Adhyaya 10

Verse 1

अपन बक। ] अतिफ्ऑशाड< दशमो< ध्याय: नकुलद्वारा कर्णके तीन पुत्रोंका वध तथा उभयपक्षकी सेनाओंका भयानक युद्ध संजय उवाच तत्‌ प्रभग्नं बल॑ दृष्टवा मद्रराज: प्रतापवान्‌ । उवाच सारथिं तूर्ण चोदयाश्वान्‌ महाजवान्‌

Sañjaya thưa: Thấy đạo quân ấy rối loạn tan tác, vua xứ Madra dũng mãnh, lừng danh về uy lực, lập tức bảo người đánh xe: “Hãy thúc những con ngựa cực nhanh lao tới!”

Verse 2

संजय कहते हैं--राजन्‌! उस सेनाको इस तरह भागती देख प्रतापी मद्रराज शल्यने अपने सारथिसे कहा--'सूत! मेरे महावेगशाली घोड़ोंको शीघ्रतापूर्वक आगे बढ़ाओ ।।

Sañjaya thưa: “Tâu Đại vương, thấy quân ấy bỏ chạy như vậy, vua Madra dũng mãnh là Śalya nói với người đánh xe: ‘Này người đánh xe, hãy thúc ngay những con ngựa mạnh và nhanh của ta tiến lên. Kìa—vua Yudhiṣṭhira, con của Pāṇḍu, đang đứng đó, rực rỡ dưới chiếc lọng trắng đẹp đẽ che trên đầu.’”

Verse 3

अत्र मां प्रापय क्षिप्रं पश्य मे सारथे बलम्‌ | न समर्थों हि मे पार्थ: स्थातुमद्य पुरो युधि

“Này người đánh xe, hãy đưa ta đến gần hắn thật mau. Rồi hãy xem sức mạnh của ta. Hôm nay trên chiến địa, con của Pṛthā (Yudhiṣṭhira) không thể đứng vững trước mặt ta!”

Verse 4

एवमुक्तस्तत: प्रायान्मद्रराजस्य सारथि: । यत्र राजा सत्यसंधो धर्मपुत्रो युधिष्ठिर:,उनके ऐसा कहनेपर मद्रराजका सारथि वहीं जा पहुँचा, जहाँ सत्यप्रतिज्ञ धर्मपुत्र युधिष्ठिर खड़े थे

Sañjaya nói: Được bảo như vậy, người đánh xe của vua xứ Madra lập tức lên đường và đến nơi vua Yudhiṣṭhira—con của Dharma, người giữ vững chân lý và trung thành với lời thệ—đang đứng.

Verse 5

प्रापतत्‌ तच्च सहसा पाण्डवानां महद्‌ बलम्‌ | दधारैको रणे शल्यो वेलोद्वृत्तमिवार्णवम्‌

Ngay lúc ấy, đại quân hùng hậu của các Pāṇḍava cũng ập đến. Nhưng như bờ biển chặn đứng đại dương đang dâng trào, chỉ một mình vua Śalya đã ngăn không cho đạo quân ấy tiến lên trên chiến địa.

Verse 6

पाण्डवानां बलौघस्तु शल्यमासाद्य मारिष | व्यतिष्ठत तदा युद्धे सिन्धोर्वेग इवाचलम्‌

Sañjaya nói: “Tâu bậc tôn quý, khi khối quân lực của các Pāṇḍava tiến đến vua Śalya, nó liền dừng lại giữa trận chiến—như dòng sông cuộn xiết gặp núi thì bị chặn đứng.”

Verse 7

मद्रराजं तु समरे दृष्टवा युद्धाय धिष्ठितम्‌ । कुरव: संन्यवर्तन्त मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्‌

Nhưng khi quân Kuru thấy vua xứ Madra, Śalya, đứng vững giữa chiến trường, sẵn sàng giao chiến, họ liền quay trở lại—lấy cái chết làm ranh giới của sự rút lui—và trở vào chiến địa lần nữa.

Verse 8

तेषु राजन्‌ निवृत्तेषु व्यूढानीकेषु भागश: । प्रावर्तत महारौद्र: संग्राम: शोणितोदक:

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, khi các đạo quân ấy đã quay lại, được chia thành từng bộ phận và bày trận theo đội hình, thì giữa hai bên bùng nổ một cuộc giao tranh cực kỳ khủng khiếp—nơi máu chảy như nước.

Verse 9

इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वमें संकुलयुद्धविषयक नवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sañjaya nói: Ngay lúc ấy, Nakula, say men bởi khí thế chiến trận, lao thẳng vào Citrasena, con trai của Karṇa. Chạm mặt nhau, hai dũng sĩ—những người mang cung kỳ diệu—liền trút lên nhau những loạt tên dồn dập, như hai đám mây lớn chở mưa từ phương Nam và phương Bắc kéo đến, dội nước mưa vào nhau không dứt.

Verse 10

मेघाविव यथोद्वृत्तौ दक्षिणोत्तरवर्षिणौ । शरतोयै: सिषिचतुस्तौ परस्परमाहवे

Sañjaya nói: Như hai đám mây mưa sừng sững vươn cao—một đổ từ phương Nam, một trút từ phương Bắc—hai chiến binh ấy trong trận đã dội ướt lẫn nhau bằng những dòng “nước tên”, tuôn xối xả lên đối phương.

Verse 11

नान्तरं तत्र पश्यामि पाण्डवस्येतरस्य च । उभौ कृतास्त्रौ बलिनौ रथचर्याविशारदौ

Sañjaya nói: “Trong cuộc giáp chiến ấy, ta không thấy có khác biệt thực sự nào giữa người Pāṇḍava và đối thủ của chàng. Cả hai đều tinh thông binh khí, đều hùng mạnh, và đều lão luyện trong nghệ thuật chiến xa.”

Verse 12

चित्रसेनस्तु भललेन पीतेन निशितेन च

Sañjaya nói: Rồi Citrasena bị trúng một mũi tên đầu bản rộng, ánh vàng và sắc như dao.

Verse 13

अथीैनं छिन्नधन्वानं रुक्मपुड्खै: शिलाशितै:

Sañjaya nói: Rồi khi chàng đã bị chặt gãy cung, họ lại đánh chàng bằng những mũi tên có cán bịt vàng và mũi được mài sắc bằng đá.

Verse 14

त्रिभि: शरैरसम्भ्रान्तो ललाटे वै समार्पयत्‌ । धनुष कट जानेपर उनके ललाटमें शिलापर तेज किये हुए सुनहरे पंखवाले तीन बाणोंद्वारा गहरी चोट पहुँचायी। उस समय चित्रसेनके चित्तमें तनिक भी घबराहट नहीं हुई ।।

Sañjaya nói: Không hề nao núng, chàng ghim liền ba mũi tên vào trán đối thủ. Rồi với những mũi tên sắc nhọn, chàng cũng đẩy bầy ngựa đến chỗ chết. Cảnh ấy phơi bày sự chuẩn xác lạnh lùng của chiến nghệ—một bên là sự vững vàng không hoảng sợ, bên kia là những tất yếu tàn khốc của chiến tranh.

