Adhyaya 93

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यदपि तत्रास्ति गोमुखाख्यं सुशोभनम् । यद्गोवक्त्रात्पुरा लब्धं सर्वपातकनाशनम्

Sūta nói: “Tại đó còn có một thánh địa khác rực rỡ, gọi là Gomukha; thuở xưa phát sinh từ miệng bò, và có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.”

Verse 2

पुरासीदत्र गोपालः कश्चित्कुष्ठसमावृतः । चमत्कारपुरं विप्र अतीव क्षामतां गतः

Thuở xưa, tại nơi ấy có một người chăn bò bị bệnh cùi bao phủ khắp thân. Hỡi Bà-la-môn, ở thành Camatkārapura, ông ta đã trở nên vô cùng gầy mòn và suy kiệt.

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण गोकुलम् । मध्याह्नसमये प्राप्तं चंद्रे चित्रासमन्वितः

Rồi sau một thời gian, theo con đường ấy, họ đến Gokula vào đúng giờ ngọ, khi Mặt Trăng đang hội với sao Citrā (nakṣatra).

Verse 4

एकादश्यां तृषार्त्तं च भास्करे वृषसंस्थिते । एकयापि ततो धेन्वा तृणस्तम्बमतीव हि । नीलमालोकितं तत्र दूरादेत्य प्रहर्षिता

Vào ngày Ekādaśī, khi Mặt Trời ở cung Vṛṣa (Kim Ngưu), một con bò bị cơn khát hành hạ đã nhìn từ xa thấy một bụi cỏ như màu lam sẫm; đến gần chỗ ấy, nó vô cùng hoan hỷ.

Verse 5

दन्तैर्द्रुतं समुत्पाट्य यावदाकर्षति द्विजाः । तावत्तज्जडमार्गेण तोयधारा विनिर्गता

Nó dùng răng nhổ bật thật nhanh và kéo mạnh—hỡi các bậc nhị sinh—ngay khoảnh khắc ấy, một dòng nước tuôn trào theo lối rãnh cứng kia.

Verse 6

अथास्वाद्य तृणं तस्मात्तृषार्ता च शनैःशनैः । पपौ तोयं सुविश्रब्धा सुस्वादु क्षीरसंनिभम्

Rồi nó nếm bụi cỏ ấy, và con bò khát nước từ từ uống dòng nước với lòng tin trọn vẹn—vị ngọt dịu, tựa như sữa.

Verse 7

तस्या वेगेन तत्तोयं पिबन्त्यास्तत्रभूतले । गर्ता जाता सुविस्तीर्णा सलिलेन समावृता

Khi nó uống dòng nước ấy với sức mạnh và lòng háo hức, ngay trên mặt đất đó đã hình thành một lòng chảo rộng, rồi đầy ắp và phủ kín bởi nước.

Verse 8

ततोऽन्याः शतशो गावः पपुस्तोयं मुनिर्मलम् । तृषार्त्तास्तद्द्विजश्रेष्ठाः पीयूषरससंनिभम्

Rồi hàng trăm con bò khác, bị cơn khát dày vò, cũng uống dòng nước ấy—hỡi bậc nhị sinh tối thượng—trong sạch không tì vết, như tinh chất cam lộ.

Verse 9

यथायथा गता गावस्तत्र तोयं पिबंति ताः । सा गर्ता वक्त्रसंस्पर्शाद्वृद्धिं याति तथा तथा

Càng lúc càng nhiều bò đến đó uống nước, thì cái hõm nước ấy cũng càng lúc càng nở rộng, lớn dần lên do sự chạm của miệng chúng.

Verse 10

ततश्च गोकुले कृत्स्ने जाते तृष्णाविवर्जिते । गोपालोऽपि तृषार्तस्तु तस्मिंस्तोये विवेश च

Rồi khi cả Gokula đều hết khát, người chăn bò cũng vậy—dẫu đang bị cơn khát hành hạ—vẫn bước vào dòng nước ấy.

