Adhyaya 63

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते गान्धर्वलक्षणं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः // ६२// सूत उवाच कुकुद्मिननस्तु तं लोकं रैवतस्य गतस्य ह / त्दृता पुण्यजनैः सर्वा राक्षसैः साकुशस्थली

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần giữa do thần Vāyu thuyết, ở upoddhāta-pāda thứ ba của Bhārgava-carita, chương thứ 62 mang tên “Gāndharva-lakṣaṇa”. Sūta nói: khi Kukudmī, con của Raivata, đã đi đến cõi ấy, toàn cõi đất gọi là Sākuśasthalī đều tràn đầy các Puṇyajana và các Rākṣasa.

Verse 2

तद्वै भ्रातृशतं तस्य धार्मिकस्य महात्मनः / निबध्यमानं नाराचैर्विदिशः प्राद्रवद्भयात्

Một trăm người anh em của vị đại nhân đức hạnh ấy, khi bị các mũi tên nārāca ghim chặt, vì sợ hãi đã chạy về phía Vidiśā.

Verse 3

तेषां तु तद्भयक्रान्तक्षत्रियाणां च विद्रुताम् / अन्ववायस्तु सुमहांस्तत्र तत्र द्विजोत्तमाः

Sau những kṣatriya bị nỗi sợ chi phối mà chạy tán loạn ấy, ở nơi này nơi kia cũng có một đoàn tùy tùng rất lớn, cùng với các dvijottama (bậc Bà-la-môn ưu tú).

Verse 4

शार्याता इति विख्याता दिक्षु सर्वासु धर्मिकाः / धृष्टस्य धर्ष्टिकं सर्वं रणधृष्टं बभूव ह

Họ được biết đến với danh xưng Śāryāta, những người giữ vững dharma khắp mọi phương; và nhờ uy dũng của Dhṛṣṭa, toàn thể dòng Dhārṣṭika cũng trở nên gan dạ nơi chiến địa.

Verse 5

त्रिसाहस्रं तु स गणः क्षत्रियाणां महात्मनाम् / नभगस्य च दायादो नाभादो नाम वीर्यवान्

Đoàn kṣatriya bậc đại nhân ấy có đến ba nghìn người; và người thừa tự của Nabhaga là Nābhāda, bậc dũng mãnh đầy uy lực.

Verse 6

अंबरीषस्तु नाभागिर्विरूपस्तस्य चात्मजः / पृषदश्वो विरूपस्य तस्य पुत्रो रथीतरः

Ambarīṣa là con của Nābhāga; con của ngài là Virūpa. Con của Virūpa là Pṛṣadaśva, và con của ông là Rathītara.

Verse 7

एते क्षत्रप्रसूता वै पुनश्चाङ्गिरसः स्मृताः / रथीतराणां प्रवराः क्षेत्रोपेता द्विजातयः

Những vị này tuy sinh từ dòng kṣatriya, nhưng lại được ghi nhớ như thuộc dòng Āṅgirasa. Họ là các pravara tối thắng của dòng Rathītara, được xem là dvijāti do mối liên hệ kṣetra.

Verse 8

क्षुवतस्तु मनोः पूर्वमिक्ष्वाकुरभिनिःसृतः / तस्य पुत्रशतं त्वासीदिक्ष्वाकोर्भूरिदक्षिमम्

Từ Kṣuvata, trước cả Manu, Ikṣvāku đã xuất hiện. Ikṣvāku có một trăm người con, nổi danh là bậc đại thí và rộng lòng.

Verse 9

तेषां श्रेष्ठो विकुक्षिस्तु निमिर्दण्डश्च ते त्रयः / शकुनिप्रमुखास्तस्य पुत्राः पञ्चाशतस्तु ते

Trong số họ, Vikukṣi là bậc ưu việt; Nimi và Daṇḍa—ba vị ấy là những người nổi bật. Con trai của ông có năm mươi vị, đứng đầu là Śakuni.

Verse 10

उत्तरापथदेशस्य रक्षितारो महीक्षितः / चत्वारिंशत्तथाष्टौ च दक्षिणस्यां तु वै दिशि

Mahīkṣit trở thành người hộ vệ xứ Uttarāpatha; và ở phương Nam cũng có bốn mươi tám vị hộ vệ (quân vương) được đặt để.

Verse 11

विराटप्रमुखास्ते च दक्षिणापथरक्षिणः / इक्ष्वाकुस्तु विकुक्षिं वै अष्टकायामथा दिशत्

Họ do Virāṭa đứng đầu và là những người hộ vệ con đường phương Nam. Khi ấy Ikṣvāku giao Vikukṣi lo lễ śrāddha Aṣṭakā.

Verse 12

राजोवाच / मांसमानय श्राद्धे त्वं मृगान्हत्वा महाबल / श्राद्धं मम तु कर्त्तव्यमष्टकानां न संशयः

Vua nói: “Hỡi dũng sĩ, hãy săn giết loài mṛga và mang thịt về cho lễ śrāddha. Ta nhất định phải cử hành śrāddha Aṣṭakā, không nghi ngờ gì.”

Verse 13

स गतो मृगयां चैव वचनात्तस्य धीमतः / मृगान्सहस्रकान्हत्वा परिश्रान्तश्च वीर्यवान्

Theo lời vị hiền trí, ông đi săn. Giết hàng ngàn mṛga xong, người dũng sĩ ấy mệt lả vô cùng.

Verse 14

भक्षयच्छशकं तत्र विकुक्षिर्मृगयां गतः / आगते हि विकुक्षै तु समांसे महसैनिके

Khi Vikukṣi đi săn, tại đó ông đã ăn một con śaśaka (thỏ). Khi vị đại binh ấy trở về mang theo thịt, thì…

Verse 15

वसिष्ठं चोदयामास मांस प्रोक्षयतामिति / तथेति चोदितो राज्ञा विधिवत्तदुपस्थितम्

Vua thúc giục Vasiṣṭha: “Hãy làm lễ prokṣaṇa để tẩy tịnh thịt.” Được vua truyền, Vasiṣṭha đáp “đúng vậy” và cử hành đúng nghi thức.

Verse 16

स दृष्ट्वोपहतं मांसं क्रुद्धो राजानमब्रवीत् / अनेनोपहतं मांसं पुत्रेण तव पार्थिव

Thấy miếng thịt bị làm tổn hại, ông nổi giận và nói với nhà vua: “Hỡi bậc quân vương, chính con trai ngài đã làm ô uế miếng thịt này.”

Verse 17

शशभक्षाददुष्टं वै नैव मांसं महाद्युते / शशो दुरात्मना पूर्वममना भक्षितो ऽनघ

Hỡi bậc rực rỡ, thịt không trở nên ô uế chỉ vì ăn thỏ; nhưng, hỡi người vô tội, trước đó chính kẻ ác Aman đã ăn con thỏ ấy rồi.

Verse 18

तेन मांसमिदं दुष्टं पितॄणां नृपसत्तम / इक्ष्वाकुस्तु ततः क्रुद्धो विकुक्षिमिदमब्रवीत्

Hỡi bậc vua tối thượng, vì thế miếng thịt này trở nên ô uế đối với các Pitri. Khi ấy Ikshvaku nổi giận và nói với Vikukshi như sau.

Verse 19

पितृकर्मणि निर्दिष्टो मया च मृगयां गतः / शशं भक्षयसे ऽरण्ये निर्घृणः पूर्वमद्य तु

Ta đã chỉ định ngươi đi săn cho nghi lễ cúng Pitri; vậy mà ngươi tàn nhẫn ăn thịt thỏ trong rừng—trước kia cũng thế, hôm nay cũng vậy.

Verse 20

तस्मात्परित्यजामि त्वां गच्छ त्वं स्वेन कर्मणा / एवमिक्ष्वाकुणा त्यक्तो वसिष्ठवचनात्सुतः

Vì thế ta từ bỏ ngươi; hãy đi theo nghiệp của chính mình. Như vậy, theo lời của Vasishtha, Ikshvaku đã ruồng bỏ con trai.

Verse 21

इक्ष्वाकौसंस्थिते तस्मिञ्छशादः पृथिवीमिमाम् / प्राप्तः परगधर्मात्मा स चायोध्याधिपो ऽभवत्

Trong dòng Ikṣvāku khi ấy, Śaśāda đã thâu nhận cõi đất này; với tâm hồn hướng về Chánh pháp cao thượng, ngài trở thành chúa tể Ayodhyā.

Verse 22

तदाकरोत्स राज्यं वै वसिष्ठपरिनोदितः / ततस्तेनैनसा पूर्णो राज्यावस्थो महीपतिः

Bấy giờ, được hiền thánh Vasiṣṭha thúc giục, ngài cai trị vương quốc; rồi vị quân vương đang ở ngôi ấy bị lấp đầy bởi tội lỗi kia.

Verse 23

कालेन गतवान्सो ऽथ शकृन्मूत्रतरङ्गितम् / ज्ञात्वैवमेतदाख्यानं ना विधिर्भक्षयेद्बुधः

Theo thời gian, hắn ra đi và rơi vào địa ngục cuộn sóng bởi phân và nước tiểu. Biết chuyện này, bậc trí giả chớ nên ăn thịt.

