Bhakti-Śraddhā-Ācāra-Māhātmya and the Commencement of the Mārkaṇḍeya Narrative

Verse 1

सनक उवाच । श्रद्धापूर्वाः सर्वधर्मा मनोरथफलप्रदाः । श्रद्धयासाध्यते सर्वं श्रद्धया तुष्यते हरिः ॥ १ ॥

萨那迦(Sanaka)说道：一切诸法之义(dharma)皆以“施罗陀”(śraddhā，信心)为根，能赐予人所希求的果报。凭信心，万事可成；凭信心，哈利(Hari)亦得欢喜。

Verse 2

भक्तिर्भक्त्यैव कर्त्तव्यातथा कर्माणि भक्तितः । कर्मश्चद्धाविहीनानि न सिध्यन्तिं द्विजोत्तमाः ॥ २ ॥

奉爱(bhakti)当以奉爱而行；同样，一切仪式之业(karma)也应从奉爱之心而起。若无施罗陀(śraddhā，信心)的行为便不能成就，噢，二次生者中最尊者(dvijottama)。

Verse 3

यथाऽलोको हि जन्तूनां चेष्टाकारणतां गतः । तथैव सर्वसिद्धीनां भक्तिः परमकारणम् ॥ ३ ॥

正如光明成为众生得以行动作为的原因，同样，奉爱(bhakti)乃是一切成就与诸般悉地(siddhi)的至上因。

Verse 4

यथा समस्त लोकानां जीवनं सलिलं स्मृतम् । तथा समस्तसिद्धीनां जीवनं भक्तिरिष्यते ॥ ४ ॥

正如水被忆念为一切世界的生命，同样，奉爱（bhakti）被尊为一切悉地（siddhi，灵性成就）的生命。

Verse 5

यथा भूमिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः । तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वकार्य्याणि साधयेत् ॥ ५ ॥

正如一切众生依止大地而得存活，同样，依止奉爱（bhakti），便能成就一切事业与诸般目标。

Verse 6

श्रद्धाबँल्लभते धर्म्मं श्रद्धावानर्थमाप्नुयात् । श्रद्धया साध्यते कामः श्रद्धावान्मोक्षमान्पुयात् ॥ ६ ॥

以信心（śraddhā）得法（dharma）；具信者得利与兴盛。以信心欲愿得成；具信者亦得证解脱（moksha）。

Verse 7

न दानैर्न तपोभिर्वा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । भक्तिहीनेर्मुनिश्चेष्ठ तुष्यते भगवान्हरिः ॥ ७ ॥

非以布施，非以苦行，亦非以厚赐祭资的祭祀——噢，最胜牟尼——无奉爱（bhakti）之人，至尊主哈利（Hari）终不欢喜。

Verse 8

मेरुमात्रसुवर्णानां कोटिकोटिसहस्रशः । दत्ता चाप्यर्थनाशाय यतोभक्तिविवर्जिता ॥ ८ ॥

纵使施舍如须弥山般巨量的黄金，千万亿万次之多，若离奉爱（bhakti），终究只招致败亡。

Verse 9

अभक्त्या यत्तपस्तप्तैः केवलं कायशोषणम् । अभक्त्या यद्धुतं हव्यं भस्मनि न्यस्तहव्यवत् ॥ ९ ॥

若无奉爱（bhakti）而修苦行，不过是徒然消耗形体；若无奉爱而献供（havya），犹如将祭品置于灰烬之上。

Verse 10

यत्किञ्चित्कुरुते कर्म्मश्रद्धयाऽप्यणुमात्रकम् । तन्नाम जायते पुंसां शाश्वतं प्रतीदायकम् ॥ १० ॥

人若以信心（śraddhā）行哪怕最微小之业，对其而言也会化为恒久的、为人所认可的功德与名声。

Verse 11

अश्वमेघसहस्त्रं वा कर्म्म वेदोदितं कृतम् । तत्सर्वं निष्फलं ब्रह्मन्यदि भक्तिविवर्जितम् ॥ ११ ॥

纵使行千次马祭（Aśvamedha），或作一切吠陀所命之业，噢婆罗门，若离奉爱（bhakti），皆尽成无果。

Verse 12

हरिभक्तिः परा नॄणां कामधेनूपमा स्मृता । तस्यां सत्यां पिबन्त्यज्ञाः संसारगरलं ह्यहो ॥ १२ ॥

对哈利（Hari）的至上奉爱，被忆念为如同迦摩提奴（Kāmadhenu）——满足愿望之神牛——赐予人类。然而，即便真实的奉爱现前，无明者——唉——仍饮轮回（saṃsāra）之毒。

