The Description of the Caturdaśī Vrata Observed throughout the Twelve Months

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि चतुर्दश्या व्रतानि ते । यानि कृत्वा नरो लोके सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ १ ॥

Sanātana nói: “Hãy lắng nghe, hỡi Nārada; ta sẽ nói cho ông về các trai giới được giữ vào ngày thứ mười bốn của tuần trăng (Caturdaśī). Ai thực hành những điều ấy, ở đời này có thể đạt được mọi điều mong cầu.”

Verse 2

चैत्रशुक्ल चतुर्दश्यां कुंकुमागरुचन्दनैः । गन्धाद्यैर्वस्त्रमणिभिः कार्यार्या महती शिवे ॥ २ ॥

Vào ngày Caturdaśī của nửa tháng sáng tháng Caitra, hãy cử hành một lễ thờ phụng trọng đại và cao quý dâng lên Śivā, với nghệ tây, trầm hương agaru, đàn hương, các hương liệu khác, cùng y phục và châu báu.

Verse 3

वितानध्वजछत्राणि दत्वा पूज्याश्च मातरः । एवं कृत्वार्चनं विप्र सोपवासोऽथवैकभुक् ॥ ३ ॥

Sau khi dâng cúng lọng che, cờ phướn và dù, và kính lễ các bậc Mẫu đáng tôn thờ, hỡi brāhmaṇa, khi đã hoàn tất việc thờ phụng như vậy, hãy giữ chay (upavāsa) — hoặc nếu không, chỉ dùng một bữa.

Verse 4

अश्वमेधाधिकं पुण्यं लभते मानवो भुवि । अत्रैव दमनार्चां च कारयेद्गंधपुष्पकैः ॥ ४ ॥

Người ở cõi đời này sẽ được công đức còn vượt hơn lễ tế Aśvamedha; và ngay tại đây, cũng nên cử hành lễ dâng damanā bằng những đóa hoa thơm.

Verse 5

समर्पयेत्सुपूर्णायां शिवाय शिवरूपिणे । राधकृष्णचतुर्द्दश्यां सोपवासो निशागमे ॥ ५ ॥

Vào đêm Rādhā–Kṛṣṇa Caturdaśī (ngày 14 âm lịch), lúc chạng vạng—khi đang giữ trai giới—hãy dâng lễ cúng trong đêm trăng tròn lên Śiva, Đấng cát tường và chính là hiện thân của cát tường.

Verse 6

लिंगमभ्यर्चयेच्चैवं स्नात्वा धौतांबरः सुधीः । गंधाद्यैरुपचारैश्च बिल्वपत्रैश्च सर्वतः ॥ ६ ॥

Như vậy, sau khi tắm gội và mặc y phục thanh sạch, người hiền trí nên đúng nghi thức thờ phụng Śiva-liṅga bằng các phẩm vật như hương chiên-đàn và những sự phụng sự khác, lại rải lá bilva khắp chung quanh.

Verse 7

दत्वा मंत्रं द्विजाग्र्याय भुंजीत च परेऽहनि । एवमेव तु कृष्णासु सर्वासु द्विजसत्तम ॥ ७ ॥

Sau khi ban trao thần chú cho vị nhị-sinh tối thượng, người ấy mới thọ thực vào ngày hôm sau. Cũng theo cách ấy, hỡi bậc Bà-la-môn ưu tú, nên thực hành trong mọi ngày thuộc kỳ Kṛṣṇā (nửa tháng tối) nữa.

Verse 8

शिवव्रतं प्रकर्तव्यं धनसंतानमिच्छता । राधशुक्लचतुर्दश्यां श्रीनृसिंहव्रतं चरेत् ॥ ८ ॥

Ai mong cầu tài sản và con cháu nên thực hành Śiva-vrata. Và vào ngày Caturdaśī sáng (nửa tháng sáng) của tháng Rādhā, hãy giữ lời nguyện thánh của Śrī Nṛsiṃha.

Verse 9

उपवासविधानेन शक्तोऽशक्तस्तथैकभुक् । निशागमे तु संपूज्य नृसिंहं दैत्यसूदनम् ॥ ९ ॥

Dù có đủ khả năng hay không, hãy giữ trai giới theo đúng phép tắc đã định, hoặc ít nhất chỉ thọ một bữa; và khi đêm xuống, hãy thành kính phụng thờ Narasiṃha, Đấng diệt trừ loài quỷ dữ.

Verse 10

उपचारैः षोडशभिः स्नानैः पंचामृतादिभिः । ततः क्षमापयेद्देवं मन्त्रेणानेन नारद ॥ १० ॥

Với mười sáu nghi thức phụng thờ, và các lễ tắm rửa bằng pañcāmṛta cùng những vật tương tự, rồi sau đó hãy cầu xin Thần linh tha thứ bằng chính thần chú này, hỡi Nārada.