Verse 15

स शत्रुभुजनिर्मुक्तिर्ललाटस्थैस्त्रिभि: शरै:

Sañjaya nói: Với ba mũi tên cắm trên trán, chàng được giải thoát khỏi sự kìm giữ của kẻ thù—thoát khỏi vòng tay thù địch đang siết chặt. Câu này nhấn mạnh rằng trong nền “kinh tế” tàn bạo của chiến tranh, sự giải thoát không đến từ lòng thương xót mà từ sức mạnh quyết liệt, gây thương tích—nơi sinh tồn và bổn phận được đo đếm giữa bạo lực không ngừng.

Verse 16

स च्छिन्नधन्वा विरथ: खड्गमादाय चर्म च

Sañjaya nói: Bị chém đứt cung và mất chiến xa, chàng liền nắm lấy kiếm và khiên. Giữa sức ép của chiến trận, khi phương tiện quen thuộc bị phá hủy, ý chí của chiến sĩ bị thử thách—phải thích nghi mà không rời bỏ dũng khí và bổn phận, trong khi cảnh tượng báo hiệu sự leo thang nghiệt ngã của cận chiến.

Verse 17

पद्भ्यामापततस्तस्य शरवृष्टिं समासृजत्‌

Sañjaya nói: Khi lao tới bằng chân, chàng trút xuống đối thủ ấy một cơn mưa tên—hình ảnh của ý chí chiến đấu không ngơi, nơi dũng khí và kỹ nghệ bị dồn vào phục vụ một cuộc chiến u ám của bổn phận.

Verse 18

चित्रसेनरथं प्राप्य चित्रयोधी जितश्रम:

Sañjaya nói: Khi đã tới chiến xa của Citrasena, vị chiến binh giao đấu rực rỡ—vượt qua mỏi mệt—vẫn thúc tiến với sinh lực mới, khi đà chiến trận chuyển sang đặt nặng sức bền kiên định hơn là chỉ phô bày sức mạnh.

Verse 19

सकुण्डलं समुकुटं सुनसं स्वायतेक्षणम्‌

Sañjaya nói: “(Người ấy hiện ra) trang sức bằng khuyên tai và vương miện, mũi cân xứng, đôi mắt lớn và dài.”

Verse 20

स पपात रथोपस्थे दिवाकरसमद्युति:,सूर्यके समान तेजस्वी चित्रसेन रथके पिछले भागमें गिर पड़ा। चित्रसेनको मारा गया देख वहाँ खड़े हुए पाण्डव महारथी नकुलको साधुवाद देने और प्रचुरमात्रामें सिंहनाद करने लगे

Sañjaya nói: “Rực sáng như mặt trời, Citrasena ngã gục trên sàn chiến xa, đổ dồn về phía sau xe. Thấy Citrasena bị giết, các đại chiến xa của Pāṇḍava đứng đó liền tán dương Nakula và cất lên tiếng gầm sư tử vang dội—lời xác chứng cho dũng khí và ý chí thuận theo chính pháp giữa những đòi hỏi khắc nghiệt của chiến tranh.”

Verse 21

चित्रसेनं विशस्तं तु दृष्टवा तत्र महारथा: | साधुवादस्वनांश्चक्रुः सिंहनादांश्व पुष्कलान्‌

Thấy Citrasena bị giết, các đại chiến xa ở đó liền vang lên tiếng tán thưởng và những tiếng gầm sư tử dồn dập.

Verse 22

विशस्तं भ्रातरं दृष्टवा कर्णपुत्रौ महारथौ । सुषेण: सत्यसेनश्व मुज्चन्ती विविधान्‌ शरान्‌

Sañjaya nói: “Thấy người anh em bị đánh gục, hai con trai của Karṇa—đều là đại chiến xa, Suṣeṇa và Satyasena—bắt đầu phóng ra những loạt tên đủ loại.”

Verse 23

ततो<भ्यधावतां तूर्ण पाण्डवं रथिनां वरम्‌ । अपने भाईको मारा गया देख कर्णके दो महारथी पुत्र सुषेण और सत्यसेन नाना प्रकारके बाणोंकी वर्षा करते हुए रथियोंमें श्रेष्ठ पाण्डुपुत्र नकुलपर तुरंत ही चढ़ आये ।।

Sañjaya nói: “Rồi họ lập tức xông tới Nakula—người con của Pāṇḍu trổi vượt giữa các chiến sĩ xa chiến. Hai người con đại chiến xa của Karṇa, Suṣeṇa và Satyasena, thấy anh em bị giết, liền trút xuống những cơn mưa tên đủ loại và lao thẳng vào Nakula. Ôi Đại vương, như hai con hổ trong rừng lớn lao vào một con voi với ý định giết chết, cũng vậy, hai anh em dữ dằn ấy dồn dập đổ tên lên vị mahāratha Nakula, như hai đám mây tuôn những màn mưa liên tiếp không dứt.”

Verse 24

तावभ्यधावतां तीक्ष्णौ द्वावप्येनं महारथम्‌ | शरौघान्‌ सम्यगस्यन्तौ जीमूती सलिलं यथा

Sañjaya nói: Hai dũng sĩ dữ dằn ấy lao thẳng vào vị đại xa chiến kia và, nhắm bắn chuẩn xác, trút xuống những loạt tên dồn dập—như hai đám mây mưa phóng ra những dòng nước liên hồi.

Verse 25

स शरै: सर्वतो विद्ध: प्रह्दष्ट इव पाण्डव: । अन्यत्‌ कार्मुकमादाय रथमारुह्य वेगवान्‌

Sañjaya nói: Dẫu bị tên đâm trúng tứ phía, người Pāṇḍava vẫn như đang hân hoan. Chàng cầm lấy một cây cung khác, rồi vị dũng sĩ nhanh nhẹn ấy lại bước lên chiến xa—tỏ rõ ý chí bền gan giữa đau đớn, không chịu lùi bước trước nghịch cảnh.

Verse 26

तस्य तौ भ्रातरौ राजन्‌ शरै: संनतपर्वभि:

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, hai người anh em của chàng bị trúng những mũi tên có các khớp được uốn chuẩn và gắn chắc—những mũi tên được chế tác để gây sát thương chí mạng giữa cảnh giao tranh dồn dập.

Verse 27

ततः प्रहस्य नकुलश्षतुर्भिश्चतुरो रणे

Sañjaya nói: Rồi Nakula mỉm cười, đối diện bốn kẻ địch giữa chiến trường—một hình ảnh của dũng khí điềm tĩnh trong cuộc chiến nơi tâm trí bị thử thách chẳng kém gì sức mạnh vũ khí.

Verse 28

ततः संधाय नाराचं रुक्मपुड्खं शिलाशितम्‌

Sañjaya nói: Rồi chàng lắp và ngắm một mũi tên nārāca—lông đuôi mạ vàng, mũi được mài bằng đá—kéo căng cung, chuẩn bị giáng đòn.