Verse 13

असारभूते संसारे सारमेतदजात्मज । भगवद्भक्तसङ्गश्च हरिभक्तिस्तितिक्षुता ॥ १३ ॥

噢阿阇之子（梵天），在这本无实质的轮回世间，唯此为真髓：亲近主之奉献者，与哈利之奉爱（bhakti），以及坚忍不动的安忍。

Verse 14

असूयोपेतमनसां भक्तिदानादिकर्म्म यत् । अवेहि निष्फलं ब्रहंस्तेषां दूरतरो हरिः ॥ १४ ॥

婆罗门啊，当知：若心怀挑错嫉妒（阿苏耶），则其所行之事——无论奉爱（bhakti）、布施（dāna）等——皆成无果；于彼等而言，诃利（Hari）远在天边。

Verse 15

परिश्रियाभितत्पानां दम्भाचाररतात्मनाम् । मृषा तु कुर्वतां कर्म तेषां दूरतरो हरिः ॥ १५ ॥

那些被世间艰辛灼烧，却仍执著于伪善之行，并以欺诳而作业者；对他们而言，诃利（毗湿奴）依旧遥不可及。

Verse 16

पृच्छतां च महाधर्म्मान्वदतां वै मृषा च तान् । धर्मेष्वभक्तिमनसां तेषां दूरतरो हरिः ॥ १६ ॥

即便有人询问至高之法，即便有人谈论诸法却口出虚妄；又或行持宗教之事而心无奉爱者——对他们而言，诃利仍然遥远。

Verse 17

वेदप्रणिहितो धर्म्मो धर्म्मो वेदो नारायणः परः । तत्राश्रद्धापरा ये तु तेषां दूरतरो हरिः ॥ १७ ॥

法由吠陀所安立；吠陀本身即是法——至上者为那罗延（Nārāyaṇa）。然而对其缺乏信心（śraddhā）、执于不信者，诃利便离他们甚远。

Verse 18

यस्य धर्म्मविहीनानि दिनान्यायान्ति यान्ति च । स लोहकारभस्त्रेव श्वसन्नपि न जीवति ॥ १८ ॥

若有人日复一日来去皆无正法（dharma），此人如铁匠之风箱：虽有出入之息，却不算真正活着。

Verse 19

धर्मार्थकाममोक्षाख्याः पुरुषार्थाः सनातनाः । श्रद्धावतां हि सिध्यन्ति नान्यथा ब्रह्मनन्दन ॥ १९ ॥

法（Dharma）、利（Artha）、欲（Kāma）与解脱（Moksha）——此乃人世永恒之四大目标。唯有具足信心（śraddhā）者方能真实成就；否则不能，噢，梵天之子。

Verse 20

स्वाचारमनतिक्रम्य हरिभक्तिपरो हि यः । स याति विष्णुभवनं यद्वै पश्यन्ति सूरयः ॥ २० ॥

不逾越自身正当行持（svācāra），而专一归依哈利（Hari）之奉爱（bhakti）者，必至毗湿奴之居所——那为智者圣仙所观见的境界。

Verse 21

कुर्वन्वेदोदितान्धर्म्मान्मुनीन्द्र स्वाश्रमोचितान् । हरिध्यानपरोयस्तु स याति परमं पदम् ॥ २१ ॥

噢，牟尼之最胜者！凡依自家阿湿罗摩（āśrama）所宜，奉行吠陀所宣之法，而又专注禅念哈利（Hari）者，必得至上之境（parama pada）。

Verse 22

आचारप्रभवो धर्मः धर्म्मस्य प्रभुरच्युतः । आश्रमाचारयुक्तेन पूजितः सर्वदा हरिः ॥ २२ ॥

法（dharma）由正行（ācāra）而生，而不堕者阿周陀（Acyuta）乃法之至上主宰。故安住于诸阿湿罗摩戒行者，应恒常礼敬哈利（Hari）。

Verse 23

यः स्वाचारपरिभ्रष्टः साङ्गवेदान्तगोऽपि वा । स एव पतितो ज्ञेयो यतः कर्मबहिष्कृतः ॥ २३ ॥

若有人背离自身正行（svācāra），纵使通达具诸支分之吠檀多（Vedānta），亦当知其为“堕落者”；因为他已被摒除于吠陀之业与仪轨之外。

Verse 24

हरिभक्तिपरि वाऽपि हरिध्यानपरोऽपि वा । भ्रष्टो यः स्वाश्रमाचारात्पतितः सोऽभिधीयते ॥ २४ ॥

即使有人对哈利（Hari）怀有虔敬之心，或专注于观想哈利；若他背离了自己所属阿湿罗摩（āśrama）所规定的正行（ācāra），便被称为“堕落者”（patita）。

Verse 25

वेदो वा हरिभक्तिर्वा भक्तिर्वापि महेश्वरे । आचारात्पतितं मूढं न पुनाति द्विजोत्तम ॥ २५ ॥