Verse 11

तत्पहाटककेशांत ज्वलत्पावकलोचन । वज्राधिकनखस्पर्शदिव्यसिंह नमोऽस्तु ते ॥ ११ ॥

Kính lễ Ngài, hỡi Sư Tử thiêng—bờm tóc nơi chót ngời sáng như vàng tinh khiết, đôi mắt bừng cháy như lửa, và cái chạm của móng vuốt cứng hơn cả kim cang.

Verse 12

इति संप्रार्थ्य देवेशं व्रती स्यात्स्थंडिलेशयः । जितेंद्रियो जितक्रोधः सर्वभोगविवर्ज्जितः ॥ १२ ॥

Như vậy, sau khi thành kính cầu khẩn Đấng Chúa tể của chư thiên, người giữ giới nguyện nên nằm trên nền đất trống, chế ngự các căn, thắng phục sân hận, và hoàn toàn lìa bỏ mọi hưởng thụ dục lạc.

Verse 13

एवं यः कुरुते विप्र विधिवद्व्रतमुत्तमम् । वर्षे वर्षे स लभते भुक्तभोगो हरेः पदम् ॥ १३ ॥

Như vậy, hỡi brāhmaṇa, ai thực hành giới nguyện tối thượng này đúng theo nghi pháp—năm này qua năm khác—sau khi thọ hưởng quả phúc, sẽ đạt đến cảnh giới của Hari (Viṣṇu).

Verse 14

ॐकारेश्वरयात्रा च कार्यात्रैव मुनीश्वर । दुर्लभं वार्चनं तत्र दर्शनं पापनाशनम् ॥ १४ ॥

Hỡi bậc hiền thánh tối thượng, cuộc hành hương đến Oṃkāreśvara quả thật nên thực hiện. Việc phụng thờ nơi ấy khó được, và chỉ riêng darśana—được chiêm bái thánh địa ấy—cũng diệt trừ tội lỗi.

Verse 15

किमत्र बहुनोक्तेन पूजाध्यानजपेक्षणम् । यद्भवेत्तत्समुद्दिष्टं ज्ञानमोक्षप्रदं नृणाम् ॥ १५ ॥

Nói nhiều ở đây để làm gì? Điều cốt yếu là lễ bái, thiền quán và trì tụng chân ngôn. Những gì phát sinh từ đó đã được chỉ bày đầy đủ—chính là trí tuệ ban cho con người sự giải thoát (mokṣa).

Verse 16

अत्र लिंगव्रतं चापि कर्त्तव्यं पापनाशनम् । पंचामृतैस्तु संस्नाप्य लिंगमालिप्य कुंकुमैः ॥ १६ ॥

Tại đây cũng nên thực hành Liṅga-vrata, lời nguyện diệt trừ tội lỗi. Trước hết tắm rửa Liṅga bằng năm thứ cam lộ (pañcāmṛta), rồi xoa lên Liṅga bột kuṅkuma đỏ như nghệ tây.

Verse 17

नैवेद्यैश्च फलैर्धूपैर्दीपैर्वस्त्रविभूषणैः । एवं यः पूजयेत्पैष्टं लिंगं सर्वार्थसिद्धिदम् ॥ १७ ॥

Với phẩm vật cúng dường (naivedya), trái cây, hương, đèn, cùng y phục và đồ trang sức—ai thờ phụng như vậy một Liṅga làm bằng bột (paiṣṭa) sẽ được thành tựu mọi sở nguyện.

Verse 18

भुक्तिं मुक्तिं स लभते महादेवप्रसादतः । ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां दिवा पंचतपा निशः ॥ १८ ॥

Nhờ ân sủng của Mahādeva, người ấy đạt cả phúc lạc thế gian (bhukti) lẫn giải thoát (mukti). Vào ngày mười bốn của nửa tháng sáng trong tháng Jyeṣṭha, ban ngày nên hành khổ hạnh “năm lửa” (pañcatapā), ban đêm thức canh (giữ tỉnh giác).

Verse 19

मुखे ददेद्धेमधेनुं रुद्रव्रतमिदं स्मृतम् । शुचिशुक्लचतुर्दश्यां शिवं संपूज्य मानवः ॥ १९ ॥

Nên dâng tặng một con bò vàng (hemadhenu) cho người xứng đáng—đó được ghi nhớ là Rudra-vrata. Vào ngày Śukla Caturdaśī thanh tịnh (mười bốn nửa tháng sáng), sau khi chí thành lễ bái Śiva, người ấy hoàn mãn lời nguyện này.

Verse 20

देशकालोद्भवैः पुष्पैः सर्वसंपदमाप्नुयात् । नभः शुक्लचतुर्दश्यां पवित्रारोपणं मतम् ॥ २० ॥

Nhờ dâng cúng những đóa hoa sinh trưởng đúng nơi chốn và đúng mùa, người ấy đạt được mọi loại phú quý. Nghi lễ gọi là “an lập/treo pavitra (dây/chuỗi thiêng)” được quy định vào ngày mười bốn (Caturdaśī) của nửa tháng sáng trong tháng Nabhas (Bhādrapada).