Verse 24

मांसभक्षयितामुत्र यस्य मांसमिहाद्म्यहम् / एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदन्ति मनीषिणः

“Ở đời sau, thịt của kẻ mà ta sẽ ăn, chính là thịt của kẻ ấy ta đang ăn ở đời này.” Các bậc hiền triết gọi đó là ‘tính chất của thịt’.

Verse 25

शशादस्य तु दायादः ककुत्स्थो नाम वीर्यवान् / इन्द्रस्य वृषभूतस्य ककुत्स्थो जयते पुरा

Người thừa tự của Śaśāda là Kakutstha dũng mãnh; thuở xưa, Kakutstha được sinh ra từ Indra trong hình tướng bò đực.

Verse 26

पूर्वमाडीबके युद्धे ककुत्स्थस्तेन संस्मृतः / अनेनास्तु ककुत्स्थस्य पृथुश्चानेन स स्मृतः

Thuở trước trong trận chiến Māḍībaka, Kakutstha được tưởng niệm nhờ người ấy; và theo dòng phả hệ này, Pṛthu cũng được tưởng niệm cùng Kakutstha.

Verse 27

दृषदश्वः पृथोः पुत्रस्तस्मादन्ध्रस्तु वीर्यवान् / अन्ध्रात्तु युवनाश्वस्तु शावस्तस्तस्य चात्मजः

Dṛṣadaśva là con của Pṛthu; từ đó sinh ra Andhra dũng mãnh. Từ Andhra sinh Yuvanāśva, và con của ông là Śāvasta.

Verse 28

जज्ञे श्रावस्तको राजा श्रावस्ती येन निर्मिता / श्रावस्तस्य तु दायादो बृहदश्वो महायशाः

Vua Śrāvastaka ra đời, người đã dựng nên thành Śrāvastī. Người thừa tự của Śrāvasta là Bṛhadaśva lẫy lừng danh tiếng.

Verse 29

बृहदश्वसुतश्चापि कुवलाश्व इति श्रुतः / यस्तु धुन्धुवधाद्राजा धुन्धुमारत्वमागतः

Con của Bṛhadaśva được biết đến với danh Kuvalāśva; vì đã diệt Dhundhu nên nhà vua đạt danh hiệu Dhundhumāra.

Verse 30

ऋषय ऊचुः धुन्धोर्वधं महाप्राज्ञ घोतुमिच्छाम विस्तरात् / यदर्थं कुवलाश्वस्य धुन्धुमारत्वमागतम्

Các ṛṣi thưa: “Bậc đại trí, chúng tôi muốn nghe tường tận việc diệt Dhundhu; vì duyên cớ gì Kuvalāśva lại đạt danh hiệu Dhundhumāra?”

Verse 31

सूत उवाच कुवलाश्वस्य पुत्राणां सहस्राण्येकविंशतिः / सर्वे विद्यासु निष्णाता बलवन्तो दुरासदाः

Suta nói—Kuvalāśva có hai mươi mốt nghìn người con. Tất cả đều tinh thông học thuật, mạnh mẽ và khó ai địch nổi.

Verse 32

बभूवुर्धार्मिकाः सर्वे यज्वानो भूरिदक्षिणाः / कुवलाश्वं महावीर्यं शूरमुत्तमधार्मिकम्

Họ đều là người giữ Dharma, làm lễ tế yajña và ban daksina dồi dào. Kuvalāśva có đại uy lực, là dũng sĩ và bậc mộ đạo tối thượng.

Verse 33

बृहदश्वो ह्यभ्यषिञ्चत्तस्मिन्राज्ये नराधिपः / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश ह

Bṛhadaśva, bậc chúa tể loài người, được làm lễ đăng quang cai trị vương quốc ấy. Trao lại vinh quang vương quyền cho con, nhà vua bước vào rừng.

Verse 34

बृहदश्वं महाराजं शूरमुत्तमधार्मिकम् / प्रयास्यन्तमुतङ्कस्तु ब्रह्मर्षिः प्रत्यवारयत्

Khi Mahārāja Bṛhadaśva—vị dũng sĩ và bậc mộ đạo tối thượng—định lên đường, brahmarṣi Uttaṅka đã ngăn lại.

Verse 35

उत्तङ्क उवाच भवता रक्षणं कार्यं तत्तावत्कर्त्तुमर्हति / निरुद्विग्नस्तपस्छर्तुं न हि शक्रो ऽपि पार्थिव

Uttaṅka nói: Tâu bệ hạ, ngài phải làm việc hộ trì cho đến lúc ấy; ngài xứng đáng thực hiện. Tu khổ hạnh mà không lo lắng thì ngay cả Indra cũng không làm được, hỡi vua trần thế.

Verse 36

ममाश्रमसमीपेषु मेरोर्हि परितस्तु वै / समुद्रो वालुकापूर्णस्तत्र तिष्ठति भूपते

Hỡi bậc quân vương! Gần đạo tràng của ta, quanh núi Meru quả thật có một đại dương đầy cát hiện hữu nơi ấy.

Verse 37

देवतानामवध्यस्तु महाकायो महाबलः / अन्तर्भूमिगतस्तत्र वालुकान्तर्हितो महान्

Hắn là kẻ ngay cả chư thiên cũng không thể sát hại, thân hình khổng lồ, sức mạnh vô song; tại đó hắn chui vào lòng đất, ẩn mình trong cát như một kẻ vĩ đại.

Verse 38

राक्षसस्य मधोः पुत्रो धुन्धुर्नाम महासुरः / शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम्

Dhundhu, đại a-tu-la, con của quỷ Madhu, nằm tại đó, nương vào khổ hạnh dữ dội để mưu việc hủy diệt thế gian.

Verse 39

संवत्सरस्य पर्यन्ते स निश्वासं विमुञ्चति / यदा तदा मही तत्र चलति स्म सकानना

Cuối mỗi năm hắn thở ra; hễ khi ấy xảy ra, mặt đất nơi đó rung chuyển cùng cả rừng cây.

Verse 40

तस्य निश्वासवातेन रज उद्धूयते महत् / आदित्यपथमावृत्य सप्ताहं भूमिकंपनम्

Bởi gió từ hơi thở của hắn, bụi lớn tung mù; che lấp đường đi của mặt trời, khiến đất rung chuyển suốt bảy ngày.

Verse 41

सविस्फुलिङ्गं सज्वारं सधूममतिदारुणम् / तेन राजन्न शक्नोमि तस्मिन्स्थातुं स्व आश्रमे

Nó đầy tia lửa, ngùn ngụt lửa và khói, vô cùng khủng khiếp; vì vậy, tâu Đại vương, con không thể ở lại nơi ấy trong chính đạo tràng (āśrama) của mình.

Verse 42

तं वारय महाबाहो लोकानां हितकाम्यया / तेजस्ते सुमहद्विष्मुस्तेजसाप्याययिष्यति

Hỡi bậc Đại Tí, vì lợi ích của muôn loài hãy ngăn hắn lại; uy quang của ngài thật lớn lao, sẽ dùng tejas ấy mà chế ngự kẻ ác kia.

Verse 43

लोकाः स्वस्था भवन्त्वद्य तस्मिन्विनिहते सुरे / त्वं हि तस्य वधार्थाय समर्थः पृथिवीपते

Khi vị thần ấy bị hạ, xin cho các cõi được an ổn ngay hôm nay; hỡi Chúa tể địa cầu, chính ngài đủ năng lực để giết hắn.

Verse 44

विष्णुना च वरो दत्तो मम पूर्व यतो ऽनघ / न हि धुन्धुर्महावीर्यस्तेजसाल्पेन शाक्यते

Hỡi người vô tội, trước đây Viṣṇu đã ban ân huệ cho ta; Dhundhu đầy đại lực không thể bị khuất phục bằng tejas nhỏ nhoi.

Verse 45

निर्दग्धुं पृथिवीपालैरपि वर्षशतैरपि / वीर्यं हि सुमहत्तस्य देवैरपि दुरासदम्

Dẫu các bậc vua chúa giữ gìn địa cầu có cố gắng trăm trăm năm cũng không thể thiêu đốt hắn; sức mạnh của hắn thật vô cùng lớn, đến chư thiên cũng khó bề đối địch.

Verse 46

एवमुक्तस्तु राजर्षिरुत्तङ्केन महात्मना / कुवलाश्वं तु तं प्रादात्तस्मिन् धुन्धुनिवारणे

Nghe bậc đại hồn Uttanka nói vậy, vị vương hiền đã trao Kuvalāśva cho ông để dẹp trừ Dhundhu.

Verse 47

भगवन्न्यस्तशस्भो ऽहमयं तु तनयो मम / भविष्यति द्विजश्रेष्ठ धुन्धुमारो न संशयः

Bạch đấng tôn quý, ta đã đặt vũ khí xuống; nhưng con trai ta đây, hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng, chắc chắn sẽ là Dhundhumāra.

