Prakarana 28

Verse 562 (चौपाई)

समाचार कहि जनक सुनाए। जेहि कारन महीप सब आए।। सुनत बचन फिरि अनत निहारे। देखे चापखंड महि डारे।। अति रिस बोले बचन कठोरा। कहु जड़ जनक धनुष कै तोरा।। बेगि देखाउ मूढ़ न त आजू। उलटउँ महि जहँ लहि तव राजू।। अति डरु उतरु देत नृपु नाहीं। कुटिल भूप हरषे मन माहीं।। सुर मुनि नाग नगर नर नारी।।सोचहिं सकल त्रास उर भारी।। मन पछिताति सीय महतारी। बिधि अब सँवरी बात बिगारी।। भृगुपति कर सुभाउ सुनि सीता। अरध निमेष कलप सम बीता।।

জনকে সমগ্ৰ বৃত্তান্ত বৰ্ণনা কৰিলে, কি কাৰণত সকলো ৰজা আহিছিল। তেওঁৰ কথা শুনি তেওঁলোকে ঘুৰি ইজনে সিজনক চালে; তেওঁলোকে ধনুৰ খণ্ডবোৰ মাটিত সিঁচৰতি হোৱা দেখিলে। মহাক্ৰোধত তেওঁ কঠোৰ কথা ক'লে: 'হে মূৰ্খ জনক, মোক কোনে ধনু ভঙিছে কোৱা? শীঘ্ৰে তাকে দেখুৱা, নহ'লে আজি মই তোমাৰ ৰাজ্য য'তেই আছে সেই মাটি ওলোটা মাৰিম।' ৰজাই কোনো ভয় বা উত্তেজনা নেদেখুৱালে; কুটিল ৰজাই মনত আনন্দ কৰিলে। দেৱতা, মুনি, নাগ, নগৰবাসী, পুৰুষ আৰু নাৰী সকলোৱে চিন্তিত হ'ল, হৃদয়ত গধুৰ ভয়। সীতাৰ মাতাই মনত অনুশোচনা কৰিলে: 'ব্ৰহ্মাই এতিয়া যি বিকৃত কৰিছিল সেয়া শুদ্ধ কৰিলে।' ভৃগুপতিৰ স্বভাৱ শুনি সীতাই অনুভৱ কৰিলে যে অৰ্ধনিমেষ এক যুগৰ দৰে পাৰ হ'ল।

Verse 563 (दोहा/सोरठा)

सभय बिलोके लोग सब जानि जानकी भीरु। हृदयँ न हरषु बिषादु कछु बोले श्रीरघुबीरु।।270।।

সকলো লোকে ভয়ৰে চাই আছিল, জানি যে জানকী ভীত। তেওঁৰ হৃদয়ত ন আনন্দ আছিল, ন দুখ; এইদৰে ক'লে শ্ী ৰঘুবীৰে।

Verse 564 (चौपाई)

नाथ संभुधनु भंजनिहारा। होइहि केउ एक दास तुम्हारा।। आयसु काह कहिअ किन मोही। सुनि रिसाइ बोले मुनि कोही।। सेवकु सो जो करै सेवकाई। अरि करनी करि करिअ लराई।। सुनहु राम जेहिं सिवधनु तोरा। सहसबाहु सम सो रिपु मोरा।। सो बिलगाउ बिहाइ समाजा। न त मारे जैहहिं सब राजा।। सुनि मुनि बचन लखन मुसुकाने। बोले परसुधरहि अपमाने।। बहु धनुहीं तोरीं लरिकाईं। कबहुँ न असि रिस कीन्हि गोसाईं।। एहि धनु पर ममता केहि हेतू। सुनि रिसाइ कह भृगुकुलकेतू।।