Verse 11

अंगं प्रक्षाल्य पीत्वापो यावन्निष्क्रामति द्रुतम् । तावत्पश्यति गात्रं स्वं द्वादशार्कसमप्रभम्

Tắm rửa thân mình và uống nước ấy xong, trong lúc nước còn lưu nhanh trong người, ông thấy chính tay chân thân thể mình rực sáng, huy hoàng như ánh mười hai mặt trời.

Verse 12

ततो विस्मयमापन्नो गत्वा स्वीयं निकेतनम् । वृतांतं कथयामास लोकानां पुरतोऽखिलम्

Bấy giờ, lòng tràn ngập kinh ngạc, ông trở về nhà mình và thuật lại trọn vẹn sự việc trước mặt mọi người.

Verse 13

तृणस्तम्बं यथा धेन्वा तत्रोत्पाट्य प्रशक्तितः । यथा विनिर्गतं तोयं यथा तेनावगाहितम्

Ông kể rằng, như con bò giật bật một bụi cỏ bằng sức mạnh, nước đã phun trào tuôn ra—nó xuất hiện thế nào, và ông đã dầm tắm trong đó ra sao.

Verse 15

भवंति च विनिर्मुक्ता रोगैः पापैश्च तत्क्षणात् । अपापाश्च पुनर्यांति तत्क्षणात्त्रिदिवालयम्

Họ tức khắc được giải thoát khỏi bệnh tật và tội lỗi; đã thanh tịnh, không còn tội, ngay trong khoảnh khắc ấy liền đi đến cõi ngự của chư thiên.

Verse 16

ततःप्रभृति तत्ख्यातं तीर्थं गोमुखसंज्ञितम् । गोमुखाद्भूतले जातं यतश्चैवं द्विजोत्तमाः

Từ đó về sau, bến thánh ấy được lừng danh với tên ‘Gomukha’; bởi nó phát sinh trên mặt đất từ miệng bò—hỡi các bậc Nhị-sinh tối thượng.

Verse 17

अथ भीतः सहस्राक्षस्तद्दृष्ट्वा स्वर्गदायकम् । अक्लेशेन मनुष्याणां पूरयामास पांसुभिः

Bấy giờ Sahasrākṣa (Đế Thích) thấy nơi ấy ban thiên giới nên sinh sợ hãi; liền đổ cát lấp lại, để loài người không thể đạt được một cách dễ dàng.

Verse 18

ऋषय ऊचुः । किं तत्कारणमादिष्टं येन तत्तादृशं जलम् । तस्मात्स्थानाद्विनिष्क्रांतं सूतपुत्र वदस्व नः

Các bậc hiền triết nói: “Nguyên do nào đã được định, khiến dòng nước như thế tuôn ra từ nơi ấy? Hỡi con của Sūta, xin hãy nói cho chúng ta.”

Verse 19

सूत उवाच । अत्र पूर्वं तपस्तप्तमम्बरीषेण भूभुजा । पुत्र शोकाभिभूतेन तोषितो गरुडध्वजः

Sūta nói: “Xưa kia, ngay tại đây, vua Ambarīṣa—bị nỗi sầu vì con trai bao phủ—đã tu khổ hạnh; và Garuḍadhvaja (Viṣṇu) đã hoan hỷ.”

Verse 20

तस्य पुत्रः सुविख्यातः सुवर्चा इति विश्रुतः । एको बभूव वृद्धत्वे कथंचिद्द्विजसत्तमाः

Con trai của ngài, nổi danh lừng lẫy, được biết đến với tên Suvarcā; khi nhà vua đã tuổi già, bằng cách nào đó, đứa con duy nhất ấy mới được sinh ra, hỡi bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh.

Verse 21

पूर्वकर्मविपाकेन स बालोऽपि च तत्सुतः । कुष्ठव्याधिसमाक्रांतः पितृमातृसुदुःखदः

Do quả chín của nghiệp xưa, người con ấy—dẫu còn thơ ấu—vẫn bị bệnh phong cùi hành hạ, khiến cha mẹ đau khổ tột cùng.

