Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
Devanagari script
यथायथा गता गावस्तत्र तोयं पिबंति ताः । सा गर्ता वक्त्रसंस्पर्शाद्वृद्धिं याति तथा तथा
Transliteration
yathāyathā gatā gāvastatra toyaṃ pibaṃti tāḥ | sā gartā vaktrasaṃsparśādvṛddhiṃ yāti tathā tathā
Translation
Càng lúc càng nhiều bò đến đó uống nước, thì cái hõm nước ấy cũng càng lúc càng nở rộng, lớn dần lên do sự chạm của miệng chúng.
Word by Word
यथाas
यथा:
Kriya-visheshana (Manner/Extent)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; यथातथा-संबन्धि (correlative)
यथाas and as / in whatever way
यथा:
Kriya-visheshana (Manner/Extent)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (intensifying repetition)
गताःhaving gone/arrived
गताः:
Karta (Subject attribute)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) → गत (क्त कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; to agree with गावः
गावःcows
गावः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
तोयम्water
तोयम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; Parasmaipada
ताःthey (those cows)
ताः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural (reiterating subject)
साthat (pit)
सा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
गर्ताpit/hole
गर्ता:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootगर्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; appositional with सा
वक्त्रसंस्पर्शात्from contact with mouths
वक्त्रसंस्पर्शात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवक्त्र + संस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे (cause); समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘वक्त्रस्य संस्पर्शः’)
वृद्धिम्increase/growth
वृद्धिम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
यातिgoes to / attains
याति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
तथाso
तथा:
Kriya-visheshana (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; यथातथा-संबन्धि
तथाso (again and again)
तथा:
Kriya-visheshana (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (emphasis)
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Type: kund
Visual Art Cues
Scene: A steady stream of cows arrives; as each drinks, the pool’s rim subtly widens, ripples spreading outward, turning a small basin into a larger sacred pond.
Characters & Entities
C
Cows (gāvaḥ)G
Gartā (basin/pond)FAQs
Grace is shown as responsive and expansive: the sacred place grows to meet the needs of those who approach it.
Gomukha-tīrtha, especially the growing water-basin associated with it.
None; the emphasis is on the tīrtha’s self-manifesting, accommodating nature.