无论是吠陀，或对哈利（Hari）的奉爱，乃至对大自在天（Maheśvara）的奉爱，都不能净化那背离正行（ācāra）而迷妄堕落之人，噢，最胜的二生者（dvija）。

Verse 26

पुण्यक्षेत्राभिगमनं पुण्यतीर्थनिषेवणम् । यज्ञो वा विविधो ब्रह्मंस्त्यक्ताचारंन रक्षति ॥ २६ ॥

前往福德圣地、依止神圣渡口（tīrtha）朝圣，乃至举行种种祭祀（yajña）——噢，婆罗门——都不能护佑那已舍弃正行（ācāra）之人。

Verse 27

आचारात्प्राप्यते स्वर्ग आचारात्प्राप्यते सुखम् । आचारात्प्राप्यते मोक्ष आचारात्किं न लभ्यते ॥ २७ ॥

凭借正行（ācāra）得生天界；凭借正行得享安乐。凭借正行得证解脱（mokṣa）——正行之力，还有什么不能获得呢？

Verse 28

आचाराणांतु सर्वेषां योगानां चैव सत्तम् । हरिभक्तेपरि तथा निदानं भक्तिरिष्यते ॥ २८ ॥

在一切行持规范与一切瑜伽法门之中，噢，至善者，奉爱（bhakti）被宣示为决定性的根因——尤其是对哈利（Hari）的奉爱。

Verse 29

भक्त्यैव पूज्यते विष्णुर्वाञ्छितार्थफलप्रदः । तस्मात्समस्तलोकानां भक्तिर्मातेति गीयते ॥ २९ ॥

毗湿奴乃赐予众生所愿之果的主尊，唯以奉爱（bhakti）而得礼敬。因此，对一切世界而言，奉爱被赞颂为慈母。

Verse 30

जीवन्ति जन्तवः सर्वे यथा मातराश्रिताः । तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति धार्म्मिकाः ॥ ३० ॥

正如一切众生依母而活，如是，一切持法之人亦依止奉爱（bhakti）而得生存。

Verse 31

स्वाश्रमाचारयुक्तस्य हरिभक्तिर्यदा भवेत् । न तस्य त्रिषु लोकेषु सदृशोऽस्त्यजनन्दन ॥ ३१ ॥

噢阿阇（梵天）之后裔啊，当住于自身住期（āśrama）之正行者心中生起对诃利（Hari）的奉爱时，三界之中无人可与之比肩。

Verse 32

भक्त्या सिध्यन्ति कर्म्माणि कर्म्माणि कर्म्माभिस्तुष्यते हरिः । तस्मिंस्तुष्टे भवेज्ज्ञानं ज्ञानान्मोक्षमवाप्यते ॥ ३२ ॥

以奉爱（bhakti）诸业行得以圆满；由此诸业，诃利（Hari）心生欢喜。彼若欢喜，真知便生；由真知而证得解脱（mokṣa）。

Verse 33

भक्तिस्तु भगवद्भक्तसङ्गेन खलु जायते । सत्सङ्गं प्राप्यते पुम्भिः सुकृतैः पूर्वसञ्चितैः ॥ ३३ ॥

奉爱确由亲近主之奉献者而生；而此圣善之会（satsaṅga），人因往昔所积福德而得。

Verse 34

वर्णाश्रमाचाररता भगवद्भक्तिलालसाः । कामादिदोष्नि र्मुक्तास्ते सन्तो लोकशिक्षकाः ॥ ३४ ॥

安住于种姓与住期（varṇa、āśrama）之法度，渴慕对至上主薄伽梵（Bhagavān）的奉爱（bhakti），并解脱欲望等过失者——此等即是真正的圣贤，乃世间之师。

Verse 35

सत्ङ्गः परमो ब्रह्मन्न लभ्येताकृतात्मनाम् । यदि लभ्येत विज्ञेयं पुण्यं जन्मान्तरार्जितम् ॥ ३५ ॥

婆罗门啊，至上的福善乃是圣众相交（sat-saṅga）；然未能调伏其心者不得此缘。若有人得之，当知这是前世所积福德之果。

Verse 36

पूर्वार्जितानि पापानि नाशमायान्ति यस्य वै । सत्सङ्गतिर्भवेत्तस्य नान्यथा घटते हि सा ॥ ३६ ॥

凡得圣贤之会（sat-saṅga）者，其往昔所积诸罪必至消灭。此等清净相应唯为其人而生——确乎不由他途而成。

Verse 37

रविर्हि रशिमजालेन दिवा हन्तिबहिस्तमः । सन्तः सूक्तिमरीच्योश्चान्तर्ध्वान्तं हि सर्वदा ॥ ३७ ॥