Verse 21

तत्स्वशाखोक्तविधिना कर्तव्यं द्विजसत्तम । शताभिमंत्रितं कृत्वा ततो देव्यै निवेदयेत् ॥ २१ ॥

Hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, nghi lễ này phải được cử hành theo pháp thức được truyền dạy trong chính chi phái Veda của mình. Sau khi gia trì bằng một trăm lần tụng thần chú, rồi mới dâng lên Đức Nữ Thần (Devī).

Verse 22

पवित्रारोपणं कृत्वा नरो नार्यथवा यदि । महादेव्याः प्रसादेन भुक्तिं मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ २२ ॥

Dù là nam hay nữ, nếu cử hành nghi lễ dâng pavitra (dây/chuỗi thiêng), nhờ ân điển của Đại Nữ Thần Mahādevī, người ấy đạt được cả bhukti (phúc lạc thế gian) lẫn mukti (giải thoát).

Verse 23

भाद्रशुक्लचतुर्दश्यामनन्तव्रतमुत्तमम् । कर्त्तव्यमेकभुक्तं हि गोधूमप्रस्थपिष्टकम् ॥ २३ ॥

Vào ngày mười bốn (Caturdaśī) của nửa tháng sáng trong tháng Bhādrapada, nên giữ lời nguyện thù thắng gọi là Ananta-vrata. Hôm ấy chỉ ăn một lần, dùng món làm từ bột lúa mì theo lượng một prastha.

Verse 24

विपाच्य शर्कराज्याक्तमनंताय निवेदयेत् । गन्धाद्यैः प्राक् समभ्यर्च्यः कार्पासं पट्टजं तु वा ॥ २४ ॥

Nấu chín kỹ rồi trộn với đường và bơ sữa (ghee), hãy dâng làm thực phẩm lên Ananta (Đức Vishnu). Trước hết nên lễ bái Ngài bằng hương thơm và các phẩm vật cúng dường khác; rồi dâng hoặc vải bông, hoặc y phục lụa.

Verse 25

चतुर्दशग्रंथियुतं सूत्रं कृत्वा सुशोभनम् । ततः पुराणमुत्तार्य सूत्रं क्षिप्त्वा जलाशयें ॥ २५ ॥

Sau khi làm một sợi dây đẹp đẽ có mười bốn nút thắt, rồi nâng bộ Purāṇa lên, người ấy liền thả sợi dây vào hồ nước.

Verse 26

निबघ्नीयान्नवं नारी वामे दक्षे पुमान्भुजे । विपाच्य पिष्टपक्वं तत्प्रदद्याद्दक्षिणान्वितम् ॥ २६ ॥

Người nữ nên buộc sợi chỉ mới ở tay trái, còn người nam ở tay phải. Rồi nấu món làm từ bột, và dâng cúng kèm theo dakṣiṇā (lễ vật thù lao) đúng pháp.

Verse 27

स्वयं च तन्मितं चाद्यादेवं कुर्याद्व्रतोत्तमम् । द्विसप्तवर्षपर्यंतं तत उद्यापयेत्सुधीः ॥ २७ ॥

Người ấy tự mình thọ dụng (món ăn đã định) và cũng ban cho người khác một phần đo lường thích hợp. Như vậy hãy giữ trọn lời nguyện tối thắng này trong mười bốn năm; rồi bậc trí giả cử hành nghi lễ kết thúc (udyāpana).

Verse 28

मंडलं सर्वतोभद्रं धान्यवर्णैः प्रकल्प्य च । सुशोभने न्यसेत्तत्र कलशं ताम्रजं मुने ॥ २८ ॥

Sau khi bày lập mạn-đà-la ‘sarvatobhadra’ cát tường bằng các hạt ngũ cốc nhiều màu, hỡi bậc hiền triết, hãy đặt tại chỗ trang nghiêm ấy một bình nước (kalaśa) bằng đồng.

Verse 29

तस्योपरि न्यसेद्धैमीमनंतप्रतिमां शुभाम् । पीतपट्टांशुकाच्छन्नां तत्र तां विधिना यजेत् ॥ २९ ॥

Trên đó, hãy đặt một tượng Ananta bằng vàng, cát tường. Phủ bằng lụa vàng, rồi tại nơi ấy thờ phụng tượng theo đúng nghi thức đã truyền dạy.

Verse 30

गणेशं मातृकाः खेटाँल्लोकपांश्च यजेत्पृथक् । ततो होमं हविष्येण कृत्वा पूर्णाहुतिं चरेत् ॥ ३० ॥

Nên riêng rẽ thờ phụng Gaṇeśa, các Mātṛkā (Thánh Mẫu), các thần tinh tú, và các Lokapāla (Hộ Thế). Sau đó làm lễ hỏa cúng (homa) với vật hiến tế (haviṣya), rồi kết thúc bằng pūrṇāhuti—lễ hiến cuối cùng viên mãn.

