Mantra 8
Sukta 9.13
Rishi: Unspecified in provided input; requires Anukramaṇī mapping for RV 9.13.8.
Devata: Soma Pavamāna (in relation to Indra).
Chandas: Likely Gāyatrī; requires verification.
Samhita Patha (Devanagari)
जुष्ट इन्द्राय मत्सरः पवमान कनिक्रदत् । विश्वा अप द्विषो जहि ॥
Samhita Patha (IAST)
जुष्ट॒ इन्द्रा॑य मत्स॒रः पव॑मान॒ कनि॑क्रदत् । विश्वा॒ अप॒ द्विषो॑ जहि ॥
Transliteration
juṣṭá indrā́ya matsaráḥ pávamāna kánikradat | víśvā apá dvíṣo jahi ||
Translation
Accepted by Indra, the rousing Soma—O Pavamāna—cries out in its exhilaration; strike away all the hatreds, all the hostile movements that resist the growth of light within us.
Padapatha (Word Analysis)
जुष्टः॑ । इन्द्रा॑य । म॒त्स॒रः । पव॑मान । कनि॑क्रदत् । विश्वाः॑ । अप॑ । द्विषः॑ । ज॒हि॒ ॥जुष्टः । इन्द्राय । मत्सरः । पवमान । कनिक्रदत् । विश्वाः । अप । द्विषः । जहि ॥juṣṭaḥ | indrāya | matsaraḥ | pavamāna | kanikradat | viśvāḥ | apa | dviṣaḥ | jahi
Word by Word
जुष्टःpleasing, acceptable, well-liked
जुष्टः:
विशेषण (इन्द्राय) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootजुष् (धातु) → जुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मत्सरःintoxicating draught; exhilaration (Soma-rapture)
मत्सरः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमत्सर (प्रातिपदिक)
पवमानO Pavamāna (Soma), ‘being purified/flowing’
पवमान:
सम्बोधन
TypeAdjective/Participle (epithet)
Rootपू (धातु) → पवमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ/शानच्)
कनिक्रदत्cries aloud, resounds (repeatedly)
कनिक्रदत्:
क्रिया (कर्ता=मत्सरः)
TypeVerb
Rootक्रन्द् (धातु) with intens./freq. reduplication → कनि-क्रद्
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म (जहि)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
अपaway, off
अप:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (जहि)
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
द्विषःenemies, haters
द्विषः:
कर्म (जहि) (विश्वाः … द्विषः = ‘all the enemies’)
TypeNoun
Rootद्विष् (धातु) → द्विष् (कृदन्त/नाम) ‘hater, enemy’
जहिstrike/kill, smite
जहि:
क्रिया (सम्बोधितः=पवमान)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)