正如太阳以光网于白昼破除外在黑暗，圣贤亦以善言妙语之光芒，恒常驱散内在之幽暗（无明）。

Verse 38

दुर्लभाः पुरुषा लोके भगवद्भक्तिलालसाः । तेषां सङ्गो भवेद्यस्य तस्य शान्तिर्हि शाश्वती ॥ ३८ ॥

世间渴慕对薄伽梵（Bhagavān）奉爱（bhakti）之人实为稀有；得与此等奉献者相伴者，必获真实而恒常的安宁。

Verse 39

नारद उपाच । किंलक्षणा भागवतास्ते च किं कर्म्म कुर्वते । तेषां लोको भवेत्कीदृक्तत्सर्वं ब्रूहि तत्त्वतः ॥ ३९ ॥

那罗陀说道：“奉事薄伽梵的婆伽瓦塔们有何殊胜特征？他们行何业行？他们将证得何等世界（归趣）？请依真实为我详说。”

Verse 40

त्वं हि भक्तो रमेशस्य देवदेवस्य चक्रिणः । एतान्निगदितुं शक्तस्त्वतो नास्त्यधिकोऽपरः ॥ ४० ॥

因为你是罗摩主（Rameśa）——诸神之神、执轮者——的虔诚奉献者。你有能力宣说这些义理；在此事上，无人胜过你，也无人与你等同。

Verse 41

सनक उवाच । श्रृणु ब्रह्मन्परं गुह्यं मार्कण्डेयस्य धीमनः । यमुवाच जगन्नाथो योगनिद्राविमोचितः ॥ ४१ ॥

萨那迦说道：“婆罗门啊，请听至上而极秘的教诲——智者摩尔坎德耶所领受的：当宇宙之主阇甘那他从瑜伽之眠中解脱后，对他所说之言。”

Verse 42

योऽसौ विष्णुः परं ज्योतिर्देवदेवः सनातनः । जगदूपी जगत्कर्त्ता शिवब्रह्म स्वरुपवान् ॥ ४२ ॥

彼之毗湿奴即是至上之光——诸神之神，永恒常住。祂既是宇宙之体，亦是宇宙之造作者，并同具湿婆与梵天之性相。

Verse 43

युगान्ते रौद्ररुपेण ब्रह्माण्डलसबृंहितः । जगत्येकार्णवीभूते नष्टे स्थावरजङ्गमे ॥ ४३ ॥

在劫末之时，祂现忿猛如鲁陀罗之相，充满整个宇宙之卵；当世界化为一片大海，诸有情与无情、动与不动的一切众生尽皆毁灭之际——

Verse 44

भगवानेव शेषात्मा शेते वटदले हरिः । असंख्याताब्जजन्माद्यैराभूषिततनूरूहः ॥ ४४ ॥

圣者哈利（Hari）自身，以舍沙（Śeṣa）为内在本性，安卧于榕树叶上；其身以无量莲华之生起等种种奇瑞圣相而庄严。

Verse 45

पादाङ्गुष्टाग्रनिर्यातगङ्गाशीताम्बुपावनः । सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरो देवो ब्रह्माण्डग्रासंबृंहितः ॥ ४५ ॥

从祂大脚趾尖涌出恒河（Gaṅgā）——清凉之水净化一切。此神明微细胜于至微，而又广大无边，乃至能吞摄整个梵卵宇宙（brahmāṇḍa）。

Verse 46

वटच्छदे शयानोऽभूत्सर्वशक्तिसमन्वितः । तस्मिन्स्थाने महाभागो नारायणपरायणः । मार्कंडेयः स्थिनस्तस्य लीलाः पश्यन्महेशितुः ॥ ४६ ॥

祂卧于榕树华盖之下，具足一切神力。就在那处，大福德的圣者摩尔坎德耶（Mārkaṇḍeya）一心归依那罗延那（Nārāyaṇa），安住不移，瞻观至上主的神圣戏游（līlā）。

Verse 47

ऋषय ऊचुः । तस्मिन्काले महाघोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे । हरिरेकः स्थित इति मुने पूर्वं हि शुश्रुम ॥ ४७ ॥

诸圣者说道：“噢，牟尼啊，我们确曾早已听闻：在那最可怖之时——当一切动与不动皆灭尽——唯有哈利（Hari）独自常住。”

Verse 48

जगत्येकार्णवीभूते नष्टे स्थावरंजगमे । सर्वग्रस्तेन हरिणा किमर्थं सोऽवशेषितः ॥ ४८ ॥

当世界化作一片汪洋，动与不动的一切众生尽皆毁灭之时，既然哈利（Hari）已吞摄万有，为何仍让他被留下而存？

Verse 49

परं कौतूहलं ह्यत्रं वर्त्ततेऽतीव सूत नः । हरिकीर्तिसुधापाने कस्यालस्यं प्रजायते ॥ ४९ ॥

