Rig Veda 8.13.2 — Mandala 8, Sukta 13, Mantra 2

Sukta 8.13

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृधः । सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित् ॥

Transliteration

sá prathamé vyòmani devā́nāṃ sádane vṛdháḥ | supāráḥ suśrávastamaḥ sám apsujít ||

Translation

他——增长者——居于最初的广阔天域，在诸神的座处；善于渡越的善行者，最具真实之闻与名声者，亦为水中之胜者。

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• व्योमनि: in the sky / in the firmament
• व्योमनि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सदने: in the seat / dwelling
• सदने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक; √सद्/सीद् ‘to sit’ से)

• वृधः: the strong/growing one
• वृधः: कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वृध् (प्रातिपदिक/विशेषण; ‘growing, strong’)

• सुपारः: having a good passage / good crossing
• सुपारः: कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-पार (समास; पार ‘crossing/ford’)

• सुश्रवस्तमः: most glorious / most famed
• सुश्रवस्तमः: कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: सु-श्रवस्-तम (समास; श्रवस् ‘fame, glory’ + तमप्)

• सम्: together, completely (as preverb)
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अप्सुजित्: conquering in the waters / victor in the waters
• अप्सुजित्: कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: अप्सु-जित् (समास; अप्सु = अप् ‘waters’ सप्तमी बहुवचनम् + जित् < √जि ‘to conquer’)