Verse 31

शय्यां सोपस्करां धेनुं प्रतिमां च द्विजोत्तम । प्रदद्याद्गुरवे भक्त्या द्विजानन्यांश्चतुर्दश ॥ ३१ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, hãy với lòng sùng kính dâng lên guru: một giường đầy đủ vật dụng, một con bò và một tượng thánh (pratimā); đồng thời bố thí cho mười bốn vị Bà-la-môn khác.

Verse 32

संभोज्य मिष्टपक्वान्नैर्दक्षिणाभिः प्रतोषयेत् । एवं यः कुरुतेऽनंतव्रतं प्रत्यक्षमादरात् ॥ ३२ ॥

Sau khi thết đãi bằng các món ngọt và thức ăn nấu chín tinh sạch, hãy làm cho họ hoàn toàn hoan hỷ bằng lễ vật cúng dường (dakṣiṇā). Như vậy, ai thực hành Ananta-vrata với sự chăm sóc trực tiếp, tận tâm và kính trọng, người ấy thật sự viên mãn lời nguyện.

Verse 33

सोऽप्यनंतप्रसादेन जायते भुक्तिमुक्तिभाक् । कदलीव्रतमप्यत्र तद्विधानं च मे श्रृणु ॥ ३३ ॥

Nhờ ân phúc của Ananta, người ấy cũng trở thành kẻ thọ nhận cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát. Nay hãy nghe ta nói về lời nguyện Kadali-vrata và nghi thức thực hành của nó.

Verse 34

नरो वा यदि वा नारी रंभामुपवनस्थिताम् । स्नात्वा संपूजयेद्गंधपुष्पधान्यांकुरादिभिः ॥ ३४ ॥

Dù nam hay nữ, sau khi tắm gội, hãy đúng pháp thờ phụng Rambhā đang ngự trong khu vườn thiêng, bằng hương thơm, hoa, ngũ cốc, mầm non và các lễ vật tương tự.

Verse 35

दधिदूर्वाक्षतैर्द्द्वीपैर्वस्त्रपक्कान्नसंयैः । एवं संपूज्य मंत्रेण ततः संप्रार्थयेद्र्वती ॥ ३५ ॥

Với sữa chua, cỏ durvā, gạo nguyên hạt (akṣata), các lễ phẩm, y phục và thức ăn đã nấu—sau khi phụng thờ đúng theo thần chú đã định—người giữ giới nguyện liền thành tâm khẩn cầu.

Verse 36

अप्सरो मरकन्याभिर्नागकन्याभिरार्चिते । शरीरारोग्यलावण्यं देहि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ३६ ॥

Lạy Nữ Thần, Đấng được các Apsarā, các thiếu nữ Marā và các thiếu nữ Nāga phụng thờ—xin ban cho con thân thể khỏe mạnh và dung sắc rạng ngời. Con kính lễ Ngài.

Verse 37

इति संप्रार्थ्यं कन्यास्तु चतस्रो वा सुवासिनीः । संभोज्यां शुकसिद्वरकज्जलालक्तचर्चिताः ॥ ३७ ॥

Như vậy, sau khi đã khẩn cầu đúng phép, nên thết đãi bốn thiếu nữ—hoặc những phụ nữ có chồng cát tường—được trang điểm bằng sắc xanh như lông vẹt, bột mù tạt trắng (sidvara), kohl đen nơi mắt, và thuốc nhuộm lac đỏ.

Verse 38

नमस्कृत्य निजं गेहं समाप्य नियमं व्रजेत् । एवं कृते व्रते विप्र लब्ध्वा सौभाग्यमुत्तमम् ॥ ३८ ॥

Sau khi cúi lạy nơi nhà mình (các thần hộ gia và ngưỡng cửa), và hoàn tất trọn vẹn các điều chế định của giới nguyện, rồi mới ra đi. Này bậc Bà-la-môn, khi hành trì giới nguyện như thế, sẽ đạt phúc lành tối thượng.

Verse 39

इह लोके विमानेन स्वर्गलोके व्रजेत्परम् । इषकृष्णचतुर्द्दश्यां विषशस्त्रांबुवह्निभिः ॥ ३९ ॥

Ngay trong đời này, người ấy được xe trời (vimāna) và tiến lên cõi trời tối thượng. Vào ngày mười bốn của nửa tháng tối (kṛṣṇa-caturdaśī) thuộc Īśa (Śiva), người ấy không bị hại bởi độc, vũ khí, nước và lửa.

Verse 40

सर्पश्वापदवज्राद्यैर्हतानां ब्रह्मघातिनाम् । चतुर्द्दश्यां क्रियाश्राद्धमेकोद्दिष्टविधानतः ॥ ४० ॥

Đối với kẻ sát hại Bà-la-môn đã chết vì rắn, thú dữ, sét đánh và những điều tương tự, nên cử hành kriyā-śrāddha vào ngày trăng thứ mười bốn, theo nghi thức ekoddiṣṭa dành cho một hương linh duy nhất.

