Adhyaya 12

Verse 1

अगस्त्य उवाच । श्रुत्वा स्कंद न तृप्तोस्मि तव वक्त्रेरितां कथाम् । अत्याश्चर्यकरं प्रोक्तमाख्यानं बैंदुमाधवम्

Agastya nói: Hỡi Skanda, dẫu đã nghe câu chuyện do chính miệng ngài thốt ra, ta vẫn chưa thỏa. Bản truyện về Bindu-Mādhava mà ngài kể thật vô cùng kỳ diệu.

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि देवदेवसमागमम् । तार्क्ष्यात्त्र्यक्षः समाकर्ण्य दिवोदासस्य चेष्टितम्

Nay ta muốn nghe về cuộc hội ngộ của Đấng Tối Thượng giữa chư thiên. Sau khi nghe từ Tārkṣya (Garuḍa), Đấng Ba Mắt đã đáp thế nào về những việc làm của Divodāsa?

Verse 3

विष्णुमायाप्रपंचं च किमाह गरुडध्वजम् । के के च शंभुना सार्धं समीयुर्मंदराद्गिरेः

Và về muôn vẻ vận hành của māyā Viṣṇu, ngài đã nói gì với Đấng có cờ hiệu Garuḍa? Lại nữa, từ núi Mandara, những ai đã cùng đi với Śambhu?

Verse 4

ब्रह्मणेशः कथं दृष्टस्त्रपाकुलित चक्षुषा । किमाह देव ब्रह्माणं किमुक्तं भास्वतापि च

Brahmaṇeśa đã được chiêm bái ra sao, với đôi mắt bối rối vì kính sợ và thẹn dè? Đức Chúa đã nói gì với Brahmā, và cũng đã phán gì với Bhāsvat (Mặt Trời)?

Verse 5

योगिनीभिः किमाख्यायि गणाह्रीणाः किमब्रुवन् । एतदाख्याहि मे स्कंद महत्कौतूहलं मयि

Các Yoginī đã thuật lại điều gì, và các Gaṇa e thẹn đã nói gì? Xin Ngài Skanda hãy kể cho con; trong lòng con đã dấy lên niềm hiếu kỳ lớn lao.

Verse 6

इमं प्रश्नं निशम्यैशिर्मुनेः कलशजन्मनः । प्रत्युवाच नमस्कृत्य शिवौ प्रणतसिद्धिदौ

Nghe câu hỏi ấy của vị hiền triết sinh từ chiếc bình, Đức Chúa liền đáp—sau khi đảnh lễ hai Đấng Śiva, bậc ban thành tựu (siddhi) cho người cúi lạy.

Verse 7

स्कंद उवाच । मुने शृणु कथामेतां सर्वपातकनाशिनीम् । अशेषविघ्नशमनीं महाश्रेयोभिवर्धिनीम्

Skanda nói: Hỡi hiền giả, hãy lắng nghe câu chuyện này—đấng diệt trừ mọi tội lỗi, làm lắng yên mọi chướng ngại, và tăng trưởng phúc lành tối thượng.

Verse 8

अथ देवोऽसुररिपुः श्रुत्वा शंभुसमागमम् । द्विजराजाय स मुदा समदात्पारितोषिकम्

Bấy giờ vị Thiên thần, kẻ thù của loài Asura, nghe tin về hội tụ của Śambhu, liền hoan hỷ ban một phần thưởng làm thỏa lòng cho vị “vua giữa hàng dvija” (Bà-la-môn).

Verse 9

आयानं शंसते शंभोरुपवाराणसिप्रियम् । ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा ततश्चाभ्युद्ययौ हरिः

Ngài loan báo sự quang lâm của Śambhu—đấng được Upavārāṇasī yêu kính. Rồi Hari lên đường, đặt Brahmā ở hàng đầu.

Verse 10

विवस्वता समेतश्च तैर्गणैः परितो वृतः । योगिनीभिरनूद्यातो गणेशमुपसंस्थितः

Cùng với Vivasvān (Thần Mặt Trời), được các gaṇa vây quanh bốn phía, lại được các Yoginī tụng ca tán thán, Gaṇeśa tiến đến và đứng hầu trước Đấng Tối Thượng.

Verse 11

अथनेत्रातिथीकृत्य देवदेवं वृषध्वजम् । मंक्षु तार्क्ष्यादवारुह्य प्रणनाम श्रियः पतिः

Bấy giờ, bằng sự tiếp đãi của chính đôi mắt mình, Ngài nghênh đón Đấng Thần của chư thần—Śiva, vị mang cờ hình bò; và Śrī-pati (Viṣṇu) liền mau chóng xuống khỏi Tārkṣya (Garuḍa) rồi cúi đầu đảnh lễ.

Verse 12

पितामहोपि स्थविरो भृशं नम्रशिरोधरः । प्रणतेन मृडेनैव प्रणमन्विनिवारितः

Ngay cả Pitāmaha (Brahmā) tuổi đã cao, đầu cúi rất thấp toan đảnh lễ; nhưng chính Mṛḍa (Śiva), vốn đã cúi mình trong kính ngưỡng, đã ngăn không cho Ngài bái lạy.

Verse 13

स्वस्त्यभ्युदितपाणिश्च रुद्रसूक्तैरमंत्रयत् । अक्षतान्यथ सार्द्राणि दर्शयन्सफलान्यजः

Với bàn tay giơ lên ban phúc, Ngài xướng gọi điềm lành bằng các thánh tụng Rudra; rồi Đấng Aja (Vô Sinh) bày ra akṣata còn ẩm, hạt nguyên vẹn, cùng những lễ vật trĩu quả.