হে প্ৰভু, শিৱৰ ধনু ভঙা কোনো আছে নেকি যি আপোনাৰ দাস হ'ব? আপুনি কিয় সুধিছে? আপোনাৰ উদ্দেশ্য কি? এই কথা শুনি মুনিয়ে ক্ৰোধেৰে ক'লে। যি দাসৰ কাম কৰে সেইহে দাস; বন্ধুৰ কাম কৰি এতিয়া যুদ্ধ কৰিব লাগিব। শুনা ৰাম, যিয়ে শিৱৰ ধনু ভঙিছে সি মোৰ শত্ৰু, সহস্ৰবাহুৰ দৰে। তাক আগুৱাই আহি এই সভা এৰিব দিয়ক, নহ'লে মই সকলো ৰজাক বধ কৰিম। মুনিৰ কথা শুনি লক্ষ্মণে হাঁহি ক'লে, আপুনি আপোনাৰ কুঠাৰৰ সৈতে অপমানিত হ'ব। মোৰ ল'ৰালিৰ সময়ত বহু ধনু ভঙিছিল; হে প্ৰভু, মই কেতিয়াও এনে ক্ৰোধ কৰা নাছিলো। এই ধনুৰ প্ৰতি এনে মমতা কিয়? এই কথা শুনি ভৃগুবংশৰ পতাকাই ক্ৰোধেৰে ক'লে।

Verse 565 (दोहा/सोरठा)

रे नृप बालक कालबस बोलत तोहि न सँमार।। धनुही सम तिपुरारि धनु बिदित सकल संसार।।271।।

হে ৰজা, ল'ৰাজন মৃত্যুৰ বশত আছে; তেওঁ নাজানে কি কৈ আছে। তেওঁৰ ধনু ত্ৰিপুৰ বিনাশকাৰীৰ ধনুৰ দৰে, সমগ্ৰ বিশ্বত বিখ্যাত।

Verse 566 (चौपाई)

लखन कहा हँसि हमरें जाना। सुनहु देव सब धनुष समाना।। का छति लाभु जून धनु तौरें। देखा राम नयन के भोरें।। छुअत टूट रघुपतिहु न दोसू। मुनि बिनु काज करिअ कत रोसू । बोले चितइ परसु की ओरा। रे सठ सुनेहि सुभाउ न मोरा।। बालकु बोलि बधउँ नहिं तोही। केवल मुनि जड़ जानहि मोही।। बाल ब्रह्मचारी अति कोही। बिस्व बिदित छत्रियकुल द्रोही।। भुजबल भूमि भूप बिनु कीन्ही। बिपुल बार महिदेवन्ह दीन्ही।। सहसबाहु भुज छेदनिहारा। परसु बिलोकु महीपकुमारा।।

লক্ষ্মণে হাঁহি ক'লে, মোক নিজৰ জ্ঞান কৰক; শুনক হে দেৱতাসকল, সকলো ধনু একেই। ধনু উঠোৱাত কি ভয়? ৰামে নিজ চকুৰে দেখিছে। যদি স্পৰ্শতে ভাঙে, তেন্তে ৰঘুপতি দোষী নহয়। মুনিয়ে কাৰণ নোহোৱাকৈ কিয় ক্ৰোধ দেখুৱাব? তেওঁ কুঠাৰৰ ফালে চাই ক'লে, হে দুষ্ট, তুমি মোৰ স্বভাৱ নাজানা। মই তোমাক ল'ৰা বুলি বধ নকৰিম। কেৱল মূৰ্খ মুনিসকলে মোক ল'ৰা বুলি জানে। মই এজন যুৱ ব্ৰহ্মচাৰী, ক্ৰোধেৰে পূৰ্ণ, সমগ্ৰ বিশ্বত ক্ষত্ৰিয় বংশৰ শত্ৰু বুলি জনাজাত। মোৰ বাহুৰ শক্তিৰে মই পৃথিৱী ৰজাহীন কৰিলো আৰু বহুবাৰ পৃথিৱীৰ দেৱতাসকলক দিলো। হে ৰাজকুমাৰ, সহস্ৰবাহুৰ হাজাৰ বাহু কটা জনাৰ কুঠাৰ চাওক।

Verse 567 (दोहा/सोरठा)

मातु पितहि जनि सोचबस करसि महीसकिसोर। गर्भन्ह के अर्भक दलन परसु मोर अति घोर।।272।।