Verse 48

स तमादिश्य तनयं धुन्धुमाग्णमच्युतम् / जगाम स वनायैव तपसे शंसितव्रतः

Sau khi căn dặn người con mang dáng dấp Acyuta, kẻ sẽ thiêu diệt Dhundhu, ông—người giữ hạnh nguyện đáng tán thán—đi vào rừng để tu khổ hạnh.

Verse 49

कुवलाश्वस्तु धर्मात्मा पितुर्वचनमाश्रितः / सहक्रैरेकविंशत्या पुत्राणां सह पार्थिवः

Kuvalāśva, bậc giữ đạo, nương theo lời cha, vị quân vương ấy lên đường cùng hai mươi mốt nghìn người con.

Verse 50

प्रायादुत्तङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य निवारणे / तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवान्स्वेन तेजसा

Ông lên đường cùng Uttanka để ngăn trừ Dhundhu; rồi Bhagavan Vishnu nhập vào ông bằng chính uy quang của Ngài.

Verse 51

उत्तङ्कस्य नियोगात्तु लोकानां हितकाम्यया / तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत्

Theo mệnh lệnh của Uttanka, vì mong lợi ích cho muôn loài, khi bậc khó ai khuất phục ấy lên đường, trên trời vang dậy tiếng lớn.

Verse 52

अद्य प्रभृत्येष नृपो धुन्धुमारो भविष्यति / दिव्यैः पुष्पैश्च तं देवाः संमतात्समवाकिरन्

Từ hôm nay, vị vua này sẽ mang danh ‘Dhundhumara’. Chư thiên hoan hỷ rải những đóa hoa cõi trời lên ngài.

Verse 53

देवदुन्दुभयश्चैव प्रणेदुर्हि तदा भृशम् / स गत्वा पुरुषव्याघ्रस्तनयैः सह वीर्यवान्

Bấy giờ trống thiêng của chư thiên cũng vang rền dữ dội. Bậc dũng mãnh, như hổ giữa loài người, lên đường cùng các con trai.

Verse 54

समुद्रं खानयामास वालुकापूर्णमव्ययम् / तस्य पुत्रैः खनद्भिश्च वालुकान्तर्हितस्तदा

Ngài bắt đầu đào biển đầy cát, vốn không hề vơi cạn. Khi các con trai cũng đào theo, ngài bấy giờ ẩn mất trong lớp cát.

Verse 55

धुन्धुरासादितस्तत्र दिशमाश्रित्य पश्चिमाम् / मुखजेनाग्निना क्रुद्धो लोकानुद्वर्तयन्निव

Tại đó, Dhundhu áp sát, nương về hướng tây. Giận dữ, nó phun lửa từ miệng, như thể lật tung các cõi đời.

Verse 56

वारि सुस्राव चोगेन महोदधिरिवोदये / सोमस्य सो ऽसुरश्रेष्ठो धारोर्मिकलिलो महान्

Nhờ uy lực yoga, nước tuôn trào như đại dương lúc bình minh; dòng nước lớn của vị A-tu-la tối thượng thuộc về Soma ấy đầy ắp sóng gợn.

Verse 57

तस्य पुत्रास्तु निर्दग्धास्त्रय उर्वरिता मृधे / ततः स राजातिबलो राक्षसं तं महाबलम्

Ba người con của hắn bị thiêu rụi trong trận chiến, chỉ còn tàn tích; rồi vị vua vô cùng dũng mãnh tiến đến đối đầu con La-sát đầy đại lực ấy.

Verse 58

आससाद महातेजा धुन्धुं बन्धुनिबर्हणम् / तस्य वारिमयं वेगमपि वत्स नराधिपः

Vị vua rực oai quang ấy tiến đến Dhundhu, kẻ diệt hại thân tộc; hỡi con, ngay cả thế xung kích bằng nước của hắn, nhà vua cũng đối diện.

Verse 59

योगी योगेन वह्निं च शमयामास वारिणा / निरस्यन्तं महाकायं बलेनोदकराक्षसम्

Vị yogi dùng uy lực yoga dập tắt lửa bằng nước; và bằng sức mạnh xua đẩy con La-sát nước thân hình khổng lồ ấy ra xa.

Verse 60

उत्तङ्कं दर्शयामास कृतकर्मा नराधिपः / उत्तङ्कश्च वरं प्रादात्तस्मै राज्ञे महात्मने

Vị quân vương đã hoàn tất công việc cho Uttangka được hiện diện; và bậc Đại Hồn Uttangka ban cho nhà vua ấy một ân phúc.

Verse 61

ददतश्चाक्षयं वित्तं शत्रुभिश्चाप्य धुष्यताम् / धर्मे रतिं च सततं स्वर्गे वासं तथाक्षयम्

Người bố thí thì tài vật trở nên bất tận, dù kẻ thù quấy nhiễu. Người ấy luôn vui thích nơi Chánh pháp và được an trú bất hoại ở cõi trời.

Verse 62

पुत्राणां चाक्षयांल्लोकान्स्वर्गे ये रक्षसा हताः / तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा दृढाश्वो ज्येष्ठ उच्यते

Những ai bị La-sát giết nơi cõi trời, thì các con trai của họ cũng được những cõi trời bất hoại. Người ấy có ba người con hiền; con trưởng gọi là Dṛḍhāśva.

Verse 63

भद्राश्वः कपिलाश्वश्च कनीयांसौ तु तौ स्मृतौ / धैन्धुमारिर्दृढाश्वश्च हर्यश्वस्तस्य चात्मजः

Bhadrāśva và Kapilāśva được nhớ là hai người con út. Lại có Dhaindhumāri và Dṛḍhāśva; và con trai của ông là Haryaśva.

Verse 64

हर्यश्वस्य निकुंभो ऽभूत्क्षात्रधर्मरतः सदा / संहताश्वो निकुंभस्य सुतो रणविशारदः

Con của Haryaśva là Nikumbha, luôn chuyên tâm nơi dharma của hàng Sát-đế-lỵ. Con của Nikumbha là Saṃhatāśva, bậc tinh thông chiến trận.

Verse 65

कृशाश्वश्चाकृताश्वश्च संहताश्वसुतावुभौ / तस्य पत्नी हैमवती सती माता दृषद्वती

Saṃhatāśva có hai con trai: Kṛśāśva và Akṛtāśva. Vợ ông là Haimavatī Satī, và mẹ là Dṛṣadvatī.

Verse 66

विख्याता त्रिषु लोकेषु पुत्रश्चास्य प्रसेनजित् / युवनाश्वसुतस्तस्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

Ngài nổi danh trong ba cõi; con trai ngài là Prasenajit. Và người con của Yuvanāśva ấy cũng vang danh khắp ba cõi.

Verse 67

अत्यन्तधार्मिका गौरी तस्य पत्नी पतिव्रता / अभिशस्ता तु सा भर्त्रा नदी सा बाहुदा कृता

Gaurī vô cùng mộ đạo là người vợ tiết hạnh của ông. Nhưng bị chồng nguyền rủa, nàng hóa thành dòng sông mang tên Bāhudā.

Verse 68

तस्यास्तु गौरिकः पुत्रश्चक्रवर्ती बभूव ह / मान्धाता यौवनाश्वो वै त्रैलोक्यविजयी नृपः

Con trai nàng là Gaurika đã trở thành Chuyển luân vương. Còn Māndhātā, con của Yuvanāśva, quả thật là vị vua chiến thắng ba cõi.

Verse 69

अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका द्विजाः / यावत्सूर्य उदयते यावच्च प्रतितिष्ठति

Ở đây nữa, các bậc Bà-la-môn am tường Purāṇa dẫn lại bài kệ này—chừng nào mặt trời còn mọc và chừng nào còn trụ vững.

Verse 70

सर्वं तद्यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते / तस्य चैत्ररथी भार्या शशबिन्दोः सुताभवत्

Toàn bộ vùng ấy được gọi là kṣetra của Māndhātā, con của Yuvanāśva. Vợ ông là Caitrarathī, con gái của Śaśabindu.

Verse 71

साध्वी बिन्दुमती नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि / पतिव्रता च ज्येष्ठा च भातॄणामयुतस्य सा

Vị hiền phụ tên Bindumatī, dung nhan vô song trên cõi đất. Bà là người vợ trinh tín và là chị cả giữa mười nghìn người anh em.

Verse 72

तस्यामुत्पादयामास मान्धाता त्रीन्सुतन्प्रभुः / पुरुकुत्समंबरीषं मुचुकुन्दं च विश्रुतम्

Từ bà ấy, đấng vương Māndhātā sinh ra ba hoàng tử: Purukutsa, Ambarīṣa và Mucukunda lừng danh.

Verse 73

अंबरीषस्य दायादो युवनाश्वो ऽपरः स्मृतः / नर्मदायां समुत्पन्नः संभूतस्तस्य चात्मजः

Người thừa tự của Ambarīṣa được nhớ đến là một Yuvanāśva khác. Con trai ông là Saṃbhūta, sinh ra nơi sông Narmadā.