Verse 14

मौलिं पादाब्जयोः कृत्वा गणेशः सत्वरो नतः । मूर्ध्न्युपाजिघ्रयांचक्रे हरो हर्षाद्गजाननम्

Gaṇeśa vội cúi lạy, đặt vương miện mình lên đôi chân sen; còn Hara (Śiva) vì hoan hỷ liền nâng Gajānanā lên và âu yếm hít hương, hôn trên đỉnh đầu.

Verse 15

अभ्युपावेशयच्चापि परिष्वज्य निजासने । सोमनंदि प्रभृतयः प्रणेमुर्दंडवद्गणाः

Ngài đón tiếp và mời ngồi ngay trên tòa của mình, lại ôm ấp; các gaṇa—đứng đầu là Somanandin—đều phủ phục đảnh lễ kiểu daṇḍavat, thân thẳng như cây gậy.

Verse 16

योगिन्योपि प्रणम्येशं चक्रुर्मंगलगायनम् । तरणिः प्रणनामाथ प्रमथाधिपतिं हरम्

Các Yoginī cũng cúi lạy Đấng Chúa rồi cất lên những khúc ca cát tường; kế đó Taraṇi (Thần Mặt Trời) đảnh lễ Hara, chúa tể của các Pramatha.

Verse 17

खंडेंदुशेखरश्चाथ उपसिंहासनं हरिम् । समुपावेशयद्वामपार्श्वे मानपुरःसरम्

Bấy giờ Khaṇḍenduśekhara (Śiva đội vầng trăng khuyết) mời Hari ngồi trên bảo tòa kề bên, đặt ở phía trái mình, với lễ kính đi trước.

Verse 18

ब्रह्माणं दक्षिणे भागे परिविश्राणितासनम् । दृष्ट्वा संभाविताः सर्वे शर्वेण प्रणता गणाः

Phạm Thiên ở phía phải được ban tòa ngồi tôn quý; thấy vậy, hết thảy các gaṇa—đang cúi lạy Śarva (Śiva)—đều cảm nhận mình được trọng đãi.

Verse 19

मौलिचालनमात्रेण योगिन्योपि प्रसादिताः । संतोषितो रविश्चापि विशेति करसंज्ञया

Chỉ một cử động nhẹ của vương miện như lời chuẩn thuận, các Yoginī cũng hoan hỷ; và Ravi (Thần Mặt Trời) nữa, thỏa lòng, liền bước vào theo ám hiệu bàn tay của Đấng Chúa.

Verse 20

अथ शंभुं शतधृतिः प्रबद्धकरसंपुटः । परिविज्ञापयांचक्रे प्रसन्नवदनांबुजम्

Bấy giờ Śatadhṛti (Phạm Thiên) chắp tay kết ấn aṅjali, cung kính bạch lên Śambhu, Đấng có dung nhan như hoa sen, an hòa và từ ái.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । भगवन्देवदेवेश क्षंतव्यं गिरिजापते । वाराणसीं समासाद्य यदहं नागतः पुनः

Phạm Thiên thưa: “Bạch Bhagavān, Đấng Tối Thượng của chư thiên, bạch phu quân của Girijā, xin tha thứ cho lỗi này: dẫu đã đến Vārāṇasī, con vẫn không trở lại như lẽ phải.”

Verse 22

प्रसंगतोपि कः काशीं प्राप्य चंद्रविभूषण । किंचिद्विधातुं शक्तोपि त्यजेत्स्थविरतां दधत्

Bạch Đấng đội trăng, ai—dẫu chỉ do nhân duyên giao hội—đã đến Kāśī mà lại buông bỏ sự nghiêm cẩn của tự chế? Dẫu có năng lực làm điều khác, người mang sự vững chãi của trưởng thành cũng chẳng làm việc trái lẽ.

Verse 23

स्वरूपतो ब्राह्मणत्वादपाकर्तुं न शक्यते । अथ शक्तो व्यपाकर्तुं कः पुण्ये संचिकीर्षति

Theo bản tính, địa vị brāhmaṇa không thể gạt bỏ. Và dẫu ai có thể gạt bỏ đi nữa, nơi chốn đầy công đức (puṇya) này, ai lại muốn làm thế?

Verse 24

विभोरपि समाज्ञेयं धर्मवर्त्मानुसारिणि । न किंचिदपकर्तव्यं जानता केनचित्क्वचित

Ngay cả bậc hùng lực cũng phải biết điều gì là thích đáng đối với người theo con đường dharma. Biết vậy rồi, không ai, ở bất cứ đâu, nên gây hại dù chỉ một mảy may.

Verse 25

कस्तादृशि महीजानौ पुण्यवर्त्मन्यतंद्रिते । काशीपाले दिवोदासे मनागपि विरुद्धधीः

Biết rõ như vậy rồi, ai trên đời lại nỡ khởi dù chỉ một ý niệm trái nghịch đối với Divodāsa, bậc hộ trì Kāśī, người không mệt mỏi trên con đường công đức?

Verse 26

निशम्येति वचस्तुष्टः श्रीकंठोति विशुद्धधीः । हसन्प्रोवाच धातारं ब्रह्मन्सर्वमवैम्यहम्

Nghe những lời ấy, Śrīkaṇṭha (Śiva) hoan hỷ, trí tuệ hoàn toàn thanh tịnh. Ngài mỉm cười và nói với Dhātṛ (Brahmā): “Hỡi Brahman, Ta đã hiểu trọn vẹn.”