হে ৰাজকুমাৰ, মাতৃ-পিতৃৰ চিন্তাত ভ্ৰান্ত নহ'ব; মোৰ ভয়ংকৰ কুঠাৰে গৰ্ভত থকা শিশুকো চেপি মাৰে।

Verse 568 (चौपाई)

बिहसि लखनु बोले मृदु बानी। अहो मुनीसु महा भटमानी।। पुनि पुनि मोहि देखाव कुठारू। चहत उड़ावन फूँकि पहारू।। इहाँ कुम्हड़बतिया कोउ नाहीं। जे तरजनी देखि मरि जाहीं।। देखि कुठारु सरासन बाना। मैं कछु कहा सहित अभिमाना।। भृगुसुत समुझि जनेउ बिलोकी। जो कछु कहहु सहउँ रिस रोकी।। सुर महिसुर हरिजन अरु गाई। हमरें कुल इन्ह पर न सुराई।। बधें पापु अपकीरति हारें। मारतहूँ पा परिअ तुम्हारें।। कोटि कुलिस सम बचनु तुम्हारा। ब्यर्थ धरहु धनु बान कुठारा।।

লক্ষ্মণে হাঁহি কোমল বচন ক'লে: হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, আপুনি ডাঙৰ ডিঙনি দিয়া জন। বাৰে বাৰে মোক আপোনাৰ কুঠাৰ দেখুৱাই আছে, যেন ফুঁ মাৰি পাহাৰ উৰাই নিব বিচাৰিছে। ইয়াত কোনো কুম্ভিলা নাই যি আপোনাৰ আঙুলি দেখি মৰি যাব। আপোনাৰ কুঠাৰ দেখি মই মোৰ ধনু সজালো; মই কিছু অভিমানেৰে ক'লো। ভৃগুপুত্ৰই বুজিলে আৰু মোক এনেজন বুলি গণ্য কৰিলে যি ক্ৰোধ ৰাখি যি কয় সহ্য কৰিব। দেৱতা, পৃথিৱীৰ অধিপতিসকল, বিষ্ণুৰ সেৱক আৰু গৰু; এইসকলৰ ওপৰত আমাৰ বংশই কষ্ট নিদিয়ে। বধকাৰীক পাপ আৰু অপকীৰ্তি লাগে; আপোনাক বধ কৰিলেও মই আপোনাৰ ভৰিত পৰিম। আপোনাৰ কথা কোটি বজ্ৰৰ সমান; আপুনি ধনু, বাণ আৰু কুঠাৰ ব্যৰ্থত ধৰি আছে।

Verse 569 (दोहा/सोरठा)

जो बिलोकि अनुचित कहेउँ छमहु महामुनि धीर। सुनि सरोष भृगुबंसमनि बोले गिरा गभीर।।273।।

হে মহামুনি, আপোনাক দেখি যদি মই অনুচিত কথা কৈছো ক্ষমা কৰিব। এই কথা শুনি ভৃগুবংশৰ মণিয়ে ক্ৰোধেৰে গভীৰ বচন ক'লে।

Verse 570 (चौपाई)

कौसिक सुनहु मंद यहु बालकु। कुटिल कालबस निज कुल घालकु।। भानु बंस राकेस कलंकू। निपट निरंकुस अबुध असंकू।। काल कवलु होइहि छन माहीं। कहउँ पुकारि खोरि मोहि नाहीं।। तुम्ह हटकउ जौं चहहु उबारा। कहि प्रतापु बलु रोषु हमारा।। लखन कहेउ मुनि सुजस तुम्हारा। तुम्हहि अछत को बरनै पारा।। अपने मुँह तुम्ह आपनि करनी। बार अनेक भाँति बहु बरनी।। नहिं संतोषु त पुनि कछु कहहू। जनि रिस रोकि दुसह दुख सहहू।। बीरब्रती तुम्ह धीर अछोभा। गारी देत न पावहु सोभा।।

