাপন কৰা। প্ৰজাপতিৰ সেই বৃষ ৰেতোধাৰ ৰেতোধাম মই লাভ কৰোঁ।
Mantra 11
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ हरि॑रसि हारियोज॒नो हरि॑भ्यां त्वा । हर्यो॑र्धा॒ना स्थ॑ स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य
তুমি উপযাম-গ্ৰহণে গৃহীত; তুমি হৰি (তাম্ৰবৰ্ণ); তুমি হৰি অশ্বদ্বয়ে যোজিত—দুই হৰিৰ বাবে তোমাক। হে হৰিদ্বয়, তোমালোকৰ ধানা, সোমসহ, ইন্দ্ৰৰ বাবে।
Mantra 12
यस्ते॑ अश्व॒सनि॑र्भ॒क्षो यो गो॒सनि॒स्तस्य॑ त इ॒ष्टय॑जुष स्तु॒तसो॑मस्य श॒स्तोक्थ॒स्योप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि
তোমাৰ যি ভাগ অশ্ব-সনি (অশ্ব-লাভ) আৰু যি গো-সনি (গো-লাভ), সেই অংশ—ইষ্টি আৰু যজুস-সম্বন্ধীয়, স্তুত সোমৰ, শস্ত উক্থৰ, উপহূত (আহ্বানিত)ৰ—আহ্বানিত হৈ মই ভক্ষণ কৰোঁ।
Mantra 13
दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि मनु॒ष्य॒कृत॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमस्या॒त्मकृ॑तस्यैनसोऽव॒यज॑नम॒स्येन॑स एनसोऽव॒यज॑नमसि । यच्चा॒हमेनो॑ वि॒द्वाँश्च॒कार॒ यच्चावि॑द्वाँ॒स्तस्य॒ सर्वस्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि
তুমি দেবতাসকলৰ দ্বাৰা কৃত পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত; তুমি মানুহৰ দ্বাৰা কৃত পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত; তুমি পিতৃসকলৰ দ্বাৰা কৃত পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত; তুমি নিজৰ দ্বাৰা কৃত পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত; তুমি পাপৰ—পাপৰ—প্ৰায়শ্চিত্ত। আৰু মই যি পাপ কৰিছোঁ—জানি কৰি হওক বা নাজানি কৰি—সেই সকলো পাপৰ তুমি প্ৰায়শ্চিত্ত।
Mantra 14
सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्
তেজেৰে, দুগ্ধেৰে, আমাৰ দেহসমূহেৰে আমি একেলগে আহিলোঁ; মনৰে, শিৱ মনৰে একেলগে। সুদাতা ত্বষ্টা ধন-সম্পদ বণ্টন কৰক; আমাৰ দেহত যি কলুষ লাগি আছে, সেয়া তেওঁ মচি পেলাওক।
Mantra 15
समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒: सᳪ सू॒रिभि॑र्मघव॒न्त्सᳪ स्व॒स्त्या । सं ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वाना॑ᳪ सुम॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒ᳪ स्वाहा॑
হে ইন্দ্ৰ, মনৰে আমাক একেলগে নে; গোৱেৰে একেলগে নে। হে মঘৱন, দাতাসকলৰ সৈতে একেলগে, কল্যাণৰ সৈতে একেলগে। ব্ৰহ্মণাৰ দ্বাৰা যি কিবা দেবকৃত আছে, তাৰ সৈতে একেলগে; যজ্ঞযোগ্য দেবতাসকলৰ সুমতিত একেলগে—স্বাহা!
Mantra 16
सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्
বৰ্ণচ্ছটা আৰু দুগ্ধসহ, আমাৰ দেহসমূহসহ আমি একত্ৰ হ’লোঁ; মনসহ, শিৱ মনসহ। সুদাতা ত্বষ্টা ধন-সম্পদ বণ্টন কৰক; আমাৰ দেহৰ যি কিবা কলুষিত/দূষিত আছে, সেয়া তেওঁ মচি পেলাওক।
Mantra 17
धा॒ता रा॒तिः स॑वि॒तेदं जु॑षन्तां प्र॒जाप॑तिर्निधि॒पा दे॒वो अ॒ग्निः । त्वष्टा॒ विष्णु॑: प्र॒जया॑ सᳪररा॒णा यज॑मानाय॒ द्रवि॑णं दधात॒ स्वाहा॑
ধাতা আৰু ৰাতি (দান/বাউণ্টি), সৱিতা এইটো অনুগ্ৰহেৰে গ্ৰহণ কৰক; প্ৰজাপতি—নিধিপা (ধন-ভঁৰালৰ ৰক্ষক), দেৱ অগ্নি। ত্বষ্টা আৰু বিষ্ণু, প্ৰজাসহ একেলগে আনন্দিত হৈ, যজমানলৈ দ্ৰৱিণ (ধন) দান কৰক—স্বাহা।
Mantra 18
सु॒गा वो॑ देवा॒: सद॑ना अकर्म॒ य आ॑ज॒ग्मेदᳪ सव॑नं जुषा॒णाः । भर॑माणा॒ वह॑माना ह॒वीᳪष्य॒स्मे ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि॒ स्वाहा॑