Verse 27

देवदेव उवाच । आदौ तावददोषं हि ब्रह्मत्वं ब्राह्मणस्य ते । वाजिमेधाध्वराणां च ततोपि दशकं कृतम्

Đấng Chúa tể của chư thiên phán: “Trước hết, hỡi Brahman, phẩm vị Bà-la-môn—tính Brahmic—của ông quả thật vô tỳ vết. Hơn nữa, ông còn đã cử hành mười lễ tế Aśvamedha.”

Verse 28

ततोपि विहितं ब्रह्मन्भवता परमं हितम् । अपराधसहस्राणि यल्लिंगं स्थापितं मम

Nhưng vượt lên trên tất cả, hỡi Brahman, ông đã làm điều lợi ích tối thượng: dẫu mang ngàn lỗi lầm, ông vẫn thiết lập liṅga của Ta.

Verse 29

येनैकमपि मे लिंगं स्थापितं यत्र कुत्रचित् । तस्यापराधलेशोपि नास्ति सर्वापराधिनः

Ai đã thiết lập dù chỉ một liṅga của Ta, ở bất cứ nơi đâu, thì đối với người ấy—dẫu mang đủ mọi tội lỗi—cũng không còn lại dù một mảy may dấu vết tội lỗi.

Verse 30

अपराधसहस्रेपि ब्राह्मणं योपराध्नुयात् । दिनैः कतिपयैरेव तस्यैश्वर्यं विनश्यति

Dẫu một người đã phạm ngàn lỗi khác, nhưng nếu xúc phạm một vị brāhmaṇa, thì chỉ trong ít ngày, phú quý và uy quyền của kẻ ấy liền tiêu tan.

Verse 31

इति ब्रुवति देवेशेप्यंतरुच्छ्वसितं गणैः । समातृभिः समंताच्च विलोक्यास्यं परस्परम्

Khi Đấng Chúa tể chư thiên nói như vậy, các gaṇa thở dài sâu thẳm; các Nữ Thần Mẹ vây quanh tứ phía, họ nhìn vào mặt nhau khắp mọi bề.

Verse 32

अर्कोप्यवसरं ज्ञात्वा नत्वा शंभुं व्यजिज्ञपत् । प्रसन्नास्यमुमाकांतं दृष्ट्वा दृष्टचराचरः

Bấy giờ Arka (Mặt Trời) cũng nhận biết thời khắc thích hợp, liền cúi lạy Śambhu và dâng lời thỉnh cầu. Thấy Đấng yêu dấu của Umā với dung nhan an hòa—Đấng thấy biết mọi loài động và bất động—ngài cất lời.

Verse 33

अर्क उवाच । नाथ काशीमितो गत्वा यथाशक्ति कृतोपधिः । अकिंचित्करतां प्राप्तः सहस्रकरवानपि

Arka thưa rằng: “Bạch Đấng Nương Tựa, từ đây con đã đến Kāśī và làm theo sức mình có thể; nay con rơi vào cảnh bất lực—dẫu con là kẻ có ngàn tia sáng.”

Verse 34

स्वधर्मपालके तस्मिन्दिवोदासे धरापतौ । निश्चितागमनं ज्ञात्वा देवस्याहमिह स्थितः

“Khi vua Divodāsa, bậc hộ trì chính pháp của mình, làm chúa tể cõi đất; và khi biết rõ mệnh định chắc chắn về sự quang lâm của Thần Chủ, ta đã ở lại nơi đây.”

Verse 35

प्रतीक्षमाणो देवेश त्वदामनमुत्तमम् । विभज्य बहुधात्मानं त्वदाराधनतत्परः

Muôn tâu Đấng Chúa tể chư thiên, trong khi chờ thánh lệnh tối thượng của Ngài, con đã phân thân thành nhiều hình tướng và một lòng chuyên chú phụng thờ Ngài.

Verse 36

मनोरथद्रुमश्चाद्य फलितः श्रीमदीक्षशात् । किंचिद्भक्तिलवांभोभिः सिक्तो ध्यानेन पुष्पितः

Nay cây như ý đã kết trái nhờ ánh nhìn cát tường của Ngài; được tưới bằng vài giọt bhakti, nó nở hoa nhờ thiền định.

Verse 37

इत्युदीरितमाकर्ण्य रवेर्वैरविलोचनः । प्रोवाच देवदेवेशो नापराध्यसि भास्कर

Nghe lời ấy của Ravi, Đấng Thần của các thần, với đôi mắt đáng sợ đối với kẻ thù, phán: “Hỡi Bhāskara, ngươi không hề phạm lỗi.”

Verse 38

ममैव कार्यं विह्तिं त्वं यदत्र व्यवस्थितः । यस्यां सुरप्रवेशो न तस्मिन्राजनि शासति

Quả thật, ngươi trụ tại đây là đang thi hành chính công việc của Ta; bởi trong cõi nước nơi chư thiên không được phép bước vào, chính vị vua ấy đang cai trị.

Verse 39

इति सूरं समाश्वास्य देवदेव कृपानिधिः । गणानाश्वासयामास व्रीडा नम्रशिरोधरान्

Vì thế, sau khi an ủi Mặt Trời, Đấng Thần của các thần—biển cả từ bi—cũng vỗ về các gaṇa đang cúi đầu vì hổ thẹn.