হে কৌশিক, শুনক: এই ল'ৰাজন মন্দবুদ্ধি, কালৰ দাস, নিজ বংশৰ নাশক। সূৰ্যবংশৰ কলংক, সম্পূৰ্ণ নিৰংকুশ, মূৰ্খ আৰু নিৰ্ভয়। তেওঁ এক মুহূৰ্তত মৃত্যুৰ গ্ৰাস হ'ব; মই চিঞৰি ক'লো তথাপি তেওঁ মোৰ কথা নুশুনে। যদি আপুনি তেওঁক ৰক্ষা কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁক ৰখাওক; মই মোৰ শক্তি, বল আৰু ক্ৰোধৰ কথা ক'লো। লক্ষ্মণে মুনিক ক'লে: আপোনাৰ যশ মহান; আপোনাক কোনে পূৰ্ণৰূপে বৰ্ণনা কৰিব পাৰে? আপুনি নিজেই নিজৰ সাক্ষী; মই এই কথা বহুবাৰ বহু ধৰণে ক'লো। যদি আপুনি সন্তুষ্ট নহয়, তেন্তে আৰু কিছু কওক; ক্ৰোধ ৰাখি অসহ্য দুখ নভৰিব। আপুনি বীৰ, ধীৰ আৰু নিষ্কলংক; গালি দি আপুনি সন্মান নাপায়।

Verse 571 (दोहा/सोरठा)

सूर समर करनी करहिं कहि न जनावहिं आपु। बिद्यमान रन पाइ रिपु कायर कथहिं प्रतापु।।274।।

বীৰসকলে যুদ্ধৰ কাৰ্য সম্পাদন কৰে আৰু নিজকে জনাব নিদিয়ে; শত্ৰু যুদ্ধক্ষেত্ৰত উপস্থিত থাকিলে ভীৰুসকলে নিজৰ পৰাক্ৰমৰ কথা কয়।

Verse 572 (चौपाई)

तुम्ह तौ कालु हाँक जनु लावा। बार बार मोहि लागि बोलावा।। सुनत लखन के बचन कठोरा। परसु सुधारि धरेउ कर घोरा।। अब जनि देइ दोसु मोहि लोगू। कटुबादी बालकु बधजोगू।। बाल बिलोकि बहुत मैं बाँचा। अब यहु मरनिहार भा साँचा।। कौसिक कहा छमिअ अपराधू। बाल दोष गुन गनहिं न साधू।। खर कुठार मैं अकरुन कोही। आगें अपराधी गुरुद्रोही।। उतर देत छोड़उँ बिनु मारें। केवल कौसिक सील तुम्हारें।। न त एहि काटि कुठार कठोरें। गुरहि उरिन होतेउँ श्रम थोरें।।

হে কৌশিক, আপুনি যেন মৃত্যুকে মাতিছে; বাৰে বাৰে মোক মাতি আছে। লক্ষ্মণৰ কঠোৰ বচন শুনি, পৰশুৰামে তেওঁৰ ভয়ংকৰ কুঠাৰ হাতত ল'লে। এতিয়া কোনেও মোক দোষ নিদিব; এই তৰ্ককাৰী ল'ৰা মৃত্যুৰ যোগ্য। তেওঁক ল'ৰা দেখি মই বহুদিন ৰক্ষা কৰিলো; কিন্তু এতিয়া তেওঁ সঁচাকৈ মৃত্যুৰ যোগ্য হ'ল। কৌশিকে ক'লে: মোৰ অপৰাধ ক্ষমা কৰক; ল'ৰাৰ দোষ গুণৰে মূল্যায়ন কৰা নহয়। মই পৰশুৰাম ক্ৰোধত নিৰ্দয়; এতিয়াৰ পৰা মই অপৰাধী, গুৰুৰ শত্ৰু। মই উত্তৰ দি বিনা বধে যাম, কেৱল আপোনাৰ চৰিত্ৰৰ সন্মানত। নহ'লে মই মোৰ কঠোৰ কুঠাৰেৰে তেওঁক কটি পেলালোহোঁতেন আৰু গুৰুৰ ঋণ সোনকালে পৰিশোধ কৰিলোহোঁতেন।