Verse 74

संभूतस्यात्मजः पुत्रो ङ्यनरण्यः प्रतापवान् / रावणेन हतो येन त्रैलोक्यं विजितं पुरा

Con trai của Saṃbhūta là Ṅyanaraṇya oai dũng. Người ấy bị Rāvaṇa sát hại; chính Rāvaṇa xưa kia đã chinh phục cả ba cõi.

Verse 75

तेन दृश्योनरण्यस्य हर्यश्वस्तस्य चात्मजः / हर्यश्वात्तु दृषद्वत्यां जज्ञे च सुमतिर्नृपः

Từ người ấy (Ṅyanaraṇya) sinh ra Dṛśyonaraṇya, và con trai ông là Haryaśva. Từ Haryaśva, tại Dṛṣadvatī, vua Sumati ra đời.

Verse 76

तस्य पुत्रो ऽभवद्राजा त्रिधन्वा नाम धार्मिकः / आसीत्त्रिधन्वनश्चापि विद्वांस्त्रय्यारुणिः प्रभुः

Con trai ông trở thành vị vua mộ đạo tên Tridhanvā. Trong dòng Tridhanvan cũng có bậc hiền triết như bậc chúa, tên Trayyāruṇi.

Verse 77

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः / तेन भार्या विदर्भस्य त्दृता हत्वा दिवौकसः

Ông có một hoàng tử tên Satyavrata, sức mạnh phi thường. Người ấy đã đoạt Tdr̥tā, vợ của Vidarbha, sau khi khuất phục các thần ở cõi trời.

Verse 78

पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्टानं प्रापितेष्विह / कामाद्बलाच्च मोहाच्च संहर्षेण बलेन च

Dẫu nghi thức và thần chú pāṇigrahaṇa (nắm tay thành hôn) đã được xác lập nơi đây, việc ấy vẫn xảy ra do dục vọng, do cưỡng bức, do mê muội, và do sức mạnh của xung đột.

Verse 79

भाविनोर्ऽथस्य च बलात्तत्कृतं तेन धीमता / तमधर्मेण संयुक्तं पिता भय्यारुणो ऽत्यजत्

Vì sức thúc đẩy của lợi ích tương lai, người trí ấy đã làm việc đó. Biết ông ta gắn với phi pháp (adharma), người cha Bhayyāruṇi đã từ bỏ ông.

Verse 80

अपध्वंसेति बहुशो वदन्क्रोधसमन्वितः / पितरं सो ऽब्रवीदेकः क्व गच्छामीति वै मुहुः

Trong cơn giận dữ, ông ta nhiều lần thốt lên: “Apadhvaṃsa!” Rồi khi chỉ còn một mình, ông liên tiếp nói với cha: “Con phải đi về đâu?”

Verse 81

पिता चैनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्त्तय / नाहं पुत्रेण पुत्रार्थी त्वयाद्य कुलपांसन

Bấy giờ người cha nói với chàng: “Hãy sống cùng bọn śvapāka (Chiên-đà-la); ta chẳng cầu có con nhờ đứa con như ngươi—hôm nay ngươi là vết nhơ của dòng tộc.”

Verse 82

इत्युक्तः स निराक्रामन्नगराद्वचना द्विभोः / न चैनं वारयामास वसिष्ठो भगवानृषिः

Nghe vậy, theo lời cha, chàng rời khỏi thành; ngay cả bậc Thánh hiền Vasiṣṭha, vị ṛṣi đáng tôn kính, cũng không ngăn lại.

Verse 83

स तु सत्यव्रतो धीमाञ्श्वपाकावसथान्तिके / पित्रा त्यक्तो ऽवसद्धीरः पिता चास्य वनं ययौ

Chàng, người giữ lời thệ nguyện chân thật và đầy trí tuệ, kiên định ở gần nơi cư trú của bọn śvapāka; bị cha ruồng bỏ, còn người cha thì vào rừng.

Verse 84

तस्मिंस्तु विषये तस्य नावर्षत्पाकशासनः / समा द्वादश संपूर्मास्तेनाधर्मेण वै तदा

Trong xứ sở của chàng, Indra (Pākaśāsana) không ban mưa; vì adharma ấy mà trọn mười hai năm trôi qua trong hạn hán.

Verse 85

दारांस्तु तस्य विषये विश्वामित्रो महातपाः / संन्यस्य सागरानूपे चचार विपुलं तपः

Trong xứ ấy, Viśvāmitra, bậc đại khổ hạnh, để vợ lại rồi thực hành khổ hạnh rộng lớn trong khu vườn bên bờ đại dương.

Verse 86

तस्य पत्नी गले बद्ध्वा मध्यमंपुत्रमौरसम् / शिष्टानां भरणार्थाय व्यक्रीणाद्गोशतेन वै

Vợ ông ta trói người con ruột ở giữa vào cổ, rồi vì kế sinh nhai cho những bậc hiền thiện, đã bán con lấy một trăm con bò.

Verse 87

तं तु बद्धं गले दृष्टवा विक्रयार्थं नरोत्तमः / महर्षिपुत्रं धर्मात्मा मोक्षयामास सुव्रतः

Thấy con trai của đại hiền triết bị trói cổ để đem bán, bậc trượng phu tối thượng, lòng đầy chánh pháp và giữ giới nguyện, đã giải thoát cho chàng.

Verse 88

सत्यव्रतो महाबुद्धिर्भरणं तस्य चाकरोत् / विश्वामित्रस्य तुष्ट्यर्थमनुकंपार्थमेव च

Satyavrata, bậc đại trí, đã chu cấp nuôi dưỡng người ấy—để làm vừa lòng Viśvāmitra và cũng vì lòng thương xót.

Verse 89

सो ऽभवद्गालवो नाम गले बद्धो महातपाः / महर्षिः कौशिकस्तात तेन वीरेण मोक्षितः

Vị đại khổ hạnh ấy tên là Gālava, bị trói nơi cổ; này con, chính vị anh hùng kia đã giải thoát Mahārṣi Kauśika.

Verse 90

तस्य व्रतेन भक्त्या च कृपया च प्रतिज्ञया / विश्वामित्रकलत्रं च बभार विनये स्थितः

Nhờ giới nguyện, lòng sùng kính, lòng từ mẫn và lời thệ của mình—an trú trong khiêm cung—ông còn gánh vác việc chăm lo cho vợ của Viśvāmitra.

Verse 91

हत्वा मृगान्वराहांश्च महिषांश्च जलेचरान् / विश्वामित्राश्रमाभ्यासे तन्मांसमनयत्ततः

Ông ta giết nai, lợn rừng, trâu và các loài thủy sinh, rồi mang thịt ấy đến gần đạo tràng của hiền thánh Viśvāmitra.

Verse 92

उपांशुव्रतमास्थाय दीक्षां द्वादशवार्षिकीम् / पितुर्नियोगादभजन्नृपे तु वनमास्थिते

Khi nhà vua ở trong rừng, theo lệnh của phụ thân, ông giữ upāṃśu-vrata và thọ dīkṣā suốt mười hai năm.

Verse 93

अयोध्यां चैव राष्ट्रं च तथैवान्तः पुरं पुनिः / याज्योत्थान्यायसंयोगाद्वसिष्ठः पर्यरक्षत

Nhờ sự sắp đặt đúng pháp liên quan đến tế lễ yajña, hiền thánh Vasiṣṭha lại bảo hộ Ayodhyā, quốc độ và nội cung.

Verse 94

सत्यव्रतः सुबाल्यात्तु भाविनोर्ऽथस्य वै बलात् / वसिष्ठे ऽभ्यधिकं मन्युं धारयामास मन्युना

Satyavrata từ thuở ấu thơ, do sức ép của điều sẽ xảy đến, đã ôm giữ cơn phẫn nộ lớn hơn đối với Vasiṣṭha.

Verse 95

पित्रा तु तं तदा राष्ट्रात्परित्यक्तं स्वमात्मजम् / न वारयामास मुनिर्वसिष्ठः कारणेन वै

Khi người cha ruồng bỏ chính con trai mình khỏi quốc độ, hiền thánh Vasiṣṭha vì một nguyên do nào đó cũng không ngăn cản.

Verse 96

पाणिग्रहममन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे / एवं सत्यव्रतस्तां वै हृतवान्सप्तमे पदे

Sự viên mãn của các chân ngôn lễ nắm tay (pāṇigrahaṇa) được xác lập ở bước thứ bảy; cũng vậy, Satyavrata quả thật đã đưa nàng đi ngay tại bước thứ bảy ấy.

Verse 97

जानन्धर्मान्वसिष्ठस्तु नवमन्त्रानिहेच्छति / इति सत्यव्रतो रोषं वसिष्ठे मनसाकरोत्

Vasiṣṭha, bậc am tường dharma, lại muốn có chín chân ngôn tại đây; nghĩ vậy, Satyavrata khởi giận trong lòng đối với Vasiṣṭha.

Verse 98

गुणबुद्ध्या तु भगवान्वसिष्ठः कृतवांस्तपः / न तु सत्यव्रतो ऽबुध्यदुपांशुव्रतमस्य वै

Với trí tuệ hướng về đức hạnh, bậc Bhagavān Vasiṣṭha đã hành khổ hạnh; nhưng Satyavrata không hiểu được upāṃśu-vrata (lời nguyện thầm lặng) của ngài.