Verse 41

कर्तव्यं विप्रवर्गं च भोजयेन्मिष्टपक्वकैः । तर्पणं च गवां ग्रासं बलिं चैव श्वकाकयोः ॥ ४१ ॥

Hãy cung kính thỉnh và đãi chúng Bà-la-môn bằng các món ngọt, chín kỹ; lại nên làm tarpaṇa (rưới nước cúng), cho bò ăn cỏ, và đặt bali (phần cúng) cho chó cùng quạ nữa.

Verse 42

कृत्वाचम्य स्वयं पश्चाद्भुंजीयाद्बंधुभिः सह । एवं यः कुरुते विप्र श्राद्धं संपन्नदक्षिणम् ॥ ४२ ॥

Sau khi làm ācamana (súc rửa thanh tịnh), người ấy mới tự dùng bữa cùng thân quyến. Hỡi Bà-la-môn, ai cử hành śrāddha như vậy, với dakṣiṇā được hoàn tất đúng phép, thì nghi lễ được viên mãn.

Verse 43

स उद्धृत्य पितॄन्गच्छेद्देवलोकं सनातनम् । इषशुक्ल चतुर्द्दश्यां धर्मराजं द्विजोत्तम ॥ ४३ ॥

Nhờ vậy mà nâng đỡ, cứu độ các bậc tổ tiên, người ấy đạt đến cõi trời vĩnh cửu. Vào ngày trăng thứ mười bốn của nửa tháng sáng, trong tháng Īṣa (Kārttika), hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, người ấy đến với Dharmarāja (Yama).

Verse 44

गंधाद्यैः सम्यगभ्यर्च्य सौवर्णं भोज्य वाङवम् । दद्यात्तस्मै धर्मराजस्त्रायते भुवि नारद ॥ ४४ ॥

Sau khi cung kính thờ phụng bằng hương thơm và các phẩm vật khác, nên dâng tặng vàng, cùng với thức ăn và một con bò. Nhờ sự bố thí ấy, hỡi Nārada, Dharmarāja che chở người dâng cúng ngay trên cõi đời này.

Verse 45

एवं यः कुरुते धर्मप्रतिमादानमुत्तमम् । स भुक्त्वेह वरान्भोगान्दिवं धर्माज्ञया व्रजेत् ॥ ४५ ॥

Vì vậy, ai thực hành bố thí tối thượng là dâng tặng hình tượng của Dharma, sau khi hưởng các lạc thú cao quý ở đời này, sẽ theo sắc lệnh của Dharma mà lên cõi trời.

Verse 46

ऊर्ज्जकृष्णचतुर्द्दश्यां तैलाभ्यंगं विधूदये । कृत्वा स्नात्वार्चयेद्धर्मं नरकादभयं लभेत् ॥ ४६ ॥

Vào ngày Kṛṣṇa Caturdaśī của tháng Ūrja (Kārttika), lúc rạng đông, nên xoa dầu mát-xa; rồi tắm gội và thờ phụng Dharma—nhờ vậy đạt được sự vô úy khỏi nỗi sợ địa ngục.

Verse 47

प्रदोषे तैलदीपांस्तु दीपयेद्यमतुष्टये । चतुष्पथे गृहाद्ब्राह्मप्रदेशे वा समाहितः ॥ ४७ ॥

Vào lúc pradoṣa (chạng vạng), nên thắp các đèn dầu để làm đẹp lòng Yama; với tâm an định, thực hiện ở ngã tư hoặc gần nơi cư trú của một Bà-la-môn, phía ngoài nhà mình.

Verse 48

वत्सरे हेमलंब्याख्ये मासि श्रीमति कार्तिके । शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यामरुणाभ्युदयं प्रति ॥ ४८ ॥

Vào năm gọi là Hemalambī, trong tháng Kārttika cát tường, vào ngày thứ mười bốn của nửa tháng sáng—hướng về lúc Aruṇa (bình minh) đang dâng lên.

Verse 49

स्नात्वा विश्वेश्वरो देवो देवैः सह मुनीश्वर । मणिकर्णिक तीर्थे च त्रिपुंड्रं भस्मना दधत् ॥ ४९ ॥

Bạch đại thánh hiền, sau khi tắm gội, Đức Viśveśvara—cùng với chư thiên—tại thánh độ Maṇikarṇikā đã bôi tripuṇḍra (ba vạch ngang) bằng tro thiêng.

Verse 50

स्वात्मानं स्वयमभ्यर्च्य चक्रे पाशुपतव्रतम् । ततस्तत्र महापूजां लिंगे गन्धादिभिश्चरेत् ॥ ५० ॥

Sau khi tự mình lễ bái chính Tự Ngã của mình, người ấy thọ trì hạnh nguyện Pāśupata. Rồi ngay tại nơi ấy, nên cử hành đại lễ cúng dường Liṅga bằng hương thơm và các phẩm vật khác.