噢，苏多啊，我们在此充满至高的渴慕。饮啜赞颂哈利之甘露时，谁还会生起懒惰？

Verse 50

सूत उवाच । आसीन्मुनिर्महाभागो मृकण्डुरिति विश्रुतः । शालग्रामे महातीर्थे सोऽतप्यत महातपाः ॥ ५० ॥

苏多说道：往昔有一位大福德的牟尼，名闻为摩利迦ṇḍu。那位大苦行者在沙拉格拉摩的大神圣渡口（tīrtha）修行严峻苦行。

Verse 51

युगानाम युतं ब्रह्मन्गृणन्ब्रह्म सनातनम् ॥ट । निराहारः क्षमायुक्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ ५१ ॥

婆罗门啊，历经一万劫（yuga），他赞颂永恒的梵（Brahman）。不食而住，具忍辱，守真谛，且降伏诸根。

Verse 52

आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यन्विषयनिःस्पृहः । सर्वभूतहितो दान्त स्तताप सुमहत्तपः ॥ ५२ ॥

他以一切众生如同自身，远离对境欲求，利益诸有情，调伏自心，于是修行了极其宏大的苦行。

Verse 53

तत्तापःशङ्किताः सर्वे देवा इन्द्रादयस्तदा । परेशं शरणं जग्मुर्नारायणमनामयम् ॥ ५३ ॥

当时，因那苦行之炽烈而惊惧的诸天——因陀罗等——前往归依至上主那罗延（Nārāyaṇa），那位远离一切病苦与忧患者。

Verse 54

क्षीराब्धेरुत्तरं तीरं संप्राप्यत्रिदिवौकसः । तुष्टुवुर्देवदेवेशं पह्मनाभं जगद्गुरुम् ॥ ५४ ॥

诸天众抵达乳海之北岸，赞颂万主之主莲脐者（毗湿奴），宇宙之师。

Verse 55

देवा ऊचुः । नारायणाक्षरानन्त शरणागतपालक । मृकण्डुतपसा त्रस्तान्पाहि नः शरणागतान् ॥ ५५ ॥

诸天说道：“噢那罗延那——不坏之‘阿克沙罗’，无尽者，护佑归依者！我们因摩利坎度的苦行而惊惧，愿你护持我们这些前来投靠的众生。”

Verse 56

जय देवाधिदेवेश जय शङ्खगदाधर । जयो लोकस्वरुपाय जयो ब्रह्माण्डहेतवे ॥ ५६ ॥

胜利归于你，诸神之主、至上神圣者！胜利归于你，执海螺与钉锤者！胜利归于你，诸世界之本相；胜利归于你，宇宙卵（梵卵）之因！

Verse 57

नमस्ते देवदेवेश नमस्ते लोकपावन । नमस्ते लोकनाथाय नमस्ते लोकसाक्षिणे ॥ ५७ ॥

顶礼于你，诸神之主；顶礼于你，净化诸界者。顶礼于你，诸界之王；顶礼于你，诸界之见证者。

Verse 58

नमस्ते ध्यानगम्याय नमस्ते ध्यानहेतवे । नमस्ते ध्यानरुपाय नमस्ते ध्यानपाक्षिणे ॥ ५८ ॥

顶礼于你，唯以禅观可达者；顶礼于你，禅观之因者。顶礼于你，禅观即是你之形相；顶礼于你，禅观之翼、禅观之所依者。

Verse 59

केशिहन्त्रे नमस्तुभ्यं मधुहन्त्रे परात्मने । नमो भूम्यादिरूपाय नमश्चैतन्यरुपिणे ॥ ५९ ॥

顶礼于您，诛灭凯希（Keśī）者；顶礼于您，诛灭摩度（Madhu）者，至上真我。顶礼于您，以大地及诸元素为身相者；顶礼于您，以清净觉知为自性者。

Verse 60

नमो ज्येष्टाय शुद्धाय निर्गुणाय गुणात्मने । अरुपाय स्वरुपाय बहुरुपाय ते नमः ॥ ६० ॥

顶礼于您——最古老者、至清净者；超越一切德性（guṇa），却又为诸德性之精髓。无相而具真相；一而现多相——顶礼于您。

Verse 61

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नम्नोमः ॥ ६१ ॥

我一再顶礼黑天（Kṛṣṇa）——戈文达（Govinda），护持正法者——他愿牛群与婆罗门得安乐，并为整个世界的福祉而行。

Verse 62

नमो हिरण्यगर्भाय नमो ब्रह्मादिरुपिणे । नमः सूर्य्यादिरुपाय हव्यकव्यभुजे नमः ॥ ६२ ॥

