Rig Veda 10.22.4: Mandala 10, Sukta 22, Mantra 4

Sukta 10.22

Devata: Indra (Vajrī)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

युजानो अश्वा वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः । स्यन्ता पथा विरुक्मता सृजानः स्तोष्यध्वनः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.22.4

Transliteration

yujānó aśvā vā́tasya dhúnī devó devásya vajri-vaḥ | syántā pathā́ virúkmātā sṛjānás stoṣy ádhvanaḥ ||

Translation

مُسَخِّرًا الخيولَ—قُوَى ڤاتا (الرِّيح) الهادِرَة—يا فَجْرِين (صاحبَ الصاعقة)، أيُّها الإلهُ القائمُ بخدمةِ العملِ الإلهيّ؛ تُجري مسالكَ سائلةً لحركةٍ مُشِعَّة. وإذ تُنشِئُ السَّبيلَ، تصيرُ أنتَ التَّسبيحَ على امتدادِ السَّفَر.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युजानः: yoking / harnessing
• युजानः: कर्तृ
• Type: Verb (participial)
• Root: युज् (धातु) → युज् + शानच्

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• वातस्य: of the wind
• वातस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• धुनी: the roaring/whirling one (rush, surge)
• धुनी: कर्तृ (वाक्ये विशेषण/उपपद-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: धुनी (प्रातिपदिक; ‘धुनि/धुनी’)

• देवः: the god
• देवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• देवस्य: of the god (divine)
• देवस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• वज्रिवः: O wielder of the thunderbolt
• वज्रिवः: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (vocative epithet)
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• स्यन्ता: (the two) streaming / flowing
• स्यन्ता: कर्तृ
• Type: Verb (participial)
• Root: स्यन्द् (धातु) → स्यन्द् + शतृ/शानच् (वैदिक रूप)

• पथा: by the path / along the way
• पथा: करण/अध्व-मार्ग (instrumental of path)
• Type: Noun
• Root: पथ (प्रातिपदिक)

• विरुक्मता: with shining ornaments / glittering
• विरुक्मता: विशेषण (करणे सह)
• Type: Adjective
• Root: विरुक्मत् (प्रातिपदिक; वि- + रुक्म + मतुप्)

• सृजानः: releasing / letting loose
• सृजानः: कर्तृ
• Type: Verb (participial)
• Root: सृज् (धातु) → सृज् + शानच्

• स्तोस्य: I shall praise
• स्तोस्य: कर्तृ (वक्ता)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) → लृट्/लुट्? (वैदिक भविष्यत्/इच्छार्थ) 1sg

• अध्वनः: of the journey / of the road
• अध्वनः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अध्वन् (प्रातिपदिक)