Verse 51

द्रोणपुष्पैर्बिल्वदलैरर्कपुष्पैश्च केतकैः । पुष्पैः फलैर्मिष्टपक्वैर्नैवेद्यैर्विविधैरपि ॥ ५१ ॥

Với hoa droṇa, lá bilva, hoa arka và hoa ketakī; lại thêm các loại hoa khác, trái cây, cùng những món ngọt đã nấu chín làm naivedya đa dạng—(nên dâng cúng như vậy).

Verse 52

एवं कृत्वैकभुक्तं तु व्रतं विश्वेशतोषणम् । लभते वांछितान्कामानिहामुत्र च नारद ॥ ५२ ॥

Như vậy, khi giữ hạnh nguyện ekabhukta (chỉ ăn một bữa) làm đẹp lòng Đấng Chủ Tể của vũ trụ, người ấy đạt được các điều mong cầu—cả ở đời này lẫn đời sau, hỡi Nārada.

Verse 53

ब्रह्मकूर्चव्रतं चात्र कर्तव्यमृद्धिमिच्छता । सोपवासः पञ्चगव्यं पिबेद्रात्रौ जितेंद्रियः ॥ ५३ ॥

Tại đây, người mong cầu thịnh vượng nên thực hành hạnh nguyện Brahma-kūrca. Sau khi nhịn ăn, chế ngự các căn, người ấy nên uống pañcagavya vào ban đêm.

Verse 54

कपिलायास्तु गोमूत्रं कृष्णाया गोमयं तथा । श्वेतायाः क्षीरमुदितं रक्तायाश्च तथा दधि ॥ ५४ ॥

Đối với bò màu vàng nâu (kapilā), quy định dùng nước tiểu bò; đối với bò đen, cũng quy định dùng phân bò. Đối với bò trắng, tuyên dạy dùng sữa; và đối với bò đỏ, cũng vậy, dùng sữa chua (dadhi).

Verse 55

गृहीत्वा कर्बुरायाश्च घृतमेकत्र मेलयेत् । कुशां बुना ततः प्रातः स्नात्वा सन्तर्प्यं देवताः ॥ ५५ ॥

Lấy vật gọi là karburā và bơ thanh tịnh (ghṛta) rồi trộn chung tại một chỗ; sáng hôm sau, sau khi tắm gội, cầm bó cỏ kuśa mà cử hành lễ tarpana đúng pháp để làm thỏa mãn chư thiên.

Verse 56

ब्रह्मणांस्तोषयित्वा च भुञ्जीयाद्वाग्यतः स्वयम् । ब्रह्मकूर्चव्रतं ह्येतत्सर्वपातकनाशनम् ॥ ५६ ॥

Sau khi làm cho các vị Bà-la-môn được thỏa lòng, hành giả mới tự dùng bữa, giữ gìn lời nói, không buông lung. Đây chính là hạnh nguyện Brahma-kūrca, pháp tu có năng lực diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 57

यच्च बाल्ये कृतं पापं कौमारे वार्द्धकेऽपि यत् । ब्रह्मकूर्चोपवासेन तत्क्षणादेव नश्यति ॥ ५७ ॥

Dù tội lỗi đã gây trong thuở ấu thơ, thời niên thiếu, hay cả lúc tuổi già—chỉ cần giữ trai giới Brahma-kūrca, thì tội ấy liền tiêu tan ngay tức khắc.

Verse 58

पाषाणव्रतमप्यत्र प्रोक्तं तच्छृणु नारद । सोपवासो दिवा नक्तं पाषाणाकारपिष्टचकम् ॥ ५८ ॥

Ở đây cũng nói về hạnh nguyện gọi là Pāṣāṇa-vrata—hãy lắng nghe, hỡi Nārada. Hành giả phải giữ chay tịnh, và cả ngày lẫn đêm chỉ dùng bánh bột nặn hình như hòn đá.

Verse 59

प्रार्च्य गन्धादिभिर्गौरीं घृतपंक्वमुपाहरेत् । व्रतमेतच्चरित्वा तु यथोक्तं द्विजसत्तम ॥ ५९ ॥

Sau khi cung kính thờ phụng Gaurī bằng hương thơm và các phẩm vật khác, hãy dâng món ăn đã nấu với bơ thanh tịnh (ghṛta). Khi thực hành hạnh nguyện này đúng như lời dạy, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, nghi lễ được viên mãn.

Verse 60

ऐश्वर्यसौख्यसौभाग्यरूपाणि प्राप्नुयान्नरः । मार्गशुक्लचतुर्दश्यामेकभुक्तः पुरोदितम् ॥ ६० ॥

Một người sẽ đạt được phú quý, an lạc, may mắn và dung sắc, nếu vào ngày Caturdaśī (ngày 14) của nửa tháng sáng trong tháng Mārgaśīrṣa chỉ thọ thực một lần, đúng như đã dạy ở trên.

