Rig Veda 10.22.4: Mandala 10, Sukta 22, Mantra 4
Sukta 10.22
Rishi: Unknown from provided excerpt
Devata: Indra (Vajrī)
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
युजानो अश्वा वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः । स्यन्ता पथा विरुक्मता सृजानः स्तोष्यध्वनः ॥
Transliteration
yujānó aśvā vā́tasya dhúnī devó devásya vajri-vaḥ | syántā pathā́ virúkmātā sṛjānás stoṣy ádhvanaḥ ||
Translation
مُسَخِّرًا الخيولَ—قُوَى ڤاتا (الرِّيح) الهادِرَة—يا فَجْرِين (صاحبَ الصاعقة)، أيُّها الإلهُ القائمُ بخدمةِ العملِ الإلهيّ؛ تُجري مسالكَ سائلةً لحركةٍ مُشِعَّة. وإذ تُنشِئُ السَّبيلَ، تصيرُ أنتَ التَّسبيحَ على امتدادِ السَّفَر.
Word by Word
युजानःyoking / harnessing
युजानः:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootयुज् (धातु) → युज् + शानच्
अश्वान्horses
अश्वान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
वातस्यof the wind
वातस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
धुनीthe roaring/whirling one (rush, surge)
धुनी:
कर्तृ (वाक्ये विशेषण/उपपद-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootधुनी (प्रातिपदिक; ‘धुनि/धुनी’)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god (divine)
देवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वज्रिवःO wielder of the thunderbolt
वज्रिवः:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
स्यन्ता(the two) streaming / flowing
स्यन्ता:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootस्यन्द् (धातु) → स्यन्द् + शतृ/शानच् (वैदिक रूप)
पथाby the path / along the way
पथा:
करण/अध्व-मार्ग (instrumental of path)
TypeNoun
Rootपथ (प्रातिपदिक)
विरुक्मताwith shining ornaments / glittering
विरुक्मता:
विशेषण (करणे सह)
TypeAdjective
Rootविरुक्मत् (प्रातिपदिक; वि- + रुक्म + मतुप्)
सृजानःreleasing / letting loose
सृजानः:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootसृज् (धातु) → सृज् + शानच्
स्तोस्यI shall praise
स्तोस्य:
कर्तृ (वक्ता)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु) → लृट्/लुट्? (वैदिक भविष्यत्/इच्छार्थ) 1sg
अध्वनःof the journey / of the road
अध्वनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.