হে দেবগণ, তোমালোকৰ আসনসমূহ আমি সুগম কৰি দিলোঁ; যিসকলে সৱন-প্ৰসৱলৈ আহি তাত আনন্দ লয়। হৱিষ বহন কৰি আনি, হে বসুগণ, আমাৰ বাবে ধন-সম্পদ দান কৰা—স্বাহা।
Mantra 19
याँ२ आऽव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वाँस्तान् प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे॑ । ज॒क्षि॒वाᳪस॑: पपि॒वाjस॑श्च॒ विश्वेऽसुं॑ घ॒र्मᳪ स्व॒राति॑ष्ठ॒तानु॒ स्वाहा॑
হে দেৱ (অগ্নি), যিসকল দেৱতাক তুমি আগ্ৰহী কৰি ইয়ালৈ আনি দিয়া, সেই দেৱতাসকলক তুমি, হে অগ্নি, নিজৰ সধস্থ (আসন)-লৈ আগবঢ়াই দিয়া। সকলোৱে ভক্ষণ-পান কৰি, ঘৰ্মৰ পিছত প্ৰাণ-শ্বাসত স্বৰাজ্য-শক্তিত স্থিৰ হওক—স্বাহা।
Mantra 20
व॒यᳪ हि त्वा॑ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न॑ग्ने॒ होता॑र॒मवृ॑णीमही॒ह । ऋध॑गया॒ ऋध॑गु॒ताश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन् य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान्त्स्वाहा॑
কাৰণ এই যজ্ঞত প্ৰয়াণ-সময়ত আমি ইয়াত তোমাক, হে অগ্নি, হোতা ৰূপে বাছি লওঁ। পৃথক পৃথক পথেদি গৈ, পৃথকভাবে কল্যাণ বিচাৰি, তুমি জ্ঞানী হৈ যজ্ঞৰ ওচৰলৈ আহা—স্বাহা।
Mantra 21
देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त । मन॑सस्पत इ॒मं दे॑व य॒ज्ञᳪ स्वाहा॒ वाते॑ धाः
হে দেৱাসকল, গাতু-বিদ—পথ-জ্ঞানীসকল, পথ জানি লৈ (তোমালোকে) নিশ্চয়েই পথ পাইছা। হে মনসস্পতি, হে দেৱ, এই যজ্ঞক বাতে—প্ৰাণবায়ুত স্থাপন কৰা; স্বাহা।
Mantra 22
यज्ञ॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ य॒ज्ञपतिं॑ गच्छ॒ स्वां योनिं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ । ए॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू॑क्तवाक॒: सर्व॑वीर॒स्तं जु॑षस्व॒ स्वाहा॑
হে যজ্ঞ, যজ্ঞলৈ যোৱা; যজ্ঞপতিলৈ যোৱা; নিজৰ যোনি—নিজ আশ্ৰয়লৈ যোৱা; স্বাহা। এই তোমাৰ যজ্ঞ, হে যজ্ঞপতি, সহসূক্তবাক—স্তোত্ৰবাণীৰ সৈতে, সৰ্ববীৰ—সকল বীৰ-সন্তানসমৃদ্ধ; তাক অনুগ্ৰহে গ্ৰহণ কৰা; স্বাহা।
Mantra 23
माहि॑र्भू॒र्मा पृदा॑कुः । उ॒रुᳪ हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवेऽकरु॒ताप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् । नमो॒ वरु॑णाया॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॑:
সৰ্পে যেন ক্ষতি নকৰে, দাগযুক্ত সাপেও যেন ক্ষতি নকৰে। কিয়নো ৰাজা বৰুণে সূৰ্যৰ গমনাৰ্থে বিস্তৃত পথ নিৰ্মাণ কৰিছে। পথহীন ঠাইতেও তেওঁ পাদ স্থাপন কৰি দৃঢ় পদক্ষেপ দিছে; হৃদয় বিদ্ধ কৰোঁতা বস্তুৰো অপৱক্তা (দূৰকাৰী) তেওঁ। বৰুণলৈ নমস্কাৰ!—(ইয়াত) বৰুণৰ পাশ (ফাঁস), আৰোপিত।
Mantra 24
अ॒ग्नेरनी॑कम॒प आ वि॑वेशा॒पां नपा॑त् प्रति॒रक्ष॑न्नसु॒र्य॒म् । दमे॑दमे स॒मिधं॑ यक्ष्यग्ने॒ प्रति॑ ते जि॒ह्वा घृ॒तमुच्च॑रण्य॒त् स्वाहा॑
অগ্নিৰ দীপ্ত অগ্ৰভাগ জলত প্ৰবেশ কৰিলে; আপাং নপাত্ (জলৰ পুত্ৰ) সূৰ্যহীন অন্ধকাৰৰ বিৰুদ্ধে ৰক্ষা কৰি আছে। হে অগ্নি, প্ৰতিটো গৃহতে সমিধা (ইন্ধন)ক পূজা কৰ; তোমাৰ পৰা জিহ্বা ঘৃতক সন্মুখীন হ’বলৈ উত্থিত হওক—স্বাহা।
Mantra 25
स॒मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । य॒ज्ञस्य॑ त्वा यज्ञपते सू॒क्तोक्तौ॑ नमोवा॒के वि॑धेम॒ यत्स्वाहा॑
সমুদ্ৰত তোমাৰ হৃদয়; জলৰ ভিতৰত। ঔষধিসকল আৰু জলসমূহ একেলগে তোমাত প্ৰবেশ কৰক। হে যজ্ঞপতি, সু-উক্ত স্তোত্ৰে, নমো-বাক্যত, আমি তোমাক বিধিপূৰ্বক সেৱা কৰোঁ—যৎ স্বাহা।