Verse 29

धनुश्चिच्छेद राजेन्द्र सत्यसेनस्थ पाण्डव: । राजेन्द्र! तत्पश्चात्‌ सानपर चढ़ाकर तेज किये हुए सुवर्णमय पंखवाले एक नाराचका संधान करके पाण्डुपुत्र नकुलने सत्यसेनका धनुष काट दिया || २८ $ ।।

Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, người Pāṇḍava (Nakula) đang đối trận với Satyasena đã chém đứt cây cung của hắn. Rồi chàng lên một chiến xa khác, cầm lấy một cây cung nữa—phơi bày nhịp chiến trận không ngừng, nơi kỹ nghệ và ý chí quyết định sự sống còn; và bổn phận của chiến sĩ được theo đuổi bằng kỷ luật hành động, chứ không bởi lòng thù hận.

Verse 30

अविध्यत्‌ तावसम्भ्रान्तो माद्रीपुत्र: प्रतापवान्‌

Sañjaya thưa: Bấy giờ, người con trai dũng mãnh của Mādrī, giữa cơn náo loạn của chiến trường vẫn vững lòng, tự chủ, đã đánh trúng đối thủ. Câu này nêu bật sự định tĩnh của tâm như một lý tưởng đạo đức trong chiến tranh—hành động bằng quyết tâm được chế ngự, chứ không vì hoảng loạn.

Verse 31

सुषेणस्तु ततः क्रुद्ध: पाण्डवस्य महद्‌ धनु:

Sañjaya thưa: Rồi Suṣeṇa, bừng bừng cơn giận, hướng sự chú ý vào cây cung hùng mạnh của người Pāṇḍava—biểu tượng cho uy lực và ý chí của chiến sĩ giữa bạo lực đang leo thang trên chiến địa.

Verse 32

अथान्यद्‌ धनुरादाय नकुल: क्रोधमूर्च्छित:

Sañjaya thưa: Rồi Nakula, bị cơn giận lấn át và cuốn đi, cầm lấy một cây cung khác—báo hiệu quyết tâm mới để lao trở lại cuộc chiến với cường độ cao hơn, khi phẫn nộ bắt đầu lèo lái hành động của chiến sĩ giữa gánh nặng đạo lý của chiến tranh.

Verse 33

सत्यसेनस्य च भनुर्हस्तावापं च मारिष

Sañjaya thưa: “Và có Bhānu thuộc dòng của Satyasena, cùng Hastāvāpa nữa, hỡi bậc đáng kính.” Trong bản điểm danh u ám của các chiến binh giữa cuộc chiến Kurukṣetra, người kể tiếp tục xướng tên những tay cung nổi bật, cho thấy bao sinh mạng và dòng tộc bị lôi vào cuộc xung đột này, và danh tiếng cùng bổn phận luôn bị cân đo trước cái giá của chiến tranh.

Verse 34

अथान्यद्‌ धनुरादाय वेगघ्नं भारसाधनम्‌

Sanjaya nói: Rồi ông cầm lấy một cây cung khác—cây cung có thể chặn đà lao của địch và chịu được sức kéo nặng—để chuẩn bị cho chặng giao tranh kế tiếp.

Verse 35

संनिवार्य तु तान्‌ बाणान्‌ नकुल: परवीरहा

Sanjaya nói: Chặn được những mũi tên ấy, Nakula—kẻ diệt các dũng tướng của địch—vẫn đứng vững, đón nhận đợt công kích mà không lùi bước, đúng như bổn phận nơi chiến địa đòi hỏi sự can đảm và tự chế.

Verse 36

तावेन॑ प्रत्यविध्येतां पृथक्‌ पृथगजिह्दगैः

Sanjaya nói: Rồi cả hai đánh trả, mỗi người một phía, bằng những mũi tên bay thẳng và chuẩn xác—một cuộc đối đòn cho thấy chiến trận đã thành cuộc tranh chấp không khoan nhượng của kỹ nghệ và ý chí.

Verse 37

सत्यसेनो रथेषां तु नकुलस्य धनुस्तथा

Sanjaya nói: “Trong hàng các người đánh xe có Satyasena; và cả cây cung của Nakula nữa.” Câu này tiếp tục liệt kê các chiến sĩ cùng khí giới của họ, nhấn mạnh rằng trong chiến tranh, dũng khí cá nhân không thể tách rời khỏi phương tiện và sự trợ lực giúp người ta làm tròn bổn phận nơi chiến địa.

Verse 38

स रथे5तिरथस्तिष्ठन्‌ रथशक्ति परामृशत्‌

Sanjaya nói: Đứng vững trên chiến xa như một bậc dũng tướng, ông nắm lấy ngọn lao của chiến xa, sẵn sàng cho đòn quyết định kế tiếp giữa những bổn phận không ngơi của chiến trận.

Verse 39

स्वर्णदण्डामकुण्ठाग्रां तैलधौतां सुनिर्मलाम्‌ । लेलिहानामिव विभो नागकन्यां महाविषाम्‌

Sañjaya nói: “Ôi bậc hùng lực! (Ngài đã thấy) một vũ khí có cán bằng vàng, mũi không hề cùn, được lau rửa bằng dầu và sạch sáng tuyệt vời—tựa như một thiếu nữ xà thần mang nọc độc chết người, như đang thè lưỡi liếm.” Hình ảnh ấy nhấn mạnh rằng trong chiến trận, ngay cả một khí giới tinh xảo cũng trở thành biểu tượng của ý chí sát phạt, nơi vẻ đẹp và ánh rực không thể tách rời hiểm họa.

Verse 40

समुद्यम्य च चिक्षेप सत्यसेनस्य संयुगे । तदनन्तर रथपर खड़े हुए अतिरथी वीर नकुलने एक रथशक्ति हाथमें ली

Sañjaya nói: Giữa cơn giao chiến, Nakula—bậc chiến xa dũng mãnh—nhấc lên một cây shakti (lao chiến xa) có cán bọc vàng. Mũi nó không hề cùn, không gì cản nổi. Được rửa sạch bằng dầu, nó sáng trong tinh khiết; lưỡi thép rung rinh như lưỡi rắn khiến nó trông như một đại xà kịch độc. Nhắm thẳng Satyasena trên chiến địa, Nakula giương cao rồi phóng vũ khí ấy đi. Nó trúng đích, xuyên thấu Satyasena trong trận, cắm sâu vào chỗ yếu hại.

Verse 41

स पपात रथाद्‌ भूमिं गतसत्त्वो5ल्पचेतन: । नरेश्वर! उस शक्ति ने रणभूमिमें उसके वक्ष:स्थलको विदीर्ण कर दिया। सत्यसेनकी चेतना जाती रही और वह प्राणशून्य होकर रथसे पृथ्वीपर गिर पड़ा || ४० ई ।।

Sañjaya nói: Hắn ngã khỏi chiến xa xuống đất, sinh lực đã tắt, ý thức mờ dần. Tâu đại vương, ngọn lao ấy xé toạc ngực hắn giữa chiến trường; thần trí của Satyasena lìa bỏ, và không còn sự sống, hắn rơi từ xe xuống mặt đất. Thấy anh mình bị giết, Suṣeṇa bị cơn giận làm cho choáng váng như ngất đi…

Verse 42

चतुर्भिश्वतुरो वाहान्‌ ध्वजं छित्त्वा च पञचभि:

Sañjaya nói: Với bốn mũi tên, hắn chém ngã bốn con ngựa; và với năm mũi, hắn chặt đứt lá cờ—một hành động phô bày sự chính xác lạnh lùng của nghệ thuật chiến trường, nơi mục tiêu không chỉ là làm bị thương chiến binh mà còn làm tê liệt sức mạnh và sĩ khí của chiến xa bằng cách đánh vào chỗ nâng đỡ và biểu tượng của nó.