Verse 99

तस्मिंस्तु परमो रोषः पितुरासीन्महात्मनः / तेन द्वादश वर्षाणि नावर्षत्पाकशासनः

Trong việc ấy, người cha đại nhân nổi cơn thịnh nộ tột bậc; vì thế Pākaśāsana (Indra) đã không cho mưa suốt mười hai năm.

Verse 100

तेन त्विदानीं वहता दीक्षां तां दुर्वहां भुवि / कुलस्य निष्कृतिः स्वस्य सृतेयं च भवेदिति

Vì thế nay người ấy gánh lấy dīkṣā khó kham trên cõi đất, để chuộc lỗi cho dòng tộc mình và để cho tạo hóa này được trường tồn.

Verse 101

ततो वसिष्ठो भगवान्पित्रा त्यक्तं न वारयत् / अभिषेक्ष्याम्यहं नष्टे पश्चादेनमिति प्रभुः

Bấy giờ bậc Bhagavan Vasiṣṭha không ngăn kẻ bị cha ruồng bỏ. Đấng Chủ Tể nói: “Khi điều này tiêu mất, về sau chính ta sẽ làm lễ abhiṣeka cho người ấy.”

Verse 102

स तु द्वादशवर्षाणि दीक्षां तामुद्वहन्बली / अविद्यमाने मांसे तु वसिष्ठस्य महात्मनः

Người ấy đầy uy lực đã giữ dīkṣā ấy suốt mười hai năm; nhưng nơi bậc đại hồn Vasiṣṭha lại không có thịt.

Verse 103

सर्वकामदुघां धेनुं स ददर्श नृपात्मजः / तां वै क्रोधाच्च मोहाच्च श्रमच्चैव क्षुधान्वितः

Vị vương tử ấy thấy con bò thiêng ban mọi điều ước; trong cơn giận, mê muội, mệt nhọc và đói khát, chàng nhìn nó chằm chằm.

Verse 104

दस्युधर्मगतो दृष्ट्वा जघान बलिनां वरः / सतु मांसं स्वयं चैव विश्वामित्रस्य चात्मजान्

Thấy kẻ ấy sa vào lối sống của bọn cướp, người mạnh nhất đã giết nó; rồi tự ăn thịt ấy và cũng cho các con của Viśvāmitra ăn.

Verse 105

भोजयामास तच्छ्रुत्वा वसिष्ठस्तं तदात्यजत् / प्रोवाच चैव भगवान्वसिष्ठस्तं नृपात्मजम्

Nghe vậy, Vasiṣṭha liền rời bỏ người ấy; rồi bậc Bhagavan Vasiṣṭha nói với vị vương tử như sau.

Verse 106

पातयेयमहं क्रूर तव शङ्कुम पोह्य वै / यदि ते त्रीणि शङ्कूनि न स्युर्हि पुरुषाधम

Hỡi kẻ tàn bạo! Ta sẽ làm đổ cọc của ngươi; hãy dời nó đi. Nếu ngươi không có ba chiếc cọc, hỡi kẻ hèn mạt!

Verse 107

पितुश्चापारितोषेण गुरोर्देगध्रीवधेन च / अप्रोक्षितोपयोगाच्च त्रिविधस्ते व्यतिक्रमः

Vì làm cha không hài lòng, vì giết Degadhrīva của thầy, và vì dùng vật chưa được tẩy uế—lỗi vượt phép của ngươi có ba điều.

Verse 108

एवं स त्रीणि शङ्कूनि दृष्ट्वा तस्य महातपाः / त्रिशङ्कुरिति होवाच त्रिशङ्कुस्तेन स स्मृतः

Như vậy vị đại khổ hạnh thấy ba chiếc cọc của người ấy liền nói: “Triśaṅku”; vì thế người ấy được nhớ đến với tên Triśaṅku.

Verse 109

विश्वामित्रस्तु दाराणामागतो भरणे कृते / ततस्तस्मै वरं प्रादात्तदा प्रीतस्त्रिशङ्कवे

Bấy giờ Viśvāmitra đến để lo việc nuôi dưỡng các phu nhân; rồi trong niềm hoan hỷ, ngài ban cho Triśaṅku một ân phúc.

Verse 110

छन्द्यमानो वरेणाथ गुरुं वव्रेनृपात्मजः / सशरीरो व्रजे स्वर्गमित्येवं याचितो वरः

Được ân phúc ấy làm hoan hỷ, hoàng tử chọn chính vị guru làm điều cầu xin: “Nguyện con lên cõi trời với thân này”; đó là ân nguyện chàng thỉnh cầu.

Verse 111

अनावृष्टिभये तस्मिञ्जाते द्वादशवार्षिके / अभिषिच्य राज्ये पित्र्ये योजयामास तं मुनिः

Khi nỗi sợ hạn hán không mưa kéo dài mười hai năm nổi lên, vị hiền triết đã làm lễ quán đỉnh cho ông trong vương quyền tổ tiên và giao phó việc trị vì.

Verse 112

मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः / सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयत्प्रभुः

Ngay trước mắt chư thiên và Vasiṣṭha, bậc quyền năng Kauśika khi ấy đã nâng ông lên cõi trời với trọn thân xác.

Verse 113

मिषतस्तु वसिष्ठस्य तदद्भुतमिवाभवत् / अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका जनाः

Ngay khi Vasiṣṭha đang chứng kiến, điều ấy tựa như một kỳ diệu; tại đây, người am tường Purāṇa cũng dẫn lại bài kệ này.

Verse 114

विश्वामित्रप्रसादेन त्रिशङ्कुर्दिविराजते / देवैः सार्द्धं महातेजानुग्रहात्तस्य धीमतः

Nhờ ân phúc của Viśvāmitra, Triśaṅku rạng ngời trên cõi trời cùng chư thiên—do sự gia hộ của bậc trí tuệ, đại quang minh ấy.

Verse 115

तस्य सत्यरता नाम भार्या कैकयवंशजा / कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम्

Vợ ông, Satyaratā, thuộc dòng Kaikaya, đã sinh hạ hoàng tử Hariścandra thanh khiết, không vết nhơ.

Verse 116

स तु राजा हरिश्चन्द्रस्त्रैशङ्कव इति श्रुतः / अहर्ता राजसूयस्य सम्रडिति परिश्रुतः

Vị vua ấy, Hariscandra, được truyền tụng với danh xưng ‘Traiśaṅkava’. Ngài là người cử hành lễ Rajasuya và còn nổi danh là ‘Samrāṭ’—bậc đế vương.

Verse 117

हरिश्चन्द्रस्य तु सुतो रोहितो नाम वीर्यवान् / हरितो रोहितस्याथ चञ्चुर्हरीत उच्यते

Con trai dũng mãnh của Hariscandra tên là Rohita. Rohita sinh Harita; và con của Harita là Cañcu, cũng được gọi là Hārīta.

Verse 118

विनयश्च सुदेवश्च चञ्चुपुत्रौ बभूवतुः / चैता सर्वस्य क्षत्रस्य विजयस्तेन स स्मृतः

Cañcu có hai con trai là Vinaya và Sudeva. Hai vị ấy được xem là chiến thắng của toàn thể dòng dõi Kshatriya; vì thế được ghi nhớ với danh xưng ‘Vijaya’.

Verse 119

रुरुकस्तनयस्तस्य राजा धर्मार्थकोविदः / रुरुकात्तु वृकः पुत्रस्तस्माद्बाहुर्विजज्ञिवान्

Con trai của ông là vua Ruruka, người tinh thông dharma và artha. Từ Ruruka sinh Vṛka; và từ đó sinh Bāhu, bậc minh triết.

Verse 120

हैहयैस्तालजङ्घैश्च निरस्तो व्यसनी नृपः / शकैर्यवनकांबोजैः पारदैः पह्लवैस्तथा

Vị vua sa đà vào thói xấu ấy bị người Haihaya và Tālajaṅgha trục xuất; lại còn bị các nhóm Śaka, Yavana, Kāmboja, Pārada và Pahlava cũng khuất phục như vậy.

Verse 121

नात्यर्थं धार्मिको ऽभूत्स धर्म्ये सति युगे तथा / सगरस्तु सुतो बाहोर्जज्ञे सह गरेण वै

Dẫu trong thời đại chính pháp, ông cũng không quá mực mộ đạo. Vua Sagara, con của Bahu, sinh ra cùng với ‘gara’.

Verse 122

भृगोराश्रममासाद्य ह्यौर्वैण परिरक्षितः / अग्नेयमस्त्रं लब्ध्वा तु भार्गवात्सगरो नृपः

Đến ẩn viện của Bhrigu, ông được Aurva che chở. Rồi vua Sagara nhận được vũ khí Agneya từ vị Bhārgava.

Verse 123

जघान पृथिवीं गत्वा तालजङ्घान्सहैहयान् / शकानां पह्लवानां च धर्मं निरसदच्युतः

Ông đi khắp cõi đất và diệt Tālajaṅgha cùng với Haihaya. Sagara, vững như Acyuta, còn bãi bỏ pháp tục của người Śaka và Pahlava.