Mantra 26
देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒स्तᳪ सुप्री॑त॒ᳪ सुभृ॑तं बिभृत । देव॑ सोमै॒ष ते॑ लो॒कस्तस्मि॒ञ्छं च॒ वक्ष्व॒ परि॑ च॒ वक्ष्व॑
হে দেৱী আপসকল, এই তোমালোকৰ গৰ্ভ; তাক সুপ্ৰীত, সু-ভৃত (ভালদৰে পোষিত) কৰি ধাৰণ কৰা। হে দেৱ সোম, এই তোমাৰ লোক; তাত কল্যাণ বহন কৰা, আৰু চাৰিওফালে ৰক্ষা বহন কৰা।
Mantra 27
अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः । अव॑ देवैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽयासिष॒मव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि । दे॒वाना॑ᳪ स॒मिद॑सि
হে অৱভৃথ, তুমি সম্পূৰ্ণ শোধনকাৰী; তুমি শোধনকাৰীৰূপে অৱতীৰ্ণ হোৱা। দেৱসকলে দেৱকৃত যি অপৰাধ (এনঃ) কৰিছে, তাক আমাৰ পৰা ধুই নামাও; মৰ্ত্যসকলে মৰ্ত্যকৃত যি অপৰাধ কৰিছে, তাকো ধুই নামাও। হে বহুপথবিশিষ্ট (পুৰুৰাৱ্ণ) দেৱ, হিংসা-অনিষ্টৰ পৰা ৰক্ষা কৰা। তুমি দেৱসকলৰ সমিধা (ইন্ধন) হোৱা।
Mantra 28
एज॑तु॒ दश॑मास्यो॒ गर्भो॑ ज॒रायु॑णा स॒ह । यथा॒ऽयं वा॒युरेज॑ति॒ यथा॑ समु॒द्र एज॑ति । ए॒वा॒यं दश॑मास्यो॒ अस्र॑ज्ज॒रायु॑णा स॒ह
দশ-মাসীয়া গৰ্ভ জৰায়ুৰ সৈতে একেলগে সঞ্চলিত হওক। যেনেকৈ এই বায়ু সঞ্চলিত হয়, যেনেকৈ সমুদ্ৰ সঞ্চলিত হয়, তেনেকৈ এই দশ-মাসীয়া (গৰ্ভ) ৰক্তসহ জৰায়ুৰ সৈতে জন্ম লওক।
Mantra 29
यस्यै॑ ते य॒ज्ञियो॒ गर्भो॒ यस्यै॒ योनि॑र्हिरण्यी । अङ्गा॒न्यह्रु॑ता॒ यस्य॒ तं मा॒त्रा सम॑जीगम॒ᳪ स्वाहा॑
যাৰ বাবে তোমাৰ গৰ্ভ যজ্ঞীয়, যাৰ যোনি সুৱৰ্ণময়, যাৰ অঙ্গসমূহ অক্ষত,—সেই মাতৃৰ সৈতে মই তাক সম্পূৰ্ণ সংযোগত আনিলোঁ; স্বাহা।
Mantra 30
पुरुद॒स्मो विषु॑रूप॒ इन्दु॑र॒न्तर्म॑हि॒मान॑मानञ्ज॒ धीर॑: । एक॑पदीं द्वि॒पदीं॑ त्रि॒पदीं॒ चतु॒ष्पदीम॒ष्टाप॑दीं॒ भुव॒नानु॑ प्रथन्ता॒ᳪ स्वाहा॑
বহু আশ্চৰ্যসমৃদ্ধ, নানাৰূপ ইন্দু, ধীৰজন, অন্তৰত মহিমা লাভ কৰিলে। একপদী, দ্বিপদী, ত্ৰিপদী, চতুষ্পদী, অষ্টাপদী—ইহঁতৰ অনুসৰণে ভুবনসমূহ বিস্তাৰিত হওক; স্বাহা।
Mantra 31
मरु॑तो॒ यस्य॒ हि क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जन॑:
যাৰ নিবাসত মৰুতসকলে ৰক্ষা কৰে, যাৰ পথসমূহ দিৱ্য বিস্তৃত মহিমাৰ,—সেই জনসমূহ সৰ্বাধিক সুৰক্ষিত।
Mantra 32
म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं य॒ज्ञं मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒तां नो॒ भरी॑मभिः
মহান দ্যৌ (আকাশ) আৰু পৃথিৱী আমাৰ বাবে এই যজ্ঞত একেলগে মিলি-জুলি উঠক; তেওঁলোকে নিজৰ ধাৰণ-সহায় আৰু পোষণকাৰী উপায়েৰে আমাক পূৰ্ণ কৰক।
Mantra 33
आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒न्रथं॑ यु॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी॑ । अ॒र्वा॒चीन॒ᳪ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना॑ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑
হে বৃত্ৰহন্, ৰথত আৰোহণ কৰা; ব্ৰহ্ম (পবিত্ৰ বচন)-বলত তোমাৰ বাবে দুটা হৰী (বায়ু অশ্ব) যোজিত। গ্ৰাৱা (পেষণ-পাথৰ) তাৰ উদ্দীপনাৰে তোমাৰ মন সু-অৰৱাচীন (ইয়ালৈ ভালদৰে মুখী) কৰক। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, হে ষোড়শিন; এই তোমাৰ যোনি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, হে ষোড়শিন।
Mantra 34
यु॒क्ष्वा हि के॒शिना॒ हरी॒ वृष॑णा कक्ष्य॒प्रा । अथा॑ न इन्द्र सोमपा गि॒रामुप॑श्रुतिं चर । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑
নিশ্চয়, কেশিন (কেশযুক্ত) দুটা হৰী (বায়ু অশ্ব)—বলৱান, কক্ষ্যাপ্ৰা (জোতা-সজ্জায় পূৰ্ণ)—যোজা। তাৰ পাছত, হে ইন্দ্ৰ সোমপা, আমাৰ গিৰা (স্তোত্ৰ)-সমূহৰ উপশ্ৰুতি (শ্ৰৱণ)লৈ আগবাঢ়া। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, হে ষোড়শিন; এই তোমাৰ যোনি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, হে ষোড়শিন।
Mantra 35
इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तोऽप्र॑तिधृष्टशवसम् । ऋषी॑णां च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञं च॒ मानु॑षाणाम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ सीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑
ইন্দ্ৰকেই সঁচাকৈ দুটা হৰী (বায়ু অশ্ব) বহন কৰে—অপ্ৰতিধৃষ্ট-শৱস, অৰ্থাৎ যাৰ বল অদম্য। ঋষিসকলৰ স্তুতিলৈ আৰু মানুহৰ যজ্ঞলৈ। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, হে ষোডশিন; এই তোমাৰ যোনি (আধাৰ)—ইন্দ্ৰৰ বাবে, হে ষোডশিন।
Mantra 36
यस्मा॒न्न जा॒तः परो॑ अ॒न्यो अस्ति॒ य आ॑वि॒वेश॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ सᳪररा॒णस्त्रीणि॒ ज्योती॑ᳪषि सचते॒ स षो॑डशी
যাৰ পৰা অধিক কোনো আন জন্ম হোৱা নাই, যিজনে এই সকলো ভুবনতে প্ৰৱেশ কৰিছে—প্ৰজাপতি, নিজৰ প্ৰজাৰ সৈতে আনন্দিত হৈ, তিনিটা জ্যোতিলৈ সংলগ্ন থাকে; সেয়াই ষোডশী।
Mantra 37
इन्द्र॑श्च स॒म्राड्वरु॑णश्च॒ राजा तौ ते भ॒क्षं च॑क्रतु॒रग्र॑ ए॒तम् । तयो॑र॒हमनु॑ भ॒क्षं भ॑क्षयामि॒ वाग्दे॒वी जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्यतु स॒ह प्रा॒णेन॒ स्वाहा॑
ইন্দ্ৰ—সম্ৰাট, আৰু বৰুণ—ৰাজা; সেই দুয়োজনে আদিতে তোমাৰ বাবে এই ভাগ (ভক্ষ) গঢ়িলে। তেওঁলোকৰ ভাগৰ পিছত মই এই ভাগ গ্ৰহণ কৰি ভক্ষণ কৰোঁ। বাক্-দেৱী, সন্তুষ্ট হৈ, সোমেৰে তৃপ্ত হওক—প্ৰাণৰ সৈতে; স্বাহা।
Mantra 38
अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्च॑ः सु॒वीर्य॑म् । दध॑द्र॒यिं मयि॒ पोष॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑स ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑से । अग्ने॑ वर्चस्वि॒न्वर्च॑स्वाँ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ वर्च॑स्वान॒हं म॑नु॒ष्ये॑षु भूयासम्
হে অগ্নি, তুমি নিজে পবিত্ৰ হও, সু-কাৰ্য্যকৰ; আমাৰ ভিতৰত তেজ আৰু সু-বীৰ্য স্থাপন কৰা; মোৰ ওপৰত ধন-সম্পদ আৰু পোষণ দান কৰা। উপযাম-গ্ৰহীত ৰূপে তুমি অগ্নিৰ বাবে, তেজৰ বাবে গৃহীত; এই তোমাৰ যোনি—অগ্নিৰ বাবে, তেজৰ বাবে। হে অগ্নি, তেজস্বী আৰু তেজে পৰিপূৰ্ণ তুমি দেৱসকলৰ মাজত তেজস্বান; মই মানুহসকলৰ মাজত তেজস্বান হওঁ।
Mantra 39
उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वी शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वौजसे । इन्द्रौ॑जिष्ठौजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वस्योजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्
বলসহ উঠি, পান কৰি, হে শিপ্ৰে (ওষ্ঠদ্বয়), তুমি কঁপাই তুলিলা। হে ইন্দ্ৰ, চমূত সুত সোম। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি ইন্দ্ৰৰ বাবে, বলৰ বাবে গৃহীত; এই তোমাৰ যোনি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, বলৰ বাবে। হে ইন্দ্ৰ, তুমি বলিষ্ঠসকলৰো অতি বলিষ্ঠ দেৱসকলৰ মাজত; মই মানুহসকলৰ মাজত অতি বলিষ্ঠ হওঁ।