Verse 573 (दोहा/सोरठा)

गाधिसूनु कह हृदयँ हँसि मुनिहि हरिअरइ सूझ। अयमय खाँड न ऊखमय अजहुँ न बूझ अबूझ।।275।।

গাধিৰ পুত্ৰই হৃদয়ত হাঁহি ক'লে; মুনিয়ে বুজিলে। যি তৰোৱাল নমনে সেয়া চেনিৰ নহয়; এতিয়াও যি নুবুজে সি চিৰকাল নুবুজে।

Verse 574 (चौपाई)

कहेउ लखन मुनि सीलु तुम्हारा। को नहि जान बिदित संसारा।। माता पितहि उरिन भए नीकें। गुर रिनु रहा सोचु बड़ जीकें।। सो जनु हमरेहि माथे काढ़ा। दिन चलि गए ब्याज बड़ बाढ़ा।। अब आनिअ ब्यवहरिआ बोली। तुरत देउँ मैं थैली खोली।। सुनि कटु बचन कुठार सुधारा। हाय हाय सब सभा पुकारा।। भृगुबर परसु देखावहु मोही। बिप्र बिचारि बचउँ नृपद्रोही।। मिले न कबहुँ सुभट रन गाढ़े। द्विज देवता घरहि के बाढ़े।। अनुचित कहि सब लोग पुकारे। रघुपति सयनहिं लखनु नेवारे।।

লক্ষ্মণে ক'লে: হে মুনি, আপোনাৰ চৰিত্ৰ প্ৰসিদ্ধ; জগতত কোনে নাজানে? আপুনি মাতা-পিতৃৰ ঋণ শুদ্ধি কৰিলে; কিন্তু গুৰুৰ ঋণ বাকী আছে, ডাঙৰ ভাৰ। সেই ঋণ আপুনি মোৰ মূৰত থৈছে; দিন গৈছে, সুদ বাঢ়িছে। এতিয়া হিচাপ কৰক; মই মোৰ থলী খুলিম। কঠোৰ কথা শুনি পৰশুৰামে কুঠাৰ তীক্ষ্ণ কৰিলে; হায় হায়, সকলো সভাই চিঞৰিলে। হে ভৃগুশ্ৰেষ্ঠ, আপোনাৰ কুঠাৰ দেখুৱাওক; মই ৰাজদ্ৰোহী বুলি বাচিম। যোদ্ধা কেতিয়াও ব্ৰাহ্মণ বা দেৱতাৰ সৈতে যুদ্ধ নকৰে। সকলোৱে অনুচিত বুলি চিঞৰিলে; ৰঘুপতিয়ে লক্ষ্মণক সেই সময়তে বাধা দিলে।

Verse 575 (दोहा/सोरठा)

लखन उतर आहुति सरिस भृगुबर कोपु कृसानु। बढ़त देखि जल सम बचन बोले रघुकुलभानु।।276।।

লক্ষ্মণৰ ক্ৰোধ যজ্ঞাগ্নিৰ দৰে জ্বলি উঠিল, ভৃগুশ্ৰেষ্ঠৰ ক্ৰোধৰ সমান; আৰু সেই বাঢ়ি যোৱা দেখি ৰঘুকুলৰ সূৰ্যই পানীৰ দৰে শীতল কথা ক'লে।

Verse 576 (चौपाई)

नाथ करहु बालक पर छोहू। सूध दूधमुख करिअ न कोहू।। जौं पै प्रभु प्रभाउ कछु जाना। तौ कि बराबरि करत अयाना।। जौं लरिका कछु अचगरि करहीं। गुर पितु मातु मोद मन भरहीं।। करिअ कृपा सिसु सेवक जानी। तुम्ह सम सील धीर मुनि ग्यानी।। राम बचन सुनि कछुक जुड़ाने। कहि कछु लखनु बहुरि मुसकाने।। हँसत देखि नख सिख रिस ब्यापी। राम तोर भ्राता बड़ पापी।। गौर सरीर स्याम मन माहीं। कालकूटमुख पयमुख नाहीं।। सहज टेढ़ अनुहरइ न तोही। नीचु मीचु सम देख न मौहीं।।