Verse 124

क्षत्रियाणां तथा तेषां पारदानां च धर्मवित् / ऋषय ऊचुः कथं स सगरो राजा गरेण सह जज्ञिवान्

Các hiền triết am tường pháp của những kṣatriya ấy và của người Pārada nói: “Vì sao vua Sagara lại sinh ra cùng ‘gara’?”

Verse 125

किमर्थं वा शकादीनां क्षत्रियाणां महौजसाम् / धर्मान्कुलोचितान्क्रुद्धो राजा निरसदच्युतः

Vì cớ gì, trong cơn phẫn nộ, vị vua vững như Acyuta lại bãi bỏ những pháp tục dòng tộc của các kṣatriya hùng mạnh như người Śaka và các tộc khác?

Verse 126

सुत उवाच बाहोर्व्यसनिनस्तस्य त्दृतं राज्यं पुरा किल / हैहयैस्तालजङ्घैश्च शकैः सार्द्धं समागतैः

Suta nói— thuở xưa, vương quốc của Bahu, kẻ sa vào thói xấu, đã bị các nhóm Haihaya, Talajanggha và Saka cùng kéo đến chiếm đoạt.

Verse 127

यवनाः पारदाश्चैव कांबोजाः पह्लवास्तथा / हैहयार्थं पराक्रान्ता एते पञ्च गणास्तदा

Người Yavana, Parada, Kamboja và Pahlava— năm nhóm ấy khi bấy giờ đã dốc sức tiến quân vì lợi ích của Haihaya.

Verse 128

त्दृतराज्यस्तदाबाहुः संन्यस्य स तदा गृहम् / वनं प्रविश्य धर्मात्मा सह पत्न्या तपो ऽचरत्

Bị cướp mất vương quyền, Bahu liền bỏ nhà; với tâm hồn thuận pháp, ông vào rừng cùng vợ và hành trì khổ hạnh.

Verse 129

कदाचिदप्यकल्पः स तोयार्थं प्रस्थितो नृपः / वृद्धत्वाद्दुर्बलत्वाच्च ह्यन्तरा स ममार च

Có lần vị vua ấy đi lấy nước; nhưng vì tuổi già và thân thể suy nhược, ông qua đời ngay giữa đường.

Verse 130

पत्नी तु यादवी तस्य सगर्भा पृष्ठतो ऽप्यगात् / सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया

Người vợ thuộc dòng Yadava của ông, dù đang mang thai, vẫn theo sau; nhưng người vợ khác đã cho nàng uống độc dược nhằm giết bào thai.

Verse 131

सा तु भर्तुश्चितां कृत्वा वह्निं तं समारोहयत् / और्वस्तं भार्गवो दृष्ट्वा कारुण्याद्धि न्यवर्त्तयत्

Nàng dựng giàn hỏa táng của chồng rồi bước lên ngọn lửa ấy. Thấy hiền thánh Aurva, bậc Bhārgava vì lòng từ bi đã ngăn nàng lại.

Verse 132

तस्याश्रमे तु गर्भं सा गरेण च तदा सह / व्यजायत महाबाहुं सगरं नाम धर्मिकम्

Tại đạo tràng ấy, nàng mang thai cùng ‘gara’ (độc dược/linh dược), rồi sinh ra người con tay mạnh, sống theo dharma, tên là Sagara.

Verse 133

और्वस्तु जातकर्मादीन्कृत्वा तस्य महात्मनः / अध्याप्य वेदाञ्छास्त्राणि ततो ऽस्त्रं प्रत्यपादयत्

Hiền thánh Aurva làm các nghi lễ jātakarma và những saṃskāra khác cho bậc đại nhân ấy; dạy Veda và śāstra xong, rồi truyền trao các thần khí (astra).

Verse 134

ततः शकान्स यवनान्कांबोजान्पारदांस्तथा / पह्लवांश्चैव निःशेषान्कर्तुं व्यवसितो नृपः

Từ đó, nhà vua quyết tâm tiêu diệt đến tận cùng các tộc Śaka, Yavana, Kāmboja, Pārada và Pahlava.

Verse 135

ते हन्यमाना वीरेण सगरेण महात्मना / वसिष्ठं शरणं सर्वे संप्राप्ताः शरणैषिणः

Khi bị bậc đại hùng Sagara giết hại, tất cả những kẻ cầu nương tựa đều tìm đến Vasiṣṭha, xem ngài là nơi quy y.

Verse 136

वसिष्ठो वीक्ष्य तान्युक्तान्विनयोन महामुनिः / सगरं वारयामास तेषां दत्त्वाभयं तथा

Đại hiền Vasiṣṭha thấy lời lẽ khiêm cung của họ, liền ban sự vô úy và ngăn vua Sagara lại.

Verse 137

सगरः स्वां प्रतिज्ञां च गुरोर्वाक्यं निशम्य च / जघान धर्मं वै तेषां वेषान्यत्वं चकार ह

Sagara nghe lời thệ nguyện của mình và lời dạy của thầy, liền phá bỏ pháp hạnh của họ và đổi cả y phục của họ.

Verse 138

अर्द्धं शाकानां शिरसो मुण्डयित्वा व्यसर्जयत् / यवनानां शिरः सर्वं कांबोजानां तथैव च

Ông cho cạo nửa đầu người Śaka rồi thả đi; còn người Yavana và Kāmboja thì bị cạo trọc toàn bộ.

Verse 139

पारदा मुक्तकेशाश्च पह्लवाः श्मश्रुधारिणः / निःस्वाध्यायवषट्काराः कृतास्तेन महात्मना

Vị đại nhân ấy khiến người Pārada để tóc xõa, người Pahlava để râu, và khiến họ không còn tụng svādhyāya cùng tiếng vaṣaṭ.

Verse 140

शका यवन कांबोजाः पह्लवाः पारदैः सह / कलिस्पर्शा महिषिका दार्वस्छोलाः खशास्तथा

Người Śaka, Yavana, Kāmboja, Pahlava cùng với Pārada; lại có Kalisparśa, Mahiṣika, Dārva, Chola và Khaśa nữa.

Verse 141

सर्वे ते क्षत्रियगणा धर्मस्तेषां निराकृतः / वसिष्ठवचनात्पूर्वं सगरेण महात्मना

Tất cả các nhóm Kshatriya ấy đều bị tước bỏ pháp dharma; bậc đại hồn Sagara, trước lời của hiền thánh Vasiṣṭha, đã phủ nhận dharma của họ.

Verse 142

स धर्मविजयी राजा विजित्येमां वसुन्धराम् / अश्वं वै चारयामास वाजिमेधाय दीक्षितः

Vị vua chiến thắng bằng dharma ấy, sau khi chinh phục cõi đất này, đã thọ lễ nhập đàn cho tế lễ Vājimedha và thả ngựa thiêng đi khắp nơi.

Verse 143

तस्य चारयतः सो ऽश्वः समुद्रे पूर्वदक्षिणे / वेलासमीपे ऽपहृतो भूमिं चैव प्रवेशितः

Khi ngựa đang được thả đi, gần bờ biển của đại dương phía đông-nam, con ngựa ấy bị cướp mất và bị giấu xuống lòng đất.

Verse 144

स तं देशं सुतैः सर्वैः खानयामास पार्थिवः / आसेदुश्च ततस्तस्मिन्खनन्तस्ते महार्मवे

Bấy giờ vị vua ấy sai tất cả các con đào bới vùng đất đó; đào mãi đào mãi, họ đã chạm đến đại dương mênh mông.

Verse 145

तमादिपुरुषं देवं हरिं कृष्णं प्रजापतिम् / विष्णुं कपिलरूपेण हंसं नारायणं प्रभुम्

Họ đã chiêm bái Đấng Thần Nguyên Nhân—Hari, Kṛṣṇa, Prajāpati—chính là Viṣṇu trong hình Kapila, là Nārāyaṇa Chúa Tể trong dáng Haṃsa.

Verse 146

तस्य चक्षुः समासाद्य तेजस्तत्प्रतिपद्यते / दग्धाः पुत्रास्तदा सर्वेचत्वारस्त्ववशेषिताः

Gặp phải ánh mắt của ngài, họ hứng chịu luồng năng lượng đó. Lúc bấy giờ tất cả các con trai đều bị thiêu rụi, chỉ còn lại bốn người.

Verse 147

बर्हिकेतुः सुकेतुश्च तथा धर्मरथश्च यः / शूरः पञ्चजनश्चैव तस्य वंशकराः प्रभोः

Barhiketu, Suketu, Dharmaratha, và Panchajana dũng cảm là những người nối dõi tông đường của vị chúa tể đó.

Verse 148

प्रादाच्च तस्य भगवान्हरिर्नारायणो वरान् / अक्षयत्वं स्ववंशस्य वाजिमेधशतं तथा

Và Đức Hari Narayana đã ban cho ông những ân huệ: sự trường tồn của dòng dõi và một trăm lễ tế ngựa.