顶礼于金胎（Hiraṇyagarbha）；顶礼于那位化现为梵天等诸天之形者。顶礼于那位化现为太阳等万象之形者；顶礼于那位享受献给诸天与祖灵之供品者。

Verse 63

नमो नित्याय वन्द्याय सदानन्दैकरुपिणे । नमः स्मृतार्तिनाशाय भूयो भूयो नमो नमः ॥ ६३ ॥

顶礼于永恒者、应受礼敬者，其体性唯是常乐。顶礼于那位能除灭忆念者忧苦的主；再三再三，顶礼——顶礼。

Verse 64

एवं देवस्तुतिं श्रुत्वा भगवान्कमलापतिः । प्रत्यक्षतामगात्तेषां शङ्कचत्रगदाधरः ॥ ६४ ॥

于是，至福的世尊——莲华主、吉祥天女拉克希米之夫——听闻他们对诸天的赞颂后，便在他们面前亲自显现，手持海螺、神轮与金刚杵般的神杖。

Verse 65

विकचाम्बुजपत्राक्षं सूर्य्यकोटिसमप्रभम् । सर्वालङ्कारसंयुक्तं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् ॥ ६५ ॥

祂双目如盛放莲瓣，光辉堪比千万日轮；身佩一切庄严宝饰，胸前显现神圣的“室利跋蹉”（Śrīvatsa）吉祥印记。

Verse 66

पीताम्बरधरं सौम्यं स्वर्णयज्ञोपवीतिनम् । स्तृयमानं मुनिवरैः पार्षदप्रवरावृत्तम् ॥ ६६ ॥

祂身披黄衣，容相柔和而吉祥，佩戴金色圣线（yajñopavīta）。至上诸仙齐声颂赞，最胜眷属从四方环绕侍立。

Verse 67

तं दृष्य्वा देवसंघास्ते तत्तेजोहततेजसः । नमश्चक्रुर्मुदा युक्ता अष्टांगौरवनिं गताः ॥ ६७ ॥

诸天会众见到祂时——他们自身的光辉也被祂的威光所掩——便欢喜致敬，恭敬行八支顶礼（aṣṭāṅga），五体投地而伏。

Verse 68

ततः प्रसन्नो भगवान्मेघगंभीरनिस्वनः । उवाच प्रीणयन्देवान्नतानिन्द्रपुरोगमान् ॥ ६८ ॥

随后，世尊心生欢悦——其声深沉如云雷轰鸣——便开口宣说，令以因陀罗为首、已俯伏礼拜的诸天皆得欢喜。

Verse 69

श्रीभगवानुवाच । जाने वो मानसं दुःखं मृकण्डुतपसोद्गम् । युष्मान्न बाधते देवाः स ऋषिः सज्जनाग्राणीः ॥ ६९ ॥

世尊说道：“我知你们心中的忧苦，乃由摩利迦ṇḍu的苦行而起。诸天并不扰害你们；那位仙人乃善德之首。”

Verse 70

संपद्भिः संयुता वापि विपद्भिश्चापि सज्जनाः । सर्वथान्यं न बाधन्ते स्वप्नेऽपि सुरसत्तमाः ॥ ७० ॥

无论得享福泽，或遭逢逆境，高贵之人决不以任何方式伤害他人——即便在梦中也不，噢诸天之最胜者。

Verse 71

सततं बाध्यमानोऽपि विषयाख्यैररातिभिः । अविधायात्मनो रक्षामन्यान्द्वेष्टि कथं सुधीः ॥ ७१ ॥

纵使常被名为“诸境”的仇敌不断侵袭，智者若尚未先护持自身，又怎会去憎恨他人？

Verse 72

तापत्रयाभिधानेन बाध्यमानो हि मानवः । अन्यं क्रीडयितुं शक्तः कथं भवति सत्तमः ॥ ७२ ॥

人若确被所谓“三重苦”(tāpa-traya)所逼迫，噢至善者，他又怎能有余力去戏弄、轻慢他人？

Verse 73

कर्मणा मनसा वाचा बाधते यः सदा परान् । नित्यं कामादिभिर्युक्तो मूढधीः प्रोच्यते तु सः ॥ ७३ ॥

凡以身行、以心念、以言语恒常伤害他人，又常与欲望等相系缚者，实被称为“愚迷之智”。

Verse 74

यो लोकहितकृन्मर्त्यो गतासुर्यो विमत्सरः । निःशङ्गः प्रोच्यते सद्भिरिहामात्र च सत्तमाः ॥ ७४ ॥

凡人若为世间福祉而行，离嫉妒、无执著；善者便宣说：此人于今生即是“萨塔玛”(sattama)，诸善中最胜者。

Verse 75

सशङ्कः सर्वदा दुःखी निःशङ्कः सुखमाप्नुयात् । गच्छध्वं स्वालयं स्वस्थाः क्रीडयिष्यति वो न सः ॥ ७५ ॥