হে প্ৰভু, এই শিশুৰ প্ৰতি দয়া কৰক; তাজা গাখীৰৰ দৰে নিৰ্দোষ শিশুৰ প্ৰতি কঠোৰ নহ'ব। যদি আপুনি প্ৰভুৰ শক্তিৰ কিছু জ্ঞান থাকিলে, তেন্তে এনে অজ্ঞানতা কৰিলে নেকি? যদি শিশুৱে কিবা অনুচিত কৰিছে, তেন্তে গুৰু, পিতা আৰু মাতাৰ মনত আনন্দ হওক। তেওঁক শিশু আৰু সেৱক জানি কৃপা কৰক; আপুনি জ্ঞানী, ধৈৰ্যশালী আৰু গুণী মুনি। ৰামৰ কথা শুনি লক্ষ্মণ সামান্য লাজত পৰিল, কিছু ক'লে আৰু পুনৰ হাঁহিল। তেওঁক হাঁহি থকা দেখি পৰশুৰামৰ ক্ৰোধে মূৰৰ পৰা ভৰিলৈকে আগুৰিলে; তেওঁ ক'লে, ৰাম, তোমাৰ ভাতৃ ডাঙৰ পাপী। তেওঁৰ দেহ গৌৰ, কিন্তু মন শ্যাম; তেওঁ গাখীৰ দিয়া মুখৰ দৰে নহয়, বিষ উগলোৱা মুখৰ দৰে। তেওঁ স্বাভাৱিকভাৱে বেঁকা আৰু শুধৰ নাই; তেওঁ নীচ আৰু অধমৰ মাজত পাৰ্থক্য নেদেখে।

Verse 577 (दोहा/सोरठा)

लखन कहेउ हँसि सुनहु मुनि क्रोधु पाप कर मूल। जेहि बस जन अनुचित करहिं चरहिं बिस्व प्रतिकूल।।277।।

লক্ষ্মণে হাঁহি ক'লে, হে মুনি, শুনক: ক্ৰোধ সকলো পাপৰ মূল। ইয়াৰ বশত মানুহে অনুচিত কৰে আৰু জগতৰ বিপৰীত কাৰ্য কৰে।

Verse 578 (चौपाई)

मैं तुम्हार अनुचर मुनिराया। परिहरि कोपु करिअ अब दाया।। टूट चाप नहिं जुरहि रिसाने। बैठिअ होइहिं पाय पिराने।। जौ अति प्रिय तौ करिअ उपाई। जोरिअ कोउ बड़ गुनी बोलाई।। बोलत लखनहिं जनकु डेराहीं। मष्ट करहु अनुचित भल नाहीं।। थर थर कापहिं पुर नर नारी। छोट कुमार खोट बड़ भारी।। भृगुपति सुनि सुनि निरभय बानी। रिस तन जरइ होइ बल हानी।। बोले रामहि देइ निहोरा। बचउँ बिचारि बंधु लघु तोरा।। मनु मलीन तनु सुंदर कैसें। बिष रस भरा कनक घटु जैसैं।।

মই আপোনাৰ সেৱক, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ; ক্ৰোধ ত্যাগ কৰি এতিয়া দয়া কৰক। ভঙা ধনু ক্ৰোধেৰে জোৰা নলাগে; বহিলে ভৰিৰ বিষ হ'ব। যদি ইমান প্ৰিয়, তেন্তে উপায় কৰক: কোনো ডাঙৰ ধনুৰ্ধৰ মাতি জোৰা লগাওক। লক্ষ্মণে কথা কোৱাৰ সময়ত জনকে লাজ অনুভৱ কৰিলে; তেওঁ ভাবিলে, এনে অনুচিত কৰা ভাল নহয়। নগৰৰ পুৰুষ আৰু নাৰীসকল থৰথৰকৈ কঁপিলে; কম বয়সীয়া ৰাজকুমাৰ, কিন্তু তেওঁৰ দুষ্টতা ডাঙৰ। লক্ষ্মণৰ নিৰ্ভীক কথা বাৰে বাৰে শুনি ভৃগুপতি ক্ৰোধত জ্বলি উঠিল, তেওঁৰ শক্তি কমিব ধৰিলে। তেওঁ ৰামক সম্বোধন কৰি ক'লে: মই তোমাৰ ভাতৃক ক্ষমা কৰিম, তেওঁ সৰু আৰু তোমাৰ ভাই। তেওঁৰ মন কলুষিত কিন্তু দেহ সুন্দৰ কেনেকৈ? যেনে সোণৰ পাত্ৰত বিষ ভৰ্তি।