Verse 149

विभुः पुत्रं समुद्रं च स्वर्गे वासं तथाक्षयम् / तं समुद्रो ऽश्वमादाय ववन्दे सरितांपतिः

Một người con trai quyền năng, Đại dương (như một người con), và nơi ở vĩnh hằng trên thiên giới. Chúa tể của các dòng sông (Đại dương) mang ngựa đến và bái lạy ông.

Verse 150

सागरत्वं च लेभे स कर्मणा तेन तस्य वै / तं चाश्वमेधिकं सो ऽश्वं समुद्रात्प्राप्य पार्थिवः

Ông đạt được trạng thái 'Sagara' nhờ hành động đó của mình. Nhà vua đã nhận được con ngựa tế lễ đó từ Đại dương.

Verse 151

आजहाराश्वमेधानां शतं चैव पुनः पुनः / षष्टिं पुत्रसहस्राणि दग्धान्यस्य रुषा विभो

Đấng uy linh ấy đã nhiều lần cử hành trăm lễ Aśvamedha; bởi cơn thịnh nộ của Ngài, sáu vạn người con bị thiêu rụi.

Verse 152

तेषां नारायणं तेजः प्रविष्टानि महात्मनाम् / पुत्राणां तु सहस्राणि षष्टिस्तु इति नः श्रुतम्

Hào quang của Nārāyaṇa đã thấm nhập vào các bậc đại hồn ấy; chúng tôi nghe rằng số con trai là sáu vạn.

Verse 153

ऋषय ऊचुः सगरस्यात्मजा नाना कथं जाता महाबलाः / विक्रान्ताः षष्टिसाहस्रा विधिना केन वा वद

Các hiền triết nói: “Những người con đa dạng của Sagara sao lại sinh ra đều đại lực? Sáu vạn dũng sĩ ấy thành tựu theo pháp nào, xin hãy nói.”

Verse 154

सुत उवाच द्वेपत्न्यौ सगरस्यास्तां तपसा दगधकिल्बिषे / ज्येष्ठा विदर्भदुहिता केशिनी नाम नामतः

Sūta nói: Sagara có hai hoàng hậu, tội lỗi đã bị thiêu bởi khổ hạnh. Người vợ cả là công chúa xứ Vidarbha, tên Keśinī.

Verse 155

कनीयसी तु या तस्यपत्नी परमधर्मिणी / अरिष्टनेमिदुहिता रूपेणाप्रतिमा भुवि

Người vợ thứ là bậc chí thiện trong Dharma; nàng là con gái Ariṣṭanemi, dung nhan vô song trên cõi đất.

Verse 156

और्वस्ताभ्यां वरं प्रादात्तपसाराधितः प्रभुः / एका जनिष्यते पुत्रं वंशकर्त्तारमीप्सितम्

Nhờ khổ hạnh được tôn thờ, Đấng Tối Thượng ban ân cho hai phu nhân của Aurva—một người sẽ sinh ra người con trai được mong cầu, kẻ dựng lập dòng tộc.

Verse 157

षष्टिं पुत्रसहस्राणि द्वितीया जनयिष्यति / मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा केशिनी पुत्रमेककम्

Người vợ thứ hai sẽ sinh sáu vạn người con trai; nghe lời vị hiền triết, Keshinī nhận lấy ân phúc chỉ một người con.

Verse 158

वंशस्य कारणं श्रेष्ठं जग्राह नृप संसदि / षष्टिं पुत्रसहस्राणि सुपर्णभगिनी तथा

Trong triều đình, nàng nhận lấy ân phúc tối thượng làm nguyên do cho dòng tộc—người con dựng lập tông phái; và em gái của Suparṇa cũng nhận ân phúc sáu vạn người con trai.

Verse 159

महाभागा प्रमुदिता जग्राह सुमतिस्तथा / अथ काले गते ज्येष्ठा ज्येष्ठं पुत्रं व्यजायत

Sumatī, người đầy phúc phần, cũng vui mừng nhận lấy; rồi khi đến kỳ, người vợ cả sinh ra người con trưởng.

Verse 160

असमञ्ज इति ख्यातं काकुत्स्थं सगरात्मजम् / सुमतिस्त्वपि जज्ञे वै गर्भतुंबं यशस्विनी

Người con của Sagara thuộc dòng Kakutstha nổi danh với tên Asamañja; còn Sumatī rạng danh cũng sinh ra một ‘bầu thai’—một chiếc chum thai (kumbha).

Verse 161

षष्टिः पुत्रसहस्राणां तुंबमध्याद्विनिस्सृताः / घृतपूर्णेषु कुंभेषु तान्गर्भान्यदधात्ततः

Sáu vạn mầm thai của các hoàng tử tuôn ra từ giữa quả bầu; rồi ngài đặt những bào thai ấy vào các chum đầy bơ tinh khiết (ghee).

Verse 162

धात्रीश्चैकैकशः प्रादात्तावतीः पोषणे नृपः / ततो नवसु मासेषु समुत्तस्थुर्यथासुखम्

Nhà vua ban cho mỗi người một nhũ mẫu để nuôi dưỡng; rồi trong chín tháng, họ đều đứng dậy an lành, tùy ý.

Verse 163

कुमारास्ते महाभागाः सगरप्रीतिवर्द्धनाः / कालेन महाता चैव यैवनं समुपाश्रिताः

Những hoàng tử phúc đức ấy làm tăng niềm hoan hỷ của Sagara; theo thời gian dài, họ đều bước vào tuổi thanh xuân.

Verse 164

केशिन्यास्तनयो यो ऽन्यः सगरस्यात्मसंभवः / असमञ्ज इति ख्यातो वर्हिकेतुर्महाबलः

Người con khác của Sagara, sinh từ Kêśinī, nổi danh là Asamañja, tức Varhiketu đầy uy lực.

Verse 165

पौराणामहिते युक्तः पित्रा निर्वासितः पुरात् / तस्य पुत्रोंऽशुमान्नाम असमञ्जस्य वीर्यवान्

Vì dấn thân vào điều bất lợi cho dân thành, ông bị cha trục xuất khỏi đô thành; con trai dũng mãnh của Asamañja tên là Aṃśumān.

Verse 166

तस्य पुत्रस्तु धर्मात्मा दिलीप इति विश्रुतः / दिलीपात्तु महातेजा वीरो जातो भगीरथः

Con trai của ngài là bậc hiền đức, nổi danh với tên Dilīpa; và từ Dilīpa sinh ra vị anh hùng rực đại quang, Bhagīratha.

Verse 167

येन गङ्गा सरिच्छ्रेष्ठा विमानैरुपशोभिता / इहानीता सुरेशाद्वै दुहितृत्वे च कल्पिता

Nhờ ngài mà sông Hằng, bậc tối thượng trong các dòng sông, được trang nghiêm bởi các thiên xa; được rước về đây từ Thiên vương Indra và còn được tôn lập như một ái nữ.

Verse 168

अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका जनाः / भगीरथस्तु तां गङ्गामानयामास कर्मभिः

Tại đây, các bậc truyền tụng Purāṇa cũng dẫn kệ này: Bhagīratha đã dùng công hạnh và khổ hạnh của mình mà rước sông Hằng về.

Verse 169

तस्माद्भागीरथी गङ्गा कथ्यते वंशवित्तमैः / भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूवह

Vì thế, những bậc tinh thông gia phả gọi nàng là “Bhāgīrathī Gaṅgā”; và con trai của Bhagīratha cũng được biết đến với danh Śruta.

Verse 170

नाभागस्तस्य दायादो नित्यं धर्मपरायणः / अम्बरीषः सुतस्तस्य सिंधुद्वीपस्ततो ऽभवत्

Người thừa tự của ngài là Nābhāga, luôn nương tựa nơi Dharma; con trai ông là Ambarīṣa, và từ Ambarīṣa sinh ra Siṃdhudvīpa.

Verse 171

पूर्वे वंशपुराणज्ञा गायन्तीति परिश्रुतम् / नाभागेरंबरीषस्य भुजाभ्यां परिपालिता

Tương truyền, các bậc am tường phả hệ và Purana thuở xưa đã ca tụng điều ấy; Ambarisha của Nabhaga đã che chở muôn dân bằng sức mạnh đôi tay.

Verse 172

बभूव वसुधात्यर्थं तापत्रयविवर्जिता / अयुतायुः सुतस्तस्य सिंधुद्वीपस्य वीर्यवान्

Dưới triều ấy, cõi đất vô cùng thịnh vượng và lìa ba nỗi khổ; con trai dũng mãnh của ngài là Sindhudvipa, mang danh Ayutayu.

Verse 173

अयुतायोस्तु दायाद ऋतुपर्णो महायशाः / दिव्याक्षहृदयज्ञो ऽसौ राजा नलसखो बली

Người thừa tự của Ayutayu là Rituparna lẫy lừng; ngài am tường cốt tủy của xúc xắc thần diệu, là vị vua dũng mãnh và là bạn của Nala.