心怀疑惧者恒常受苦；无疑无惧者得安乐。你们且安然回到各自家中——他不再来扰乱你们，也不再戏弄你们。

Verse 76

भवतां रक्षकश्चाहं विहरध्वं यथासुखम् । इति दत्वा वरं तेषामतसीकुसुमप्रभः ॥ ७६ ॥

“我亦为汝等之护持者；随意安住往来，得享安适。”如是赐予他们恩许后，彼—光辉如亚塔西花(atasī)之绽放—遂继续前行。

Verse 77

पश्यतामेव देवानां तत्रैवान्तरधीयत । तुष्टात्मानः सुरगणां ययुर्नाकं यथागतम् ॥ ७७ ॥

诸天正目睹之时，他就在彼处隐没不见。天众心满意足，便如来时一般返回天界。

Verse 78

मृकण्डोरपि तुष्टात्मा हरिः प्रत्यक्षतामगात् । अरुपं परमं ब्रह्मस्वप्रकाशं निरञ्जनम् ॥ ७८ ॥

哈利(Hari)甚至对摩利坎度(Mṛkaṇḍu)亦心生欢喜，遂亲自显现——他乃无相之至上梵(Brahman)，自照常明，清净无垢。

Verse 79

अतसीपुष्पसंकाशं पीतवाससमच्युतम् । दिव्यायुधधरं दृष्ट्वा मृकण्डुर्विस्मितोऽभवत् ॥ ७९ ॥

见到不坏的阿周陀主，光辉如亚麻花，身披黄衣，手持天界神兵，摩利迦ṇḍu心生大惊异。

Verse 80

ध्यानादुन्मील्य नयनं अपश्यद्धरिमग्रतः । प्रसन्नवदनं शान्तं धातारं विश्वतेजसम् ॥ ८० ॥

从禅定中睁开双眼，他见到哈利在前——面容慈悦，安宁寂静，为万有之持者，放射遍宇宙的光辉。

Verse 81

रोमाञ्चितशरीरोऽसावानन्दाश्रुविलोचनः । ननाम दण्डवद्भूमौ देवदेव सनातनम् ॥ ८१ ॥

他全身毛发竖立，双眼盈满喜泪；便如杖般伏地长拜，敬礼那永恒的天中之天。

Verse 82

अश्रुभिः क्षालयंस्तस्य चरणौ हर्षसंभवैः । शिरस्यञ्चलिमाधाय स्तोतुं समुपचक्रमे ॥ ८२ ॥

他以喜悦所生的泪水洗濯主的莲足，又将合十之手置于头顶，随即开始颂赞。

Verse 83

मृकण्डुरुवाच । नमः परेशाय परात्मरुपिणे परात्परस्प्रात्परतः पराय । अपारपाराय परानुकर्त्रे नमः परेभ्यः परपारणाय ॥ ८३ ॥

摩利迦ṇḍu说道：顶礼至上主，祂之形即至上我（Paramātman）——高于至高，超越一切超越，至极的超然者。顶礼那彼岸不可及者，导引众生趋向至上者；顶礼那超越诸般超越境界者，能令众生渡至彼岸者。

Verse 84

यो नामजात्यादिविकल्पहीनः शब्दादिदोषव्यतिरेकरुपः । बहुस्वरुपोऽपि निरञ्जनो यस्तमीशमीढ्यं परमं भजामि ॥ ८४ ॥

我礼敬那至上、堪受赞颂的主：超越名号与种姓等一切分别；其本性即是否定言语与言说所系诸过；虽现多种形相，仍清净无染、不可触污。

Verse 85

वेदान्तवेद्यं पुरुषं पुराणं हिरण्यगर्भादिजगत्स्वरुपम् । अनूपमं भक्ति जनानुकम्पिनं भजामि सर्वेश्वरमादिमीड्यम् ॥ ८५ ॥

我礼敬万有之主、可赞的本初之主——为吠檀多所证知——那永恒的古老至人；其自性即从金胎（Hiraṇyagarbha）起的宇宙；无与伦比，并怜悯一切奉爱者。

Verse 86

पश्यन्ति यं वीतसमस्तदोषा ध्यानैकनिष्ठा विगतस्पृहाश्च । निवृत्तमोहाः परमं पवित्रं नतोऽस्मि संसारनिर्वर्त्तकं तम् ॥ ८६ ॥

我顶礼于祂——至上的净化者、令轮回之流运转者；唯有离诸过失、专一禅观、无所贪求、断除迷妄之人，方能真实见到祂。

Verse 87

स्मृतार्तिनाशनं विष्णुं शरणागतपालकम् । जगत्सेव्यं जगाद्धाम परेशं करुणाकरम् ॥ ८७ ॥