Verse 579 (दोहा/सोरठा)

सुनि लछिमन बिहसे बहुरि नयन तरेरे राम। गुर समीप गवने सकुचि परिहरि बानी बाम।।278।।

এই কথা শুনি লক্ষ্মণে পুনৰ হাঁহিল, আৰু ৰামে তেওঁলৈ চকু সংকুচিত কৰি চালে; তেওঁ গুৰুৰ সন্মুখত কথা ক'বলৈ সংকোচ অনুভৱ কৰিলে আৰু কঠোৰ কথা ক'বলৈ বিৰত থাকিল।

Verse 580 (चौपाई)

अति बिनीत मृदु सीतल बानी। बोले रामु जोरि जुग पानी।। सुनहु नाथ तुम्ह सहज सुजाना। बालक बचनु करिअ नहिं काना।। बररै बालक एकु सुभाऊ। इन्हहि न संत बिदूषहिं काऊ।। तेहिं नाहीं कछु काज बिगारा। अपराधी में नाथ तुम्हारा।। कृपा कोपु बधु बँधब गोसाईं। मो पर करिअ दास की नाई।। कहिअ बेगि जेहि बिधि रिस जाई। मुनिनायक सोइ करौं उपाई।। कह मुनि राम जाइ रिस कैसें। अजहुँ अनुज तव चितव अनैसें।। एहि के कंठ कुठारु न दीन्हा। तौ मैं काह कोपु करि कीन्हा।।

অতি বিনয়েৰে, কোমল আৰু শীতল বাণীৰে ৰামে দুয়ো হাত জোৰকৈ ক'লে। শুনক হে প্ৰভু, আপুনি স্বাভাৱিকভাৱে জ্ঞানী। শিশুৰ কথা অৱজ্ঞা নকৰিব। শিশুৰ এটাই স্বভাৱ, কোনো সন্তই কেতিয়াও দোষ নিদিয়ে। তেওঁৰ কোনো অপকাৰ বা বিনাশৰ কাৰণ নাই। হে প্ৰভু, দোষ মোৰ। আপুনি কৃপা বা ক্ৰোধ কৰক, হে স্বামী, মোক দাসৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰক। শীঘ্ৰ কওক আপোনাৰ ক্ৰোধ কেনেকৈ শান্ত হ'ব; হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মই সেয়া কৰিম। মুনিয়ে ক'লে, ৰাম, মোৰ ক্ৰোধ কেনেকৈ যাব? এতিয়াও তোমাৰ ভায়েক মোলৈ কাৰণ নোহোৱাকৈ চায়। মই তেওঁৰ ডিঙিত কুঠাৰ দিয়া নাই; তেন্তে মই কিয় ক্ৰোধ কৰিলো?

Verse 581 (दोहा/सोरठा)

गर्भ स्त्रवहिं अवनिप रवनि सुनि कुठार गति घोर। परसु अछत देखउँ जिअत बैरी भूपकिसोर।।279।।

কুঠাৰৰ ভয়ংকৰ গতি শুনি পৃথিৱী কঁপি উঠে আৰু ভূমি কম্পিত হয়; হে ৰাজকুমাৰ, কুঠাৰ স্পৰ্শ নকৰাকৈও মই শত্ৰুক জীৱিত দেখিছো।