Verse 22

अथ तत्कामिकं क्षेत्रं स गत्वा पृथिवीपतिः । चकार रोगनाशाय स्वपुत्रार्थं महत्तपः

Bấy giờ, vị vua của cõi đất liền đến thánh địa ban mãn nguyện ấy (kṣetra) và thực hành khổ hạnh lớn, cầu cho bệnh tật tiêu trừ vì lợi ích của chính con trai mình.

Verse 23

ततस्तुष्टिं गतस्तस्य स्वयमेव जनार्दनः । प्रदाय दर्शनं वाक्यं ततः प्रोवाच सादरम्

Bấy giờ, chính Janārdana, hài lòng với ngài, đã ban cho ngài được chiêm bái thánh nhan; rồi sau đó, với lòng tôn kính, Ngài phán những lời này.

Verse 24

परितुष्टोऽस्मि ते वत्स तस्माच्चित्तेऽभिवांछितम् । प्रार्थयस्व प्रयच्छामि वरं पुत्र न संशयः

“Hỡi con yêu, Ta hoàn toàn hài lòng về con. Vậy hãy cầu xin điều lòng con mong ước; Ta sẽ ban cho con ân phúc, hỡi con trai—không chút nghi ngờ.”

Verse 25

राजोवाच । ममायं संमतः पुत्रो ग्रस्तः कुष्ठेन केशव । बालोऽपि तत्कुरुष्वास्य कुष्ठव्याधिपरिक्षयम्

Vua thưa: “Ôi Keśava, đứa con yêu dấu của trẫm đã bị bệnh phong (cùṣṭha) bám chặt. Dẫu còn thơ ấu, xin Ngài khiến bệnh phong ấy nơi nó được dứt sạch hoàn toàn.”

Verse 26

श्रीभगवानुवाच । एष आसीत्पुरा राजा मेघवाहनसंज्ञितः । ब्रह्मण्यश्च कृतज्ञश्च सर्वशास्त्रार्थपारगः

Đức Thế Tôn phán: “Thuở xưa, người này từng là một vị vua tên Meghavāhana—kính trọng các bà-la-môn, biết ơn, và thông suốt ý nghĩa của mọi śāstra.”

Verse 27

कस्यचित्त्वथ कालस्य ब्राह्मणोऽनेन घातितः । अंतःपुरे निशाकाले प्रविष्टो जारकर्मकृत

“Nhưng vào một thời điểm nào đó, ông đã giết một bà-la-môn—kẻ đã lẻn vào nội cung ban đêm, đang làm việc tà dâm.”

Verse 28

अथ पश्यति यावत्स प्रभातेऽभ्युदिते रवौ । यज्ञोपवीतसंयुक्तस्तावत्स द्विजरूपधृक्

“Rồi khi bình minh đến, mặt trời đã lên, ông nhìn và thấy người ấy—đeo dây thánh (yajñopavīta), mang dáng vẻ của bậc ‘nhị sinh’.”

Verse 29

अथ तं ब्राह्मणं मत्वा घृणाविष्टः सुदुःखितः । गत्वा काशीपुरीं पश्चात्तपश्चक्रे समाहितः

“Nhận ra đó là một bà-la-môn, ông bị dày vò bởi hối hận và sầu khổ sâu xa. Sau đó ông đến Kāśī (Vārāṇasī) và với tâm chuyên nhất, thực hành khổ hạnh (tapas).”

Verse 30

राज्ये पुत्रं समाधाय वैराग्यं परमं गतः । नियतो नियताहारो भिक्षान्नकृतभोजनः

Đặt con trai lên ngai vàng, nhà vua đạt đến ly tham tối thượng. Tự chế và tiết độ trong ăn uống, ngài sống bằng cơm xin, chỉ thọ dụng những gì nhận được từ khất thực.