我皈依毗湿奴：于恐惧之时忆念即能灭除忧苦者；护持归投者；为世间所应奉事者；宇宙之所依止；至上主宰；悲悯之海。

Verse 88

एवं स्तुतः स भगवान्विष्णुस्तेन महर्षिणा । अवाप परमां तुष्टिं शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ८८ ॥

如是被那位大圣仙赞颂后，持螺、轮与杵的薄伽梵毗湿奴，得到了至上的欢悦与满足。

Verse 89

अयालिङ्ग्य मुनिं देवश्चतुर्भिर्दीर्घबाहुभिः । उवाच परमं प्रीत्या वरं वरय सुव्रत ॥ ८९ ॥

主以四条修长之臂拥抱圣贤，满怀至深慈爱而宣言：“噢，持善誓者啊，选择一项恩赐——随你所愿，求取你心所欲之福。”

Verse 90

प्रीतोऽस्मि तपसा तेन स्तोत्रेण च तवानघ । मनसा यदभिप्रेतं वरं वरय सुव्रत ॥ ९० ॥

“无垢者啊，我因你的苦行与赞颂之歌而欢喜。持坚誓者啊，选择一项恩赐——你心中真实所愿之福。”

Verse 91

मृकण्डुरूवाच । देवदेव जगन्नाथ कृतार्थोऽस्मि न संशयः । त्वद्दर्शनमपुण्यानां दुर्लभं च यतः स्मृतम् ॥ ९१ ॥

摩利迦ṇḍu说道：“诸神之神、宇宙之主啊，我已圆满无疑。因为传说记载：对福德不足者而言，得见圣颜实为难得。”

Verse 92

ब्रह्माद्या यं न पश्यन्ति योगिनः संशितव्रताः । धर्मिष्टा दीक्षिताश्वापि वीतरागा विमत्सराः ॥ ९२ ॥

即使梵天等诸神也未能见到祂；那些誓行坚固的瑜伽行者、至为正法者、受灌顶者、离贪者与无嫉者，也同样难以得见。

Verse 93

तं पश्यामि परं धाम किमतोऽन्यं वरं वृणे । एतेनैव कृतार्थोऽस्मि जनार्दन जगद्गुरो ॥ ९३ ॥

我已得见那至上圣境——除此之外，我还能选择什么恩赐？唯此一事便使我圆满，噢，阇那尔达那，世间之师。

Verse 94

यत्रामस्मृतिमात्रेण महापातकिनोऽपि ये । तत्पदे परमं यान्नि ते दृष्ट्वा किमुनाच्युत ॥ ९४ ॥

在那境界中，即便犯下最重罪业者，只凭忆念于你，也能到达你莲足下的至上归依。噢不堕者阿周陀，既已得见你，还有什么不能成就？

Verse 95

श्रीभगवानुवाच । सत्यत्प्रुक्तं त्वया ब्रह्मान्प्रीतीऽस्मि तव पण्डित । मद्दर्शनं हि विफलं न कदाचिद्भविष्यति ॥ ९५ ॥

世尊说道：“婆罗门啊，你所言真实不虚。贤者啊，我对你心生欢喜。确实，得见我之圣容从不徒然——任何时候都不会落空。”

Verse 96

विष्णिर्भक्तकुटुम्बीति वदन्ति विवुधाः सदा । तदेव पालयिष्यामि मज्जनो नानृतं वदेत् ॥ ९६ ॥

智者常说：“毗湿奴是其奉献者的至亲。”这正是真理，我必护持——凡属我者，切莫妄语说谎。

Verse 97

तस्मात्त्वत्तपसातुष्टो यास्यामि तव पुत्रताम् । समस्तगुणसंयुक्तो दीर्घजीवी स्वरुपवान् ॥ ९७ ॥

因此，我因你之苦行而欢喜，将投生为你的儿子——具足一切德行，寿命绵长，形相端严光明。

Verse 98

मम जन्म कुले यस्य तत्कुलं मोक्षगामि वै । मयि तुष्टे मुनिश्रेष्ट किमसाध्यं जगत्रये ॥ ९८ ॥

无论我降生于哪一族，那整个家系必定趋向解脱。噢诸牟尼中最胜者，当我欢喜之时，三界之中还有什么不能成办？

Verse 99

इत्युक्त्वा देवदेवशो मुनेरतस्य समीक्षतः । अंतर्दधे मृकण्डुश्च तपसः समवर्तत ॥ ९९ ॥

如此说罢，诸天之天、万主之主在仙人注视之下隐没不见；而摩利迦ṇḍu亦随即全心投入苦行修持（tapas）。

Verse 100

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे भक्तिवर्णनप्रसङ्गेन मार्कण्डेयचरितारम्भो नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥

如是，在《圣·广那罗陀往世书》前分（Pūrva-bhāga）第一品中，于阐述奉爱（bhakti）之际所引出的第四章——名为“马尔坎ḍेय传记之开端”——至此圆满结束。