Verse 43

नकुलं विरथं दृष्टवा द्रौपदेयो महारथम्‌

Sañjaya nói: Thấy Nakula bị tước mất chiến xa, người con của Draupadī—một đại chiến xa dũng tướng—(tiến lên đối mặt với chàng). Câu này gợi rõ đạo lý chiến trường: khoảnh khắc một chiến binh lộ ra yếu thế, như khi không còn xe, trở thành bước ngoặt quyết định, thu hút cả đối thủ hùng mạnh lẫn đồng minh cùng trận tuyến.

Verse 44

सुतसोमो भिदुद्राव परीप्सन्‌ पितरं रणे । महारथी नकुलको रथहीन हुआ देख द्रौपदीका पुत्र सुतमोम अपने चाचाकी रक्षाके लिये वहाँ दौड़ा आया ।। ततो5घिरुह्मु नकुलः: सुतसोमस्य तं रथम्‌

Sañjaya nói: Thấy Nakula, bậc đại chiến xa, bị mất chiến xa giữa trận địa, Sutasoma—con của Draupadī—vội lao tới, quyết bảo hộ người chú. Rồi Nakula bước lên chiến xa của Sutasoma.

Verse 45

शुशुभे भरतश्रेष्ठो गिरिस्थ इव केसरी । तब सुतसोमके उस रथपर आरूढ़ हो भरतश्रेष्ठ नकुल पर्वतपर बैठे हुए सिंहके समान सुशोभित होने लगे ।।

Sañjaya nói: Nakula, bậc ưu tú của dòng Bharata, khi lên chiến xa của Sutasoma thì rực rỡ như sư tử đứng trên núi. Cầm một cây cung khác, chàng giao chiến với Suṣeṇa. Hai vị đại chiến xa anh hùng đối đầu bằng mưa tên, mỗi người đều gắng sức hạ sát đối phương.

Verse 46

तावुभौ शरवर्षाभ्यां समासाद्य परस्परम्‌ | परस्परवधे यत्नं चक्रतु: सुमहारथौ

Sañjaya nói: Áp sát nhau, hai vị đại chiến xa ấy gặp nhau trong mưa tên. Mỗi người đều nhắm đến cái chết của đối phương—một cuộc đấu không khoan nhượng, nơi sức mạnh và ý chí bị uốn về sự hủy diệt lẫn nhau.

Verse 47

सुषेणस्तु ततः क्रुद्ध: पाण्डवं विशिखैस्त्रिभि: | सुतसोम॑ तु विंशत्या बाह्दोरुरगसि चार्पयत्‌

Sañjaya nói: Khi ấy Suṣeṇa nổi giận, dùng ba mũi tên sắc nhọn đâm xuyên Nakula, người Pāṇḍava; rồi lại bắn Sutasoma hai mươi mũi tên, ghim vào cả hai cánh tay và ngực chàng.

Verse 48

ततः क्रुद्धो महाराज नकुल: परवीरहा । शरैस्तस्य दिश: सर्वाश्छादयामास वीर्यवान्‌

Sañjaya nói: Bấy giờ Nakula—dũng mãnh, kẻ sát phạt các anh hùng địch—nổi giận, tâu Đại vương, liền phủ kín mọi phương quanh kẻ thù bằng một trận mưa tên dày đặc.

Verse 49

ततो गृहीत्वा तीक्ष्णाग्रमर्धचन्द्रं सुतेजनम्‌ । सुवेगवन्तं चिक्षेप कर्णपुत्राय संयुगे,इसके बाद तीखी धारवाले एक अत्यन्त तेज और वेगशाली अर्धचन्द्राकार बाण लेकर उसे समरांगणमें कर्णपुत्रपर चला दिया

Sanjaya nói: Rồi ông cầm lấy mũi tên hình bán nguyệt, lưỡi sắc như dao cạo, rực cháy bởi ánh sáng bén nhọn và lao đi với tốc độ lớn, mà phóng thẳng giữa chiến địa vào con trai của Karṇa.

Verse 50

तस्य तेन शिर: कायाज्जहार नृपसत्तम । पश्यतां सर्वसैन्यानां तदद्भुतमिवाभवत्‌,नृपश्रेष्ठ॒ उस बाणसे नकुलने सम्पूर्ण सेनाओंके देखते-देखते सुषेणका मस्तक धड़से काट गिराया। वह अद्भुत-सी घटना हुई

Sanjaya nói: Với mũi tên ấy, hỡi bậc vương giả tối thượng, ông đã chém lìa đầu khỏi thân ngay trước mắt toàn quân; việc ấy hiện ra gần như một phép lạ bởi sự bất ngờ và sức mạnh của nó.

Verse 51

स हत: प्रापतद्‌ राजन्‌ नकुलेन महात्मना । नदीवेगादिवारुग्णस्तीरज: पादपो महान्‌,महामनस्वी नकुलके हाथसे मारा जाकर सुषेण पृथ्वीपर गिर पड़ा, मानो नदीके वेगसे कटकर महान्‌ तटवर्ती वृक्ष धराशायी हो गया हो

Sanjaya nói: Tâu Đại vương, bị Nakula đại hồn đánh gục, hắn ngã xuống đất—như cây đại thụ bên bờ sông bị dòng nước cuốn xé bật gốc.

Verse 52

कर्णपुत्रवधध॑ दृष्टवा नकुलस्य च विक्रमम्‌ । प्रदुद्राव भयात्‌ सेना तावकी भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! कर्णपुत्रोंका वध और नकुलका पराक्रम देखकर आपकी सेना भयसे भाग चली

Sanjaya nói: Thấy con trai Karṇa bị giết và chứng kiến uy dũng của Nakula, quân đội của ngài vì khiếp sợ mà tan hàng, bỏ chạy, hỡi bậc hùng tráng trong dòng Bharata.

Verse 53

तां तु सेनां महाराज मद्रराज: प्रतापवान्‌ । अपालयदू रणे शूर: सेनापतिररिंदम:,महाराज! उस समय रणभूमिमें शत्रुओंका दमन करनेवाले वीर सेनापति प्रतापी मद्रराज शल्यने आपकी उस सेनाका संरक्षण किया

Sanjaya nói: Tâu Đại vương, trong trận ấy, vị vua xứ Madra lẫy lừng—Śalya—vị thống soái dũng mãnh, kẻ khuất phục địch thù, đã che chở và giữ vững quân đội của ngài.