Verse 174

नलौ द्वाविति विख्यातौ पुराणेषु दृढव्रतौ / वीरसेनात्मजश्चैव यश्चेक्ष्वाकुकुलोद्वहः

Trong các Purana, ‘hai Nala’ được ca ngợi là bậc giữ lời nguyện kiên cố: một là con của Virasena, một là niềm tự hào tối thượng của dòng Ikshvaku.

Verse 175

ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत्सर्वकामो जनेश्वरः / सुदासस्तस्य तनयो राजा इन्द्रसखो ऽभवत्

Con trai của Rituparna là Sarvakama, bậc chúa tể nhân dân; con của ngài là Sudasa, vị vua nổi danh mang hiệu Indrasakha.

Verse 176

सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः / ख्यातः कल्माषपादो वै नाम्ना सित्रसहश्च सः

Con trai của Sudāsa được nói là vị vua mang danh Saudāsa. Ngài nổi tiếng với hiệu Kalmāṣapāda và cũng được biết đến với tên Sitrasaha.

Verse 177

वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके / अश्मकं जनयामास त्विक्ष्वाकुकुलवृद्धये

Đại hiền Vasiṣṭha rực oai lực, tại điền địa của Kalmāṣapāda, đã sinh ra Aśmaka để làm hưng thịnh dòng Ikṣvāku.

Verse 178

अश्मकस्यौरसो यस्तु मूलकस्तत्सुतो ऽभवत् / अत्राप्युदाहरन्तीमं मूलकं वै नृपं प्रति

Con ruột của Aśmaka là Mūlaka; chính Mūlaka trở thành con của ngài. Tại đây người ta cũng nêu lại điển tích về vua Mūlaka.

Verse 179

स हि रामभयाद्राजा स्त्रीभिः परिवृतो ऽवसत् / विवस्त्रस्त्राणमिच्छन्वै नारीकवच ईश्वरः

Vị vua ấy vì sợ Rāma nên sống giữa vòng vây của phụ nữ. Mong được che chở khỏi cảnh trần truồng, ngài được gọi là bậc chúa có ‘giáp trụ là nữ nhân’.

Verse 180

मूलकस्यापि धर्मात्मा राजा शतरथः स्मृतः / तस्माच्छतरथाज्जज्ञे राजा त्विडविडो बली

Con của Mūlaka được nhớ đến là vị vua hiền đức tên Śataratha. Từ Śataratha sinh ra vị vua dũng mãnh Tviḍaviḍa.

Verse 181

आसीत्त्वैडविडः श्रीमान्कृशशर्मा प्रतापवान् / पुत्रो विश्वसहस्रस्य पुत्रीकस्यां व्यजायत

Trong dòng Vaidaviḍa có bậc hiển quý Kṛśaśarmā đầy oai lực; ngài là con của Viśvasahasra và sinh từ Putrīkā.

Verse 182

दिलीपस्तस्य पुत्रो ऽभूत्खट्वाङ्ग इति विश्रुतः / येन स्वर्गादिहागत्य मुहूर्त्तं प्राप्य जीवितम्

Con của ngài là Dilīpa, nổi danh với tên Khaṭvāṅga; ngài từ cõi trời trở xuống nhân gian và chỉ còn sống được một muhūrta.

Verse 183

त्रयो ऽभिसंहिता लोका बुद्ध्या सत्येन चैव हि / दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत

Nhờ trí tuệ và chân thật, ngài đã quy tụ (nhiếp phục) ba cõi; con ngài là Dīrghabāhu, và từ đó sinh ra Raghu.

Verse 184

अजः पुत्रो रघोश्चापि तस्माज्जज्ञे स वीर्यवान् / राजा दशरथो नाम इक्ष्वाकुकुलनन्दनः

Aja là con của Raghu; từ ngài sinh ra bậc dũng mãnh—vua Daśaratha, niềm hân hoan của dòng Ikṣvāku.

Verse 185

रामो दाशरथिर्वीरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः / भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महाबलः

Rāma, con của Daśaratha, là bậc anh hùng, thấu hiểu dharma và vang danh khắp thế gian; cùng với Bharata, Lakṣmaṇa và Śatrughna đại lực.

Verse 186

माधवं लवणं हत्वा गत्वा मधुवनं च तत् / शत्रुघ्रेन पुरी तत्र मथुरा विनिवेशिता

Sau khi diệt Mādhava (Lavaṇa), Śatrughna đến Madhuvana và tại đó lập nên thành Mathurā linh thiêng.

Verse 187

सुबाहुः शूरसे नश्च शत्रुघ्नस्य सुतावुभौ / पालयामासतुस्तौ तु वैदेह्यौ मथुरां पुरीम्

Hai con trai của Śatrughna là Subāhu và Śūrasena, thuộc dòng Vaidehī, đã cai trị và bảo hộ thành Mathurā.

Verse 188

अङ्गदश्चन्द्रकेतुश्च लक्ष्मणस्यात्मजावुभौ / हिमवत्पर्वतस्यान्ते स्फीतौ जनपदौ तयोः

Aṅgada và Candraketu, hai con trai của Lakṣmaṇa, có hai xứ sở phồn thịnh ở rìa núi Himavat.

Verse 189

अङ्गदस्याङ्गदाख्याता देशे कारयते पुरी / चन्द्रकेतोस्तु विख्याता चन्द्रचक्रा पुरी शुभा

Aṅgada lập thành mang tên Aṅgadā trong xứ mình; còn Candraketu có thành cát tường nổi danh là Candracakrā.

Verse 190

भरतस्यात्मजौ वीरौ तक्षः पुष्कर एव च / गान्धारविषये सिद्धे तयोः पुर्यो महात्मनोः

Takṣa và Puṣkara, hai con trai dũng mãnh của Bharata, đã lập hai thành ở xứ Gandhāra cho hai bậc mahātmā ấy.

Verse 191

तक्षस्य दिक्षु विख्याता नाम्ना तक्षशिला पुरी / पुष्करस्यापि वीरस्य विख्याता पुष्करावती

Thành Takṣaśilā nổi danh khắp bốn phương theo tên Takṣa; và thành Puṣkarāvatī của dũng sĩ Puṣkara cũng lừng danh như vậy.

Verse 192

गाथां चैवात्र गायन्ति ये पुराण विदो जनाः / रामेण बद्धां सत्यार्थां महात्म्यात्तस्य धीमतः

Tại đây, những người thông hiểu Purāṇa còn hát bài gāthā ấy—do Rāma bậc trí giả kết thành, mang ý nghĩa chân thật nhờ uy đức của Ngài.

Verse 193

श्यामो युवा लोहिताक्षो दीप्तास्यो मीतभाषितः / आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाभुजः

Ngài da sẫm, tuổi trẻ, mắt đỏ thắm, dung mạo rạng ngời, lời nói chừng mực; tay dài chạm gối, mặt đẹp, vai như sư tử, cánh tay hùng mạnh.

Verse 194

दशवर्षसहस्राणि रामो राज्यमकारयत् / ऋक्सामयजुषां घोषो यो घोषश्च महास्वनः

Rāma trị vì suốt mười nghìn năm; và tiếng tụng Ṛk, Sāma, Yajus vang lên như đại âm rền khắp.

Verse 195

अव्युच्छिन्नो ऽभवद्राज्ये दीयतां भुज्यतामिति / जनस्थाने वसन्कार्यं त्रिदशानां चकार सः

Trong vương quốc, lệ “hãy ban phát, hãy thọ hưởng” không hề gián đoạn; và khi ở tại Jana-sthāna, Ngài cũng hoàn thành công việc của chư thiên.

Verse 196

तमागस्कारिणं पूर्वं पौलस्त्यं मनुजर्षभः / सीतायाः पदमन्विच्छन्निजघान महायशाः

Khi ấy, Rama lừng danh, bậc tối thượng trong loài người, đang lần theo dấu chân của Sita, đã trước hết giết kẻ tội lỗi Paulastya.

Verse 197

सत्त्ववान्गुणसंपन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा / अतिसूर्यं च वह्निं च रामो दाशरथिर्बभौ

Đầy dũng lực và đức hạnh, rực sáng bởi uy quang tự thân, Rama con vua Dasaratha hiện ra chói lọi hơn cả mặt trời và lửa.

Verse 198

एवमेष महाबाहोस्तस्य पुत्रौ बभूवतुः / कुशो लव इति ख्यातो तयोर्देशौ निबोधत

Như vậy, vị đại dũng ấy có hai người con—nổi danh là Kusa và Lava; hãy biết về các xứ sở của họ.

Verse 199

कुशस्य कोशला राज्यं पुरी चापि कुशस्थली / रम्या निवेशिता तेन विन्ध्यपर्वतसानुषु

Vương quốc của Kusa là Kosala, và kinh đô là Kusasthali; thành đẹp ấy được ông dựng trên sườn núi Vindhya.

Verse 200

उत्तराकोशले राज्य लवस्य च महात्मनः / श्रावस्तिर्लोकविख्याता कुशवंशं निबोधत

Vương quốc của bậc đại hồn Lava ở Uttara-Kosala; thành Sravasti lừng danh thế gian là đô thành của ông—hãy biết về dòng Kusa.