Verse 31

ततः कालेन संप्राप्तो यमस्य सदनं प्रति । विपाप्मापि च चिह्नेन युक्तोऽयं पृथिवीपतिः

Rồi theo thời gian, nhà vua đi đến nơi ở của Diêm Vương. Dẫu đã được tẩy sạch tội lỗi, ngài vẫn còn mang một dấu ấn (của hành vi ấy).

Verse 32

ब्रह्मघातोद्भवेनैव बालभावेऽपि संस्थिते । येऽत्र कुष्ठसमायुक्ता दृश्यंते मानवा भुवि । तैर्नूनं ब्राह्मणाघातो विहितश्चान्यजन्मनि

Dẫu còn ở tuổi thơ, những người trên cõi đất này bị phong cùi đều chỉ do quả báo của tội brahma-hatyā—sát hại một bà-la-môn. Chắc chắn trong một đời trước họ đã phạm việc giết bà-la-môn.

Verse 33

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यो गत्वा श्राद्धमाचरेत् । पितॄणां चैव सर्वेषामनृणः स प्रजायते

Ai đến thánh địa Hāṭakeśvara và cử hành lễ śrāddha thì trở thành người không còn mắc nợ đối với hết thảy tổ tiên (pitṛ).

Verse 34

न ब्राह्मणवधाद्बाह्यं कुष्ठव्याधिः प्रजायते । एतत्सत्यं विजानीहि वदतो मम भूपते

Bệnh phong cùi không phát sinh từ điều gì khác ngoài việc sát hại một bà-la-môn. Hãy biết đây là sự thật, hỡi đại vương, qua lời ta nói.

Verse 35

अंबरीष उवाच । एतदर्थं सुराधीश मया त्वं पूजितः प्रभो । प्रसन्ने त्वयि देवेश नासाध्यं विद्यते भुवि

Ambarīṣa thưa: Chính vì mục đích ấy, ô Đấng Chúa tể chư thiên, con đã thờ phụng Ngài, ô Bậc Tôn Chủ. Khi Ngài hoan hỷ, ô Thượng Đế của các thần, thì trên cõi đất này không gì là không thể.

Verse 36

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवान्मधुसूदनः । पातालजाह्नवीतोयं स सस्मार समाधिना

Được ông thưa như vậy, Đức Thế Tôn Madhusūdana liền nhập định, và trong thiền quán nhớ gọi dòng nước Jāhnavī (Gaṅgā) ở cõi Pātāla.

Verse 37

सा ध्याता सहसा तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । कृत्वा तु विवरं सूक्ष्मं विनिष्क्रांताऽथ तत्क्षणात्

Được chính Viṣṇu—Đấng uy lực trong sự hiển lộ—thiền niệm, dòng Jāhnavī ấy liền tạo một khe mở vi tế và tức khắc tuôn hiện ra ngay trong khoảnh khắc.

Verse 38

ततः प्रोवाच वचनमंबरीषं चतुर्भुजः । निमज्जतु सुतस्तेऽत्र सुपुण्ये जाह्नवीजले

Bấy giờ, Đấng Bốn Tay phán với Ambarīṣa: “Hãy để con trai ngươi tắm chìm tại đây, trong dòng nước Jāhnavī tối thượng công đức này.”

Verse 39

येन कुष्ठविनिर्मुक्तस्तत्क्षणादेव जायते । तथा ब्रह्मवधोद्भूतैः पातकैरुपपातकैः

Nhờ sự tắm chìm ấy, người ta liền tức khắc thoát khỏi bệnh phong cùi; và cũng vậy, được giải trừ các tội lỗi cùng tội phụ phát sinh từ tội sát hại Bà-la-môn (brahma-hatyā).

Verse 40

एतस्मिन्नेव काले तु समानीय सुतं नृपः । स्नापयामास तत्तोयैः प्रत्यक्षं शार्ङ्गधन्वनः

Ngay lúc ấy, nhà vua đem con trai đến và tắm gội cho cậu bằng dòng nước ấy, ngay trước mặt Đấng cầm cung Śārṅga (Đức Viṣṇu).