Verse 54

विभीस्तस्थौ महाराज व्यवस्थाप्य च वाहिनीम्‌ | सिंहनादं भृशं कृत्वा धनु:शब्दं च दारुणम्‌,राजाधिराज! वे जोर-जोरसे सिंहनाद और धनुषकी भयंकर टंकार करके कौरव- सेनाको स्थिर रखते हुए रणभूमिमें निर्भय खड़े थे

Sañjaya thưa: Tâu Đại vương! Sau khi bày trận và làm cho quân đội đứng vững, người ấy đứng kiên định, không hề khiếp sợ giữa chiến địa, cất tiếng gầm như sư tử và tạo nên tiếng dây cung bật lên rợn người—để khích lệ quân mình và gieo kinh hãi vào lòng địch.

Verse 55

तावका: समरे राजन्‌ रक्षिता दृढ्धन्वना । प्रत्युद्ययुररातींस्तु समन्‍्ताद्‌ विगतव्यथा:

Sañjaya thưa: Tâu bệ hạ! Được vua Śalya—người cầm cung vững như thép—che chở giữa trận mạc, các chiến binh của bệ hạ trút bỏ ưu sầu, rồi từ bốn phía đồng loạt tiến lên nghênh chiến quân thù.

Verse 56

मद्रराजं महेष्वासं परिवार्य समन्ततः । स्थिता राजन्‌ महासेना योद्धुकामा समन्ततः,नरेश्वरर आपकी विशाल सेना महाथधनुर्थर मद्रराज शल्यको चारों ओरसे घेरकर शत्रुओंके साथ युद्धके लिये खड़ी हो गयी

Sañjaya thưa: Tâu bệ hạ! Đại quân của bệ hạ, khát khao giao chiến, đứng vây quanh tứ phía—đã bao bọc trọn vẹn vua Śalya xứ Madra, vị đại cung thủ—sẵn sàng nghênh chiến từ mọi hướng.

Verse 57

सात्यकिर्भीमसेनश्व माद्रीपुत्री च पाण्डवौ । युधिष्ठिरं पुरस्कृत्य ह्वीनिषेवमरिंदमम्‌,उधरसे सात्यकि, भीमसेन तथा माद्रीकुमार पाण्डुनन्दन नकुल-सहदेव शत्रुदमन एवं लज्जाशील युधिष्ठिरको आगे करके चढ़ आये

Sañjaya thưa: Sātyaki, Bhīmasena và hai người con Pāṇḍava của Mādrī (Nakula và Sahadeva) tiến lên, đặt Yudhiṣṭhira ở hàng đầu—Yudhiṣṭhira, bậc khuất phục kẻ thù, vốn tính khiêm nhường và tự chế.

Verse 58

परिवार्य रणे वीरा: सिंहनादं प्रचक्रिरे । बाणशड्खरवांस्तीव्रान्‌ क्ष्वेडाश्न विविधा दधु:

Sañjaya thưa: Giữa chiến địa, các dũng sĩ khép vòng quanh Yudhiṣṭhira và cất tiếng gầm như sư tử. Họ làm tràn ngập chiến trường bằng tiếng rít sắc của tên bay và tiếng tù và ốc, cùng muôn kiểu hò reo xung trận.

Verse 59

तथैव तावका: सर्वे मद्राधिपतिमज्जसा । परिवार्य सुसंरब्धा: पुनर्युद्रभरोचयन्‌,इसी प्रकार आपके समस्त सैनिक मद्रराजको चारों ओरसे घेरकर रोष और आवेशसे युक्त हो पुनः युद्धमें ही रुचि दिखाने लगे

Sañjaya thưa: “Cũng như thế, toàn thể quân sĩ của bệ hạ liền mau chóng vây quanh chúa tể xứ Madra từ bốn phía; lòng bừng bừng phẫn nộ và hưng phấn dữ dội, họ lại một lần nữa tỏ rõ sự háo hức lao vào chiến trận.”

Verse 60

ततः प्रववृते युद्ध भीरूणां भयवर्धनम्‌ । तावकानां परेषां च मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्‌

Sañjaya thưa: “Rồi trận chiến bùng lên dữ dội—một trận chiến làm tăng nỗi sợ của kẻ nhút nhát. Chiến binh cả hai phe, của bệ hạ và của địch, giao tranh đến mức chính cái chết trở thành nguyên do của sự thoái lui: người ta chỉ lùi bước khi đã bị đánh gục hoặc bị hiểm họa tử vong ép phải rút.”

Verse 61

यथा देवासूुरं युद्ध पूर्वमासीद्‌ विशाम्पते । अभीतानां तथा राजन्‌ यमराष्ट्रविवर्धनम्‌

Sañjaya thưa: “Muôn tâu chúa tể của muôn dân, như thuở xưa từng có cuộc chiến giữa chư thiên và loài a-tu-la, thì nay, tâu đại vương, một trận chiến kinh hoàng đã khởi lên giữa những Kaurava và Pāṇḍava không biết sợ—một trận chiến làm phình rộng cõi quyền của Yama, Chúa Tể Tử Thần.”

Verse 62

ततः कपिध्वजो राजन्‌ हत्वा संशप्तकान्‌ रणे । अभ्यद्रवत तां सेनां कौरवीं पाण्डुनन्दन:,नरेश्वर! तदनन्तर पाण्डुनन्दन कपिध्वज अर्जुनने भी संशप्तकोंका संहार करके रणभूमिमें उस कौरवसेनापर आक्रमण किया

Sañjaya thưa: “Rồi, tâu đại vương, con trai của Pāṇḍu—Arjuna, người mang cờ hiệu Hanumān—sau khi đã giết sạch đội Saṁśaptaka trong chiến địa, liền xông thẳng vào đạo quân Kaurava ấy.”

Verse 63

तथैव पाण्डवा: सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमा: । अभ्यधावन्त तां सेनां विसृजन्त: शितान्‌ शरान्‌,इसी प्रकार धृष्टद्युम्म आदि समस्त पाण्डववीर पैने बाणोंकी वर्षा करते हुए आपकी उस सेनापर चढ़ आये

Sañjaya thưa: “Cũng vậy, toàn thể các Pāṇḍava, với Dhṛṣṭadyumna dẫn đầu, lao thẳng vào đạo quân ấy, tuôn ra những loạt tên sắc bén.”

Verse 64

पाण्डवैरवकीर्णानां सम्मोह: समजायत | न च जज्ञुस्त्वनीकानि दिशो वा विदिशस्तथा,पाण्डवोंके बाणोंसे आच्छादित हुए कौरव-योद्धाओंपर मोह छा गया। उन्हें दिशाओं अथवा विदिशाओंका भी ज्ञान न रहा

Sañjaya thưa: Khi các chiến sĩ Kaurava bị mưa tên của các Pāṇḍava trút xuống, xuyên thấu và phủ kín, thì cơn mê loạn bỗng trùm lên họ. Trong cảnh rối ren ấy, họ không còn nhận ra được đội hình chiến trận của mình, thậm chí cũng chẳng phân biệt nổi các phương hướng và những hướng trung gian—mọi giác quan và sự phán đoán đều bị sức ép của chiến trường nhấn chìm.