Verse 40

योगिन्योपि सुदृष्ट्वाथ शंभुना संप्रसादिताः । त्रपाभरसमाक्रांत कंधरा इव सं गताः

Ngay cả các Yoginī, sau khi chiêm ngưỡng cảnh tượng cát tường ấy, cũng được Śambhu ban ân mà hoan hỷ mãn nguyện; cổ họ cúi xuống như bị sức nặng của sự thẹn thùng đè lên, rồi tụ hội trong dáng vẻ kính cẩn, tiết chế.

Verse 41

ततो व्यापारयांचक्रे त्र्यक्षो नेत्राणि चक्रिणि । हरिर्न किंचिदप्यूचे सर्वज्ञाग्रे महामनाः

Bấy giờ Đấng Tam Nhãn đưa ánh mắt hướng về vị mang đĩa Cakra; nhưng Hari, bậc đại tâm, trước mặt Đấng Toàn Tri, không thốt ra một lời nào.

Verse 42

ईशोपि श्रुतवृत्तांतस्तार्क्ष्याद्गणप शार्ङ्गिणोः । मनसैव प्रसन्नोभून्न किंचित्पर्यभाषत

Īśa cũng vậy: nghe tường thuật từ Tārkṣya và từ Gaṇapa về Đấng cầm cung Śārṅga, Ngài chỉ hoan hỷ trong tâm, và không đáp lại lời nào.

Verse 43

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता गोलोकात्पंच धेनवः । सुनंदा सुमनाश्चापि सुशीला सुरभिस्तथा

Trong lúc ấy, từ Goloka có năm bò thiêng đến—Sunandā, Sumanā, Suśīlā, và cả Surabhi, cùng một vị thứ năm trong số ấy.

Verse 44

पंचमी कपिला चापि सर्वाघौघविघट्टिनी । वात्सल्यदृष्ट्या भर्गस्य तासामूधांसि सुस्रुवुः

Vị thứ năm, Kapilā nữa—đấng phá tan dòng thác của mọi tội lỗi—nhìn Bharga bằng ánh mắt từ ái như mẹ hiền; ngay tức khắc, bầu vú của các bò ấy tuôn chảy dòng sữa.

Verse 45

ववर्षुः पयसां पूरैस्तदूधांसि पयोधराः । धारासारैरविच्छिन्नैस्तावद्यावद्ध्रदोऽभवत्

Bầu vú của họ, như mây mang mưa, tuôn trào những dòng sữa dâng ngập, chảy liên miên không dứt—cho đến khi một hồ nước tự thành hình.

Verse 46

पयःपयोधिरिव स द्वितीयः प्रैक्षि पार्षदैः । देवेश समधिष्ठानात्तत्तीर्थमभवत्परम्

Các tùy tùng của Chúa thấy nơi ấy như một biển sữa thứ hai; và vì Đấng Chúa tể chư thiên ngự trị, gia hộ và thánh hóa, nên chốn ấy trở thành một tīrtha tối thượng.

Verse 47

कपिला ह्रद इत्याख्यां चक्रे तस्य महेश्वरः । ततो देवाज्ञया सर्वे स्नातास्तत्र दिवौकसः

Maheśvara đặt tên hồ ấy là ‘Kapilā-hrada’. Rồi theo thánh lệnh của Ngài, hết thảy chư thiên đều tắm gội tại đó.

Verse 48

आविरासुस्ततस्तीर्थादथ दिव्यपितामहाः । तान्दृष्ट्वा ते सुराः सर्वे तर्पयांचक्रिरे मुदा

Rồi từ tīrtha ấy, các Pitāmaha rực sáng hiện ra. Thấy các Ngài, toàn thể chư thần hoan hỷ cử hành tarpaṇa, dâng lễ làm thỏa nguyện.

Verse 49

अग्निष्वात्ता बर्हिषद आज्यपाः सोमपास्तथा । इत्याद्या दिव्यपितरस्तृप्ताः शंभुं व्यजिज्ञपन्

Agniṣvātta, Barhiṣad, Ājyapa, Somapa cùng các vị Pitṛ thiêng liêng khác—đã được thỏa mãn—bèn kính bạch và thưa lời với Śambhu.

Verse 50

देवदेव जगन्नाथ भक्तानामभयप्रद । अस्मिंस्तीर्थे त्वदभ्याशाज्जाता नस्तृप्तिरक्षया

Ôi Đấng Thần của các thần, Chúa tể vũ trụ, Đấng ban sự vô úy cho người sùng kính—tại thánh địa này, nhờ được gần Ngài, trong chúng con khởi lên niềm mãn nguyện bất tận.

Verse 51

तस्माच्छंभो वरं देहि प्रसन्नेनांतरात्मना । इति दिव्यपितॄणां स श्रुत्वा वाक्यं वृषध्वजः

Vì thế, ôi Śambhu, xin ban cho một ân phúc với Tự Ngã nội tại đầy hoan hỷ. Nghe lời của các Pitṛ thiên giới ấy, Vṛṣadhvaja (Śiva) chăm chú lắng nghe.

Verse 52

शृण्वतां सर्वदेवानामिदं वचनमब्रवीत् । शर्वः सर्वपितॄणां वै परतृप्तिकरं परम्

Khi tất cả chư thiên đang lắng nghe, Śarva (Śiva) nói lời này—tối thượng, có năng lực đem lại sự mãn nguyện cao nhất cho mọi Pitṛ.