Verse 41

ततः स बालकः सद्यः स्नातमात्रो द्विजोत्तमाः । कुष्ठव्याधिविनिर्मुक्तो जातो बालार्कसंनिभः

Bấy giờ, hỡi các bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, đứa bé ấy vừa tắm xong liền thoát khỏi bệnh phong hủi và rực sáng như mặt trời ban mai mới mọc.

Verse 42

ततः प्रणम्य तं देवं हर्षेण महताऽन्वितः । पित्रा समं जगामाथ स्वकीयं भवनं द्विजाः

Rồi người ấy cúi lạy Đấng Thần linh kia, lòng tràn đầy hoan hỷ lớn lao; và, hỡi các bậc nhị sinh, cùng với cha mình trở về tư gia.

Verse 43

तस्मिन्गते महीपाले सपुत्रे तत्क्षणाद्धरिः । तद्रंध्रं पूरयामास यथा नो वेत्ति कश्चन

Khi nhà vua cùng con trai đã rời đi, Hari (Viṣṇu) lập tức lấp kín lỗ mở ấy, để không ai hay biết.

Verse 44

एतस्मात्कारणात्पूर्वं तत्तोयं सर्वपापहृत् । यद्गोमुखेन भूयोऽपि भूतले प्रकटीकृतम्

Chính vì lẽ ấy, từ thuở xưa dòng nước kia vốn là bậc trừ diệt mọi tội lỗi, bởi nó đã lại được hiển lộ trên mặt đất qua Gomukha.

Verse 46

व्याधयोपि महारौद्रा दद्रुपामा समुद्भवाः । उपसर्गोद्भवाश्चैव विस्फोटकविचर्चिका

Ngay cả những bệnh tật vô cùng ghê gớm—như hắc lào và chàm phát sinh do nhiễm trùng—cùng các vết loét bùng phát và những chứng bệnh ngoài da khác, cũng được nói đến ở đây.

Verse 47

निष्कामस्तु पुनर्मर्त्यो यः स्नानं तत्र भक्तितः । कुरुते याति लोकं स देवदेवस्य चक्रिणः

Nhưng người phàm dứt mọi dục cầu, nếu với lòng sùng kính mà tắm tại đó, thì sẽ đạt đến cõi của Đấng cầm Luân (Chakra), vị Thần của chư thiên.

Verse 48

यस्मिन्दिने समानीता सा गंगा तत्र विष्णुना । तस्मिन्दिने वृषे सूर्यः स्थितश्चित्रासु चंद्रमाः

Vào ngày mà Viṣṇu đưa dòng Gaṅgā ấy đến nơi đây, chính ngày ấy Mặt Trời ở cung Vṛṣa (Kim Ngưu) và Mặt Trăng ở sao Citrā (nakṣatra).

Verse 49

अद्यापि तज्जलस्पर्शात्सुपवित्रो धरातले । यः स्नानं सूर्यवारेण कुरुतेऽर्कोदयं प्रति । तस्य नाशं द्रुतं यांति गलगंडादिका इह

Cho đến hôm nay, chỉ cần chạm vào dòng nước ấy cũng được thanh tịnh thù thắng trên cõi đất. Ai tắm tại đó vào ngày Chủ nhật, hướng về mặt trời mọc, thì các bệnh như bướu cổ và những chứng khác sẽ mau chóng tiêu tan ngay trong đời này.

Verse 50

तथान्येऽपि दिने तस्मिन्यदि तोयमवाप्य च । स्नानं करोति सद्भक्त्या तत्फलं सोऽपि चाप्नुयात्

Cũng vậy, vào những ngày khác, nếu ai lấy được nước ấy và tắm với lòng sùng kính chân thành, người ấy cũng đạt được chính phước quả ấy.

Verse 93

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गोमुखतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिनवतितमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ chín mươi ba, mang tên “Sự mô tả uy lực (māhātmya) của Tīrtha Gomukha”, trong phần Māhātmya của Hāṭakeśvara-kṣetra thuộc Nāgara Khaṇḍa, nằm trong Skanda Mahāpurāṇa của bộ Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.