Verse 61

निराहारो वृषं स्वर्णं प्रार्च्य दद्याद्द्विजातये । परेऽह्नि प्रातरुत्थाय स्नात्वा सोमं महेश्वरम् ॥ ६१ ॥

Trong khi nhịn ăn (không thọ thực), người ấy nên cung kính lễ bái đúng pháp, rồi bố thí một con bò đực và vàng cho bậc nhị sinh (brāhmaṇa). Ngày hôm sau, dậy sớm, tắm gội, rồi thờ phụng Soma và Maheśvara (Śiva).

Verse 62

पूजयेत्कमलैः पुष्पैर्गंधमाल्यानुलेपनैः । द्विजान्सम्भोज्य मिष्टान्नौस्तोषयेद्दक्षिणादिभिः ॥ ६२ ॥

Nên thờ phụng (Thần) bằng hoa sen và các loài hoa khác, cùng hương thơm, vòng hoa và dầu xoa. Sau khi thết đãi các bậc nhị sinh (brāhmaṇa) bằng món ngọt, hãy làm họ hoan hỷ bằng các lễ vật, bắt đầu từ dakṣiṇā.

Verse 63

एतच्छिवव्रतं विप्र भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । कर्तॄणामुपदेष्टॄणां साह्यानामनुमोदिनाम् ॥ ६३ ॥

Này brāhmaṇa, Śiva-vrata này ban cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát—cho người thực hành, người chỉ dạy, người trợ giúp, và người tán đồng hoan hỷ.

Verse 64

पौषशुक्लचतुर्दश्यां विरूपाक्षव्रतं स्मृतम् । कपर्दीश्वरसांनिध्यं प्राप्स्याम्यत्र विचिंत्य च ॥ ६४ ॥

Vào ngày Caturdaśī (ngày 14) của nửa tháng sáng trong tháng Pauṣa, Virūpākṣa-vrata được truyền dạy. Quán niệm rằng: “Tại đây ta sẽ đạt được sự cận kề cát tường của Kapardīśvara (Śiva)”, rồi hãy thọ trì.

Verse 65

स्नात्वागाधजले विप्र विरूपाक्षं शिवं यजेत् । गंधमाल्यनमस्कारधूपदीपान्नसंपदा ॥ ६५ ॥

Hỡi Bà-la-môn, sau khi tắm trong nước sâu, hãy thờ phụng Śiva—Virūpākṣa, Đấng ba mắt—bằng hương thơm, vòng hoa, lễ phủ phục cung kính, cùng hương đốt, đèn sáng và phẩm vật cúng dường dồi dào.

Verse 66

तत्स्थं द्विजातये दत्त्वा मोदते दिवि देववत् । माघकृष्णचतुर्द्दश्यां यमतर्पणमीरितम् ॥ ६६ ॥

Dâng vật ấy cho bậc nhị sinh (Bà-la-môn) xong, người ấy hoan hỷ nơi cõi trời như một vị thần. Đây được tuyên dạy là nghi thức Yama-tarpaṇa, thực hành vào ngày Caturdaśī (mười bốn) của nửa tháng tối trong tháng Māgha.

Verse 67

अनर्काभ्युदिते काले स्नात्वा संतर्पयेद्यमम् । द्विसप्तनामभिः प्रोक्तैः सर्वपापविमुक्तये ॥ ६७ ॥

Vào lúc mặt trời đã lên quang đãng, không bị mây che, sau khi tắm gội, hãy làm lễ tarpaṇa dâng lên Yama, dùng mười bốn danh hiệu (hai lần bảy) đã được nêu, để được giải thoát trọn vẹn khỏi mọi tội lỗi.

Verse 68

तिलदर्भांबुभिः कार्यं तर्प्पणं द्विजभोजनम् । कृशरान्नं स्वयं चापि तदेवाश्नीत वाग्यतः ॥ ६८ ॥

Hãy làm lễ tarpaṇa bằng nước hòa mè và cỏ darbha, đồng thời thết đãi các bậc nhị sinh (Bà-la-môn). Chính mình chỉ nên dùng kṛśarā (cơm trộn đậu thanh đạm), ăn đúng món ấy, với lời nói được tiết chế.

Verse 69

अंत्यकृष्णचतुर्दश्यां शिवरात्रिव्रतं द्विज । निर्जलं समुपोष्यात्र दिवानक्तं प्रपूजयेत् ॥ ६९ ॥

Hỡi bậc nhị sinh, vào ngày Kṛṣṇa Caturdaśī cuối cùng, hãy giữ lời nguyện Śivarātri: trong ngày ấy, hãy nhịn khô (không uống nước) và thờ phụng Śiva suốt cả ngày lẫn đêm.

Verse 70

स्वयंभुवादिकं लिंगं पार्थिवं वा समाहितः । गंधाद्यैरुपचारैश्च सांबुबिल्वदलादिभिः ॥ ७० ॥

Với tâm ý chuyên nhất, người ta nên thờ phụng liṅga tự hiện (svayambhū) và các dạng tương tự, hoặc liṅga bằng đất; dâng hương thơm và các upacāra khác, cùng lá bilva và những vật tương tự đã được thấm nước.