Mantra 40
अदृ॑श्रमस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ॒२ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑ । सूर्य॑ भ्राजिष्ठ॒ भ्राजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ भ्राजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्
তাঁৰ কেতৱ (চিহ্ন/প্ৰভা) প্ৰকাশ পাইছে; ৰশ্মিসমূহ জনসমূহৰ পিছে পিছে বিস্তাৰিত হয়, অগ্নিসদৃশ দীপ্ত। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি সূৰ্যৰ বাবে, ভ্ৰাজা (দীপ্তি)ৰ বাবে গৃহীত; এই তোমাৰ যোনি—সূৰ্যৰ বাবে, ভ্ৰাজাৰ বাবে। হে সূৰ্য, তুমি দেৱসকলৰ মাজত অতি ভ্ৰাজিষ্ঠ (অতি দীপ্তিমান); মই মানুহসকলৰ মাজত অতি দীপ্তিমান হওঁ।
Mantra 41
उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तव॑: । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑
উদিত হোৱাঁক কেতৱসকল—সেই দেৱ জাতবেদসক, সকলোকে দেখুৱাবলৈ সূৰ্যক বহন কৰে। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি; সূৰ্যৰ নিমিত্তে তোমাক, দীপ্তিৰ নিমিত্তে। এই তোমাৰ যোনি; সূৰ্যৰ নিমিত্তে তোমাক, দীপ্তিৰ নিমিত্তে।
Mantra 42
आ जि॑घ्र क॒लशं॑ म॒ह्या त्वा॑ विश॒न्त्विन्द॑वः। पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ सा न॑: स॒हस्रं॑ धुक्ष्वो॒रुधा॑रा॒ पय॑स्वती॒ पुन॒र्मा वि॑शताद्र॒यिः
কলশটিক শুঁঘা; মোৰ নিমিত্তে সোমৰ বিন্দুবোৰ তোমাত প্ৰৱেশ কৰক। পুনৰ পুষ্টিসহ উভতি আহা; আমাৰ বাবে সহস্ৰগুণে দুহি দিয়া—বহুধাৰা, পয়স্বতী; আৰু ধন-সম্পদ পুনৰ মোৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰক।
Mantra 43
इडे॒ रन्ते॒ हव्ये॒ काम्ये॒ चन्द्रे॒ ज्योतेऽदि॑ते॒ सर॑स्वति॒ महि॒ विश्रु॑ति । ए॒ता ते॑ अघ्न्ये॒ नामा॑नि दे॒वेभ्यो॑ मा सु॒कृतं॑ ब्रूतात्
হে ইডা, হব্যত আৰু কাম্য দানত আনন্দ কৰে; হে চন্দ্ৰ-জ্যোতি, হে অদিতি, হে সৰস্বতী—মহৎ বিশ্ৰুতি-সম্পন্না। হে অঘ্ন্যে, এইবোৰ তোমাৰ নামসমূহ; মোৰ সু-কৃত সেৱা দেবতাসকলৰ আগত ঘোষণা হওক।
Mantra 44
वि न॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । यो अ॒स्माँ२ अ॑भि॒दास॒त्यध॑रं गमया॒ तम॑: । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑
হে ইন্দ্ৰ, আমাৰ পৰা শত্রু-শক্তিসমূহ দূৰ কৰি দে; যুদ্ধকাৰী বৈৰীক নীচলৈ ঠেলি দে। যি আমাক আক্রমণ কৰে, তাক অধঃপাতে অন্ধকাৰলৈ লৈ যা। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি—ইন্দ্ৰ, বিমৃধ (বৈৰী-দমনকাৰী)ৰ বাবে; এই তোমাৰ যোনি—ইন্দ্ৰ, বিমৃধৰ বাবে।
Mantra 45
वा॒चस्पतिं॑ वि॒श्वक॑र्माणमू॒तये॑ मनो॒जुवं॒ वाजे॑ अ॒द्या हु॑वेम । स नो॒ विश्वा॑नि॒ हव॑नानि जोषद्वि॒श्वश॑म्भू॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे
আজ শক্তি-লাভৰ বাবে সহায়ত, বাক্পতি বিশ্বকৰ্মাক—মনোজৱ, বেগবান—আমি আহ্বান কৰোঁ। সৰ্বমঙ্গলময়, সহায়ৰ বাবে, সুধুকৰ্মা সেইজন আমাৰ সকলো আহ্বান গ্ৰহণ কৰক। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, বিশ্বকৰ্মাৰ সৈতে; এই তোমাৰ যোনি—ইন্দ্ৰৰ বাবে, বিশ্বকৰ্মাৰ সৈতে।
Mantra 46
विश्व॑कर्मन् ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मकृणोरव॒ध्यम् । तस्मै॒ विश॒: सम॑नमन्त पू॒र्वीर॒यमु॒ग्रो वि॒हव्यो॒ यथास॑त् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मण ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे
হে বিশ্বকর্মন্, বর্ধনকাৰী হৱিষাৰে তুমি ত্ৰাতৃ ইন্দ্ৰক অবধ্য (অজেয়) কৰিলা। তস্মৈ পূৰ্বে বহু জনসমূহ নম্ৰ হ’ল, যেন এই উগ্ৰ, বহুধা আহ্বেয় বীৰ যথাৰ্থতে তেনেই থাকক। উপযাম-গ্ৰহীত তুমি—ইন্দ্ৰাৰ্থে, বিশ্বকর্মণসহ; এই তোমাৰ যোনি। ইন্দ্ৰাৰ্থে তোমাক (গ্ৰহণ কৰোঁ), বিশ্বকর্মণাৰ্থে।
Mantra 47
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा गाय॒त्रच्छ॑न्दसं गृह्णामीन्द्रा॑य त्वा त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दसं गृह्णामि॒ विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यो॒ जग॑च्छन्दसं गृह्णाम्यनु॒ष्टुप्ते॑ऽभिग॒रः
উপযাম-গ্ৰহীত তুমি। অগ্নিৰ বাবে তোমাক গায়ত্ৰী-ছন্দস ৰূপে গ্ৰহণ কৰোঁ; ইন্দ্ৰৰ বাবে তোমাক ত্ৰিষ্টুপ্-ছন্দস ৰূপে গ্ৰহণ কৰোঁ; বিশ্বদেৱসকলৰ বাবে তোমাক জগতী-ছন্দস ৰূপে গ্ৰহণ কৰোঁ। অনুষ্টুপ্ তোমাৰ অভিগৰ (আবৰণ-উচ্চারণ)।
Mantra 48
व्रेशी॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि कुकू॒नना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि भ॒न्दना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒दिन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒धुन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि शु॒क्रं त्वा॑ शु॒क्र आ धू॑नो॒म्यह्नो॑ रू॒पे सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑
চাপ-ডাঁটি (প্ৰেছিং-ষ্টল্ক)সমূহৰ তোমাক, পাট্মন (আধাৰ) ওপৰত মই ঝাঁকো; গুচ্ছযুক্ত ডাঁটি (কুকূননা)সমূহৰ তোমাক, পাট্মন ওপৰত মই ঝাঁকো; বান্ধনি-ডাঁটি (ভন্দনা)সমূহৰ তোমাক, পাট্মন ওপৰত মই ঝাঁকো; অতি উল্লাসজনক (মদিন্তম)সমূহৰ তোমাক, পাট্মন ওপৰত মই ঝাঁকো; অতি মধুময় (মধুন্তম)সমূহৰ তোমাক, পাট্মন ওপৰত মই ঝাঁকো; উজ্জ্বল তোমাক—উজ্জ্বলৰূপে—মই ঝাঁকো, দিনৰ ৰূপত, সূৰ্যৰ ৰশ্মিসমূহত।
Mantra 49
ककु॒भᳪ रू॒पं वृ॑ष॒भस्य॑ रोचते बृ॒हच्छु॒क्रः शु॒क्रस्य॑ पुरो॒गाः सोम॒: सोम॑स्य पुरो॒गाः । यत्ते॑ सोमा॒दा॑भ्यं॒ नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ त्वा गृह्णामि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा॑
বৃষভৰ ককুভ-ৰূপ দীপ্তিময় হৈ প্ৰকাশ পায়; মহৎ শুক্ৰ (উজ্জ্বল) শুক্ৰৰ অগ্ৰগামী; সোম সোমৰ অগ্ৰগামী। হে সোম, সোম-গ্ৰহণৰ বাবে জাগ্ৰত যি তোমাৰ নাম, সেই নামৰ বাবে মই তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; সেই কাৰণেই, হে সোম, সোমলৈ স্বাহা।
Mantra 50
उ॒शिक् त्वं दे॑व सोमा॒ग्नेः प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि व॒शी त्वं दे॑व सो॒मेन्द्र॑स्य प्रि॒यं पाथोऽपी॑ह्य॒स्मत्स॑खा॒ त्वं दे॑व सोम॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि
হে দেব সোম, তুমি উশিক্ (উৎসুক); অগ্নিৰ প্ৰিয় পানীয় ৰূপে ইয়ালৈ আহা। হে দেব সোম, তুমি বশী (অধিপতি); ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয় পানীয় ৰূপে ইয়ালৈ আহা। হে দেব সোম, তুমি আমাৰ সখা; সকলো দেবতাৰ প্ৰিয় পানীয় ৰূপে ইয়ালৈ আহা।
Mantra 51
इ॒ह रति॑रि॒ह र॑मध्वमि॒ह धृति॑रि॒ह स्वधृ॑ति॒: स्वाहा॑ । उ॒प॒सृ॒जन् ध॒रुणं॑ मा॒त्रे ध॒रुणो॑ मा॒तरं॒ धय॑न् । रा॒यस्पोष॑म॒स्मासु॑ दीधर॒त्स्वाहा॑
ইয়াত আনন্দ হওক; ইয়াত তোমালোক আনন্দিত হওক; ইয়াত ধৃতি হওক; ইয়াত স্বধৃতি হওক—স্বাহা। উপসৃজন কৰি, মাতৃলৈ ধাৰুণ (সমৰ্থন) হওক; ধাৰুণ হৈ, মাতৃক স্তন্যপান কৰি; আমাৰ মাজত ধন-সম্পদ আৰু পোষণ-বৃদ্ধি স্থাপন কৰক—স্বাহা।