Verse 53

श्रीदेवदेव उवाच । शृणु विष्णो महाबाहो शृणु त्वं च पि तामह । एतस्मिन्कापिले तीर्थे कापिलेय पयोभृते

Śrī Devadeva phán: “Hãy lắng nghe, ôi Viṣṇu dũng mãnh; và ngươi cũng hãy nghe, ôi Pitāmaha (Brahmā). Tại Kāpilatīrtha này—được nuôi dưỡng bởi dòng nước Kāpilā—…”

Verse 54

ये पिंडान्निर्वपिष्यंति श्रद्धया श्राद्धदानतः । तेषां पितॄणां संतृप्तिर्भविष्यति ममाज्ञया

Những ai với lòng śraddhā dâng piṇḍa như phần của bố thí śrāddha—do mệnh lệnh của Ta, tổ tiên của họ sẽ được mãn nguyện viên mãn.

Verse 55

अन्यं विशेषं वक्ष्यामि महातृप्तिकरं परम् । कुहूसोमसमायोगे दत्तं श्राद्धमिहाक्षयम्

Ta sẽ nói thêm một pháp tắc đặc biệt khác, tối thượng và đem lại sự mãn nguyện lớn lao: lễ śrāddha dâng tại đây vào lúc Kuhū hợp với Soma sẽ trở thành akṣaya, không bao giờ tiêu mất.

Verse 56

संवर्तकाले संप्राप्ते जलराशिर्जलान्यपि । क्षीयंते न क्षयत्यत्र श्राद्धं सोमकुहू कृतम्

Khi thời saṁvartaka, lúc đại hoại (pralaya) đến, cả biển cả và mọi nguồn nước cũng suy giảm; nhưng lễ śrāddha được cử hành tại đây vào Soma–Kuhū thì không hề suy giảm.

Verse 57

अमासोमसमायोगे श्राद्धं यद्यत्र लभ्यते । तीर्थे कापिलधारेस्मिन्गयया पुष्करेण किम्

Nếu vào lúc Amā hợp với Soma, lễ śrāddha được thực hiện tại đây—ở thánh địa (tīrtha) của dòng Kāpilā—thì còn cần gì đến Gayā hay Puṣkara nữa?

Verse 58

गदाधरभवान्यत्र यत्र त्वं च पितामह । वृषध्वजोस्म्यहं यत्र फल्गुस्तत्र न संशयः

Nơi đây có Gadādhara (Viṣṇu) và Bhavānī, và nơi đây cũng có Ngài, hỡi Pitāmaha. Ở đâu Ta, Vṛṣadhvaja (Śiva), hiện diện—ở đó chính là Phalgu; không còn nghi ngờ.

Verse 60

कुरुक्षेत्रे नैमिषे च गंगासागरसंगमे । ग्रहणे श्राद्धतो यत्स्यात्तत्तीर्थे वार्षभध्वजे

Quả phúc nào phát sinh từ lễ śrāddha tại Kurukṣetra, tại Naimiṣa, tại nơi Gaṅgā hòa vào biển cả, và trong lúc nhật/nguyệt thực—chính những quả phúc ấy cũng phát sinh tại tīrtha này của Vārṣabhadhvaja (Śiva).

Verse 61

अस्य तीर्थस्य नामानि यानि दिव्य पितामहाः । तान्यहं कथयिष्यामि भवतां तृप्तिदान्यलम्

Hỡi các Pitāmaha thiêng liêng, nay ta sẽ nói các danh xưng của thánh địa tīrtha này; chỉ cần lắng nghe cũng đủ ban cho các vị sự mãn nguyện và an lạc tâm linh.

Verse 62

मधुस्रवेति प्रथममेषा पुष्करिणी स्मृता । कृतकृत्या ततो ज्ञेया ततोऽसौ क्षीरनीरधिः

Hồ thiêng này trước hết được nhớ đến với danh ‘Madhusravā’ (tuôn chảy như mật). Kế đó, nên biết là ‘Kṛtakṛtyā’ (thành tựu mọi sở nguyện). Rồi lại được gọi ‘Kṣīra-nīrādhi’—bể chứa mênh mông như đại dương, với dòng nước tựa sữa.

Verse 63

वृषभध्वजतीर्थं च तीर्थं पैतामहं ततः । ततो गदाधराख्यं च पितृतीर्थं ततः परम्

Nơi ấy còn được gọi là ‘Vṛṣabhadhvaja-tīrtha’ (tīrtha của Śiva, Đấng mang cờ hình bò), rồi ‘Paitāmaha-tīrtha’ (tīrtha của bậc Pitāmaha). Kế đó được biết đến là ‘Gadādhara’ (Đấng cầm chùy), và cao hơn nữa là ‘Pitṛ-tīrtha’ tối thượng—tīrtha dành cho Tổ tiên.

Verse 64

ततः कापिलधारं वै सुधाखनिरियं पुनः । ततः शिवगयाख्यं च ज्ञेयं तीर्थमिदं शुभम्

Sau đó, nơi này quả thật được gọi là ‘Kāpiladhārā’; và cũng chính nơi ấy lại là ‘Sudhākhani’ (mỏ amṛta—cam lộ). Rồi nên biết là ‘Śiva-gayā’—tīrtha cát tường này.

