Rig Veda 9.13.8: Mandala 9, Sukta 13, Mantra 8

Sukta 9.13

Rishi: Unspecified in provided input; requires Anukramaṇī mapping for RV 9.13.8.

Devata: Soma Pavamāna (in relation to Indra).

Chandas: Likely Gāyatrī; requires verification.

Samhita Patha (Devanagari)

जुष्ट इन्द्राय मत्सरः पवमान कनिक्रदत् । विश्वा अप द्विषो जहि ॥

Transliteration

juṣṭá indrā́ya matsaráḥ pávamāna kánikradat | víśvā apá dvíṣo jahi ||

Translation

Accepted by Indra, the rousing Soma—O Pavamāna—cries out in its exhilaration; strike away all the hatreds, all the hostile movements that resist the growth of light within us.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जुष्टः: pleasing, acceptable, well-liked
• जुष्टः: विशेषण (इन्द्राय) / विधेय-विशेषण
• Type: Adjective/Participle
• Root: जुष् (धातु) → जुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• इन्द्राय: to/for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मत्सरः: intoxicating draught; exhilaration (Soma-rapture)
• मत्सरः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: मत्सर (प्रातिपदिक)

• पवमान: O Pavamāna (Soma), ‘being purified/flowing’
• पवमान: सम्बोधन
• Type: Adjective/Participle (epithet)
• Root: पू (धातु) → पवमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ/शानच्)

• कनिक्रदत्: cries aloud, resounds (repeatedly)
• कनिक्रदत्: क्रिया (कर्ता=मत्सरः)
• Type: Verb
• Root: क्रन्द् (धातु) with intens./freq. reduplication → कनि-क्रद्

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्म (जहि)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)

• अप: away, off
• अप: क्रियाविशेषण/उपसर्ग (जहि)
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• द्विषः: enemies, haters
• द्विषः: कर्म (जहि) (विश्वाः … द्विषः = ‘all the enemies’)
• Type: Noun
• Root: द्विष् (धातु) → द्विष् (कृदन्त/नाम) ‘hater, enemy’

• जहि: strike/kill, smite
• जहि: क्रिया (सम्बोधितः=पवमान)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)