Mantra 52
स॒त्रस्य॒ ऋद्धि॑र॒स्यग॑न्म॒ ज्योति॑र॒मृता॑ अभूम॒ । दिवं॑ पृथि॒व्या अध्याऽरु॑हा॒मावि॑दाम दे॒वान्त्स्व॒र्ज्योति॑:
আমি সত্রযজ্ঞৰ সিদ্ধি লাভ কৰিলোঁ; আমি জ্যোতিলৈ গ’লোঁ; আমি অমৃতত্ব লাভ কৰিলোঁ। পৃথিৱীৰ পৰা স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰিলোঁ; দেৱতাসকলক লাভ কৰিলোঁ—স্বৰৰ জ্যোতি লাভ কৰিলোঁ।
Mantra 53
यु॒वं तमि॑न्द्रापर्वता पुरो॒युधा॒ यो न॑: पृत॒न्यादप॒ तं त॒मिद्ध॑तं॒ वज्रे॑ण॒ तं त॒मिद्ध॑तम् । दू॒रे च॒त्ताय॑ छन्त्स॒द्गह॑नं॒ यदिन॑क्षत् । अ॒स्माक॒ᳪ शत्रू॒न्परि॑ शूर वि॒श्वतो॑ द॒र्मा द॑र्षीष्ट वि॒श्वत॑: । भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याम सु॒वीरा॑ वीरैः सु॒पोषा॒: पोषै॑:
হে ইন্দ্ৰ আৰু পৰ্বত, যুদ্ধত অগ্ৰগণ্য তোমালোক দুয়ো; যি জনে আমাৰ সৈতে ৰণ কৰে, তাক দূৰলৈ আঘাত কৰি নাশ কৰা—বজ্ৰেৰে তাকেই, তাকেই আঘাত কৰা। তাক দূৰলৈ নিক্ষেপ কৰা; যদি সি আমালৈ আহিব খোজে, তেন্তে গভীৰ অন্ধকাৰ গহ্বৰত ডুবি যাওক। হে বীৰ, আমাৰ শত্রুসকলক চাৰিওফালে ঘেৰাও কৰি সকলো দিশতে দমন কৰা। ভূঃ ভুৱঃ স্বঃ—আমি প্ৰজাসহ সুপ্ৰজা হওঁ; বীৰসকলসহ সুবীৰ হওঁ; পোষণসমূহেৰে সুপোষা হওঁ।
Mantra 54
प॒र॒मे॒ष्ठ्य॒भिधी॑तः प्र॒जाप॑तिर्वा॒चि व्याहृ॑तायामन्धो॒ अच्छे॑तः । स॑वि॒ता स॒न्यां वि॒श्वक॑र्मा दी॒क्षायां॑ पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्याम्
ব্যাহৃতি ৰূপে উচ্চাৰিত বাক্যত ‘পৰমেষ্ঠী’ক প্ৰজাপতি বুলি ঘোষণা কৰা হয়; তাতে সোমৰস ‘সুলভ/অভিগম্য’ হয়। ‘সন্যা’ত সৱিতা (ঘোষিত); দীক্ষাত বিশ্বকৰ্মা; সোম-ক্ৰয়ণীত পূষা।
Mantra 55
इन्द्र॑श्च म॒रुत॑श्च क्र॒यायो॒पोत्थि॒तो ऽसु॑रः प॒ण्यमा॑नो मि॒त्रः क्री॒तो विष्णु॑: शिपिवि॒ष्ट उ॒रावास॑न्नो॒ विष्णु॑र्न॒रन्धि॑षः
সোম-ক্ৰয়ৰ বাবে ইন্দ্ৰ আৰু মৰুতসকল উঠি আহিল; অসুৰক দৰদাম কৰি ক্ৰয় কৰা হৈছে; মিত্ৰ ক্ৰীত হৈছে; বিষ্ণু—শিপিৱিষ্ট, উৰাৱাস (বিস্তৃত নিবাসী)—আমাৰ বাবে বিষ্ণু ‘অহিংসক, অনৰন্ধিষ’ (অবাধক/অনবাধক) হওক।
Mantra 56
प्रो॒ह्यमा॑ण॒: सोम॒ आग॑तो॒ वरु॑ण आस॒न्द्यामास॑न्नो॒ ऽग्निराग्नी॑ध्र॒ इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने॑ ऽथ॑र्वोपावह्रि॒यमा॑णः
সোমক আগবঢ়াই নিয়া যোৱা সময়ত সি আহিল। বৰুণ সোম-আসন্দীত উপবিষ্ট। অগ্নি আগ্নীধ্ৰত। ইন্দ্ৰ হৱিৰ্ধানত। অথৰ্বনক ওচৰলৈ আগবঢ়াই নিয়া হৈছে।
Mantra 57
विश्वे॑ दे॒वा अ॒ᳪशुषु॒ न्युप्तो॒ विष्णु॑राप्रीत॒पा आ॑प्या॒य्यमा॑नो य॒मः सू॒यमा॑ नो॒ विष्णु॑: सम्भ्रि॒यमा॑णो वा॒युः पू॒यमा॑नः शु॒क्रः पू॒तः शु॒क्र: क्षी॑र॒श्रीर्म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीः
সোমলতাৰ ডাঁটিত সকলো দেৱতা ন্যস্ত। বিষ্ণু তাত তৃপ্ত পানকাৰী ৰূপে। যেতিয়া সি ফুলাই তোলা হয়, তেতিয়া (সি) যম; আমাৰ বাবে যেতিয়া পীড়িত/নিষ্পীড়িত হয়, তেতিয়া (সি) বিষ্ণু; যেতিয়া একত্ৰ কৰা হয়, তেতিয়া (সি) বায়ু; যেতিয়া শোধিত হয়, তেতিয়া (সি) উজ্জ্বলজন—শোধিত, উজ্জ্বলজন—ক্ষীৰ-শ্ৰীযুক্ত, মথনী-শ্ৰীযুক্ত, সক্তু-শ্ৰীযুক্ত।
Mantra 58
विश्वे॑ दे॒वाश्च॑म॒सेषून्नी॒तो ऽसु॒र्होमा॒योद्य॑तो रु॒द्रो हू॒यमा॑नो॒ वातो॒ऽभ्यावृ॑त्तो नृ॒चक्षा॒: प्रति॑ख्यातो भ॒क्षो भ॒क्ष्यमा॑णः पि॒तरो॑ नाराश॒ᳪसाः