Verse 71

धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैः स्तोत्रपाठैर्जपादिभिः । ततः परेऽह्नि संपूज्य पुनरेवोपचारकैः ॥ ७१ ॥

Bằng hương, đèn, và lễ vật thực phẩm (naivedya)—cùng việc tụng đọc thánh ca, trì japa và các hạnh tương tự—rồi đến ngày hôm sau, hãy cử hành lễ thờ phụng trọn vẹn lần nữa, lại theo các upacāra đã quy định.

Verse 72

संभोज्य विप्रान्मिष्टान्नैर्विसृजेल्लब्धदक्षिणान् । एवं कृत्वा व्रतं मर्त्यो महादेवप्रसादतः ॥ ७२ ॥

Sau khi đã thết đãi các brāhmaṇa bằng những món ngọt, hãy kính cẩn tiễn họ đi, sau khi trao dakṣiṇā theo nghi thức. Người phàm thực hành lời nguyện như vậy sẽ đạt quả báo nhờ ân sủng của Mahādeva (Śiva).

Verse 73

अमर्त्यभोगान् लभते दैवतैः सुसभाजितः । अंत्यशुक्लचतुर्दश्यां दुर्गां संपूज्य भक्तितः ॥ ७३ ॥

Ai thành kính thờ phụng Durgā vào ngày mười bốn của nửa tháng sáng cuối cùng (Śukla Caturdaśī) sẽ đạt các lạc thú cõi trời và được chư thiên tôn kính trọng vọng.

Verse 74

गन्धाद्यैरुपचारैस्तु विप्रान्संभोजयेत्ततः । एवं कृत्वा व्रतं विप्र दुर्गायाश्चैकभोजनः ॥ ७४ ॥

Rồi, với các lễ phẩm như hương thơm và những upacāra thường lệ khác, hãy thết đãi các brāhmaṇa. Hỡi brāhmaṇa, sau khi thực hành lời nguyện như vậy, người ấy cũng nên giữ hạnh ăn một bữa để tôn kính Durgā.

Verse 75

लभते वांछितान्कामानिहामुत्र च नारद । चैत्रकृष्णचतुर्दश्यामुपवासं विधाय च ॥ ७५ ॥

Hỡi Nārada, ai giữ trai giới (upavāsa) vào ngày caturdaśī, tức ngày mười bốn của nửa tháng tối trong tháng Caitra, sẽ được toại nguyện mọi điều mong cầu, cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 76

केदारोदकपानेन वाचिमेधफलं भवेत् । उद्यापने तु सर्वांसां सामान्यो विधिरुच्यते ॥ ७६ ॥

Uống nước Kedāra thì được công đức ngang với tế lễ Vācimedha. Còn về nghi thức kết thúc (udyāpana), kinh nói rằng nghi pháp được chỉ dạy là chung cho tất cả các lời nguyện như vậy.

Verse 77

कुंभाश्चतुर्दशैवात्र सपूगाक्षतमोदकाः । सदक्षिणांशुकास्ताम्रामृन्मयाश्चाव्रणा नवाः ॥ ७७ ॥

Ở đây phải bày mười bốn bình nước (kumbha), cùng với cau trầu, gạo nguyên hạt (akṣata) và bánh ngọt (modaka). Lại phải kèm dakṣiṇā và vải; các bình ấy nên bằng đồng hoặc đất nung, mới và không nứt vỡ.

Verse 78

तावंतो वशदंडाश्च पवित्राण्यासनानि च । पात्राणि यज्ञसूत्राणि तावत्येव हि कल्पयेत् ॥ ७८ ॥

Cũng theo đúng số ấy, hãy chuẩn bị các gậy chế ngự (vaśa-daṇḍa), nhẫn cỏ kuśa thanh tịnh (pavitra), chỗ ngồi, các bình/đồ đựng, và cả dây thiêng (yajña-sūtra) tương ứng.

Verse 79

शेषं प्रागुक्तवत्कुर्याद्वित्तशाठ्यविवर्ज्जितः ॥ ७९ ॥

Không gian dối trong việc tiền của, hãy thực hành phần còn lại đúng như điều đã được dạy trước đó.

Verse 80

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थभागे द्वादशमासस्थितचतुर्दशीव्रतवर्णनं नाम त्रयोविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२३ ॥

Như vậy kết thúc chương thứ một trăm hai mươi ba, mang tựa đề “Mô tả Caturdaśī-vrata được trì giữ suốt mười hai tháng”, thuộc Phần Trước (Pūrvabhāga), trong Đại Tự Sự (Bṛhad-upākhyāna), ở Tiết thứ tư, của Thánh điển Bṛhan-Nāradīya Purāṇa đáng tôn kính.