Rig Veda 8.13.2: Mandala 8, Sukta 13, Mantra 2
Sukta 8.13
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृधः । सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित् ॥
Transliteration
sá prathamé vyòmani devā́nāṃ sádane vṛdháḥ | supāráḥ suśrávastamaḥ sám apsujít ||
Translation
ఆయన—వృద్ధికర్త—మొదటి విశాల వ్యోమంలో, దేవానాం సదనంలో స్థితుడై ఉన్నాడు. ఆయన సు-పారః (సుగమంగా దాటించేవాడు), సు-శ్రవస్తమః (సత్య-శ్రవణమూ కీర్తియూ అత్యధికమైనవాడు); ఇంకా అప్సు-జిత్—ఆపః, అంటే అంతర్జల/అవచేతన గర్భాలలోనూ జయించేవాడు.
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
प्रथमेin the first
प्रथमे:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
व्योमनिin the sky / in the firmament
व्योमनि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सदनेin the seat / dwelling
सदने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक; √सद्/सीद् ‘to sit’ से)
वृधःthe strong/growing one
वृधः:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootवृध् (प्रातिपदिक/विशेषण; ‘growing, strong’)
सुपारःhaving a good passage / good crossing
सुपारः:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-पार (समास; पार ‘crossing/ford’)
सुश्रवस्तमःmost glorious / most famed
सुश्रवस्तमः:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootसु-श्रवस्-तम (समास; श्रवस् ‘fame, glory’ + तमप्)
सम्together, completely (as preverb)
सम्:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अप्सुजित्conquering in the waters / victor in the waters
अप्सुजित्:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootअप्सु-जित् (समास; अप्सु = अप् ‘waters’ सप्तमी बहुवचनम् + जित् < √जि ‘to conquer’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