চামসসমূহত সকলো দেৱতা উত্তোলিত। হোমাৰ্থে অসুৰ/প্ৰাণ (জীৱন-শ্বাস) উত্তোলিত। ৰুদ্ৰ আহ্বানিত হ’লে, আৰু বায়ু (ৱাত) প্ৰত্যাৱর্তিত হ’লে, নৃচক্ষাঃ—মানৱদৰ্শী—প্ৰকাশিত হয়। ভক্ষ্য—আহাৰ—ভক্ষণ কৰা হয়; (তাতেই) পিতৃগণ, নাৰাশংসসকল (অংশীভূত)।
Mantra 59
स॒न्नः सिन्धु॑रवभृ॒थायोद्य॑तः समु॒द्रो॒ऽभ्यवह्रि॒यमा॑णः स॑लि॒लः प्रप्लु॑तो ययो॒रोज॑सा स्कभि॒ता रजा॑ᳪसि वी॒र्ये॑भिर्वी॒रत॑मा॒ शवि॑ष्ठा । या पत्ये॑ते॒ अप्र॑तीता॒ सहो॑भि॒र्विष्णू॑ अग॒न्वरु॑णा पू॒र्वहू॑तौ
অৱভৃথ-স্নানৰ বাবে উদ্যত সিন্ধু (নদী) আমাৰ বাবে কল্যাণকৰ হওক; বহি নিয়া সমুদ্ৰ, আৰু উপচি উঠা জলৰ সলিল—যাৰ তেজে অঞ্চলসমূহ দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ হয়—সেইসকল বীৰতম, শক্তিত অতি প্ৰবল। যিসকলে নিজৰ বলত অপ্রতিহতভাৱে শাসন কৰে—পূৰ্বৰে আহ্বানিত বিষ্ণু আৰু বৰুণ, তেওঁলোক আহি উপস্থিত হৈছে।
Mantra 60
दे॒वान्दिव॑मगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु मनु॒ष्या॒न॒न्तरि॑क्षमगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु पि॒तॄन्पृ॑थि॒वीम॑गन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु॒ यं कं च॑ लो॒कमग॑न्य॒ज्ञस्ततो॑ मे भ॒द्रंम॑भूत्
যজ্ঞ দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ, স্বৰ্গলৈ গ’ল; তাতৰ পৰা মোৰলৈ ধন-সম্পদ আহক। যজ্ঞ মানুহসকলৰ ওচৰলৈ, অন্তৰিক্ষলৈ গ’ল; তাতৰ পৰা মোৰলৈ ধন-সম্পদ আহক। যজ্ঞ পিতৃলোকৰ ওচৰলৈ, পৃথিৱীলৈ গ’ল; তাতৰ পৰা মোৰলৈ ধন-সম্পদ আহক। যজ্ঞ যি কোনো লোকলৈ গ’ল, তাতৰ পৰা মোৰ বাবে মঙ্গল হ’ল।
Mantra 61
चतु॑स्त्रिᳪश॒त्तन्त॑वो॒ ये वित॑त्नि॒रे य इ॒मं य॒ज्ञᳪ स्व॒धया॒ दद॑न्ते । तेषां॑ छि॒न्नᳪ सम्वे॒तद्द॑धामि॒ स्वाहा॑ घ॒र्मो अप्ये॑तु दे॒वान्
চৌঁত্ৰিশটা সূতা আছে—যিসকলে স্বধাৰ দ্বাৰা এই যজ্ঞ বিস্তাৰ কৰে, তেওঁলোকে সেয়া টানি মেলিছে। তেওঁলোকৰ যি অংশ কটা হৈছে, সেই বোনা কৰ্ম মই পুনৰ জোৰা লগাই দিছোঁ। স্বাহা! ঘৰ্ম দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ গমন কৰক।
Mantra 62
य॒ज्ञस्य॒ दोहो॒ वित॑तः पुरु॒त्रा सो अ॑ष्ट॒धा दिव॑म॒न्वात॑तान । स य॑ज्ञ धुक्ष्व॒ महि॑ मे प्र॒जा या॑ᳪ रा॒यस्पोषं॒ विश्व॒मायु॑रशीय॒ स्वाहा॑
যজ্ঞৰ দোহন বহুত্ৰ বিস্তৃত; অষ্টধা হৈ সি দ্যুলোকলৈকে প্ৰসাৰিত হৈছে। হে যজ্ঞ, মোৰ বাবে মহৎ প্ৰজা দোহি দে; ধনৰ পোষণ আৰু সম্পূৰ্ণ আয়ু লাভ হওক—স্বাহা।
Mantra 63
आ प॑वस्व॒ हिर॑ण्यव॒दश्व॑वत्सोम वी॒रव॑त् । वाजं॒ गोम॑न्त॒मा भ॑र॒ स्वाहा॑
হে সোম, পৱিত্ৰ হৈ ইয়ালৈ প্ৰবাহিত হওক—সুৱৰ্ণ-উজ্জ্বল, অশ্বদাতা, বীৰসমৃদ্ধ। গোমন্ত, অতি প্ৰচুৰ বাজ (বিজয়-ধন) ইয়ালৈ আনক। স্বাহা!
Frequently Asked Questions
Because the mantras frame a defined Soma share as belonging to the Ādityas, emphasizing ordered distribution and ṛta-like propriety; the Upayāma-taking formalizes that allocation and its legitimacy.
It teaches that the ‘sixteenth’ completion is not only a numerical finish but a metaphysical seal: Prajāpati has entered all worlds, so the completed rite is proclaimed unsurpassed and all-pervading in scope.
They emphasize wakefulness, radiance, and continuity—Soma is praised as self-leading brilliance and invited as the dear draught for major gods and for all gods together, supporting sustained offering across the night.