Verse 65

आपूर्यमाणा निशितै: शरै: पाण्डवचोदितै: । हतप्रवीरा विध्वस्ता वार्यमाणा समन्तत:

Sañjaya thưa: Bị các Pāṇḍava dồn ép, đạo quân ấy bị những mũi tên sắc nhọn bắn tới xuyên thấu, như thể bị lấp đầy bởi tên. Các dũng tướng hàng đầu ngã xuống; đội ngũ tan vỡ; và dù cố gắng trụ vững khắp bốn phía, họ vẫn bị đẩy lùi và bẻ gãy.

Verse 66

पाण्डवोंके चलाये हुए पैने बाणोंसे व्याप्त हो कौरवसेनाके मुख्य-मुख्य वीर मारे गये। वह सेना नष्ट होने लगी और चारों ओरसे उसकी गति अवरुद्ध हो गयी ।।

Sañjaya thưa: Đạo quân Kaurava bị các hoàng tử nhà Pāṇḍu—những đại xa chiến—chém giết không ngừng; nhưng ở phía bên kia, quân Pāṇḍava cũng bị mưa tên đánh trùm và bị vây ép khắp bốn bề. Thế là trận chiến hóa thành sự hủy diệt lẫn nhau: dũng lực và kỹ nghệ rải cái chết không thiên vị, và bước tiến của binh đoàn bị nghẹt lại mọi phía khi chiến địa đầy ắp những anh hùng ngã xuống.

Verse 67

ते सेने भृशसंतप्ते वध्यमाने परस्परम्‌

Sañjaya thưa: Khi hai đạo quân ấy, bị nung đốt bởi khổ đau, đang chém giết lẫn nhau trong cuộc tàn sát tương hỗ, thì chiến địa trở thành cảnh tượng của thống khổ dữ dội và bạo lực đáp trả không dứt—mỗi bên vừa là kẻ gây ra, vừa là nạn nhân trong cùng một vòng xoáy chiến tranh.

Verse 68

व्याकुले समपद्येतां वर्षासु सरिताविव । जैसे वर्षाकालमें दो नदियाँ एक-दूसरीके जलसे भरकर व्याकुल-सी हो उठती हैं, उसी प्रकार आपसकी मार खाती हुई वे दोनों सेनाएँ अत्यन्त संतप्त हो उठीं ।।

Sañjaya thưa: Như hai con sông mùa mưa, phình lên bởi nước của nhau và cuộn xoáy dữ dội, hai đạo quân, vừa đánh vừa chịu đòn, cũng trở nên khốn khổ tột cùng. Rồi, tâu Đại vương, trong đại chiến ấy, một nỗi sợ hãi dữ dội và nặng nề tràn vào lòng cả quân của bệ hạ lẫn các Pāṇḍava, khi cuộc giao tranh mang hình dạng ghê rợn như thế.

Verse 113

परस्परवधे यत्तौ छिद्रान्वेषणतत्परौ । उस समय वहाँ पाण्डुपुत्र नकुल और कर्णकुमार चित्रसेनमें मुझे कोई अन्तर नहीं दिखायी देता था। दोनों ही अस्त्र-शस्त्रोंके विद्वान

Sañjaya nói: Cả hai đều quyết tâm tiêu diệt lẫn nhau, toàn tâm tìm kiếm một khe hở để ra đòn. Ngay lúc ấy, trong mắt ta không thấy có gì khác biệt giữa Nakula, con của Pāṇḍu, và Citraseṇa, con của Karṇa: cả hai đều tinh thông binh khí, sức mạnh dồi dào, và thiện nghệ chiến xa. Đang lao vào cuộc công kích tương hỗ, hai vị anh hùng ấy không ngừng rình một sơ suất nhỏ nhất—một cơ hội có thể trở thành đòn đánh hợp lệ theo pháp độ chiến trận—dẫu cơn cuồng nộ của chiến trường vẫn xô họ về phía kết cục chí tử.

Verse 126

नकुलस्य महाराज मुष्टिदेशे5च्छिनद्‌ धनु: । महाराज! इतनेहीमें चित्रसेनने एक पानीदार पैने भल्लके द्वारा नकुलके धनुषको मुट्ठी पकड़नेकी जगहसे काट दिया

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, với một mũi tên bhalla sắc bén, tôi luyện cứng rắn, Citraseṇa đã chém đứt cây cung của Nakula ngay tại chỗ cầm—nơi bàn tay nắm giữ—khiến vũ khí của chàng bị vô hiệu giữa trận tiền.

Verse 143

तथा ध्वजं सारथिं च त्रिभिस्त्रिेभिरपातयत्‌ । उसने अपने तीखे बाणोंद्वारा नकुलके घोड़ोंको भी मृत्युके हवाले कर दिया तथा तीन- तीन बाणोंसे उनके ध्वज और सारथिको भी काट गिराया

Sañjaya nói: Cũng theo cách ấy, chàng hạ gục lá cờ và người đánh xe, mỗi thứ bằng ba mũi tên. Với những mũi tên sắc lạnh, chàng còn đẩy những con ngựa của Nakula vào cõi chết.

Verse 153

नकुल: शुशुभे राजंस्त्रिशुड्र इव पर्वत: । राजन! शत्रुकी भुजाओंसे छूटकर ललाटमें धँसे हुए उन तीन बाणोंके द्वारा नकुल तीन शिखरोंवाले पर्वतके समान शोभा पाने लगे

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, Nakula rực sáng như ngọn núi ba đỉnh, khi ba mũi tên—phóng ra từ cánh tay kẻ thù—đã cắm sâu vào trán chàng.

Verse 163

रथादवातरद्‌ वीर: शैलाग्रादिव केसरी । धनुष कट जानेपर रथहीन हुए वीर नकुल हाथमें ढाल-तलवार लेकर पर्वतके शिखरसे उतरनेवाले सिंहके समान रथसे नीचे आ गये

Sañjaya nói: Vị dũng sĩ ấy bước xuống khỏi chiến xa, như sư tử từ đỉnh núi đi xuống. Khi cung đã bị chém đứt và chàng trở thành kẻ không còn chiến xa, Nakula vẫn cầm gươm và khiên trong tay, bước xuống tiếp tục giao chiến với ý chí kiên định giữa cơn hỗn loạn của chiến trường.

Verse 173

नकुलो>प्यग्रसत्‌ तां वै चर्मणा लघुविक्रम: । उस समय चित्रसेन पैदल आक्रमण करनेवाले नकुलके ऊपर बाणोंकी वृष्टि करने लगा। परंतु शीघ्रतापूर्वक पराक्रम प्रकट करनेवाले नकुलने ढालके द्वारा ही रोककर उस बाण-वर्षाको नष्ट कर दिया

Sanjaya nói: Nakula cũng xông lên. Nhanh nhẹn trong hành động, chàng dùng khiên chặn cơn mưa tên đang ập tới, làm tiêu tan trận “mưa phi tiễn” nhắm vào mình. Cảnh ấy nêu bật lòng dũng cảm có kỷ luật nơi chiến địa—đối diện sự hung hãn không bằng liều lĩnh, mà bằng phòng thủ tỉnh táo và khí phách được tiết chế.