Verse 65

एतानि दश नामानि तीर्थस्यास्य पितामहाः । भवतां तृप्तिकारीणि विनापि श्राद्धतर्पणैः

Hỡi bậc Pitāmaha đáng tôn kính, đó là mười danh xưng của tīrtha này; chúng ban sự mãn nguyện cho các vị—dẫu không cử hành śrāddha và tarpaṇa.

Verse 66

सूर्येंदु संगमे येत्र पितॄणां तृप्तिकामुकाः । ब्राह्मणान्भोजयिष्यंति तेषां श्राद्धमनंतकम्

Tại nơi hợp lưu của Mặt Trời và Mặt Trăng này, ai mong làm thỏa mãn các Pitṛ (tổ tiên) và thết đãi các Bà-la-môn, thì lễ śrāddha của người ấy trở thành công đức vô tận.

Verse 67

श्राद्धे पितॄणां संतृप्त्यै दास्यंति कपिलां शुभाम् । येत्र तेषां पितृगणो वसेत्क्षीरोदरोधसि

Trong lễ śrāddha, để các Pitṛ được thỏa mãn trọn vẹn, ai tại đây bố thí con bò kapilā cát tường (màu nâu đỏ), thì đối với người ấy, hội chúng Pitṛ ngự nơi bờ Biển Sữa.

Verse 68

वृषोत्सर्गः कृतो यैस्तु तीर्थेस्मिन्वार्षभध्वजे । अश्वमेधपुरोडाशैः पितरस्तेन तर्पिताः

Ai thực hành vṛṣotsarga—phóng thí bò đực—tại Vṛṣabhadhvaja-tīrtha này, thì nhờ đó các bậc tổ tiên được làm no thỏa như thể được cúng dường bánh tế puroḍāśa của Aśvamedha.

Verse 69

गयातोष्टगुणं पुण्यमस्मिंस्तीर्थे पितामहाः । अमायां सोमयुक्तायां श्राद्धैः कापिलधारिके

Hỡi các bậc Pitāmaha, tại tīrtha này công đức gấp tám lần so với Gayā—khi vào ngày sóc (amāvasyā) có Soma (Mặt Trăng) tương hợp, hành lễ śrāddha tại Kāpiladhārā.

Verse 70

येषां गर्भेऽभवत्स्रावो येऽ दंतजननामृताः । तेषां तृप्तिर्भवेन्नूनं तीर्थे कापिलधारिके

Quả thật, tại Kāpiladhārā-tīrtha, sự thỏa mãn cũng khởi lên cho cả những hữu tình gắn với sinh nở trắc trở—những trường hợp có sự chảy/ sảy trong bào thai, và những người chỉ sống đến lúc mọc răng, ‘amṛta’ mà ngắn ngủi (tức mất khi còn thơ ấu).

Verse 71

अदत्तमौंजीदाना ये ये चादारपरिग्रहाः । तेभ्यो निर्वापितं पिंडमिह ह्यक्षयतां व्रजेत्

Ngay cả những người chưa từng làm lễ mauñjī-dāna (dâng dây thắt lưng thiêng) và những kẻ sống bằng việc nhận của bố thí không đúng pháp, thì lễ dâng piṇḍa tại đây vẫn cho quả báo bất hoại, đem lại sự thỏa mãn không hề sai chạy cho họ.

Verse 72

अग्निदाहमृता ये वै नाग्निदाहश्च येषु वै । ते सर्वे तृप्तिमायांति तीर्थे कापिलधारिके

Tất cả những ai chết vì lửa thiêu, và cả những người không được hỏa táng bằng lửa—hết thảy đều được thỏa mãn khi có lễ cúng dường tại Tīrtha Kapiladhārikā.

Verse 73

और्द्ध्वदैहिकहीना ये षोडश श्राद्धवर्जिताः । ते तृप्तिमधिगच्छंति घृतकुल्यां निवापतः

Những người bị thiếu các nghi lễ hậu sự (aurddhva-daīhika) và những ai không được cử hành mười sáu lễ śrāddha—nhờ dâng piṇḍa tại đây, ở Ghṛtakulyā, họ đạt được sự thỏa mãn.

Verse 74

अपुत्राश्च मृता ये वै येषां नास्त्युकप्रदः । तेपि तृप्तिं परां यांति मधुस्रवसि तर्पिताः

Ngay cả những người chết không con trai, và những ai không có người dâng các lễ vật śrāddha theo lệ thường—khi được làm tarpaṇa tại Madhusravā, họ cũng đạt đến sự mãn nguyện tối thượng.

Verse 75

अपमृत्युमृता ये वै चोरविद्युज्जलादिभिः । तेषामिह कृतं श्राद्धं जायते सुगतिप्रदम्

Đối với những người chết yểu (apamṛtyu)—do trộm cướp, sét đánh, chết đuối và các tai nạn tương tự—lễ śrāddha được cử hành tại đây trở thành nguồn ban sugati, đưa đến hành trình tốt lành và cát tường.

Verse 76

आत्मघातेन निधनं यैषामिहविकमर्णाम् । तेपि तृप्तिं लभंतेत्र पिंडैः शिवगयाकृतैः

Ngay cả những người chết do tự hủy hoại thân mình—kẻ mang nghiệp số nặng nề—cũng được an thỏa tại đây nhờ lễ dâng piṇḍa cử hành ở Śiva-Gayā.

Verse 77

पितृगोत्रे मृता ये वै मातृपक्षे च ये मृताः । तेषामत्र कृतः पिंडो भवेदक्षयतृप्तिदः

Những người đã mất trong dòng họ bên cha và những người đã mất bên ngoại—khi dâng piṇḍa tại đây cho họ, lễ ấy trở thành nguồn ban sự an thỏa bất hoại.

