Rig Veda 9.113.8: Mandala 9, Sukta 113, Mantra 8

Sukta 9.113

Rishi: Pavamāna Soma hymn tradition; specific rishi attribution requires Anukramaṇī confirmation for 9.113.

Devata: Soma Pavamāna; associated figure: Yama Vaivasvata; Indra in refrain.

Chandas: Unverified without metrical scan.

Samhita Patha (Devanagari)

यत्र राजा वैवस्वतो यत्रावरोधनं दिवः । यत्रामूर्यह्वतीरापस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

Transliteration

yátra rājā́ vaivasvató yátrāvaródhanaṃ diváḥ | yátrāmū́r yahvatī́r ā́pas tátra mā́m amṛ́taṃ kṛdhī́ndrāyéndo pári srava ||

Translation

Nơi vua Vaivasvata (Yama) ngự trị, nơi có hàng rào/cửa ngăn của cõi trời, nơi những dòng nước hùng mạnh vang tiếng gọi—tại đó xin hãy làm cho ta thành bất tử. Hỡi Indu (Soma), hãy chảy vòng quanh và tuôn tràn vì Indra.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय-प्रातिपदिक) < यद्-तत्र-सम्बन्ध

• राजा: the king
• राजा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• वैवस्वतः: Vaivasvata (Yama), son of Vivasvat
• वैवस्वतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वैवस्वत (विशेषण/नाम; विवस्वत्-अपत्य)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• अवरोधनम्: enclosure, confinement; barrier
• अवरोधनम्: कर्तृ/अधिकरण (स्थानीय-वस्तु)
• Type: Noun
• Root: अव-√रुध् (रुधिर्/रुध् ‘to obstruct, confine’) → अवरोधन (नपुं.)

• दिवः: of heaven
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘heaven, sky’)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• अमूर्यह्वतीः: the (waters) calling/inviting, not-failing/undelaying (epithet)
• अमूर्यह्वतीः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अमूर्यह्वती (स्त्री. बहु.; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः: अमूर्य + आह्वती) < √ह्वा ‘to call/invoke’

• आपः: the waters
• आपः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; ‘water’)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)

• माम्: me
• माम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अमृतम्: immortal(ity)
• अमृतम्: कर्म (द्वितीयकर्म/परिणाम)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक; ‘immortal, immortality’)

• कृधि: make (me)
• कृधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक; सोम)

• परि: around, forth
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्रव: flow
• स्रव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्रु (स्रवति ‘to flow’)