Verse 186

आरुरोह महाबाहु: सर्वसैन्यस्य पश्यत: । विचित्र रीतिसे युद्ध करनेवाले महाबाहु नकुल परिश्रमको जीत चुके थे। वे सारी सेनाके देखते-देखते चित्रसेनके रथके समीप जा उसपर चढ़ गये

Sanjaya nói: Trước mắt toàn quân, vị dũng sĩ tay mạnh ấy đã leo lên. Nakula, bậc đại lực chiến đấu với lối đánh biến hóa, đã thắng được sự mệt nhọc của mình; và ngay trước sự chứng kiến của muôn quân, chàng tiến sát chiến xa của Citrasena rồi trèo lên đó.

Verse 193

चित्रसेनशिर: कायादपाहरत पाण्डव: । तत्पश्चात्‌ पाण्डुकुमारने सुन्दर नासिका और विशाल नेत्रोंसे युक्त कुण्डल और मुकुटसहित चित्रसेनके मस्तकको धड़से काट लिया

Sanjaya nói: Một Pandava hạ gục Citrasena, chém lìa và đoạt lấy đầu hắn khỏi thân xác. Rồi sau đó, con trai của Pandu chém đứt đầu Citrasena khỏi thân mình—chiếc đầu đội vương miện, đeo khuyên tai, mũi thanh tú và đôi mắt lớn—phơi bày sự chung cuộc lạnh lùng của công lý chiến trường, nơi dũng lực và số mệnh kết lại bằng mất mát không thể đảo ngược.

Verse 256

अतिष्ठत रणे वीर: क्रुद्धरूप इवान्तक: । सब ओरसे बाणोंद्वारा विद्ध होनेपर भी पाण्डुकुमार नकुल हर्ष और उत्साहमें भरे हुए वीर योद्धाकी भाँति दूसरा धनुष हाथमें लेकर बड़े वेगसे दूसरे रथपर जा चढ़े और कुपित हुए कालके समान रणभूमिमें खड़े हो गये

Sanjaya nói: Giữa chiến trận, vị anh hùng ấy đứng vững, dáng giận dữ như Yama—Đấng Kết Liễu. Dẫu bị tên cắm xuyên tứ phía, Nakula, con trai của Pandu, vẫn tràn đầy hoan hỷ và nhiệt khí; chàng nắm lấy một cây cung khác trong tay, rồi với tốc lực lớn lao, nhảy lên một chiến xa khác. Như Thời Gian khi bị khơi giận, chàng vẫn đứng trên chiến địa—không lay chuyển trong dũng khí và quyết tâm giữa bạo liệt của chiến tranh.

Verse 266

रथं विशकलीकर्तु समारब्धौ विशाम्पते । राजन! प्रजानाथ! उन दोनों भाइयोंने झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा नकुलके रथके टुकड़े-टुकड़े करनेकी चेष्टा आरम्भ की

Sanjaya nói: Ôi bậc quân vương, chúa của muôn dân, đấng hộ trì thần dân—hai anh em ấy bắt đầu toan tính xé nát chiến xa của Nakula thành từng mảnh, phóng những mũi tên có khớp cong, gân gấp để bẻ gãy nó. Cảnh ấy nêu bật sự chính xác tàn nhẫn của chiến thuật nơi chiến địa: làm tê liệt chiến xa của một dũng sĩ chính là đánh thẳng vào khả năng chiến đấu và sống còn của người ấy.

Verse 273

जघान निशितैर्बाणै: सत्यसेनस्यथ वाजिन: । तब नकुलने हँसकर रणभूमिमें चार पैने बाणोंद्वारा सत्यसेनके चारों घोड़ोंको मार डाला

Sañjaya nói: Với những mũi tên sắc bén, chàng đã bắn hạ ngựa của Satyasena. Rồi Nakula, mỉm cười đầy tự tin giữa tiếng binh khí va chạm, dùng bốn mũi tên nhọn bắn hạ cả bốn chiến mã của Satyasena trên chiến địa—một đòn đánh nhằm tước đi cơ động và sức mạnh chiến xa của đối phương mà chưa trực tiếp đoạt mạng chiến binh ngay lúc ấy, phản ánh phép tắc chiến thuật của chiến tranh chiến xa.

Verse 293

सत्यसेन: सुषेणश्च पाण्डवं पर्यधावताम्‌ । इसके बाद दूसरे रथपर सवार हो दूसरा धनुष हाथमें लेकर सत्यसेन और सुषेण दोनोंने पाण्डुकुमार नकुलपर धावा किया

Sañjaya nói: Satyasena và Suṣeṇa lao tới truy đuổi người Pāṇḍava. Rồi họ lên một chiến xa khác, cầm lấy một cây cung thứ hai trong tay—hai người, Satyasena và Suṣeṇa, cùng xông thẳng vào Nakula, con trai của Pāṇḍu. Câu kệ nêu bật đà tiến công không dứt của chiến trận, nơi ý chí và sự sẵn sàng chiến thuật thúc đẩy những đợt xung kích liên tiếp, thử thách sự vững lòng và bổn phận của các chiến sĩ giữa bạo lực.

Verse 303

द्वाभ्यां द्वाभ्यां महाराज शराभ्यां रणमूर्थनि । महाराज! माद्रीके प्रतापी पुत्र नकुलने बिना किसी घबराहटके युद्धके मुहानेपर दो-दो बाणोंसे उन दोनों भाइयोंको घायल कर दिया

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, ngay nơi tuyến đầu chiến địa, chàng bắn “hai mũi một lượt”, làm cả hai anh em đều bị thương. Đại vương! Nakula, người con dũng mãnh của Mādrī, không hề nao núng nơi cửa ngõ chiến tranh, đã dùng từng cặp tên mà gây thương tích cho hai huynh đệ ấy. Cảnh tượng nhấn mạnh sự chính xác lạnh lùng của chiến trận: lòng can đảm và kỹ nghệ hiện ra không do dự, trong khi gánh nặng đạo lý của việc làm hại người thân vẫn âm thầm phủ bóng lên bi kịch Kurukṣetra.

Verse 316

चिच्छेद प्रहसन युद्धे क्षुरप्रेण महारथ: । इससे सुषेणको बड़ा क्रोध हुआ। उस महारथीने हँसते-हँसते युद्धस्थलमें एक क्षुरप्रके द्वारा पाण्डुकुमार नकुलके विशाल धनुषको काट डाला

Sañjaya nói: Giữa trận chiến, vị đại xa chiến ấy vừa đánh vừa mỉm cười, dùng mũi tên sắc như lưỡi dao cắt phăng cây cung lớn của Nakula, con trai Pāṇḍu. Đòn đánh—thực hiện với vẻ ung dung tự phụ—làm Suṣeṇa bừng bừng phẫn nộ, khiến cuộc giao tranh mang thêm sắc cạnh cá nhân trong khuôn phép nghiệt ngã của chiến trường.