Verse 78

पत्नीवर्गे मृता ये वै मित्रवर्गे च ये मृताः । ते सर्वे तृप्तिमायांति तर्पिता वार्षभध्वजे

Những người đã mất trong họ hàng bên phối ngẫu và những người đã mất trong bằng hữu—khi được làm lễ tarpaṇa tại Vārṣabhadhvaja, tất thảy đều đạt sự an thỏa.

Verse 80

तिर्यग्योनि मृता ये वै ये पिशाचत्वमागताः । तेप्यूर्ध्वगतिमायांति तृप्ताः कापिलधारिके

Những kẻ chết rồi rơi vào loài súc sinh, và những kẻ trở thành piśāca—khi được làm cho an thỏa tại Kapiladhārikā, họ cũng đạt đường hướng thượng và số phận cao hơn.

Verse 81

ये तु मानुषलोकेस्मिन्पितरो मर्त्ययोनयः । ते दिव्ययोनयः स्युर्वै मधुस्रवसि तर्पिताः

Các tổ tiên trong cõi người này còn ở trong dạng sinh hữu hạn—khi được làm lễ tarpaṇa tại Madhusravā và được an thỏa, họ quả thật trở thành thuộc về dạng sinh thiên giới.

Verse 82

ये दिव्यलोके पितरः पुण्यैर्देवत्वमागताः । ते ब्रह्मलोके गच्छंति तृप्तास्तीर्थे वृषध्वजे

Những vị pitṛ (tổ linh) nhờ công đức mà đạt địa vị thần linh nơi cõi trời—khi đã được thỏa nguyện tại thánh địa Vṛṣadhvaja, liền tiến bước đến Brahmaloka (cõi Phạm Thiên).

Verse 83

कृते क्षीरमयं तीर्थं त्रेतायां मधुमत्पुनः । द्वापरे सर्पिषा पूर्णं कलौ जलमयं भवेत्

Trong Kṛta Yuga, tīrtha này mang bản tính của sữa; sang Tretā Yuga lại như mật; đến Dvāpara Yuga thì đầy ghee (bơ tinh khiết); và vào Kali Yuga trở thành nước.

Verse 84

सीमाबहिर्गतमपि ज्ञेयं तीर्थमिदं शुभम् । मध्ये वाराणसि श्रेष्ठं मम सान्निध्यतो नरैः

Dẫu ở ngoài ranh giới, nơi cát tường này vẫn phải được biết là một tīrtha. Nhưng ngay giữa lòng Vārāṇasī, do sự hiện diện đặc biệt của Ta, nơi ấy là tối thượng đối với loài người.

Verse 85

काशीस्थितैर्यतो दर्शि ध्वजो मेषवृषलांछनः । वृषध्वजेन नाम्नातः स्थास्याम्यत्र पितामहाः

Vì những người cư ngụ tại Kāśī trông thấy lá cờ của Ta mang dấu hiệu con cừu đực và con bò đực, nên—hỡi các Pitṛ—Ta sẽ ngự tại đây, được tôn xưng với danh hiệu “Vṛṣadhvaja”.

Verse 86

पितामहेन सहितो गदाधरसमन्वितः । रविणा पार्षदैः सार्धं तुष्टये वः पितामहाः

Cùng với Pitāmaha (Phạm Thiên), có Gadādhara (Đấng cầm chùy) hầu cận, và với Sūrya cùng các vị tùy tùng thần thánh—hỡi các Pitṛ—(Ta hiện diện) để làm thỏa nguyện các ngươi.

Verse 87

इति यावद्वरं दत्ते पितृभ्यो वृषभध्वजः । तावन्नदी समागत्य प्रणम्येशं व्यजिज्ञपत्

Khi Vṛṣabhadhvaja đang ban ân phúc cho các bậc tổ tiên, dòng sông liền đến, cúi lạy Đức Chúa và kính cẩn thưa hỏi.

Verse 88

नंदिकेश्वर उवाच । विहितः स्यदनः सज्जस्ततोस्तु विजयोदयः । अष्टौ कंठीरवा यत्र यत्रोक्ष्णामष्टकं शुभम्

Nandīkeśvara nói: “Hãy chuẩn bị chiến xa đúng theo nghi pháp và làm cho sẵn sàng; từ đó sẽ nảy sinh thắng lợi và hưng thịnh. Nơi có tám sư tử, và nơi có nhóm tám bò đực cát tường…”

Verse 89

यत्रेभाः परिभांत्यष्टौ यत्राष्टौ जविनो हयाः । मनः संयमनं यत्र कशापाणि व्यवस्थितम्

Nơi tám voi đứng rực rỡ, nơi có tám ngựa phi nhanh; nơi sự chế ngự tâm được an lập, và roi được cầm sẵn trong tay.

Verse 90

गंगायमुनयोरीषे चक्रे पवनदेवता । सायंप्रातर्मये चक्रे छत्रं द्यौर्मंडलं शुचि

Thần Gió đã tạo nên dây cương cho (quyền năng của) Gaṅgā và Yamunā. Ngài cũng làm một chiếc lọng bằng vòm trời thanh tịnh, kết từ buổi chiều và buổi sớm.