Verse 326

सुषेणं पञ्चभिर्विद्ध्वा ध्वजमेकेन चिच्छिदे । फिर तो नकुल क्रोधसे तमतमा उठे और दूसरा धनुष लेकर उन्होंने पाँच बाणोंसे सुषेणको घायल करके एकसे उसकी ध्वजाको भी काट डाला

Sañjaya nói: Bắn Suṣeṇa trúng năm mũi tên, rồi chàng dùng một mũi duy nhất chém đứt chiến kỳ của hắn. Đó là đòn nhằm bẻ gãy niềm kiêu hãnh của địch thủ và tuyên dấu thế thượng phong giữa chiến địa, trong khuôn phép nghiệt ngã của bổn phận nơi chiến tranh.

Verse 333

चिच्छेद तरसा युद्धे तत उच्चुक्रुशुर्जना: । आर्य! इसके बाद रणभूमिमें सत्यसेनके धनुष और दस्तानेके भी नकुलने वेगपूर्वक टुकड़े-टुकड़े कर डाले। इससे सब लोग जोर-जोरसे कोलाहल करने लगे

Sañjaya nói: Trong cơn nóng lửa của chiến trận, chàng lao tới chém phăng một cách thần tốc; thấy vậy, muôn người đồng loạt gào thét vang dậy. Rồi ngay trên chiến địa, Nakula với tốc lực dữ dội cũng đập vỡ cung của Satyasena và cả đôi găng tay hộ thân của hắn thành từng mảnh, khiến đám đông chứng kiến náo động ầm trời.

Verse 343

शरै: संछादयामास समन्तात्‌ पाण्डुनन्दनम्‌ | तब सत्यसेनने शत्रुका वेग नष्ट करनेवाले दूसरे भारसाधक धनुषको हाथमें लेकर अपने बाणोंद्वारा पाण्डुनन्दन नकुलको ढक दिया

Sañjaya nói: Bằng một trận mưa tên, hắn phủ kín con trai của Pāṇḍu từ mọi phía. Trong cơn nóng lửa của chiến trường, dũng sĩ Satyasena—ra đòn thần tốc, quyết bẻ gãy đà xung kích của địch—liền cầm lấy một cây cung mạnh khác và bằng những loạt tên dồn dập, trùm kín Nakula, vị vương tử Pāṇḍava, trong mưa tên.

Verse 376

पृथक्‌ शराभ्यां चिच्छेद कृतहस्त: प्रतापवान्‌ । तत्पश्चात्‌ सिद्धहस्त और प्रतापी वीर सत्यसेनने पृथक्‌-पृथक्‌ दो-दो बाणोंसे नकुलका धनुष और उनके रथके ईषादण्ड भी काट डाले

Sañjaya nói: Dũng sĩ hùng mạnh, tay nghề thuần thục và đầy uy lực, đã dùng hai mũi tên riêng rẽ mà chém đứt chúng. Rồi sau đó, anh hùng Satyasena—bàn tay chắc chắn, khí thế đáng sợ—lại bắn từng đôi tên, tách riêng từng phát, để chặt đứt cung của Nakula và cả cây càng (đòn) của chiến xa chàng.

Verse 413

अभ्यवर्षच्छरैस्तूर्ण पादातं पाण्डुनन्दनम्‌ । भाईको मारा गया देख सुषेण क्रोधसे व्याकुल हो उठा और तुरंत ही हरसा कट जानेसे पैदल हुए-से पाण्डुनन्दन नकुलपर बाणोंकी वर्षा करने लगा

Sañjaya nói: Thấy anh mình bị giết, Suṣeṇa bừng bừng phẫn nộ, lòng chao đảo vì đau thương, liền tức khắc trút mưa tên xuống Nakula, con trai của Pāṇḍu, người đã bị buộc phải chiến đấu dưới đất sau khi ngựa của chàng bị chém hạ.

Verse 423

त्रिभिवव सारथिं हत्वा कर्णपुत्रो ननाद ह । उसने चार बाणोंसे उनके चारों घोड़ोंको मार डाला और पाँचसे उनकी ध्वजा काटकर तीनसे सारथिके भी प्राण ले लिये। इसके बाद कर्णपुत्र जोर-जोरसे सिंहनाद करने लगा

Sañjaya nói: Sau khi dùng ba mũi tên giết người đánh xe, con trai của Karṇa cất tiếng gầm vang. Trong cơn nóng lửa của chiến trận, hắn nhanh chóng hạ bốn con ngựa bằng bốn mũi tên, chém đứt chiến kỳ bằng năm mũi, rồi lại dùng ba mũi tên đoạt mạng người phu xe. Xong xuôi, con trai của Karṇa gầm lên như sư tử, phô bày uy thế giữa chiến trường.

Verse 663

रणे5हन्यत पुत्रैस्ते शतशशो5थ सहस््रशः । राजन! महारथी पाण्डुपुत्र कौरव-सेनाका वध करने लगे। इसी प्रकार आपके पुत्र भी पाण्डव-सेनाके सैकड़ों

Sañjaya thưa: Trong trận chiến, các con trai của bệ hạ đã quật ngã chiến sĩ hàng trăm, rồi đến hàng nghìn. Ôi Đại vương, vị đại xa chiến binh trong hàng con trai Pāṇḍu bắt đầu gieo cuộc tàn sát trong quân Kaurava. Cũng như thế, các con trai của bệ hạ ở khắp bốn phía chiến trường đã dùng tên bắn mà diệt hàng trăm, hàng nghìn dũng sĩ của quân Pāṇḍava—một hình ảnh cơn cuồng nộ chiến tranh leo thang, nơi võ lực lấn át tự chế, và cái giá được đong bằng sinh mạng hơn là chỉ bằng thắng lợi.

Verse 3536

सत्यसेन सुषेणं च द्वाभ्यां द्वाभ्यामविध्यत । शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले नकुलने उन बाणोंका निवारण करके सत्यसेन और सुषेणको भी दो-दो बाणोंद्वारा घायल कर दिया

Sañjaya thưa: Chàng bắn Satyasena và Suṣeṇa, mỗi người hai mũi tên. Nakula—nổi danh là kẻ diệt các dũng tướng địch—đỡ gạt những mũi tên bay tới và, trong sự đáp trả có chừng mực, cũng làm Satyasena và Suṣeṇa bị thương, mỗi người hai mũi, nêu rõ bản lĩnh được kiềm chế giữa cơn hỗn loạn của chiến tranh.

Verse 3636

सारथिं चास्य राजेन्द्र शितैर्विव्यधतु: शरै: । राजेन्द्र! फिर उन दोनों भाइयोंने भी पृथक्‌ू-पृथक्‌ अनेक बाणोंसे नकुलको बींध डाला और पैने बाणोंद्वारा उनके सारथिको भी घायल कर दिया

Sañjaya thưa: “Ôi Đại vương, hai anh em ấy đã dùng những mũi tên sắc nhọn xuyên chàng; và bằng những mũi tên bén, họ cũng làm người đánh xe của chàng bị thương.” Câu kệ nhấn mạnh sự leo thang không khoan nhượng của chiến trận: ngay cả người đánh xe—một kẻ trợ chiến thiết yếu nhưng không phải chiến binh—cũng bị cuốn vào thương tổn giữa cơn cuồng nộ của chiến tranh.