Verse 91

तारावलीमयाः कीला आहेया उपनायकाः । श्रुतयो मार्गदर्शिन्यः स्मृतयो रथगुप्तयः

Những chiếc chốt được làm bằng các hàng sao; các loài rắn làm thị giả dẫn đường. Các Śruti trở thành người chỉ lối, còn các Smṛti trở thành kẻ hộ vệ chiến xa.

Verse 92

दक्षिणाधूर्दृढा यत्र मखा यत्राभिरक्षकाः । आसनं प्रणवो यत्र गायत्रीपादपीठभूः

Tại thánh địa ấy, lễ dâng dakṣiṇā (tặng phẩm tế tự) vững bền, các tế lễ luôn được hộ trì. Ở đó, tòa ngồi là Praṇava “Oṁ”, và mặt đất hóa thành bệ kê chân của bốn pāda Gāyatrī—tuyên dương uy nghi của Kāśī như hiện thân của Veda.

Verse 93

सांगा व्याहृतयो यत्र शुभा सोपानवीथिकाः । सूर्याचंद्रमसौ यत्र सततं द्वाररक्षकौ

Ở đó, các Vyāhṛti thiêng liêng cùng các phần phụ trợ hóa thành bậc thang và lối đi cát tường; và ở đó, Mặt Trời cùng Mặt Trăng luôn đứng làm hộ vệ nơi cổng—khiến chính cửa vào mang tính Veda và vũ trụ.

Verse 94

अग्निर्मकरतुंडश्च रथभूः कौमुदीमयी । ध्वजदंडो महामेरुः पताका हस्करप्रभा

Tại đó, Agni và uy lực mang diện mạo Makara hiện diện; nền xe rực ánh trăng. Cột cờ như núi Mahāmeru, và lá cờ tỏa rạng huy hoàng—khắc họa Kāśī như một cuộc rước thiêng mang hình tướng vũ trụ.

Verse 95

स्वयं वाग्देवता यत्र चंचच्चामरधारिणी । स्कंद उवाच । शैलादिनेति विज्ञप्तो देवदेव उमापतिः

Ở đó, chính Nữ thần Ngôn từ (Vākdevī) cầm chiếc chāmara rung nhẹ mà hầu cận. Skanda nói: Khi Đấng Tối thượng trong chư thiên, Umāpati (Śiva), được khẩn thỉnh bằng lời “Śailādi…”, Ngài liền đáp—và câu chuyện chuyển sang hành động thần diệu của Śiva.

Verse 96

कृतनीराजनविधिरष्टभिर्देवमातृभिः । पिनाकपाणिरुत्तस्थौ दत्तहस्तोथ शार्ङ्गिणा

Sau khi nghi thức nīrājana (ārati) được tám Thánh Mẫu cử hành viên mãn, Đấng cầm Pināka (Śiva) đứng dậy; rồi nắm tay Đấng mang Śārṅga (Viṣṇu) mà tiến bước—biểu thị sự hòa hợp của các Thần tối thượng trong thánh kịch của Kāśī.

Verse 97

निनादो दिव्यवाद्यानां रोदसी पर्यपूरयत् । गीतमंगलगीर्भिश्च चारणैरनुवर्धितः

Tiếng vang của nhạc khí thiên giới tràn đầy cả trời lẫn đất; lại được các lời ca cát tường tán tụng làm dâng cao, do các Cāraṇa phụ họa tăng thêm.

Verse 98

तेन दिव्यनिनादेन बधिरीकृतदिङ्मुखाः । आहूता इव आजग्मुर्विष्वग्भुवनवासिनः

Bởi tiếng sấm thiêng ấy, như thể mặt các phương đều bị làm cho điếc; và cư dân các cõi ở khắp mọi hướng kéo đến tứ phía, tựa như được triệu thỉnh.

Verse 99

दिव्यांतरिक्षभौमानि यानि तीर्थानि सर्वतः । तान्यत्र निवसिष्यंति दर्शे सोमदिनान्विते

Mọi thánh địa (tīrtha) ở khắp nơi—trên cõi trời, giữa hư không và nơi trần thế—đều sẽ hội tụ cư ngụ tại đây, nhất là vào kỳ Amāvasyā trùng với ngày Thứ Hai.

Verse 100

षडाननाः कुमाराश्च मयूरवरवाहनाः । ममानुगाः समायाताः कोटयोष्टौ महाबलाः

Các Kumāra sáu mặt, cưỡi những con công thượng hạng—những kẻ tùy tùng của ta—đã cùng đến: tám koṭi, đều đại lực phi thường.

Verse 110

स्कंद उवाच । श्रुत्वाख्यानमिदं पुण्यं कोटिजन्माघनाशनम् । पठित्वा पाठयित्वा च शिवसायुज्यमाप्नुयात्

Skanda nói: Nghe thánh truyện công đức này sẽ diệt trừ tội lỗi tích tụ qua vô số koṭi kiếp sinh. Lại nữa, ai tụng đọc và khiến người khác tụng đọc, sẽ đạt śiva-sāyujya—hợp nhất với Śiva.

Verse 116

अलभ्यलाभो देवस्य जातोत्र हि यतः परः । ततः काशी प्रवेशाख्यं जप्यमाख्यानमुत्तमम्

Vì từ thời điểm ấy trở đi, Đức Chúa đã đạt được điều vốn khó thể đạt nơi đây; bởi vậy, bản thánh truyện tối thượng mang tên “Nhập vào Kāśī” này cần được tụng như japa (niệm tụng lặp lại trong sùng kính).