Atharva Veda 19.39.2: Kanda 19, Anuvaka 4, Sukta 39, Mantra 2

Sukta 39

Sanskrit (Devanagari)

त्रीणि॑ ते कुष्ठ॒ नामा॑नि नद्यमा॒रो न॒द्यारि॑षः । नद्या॒यं पुरु॑षो रिषत्। यस्मै॑ परि॒ब्रवी॑मि त्वा सा॒यंप्रा॑त॒रथो॒ दिवा॑

Recitation with translationAtharva Veda 19.39.2

IAST Transliteration

trī́ṇi te kúṣṭha nā́māni nadyamāŕo nadyā́riṣaḥ | nadyā́yāṃ púruṣo riṣat | yásmai paribrávīmi tvā sāyáṃprā́tar átho dívā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Three are thy names, O Kuṣṭha: River-slayer, River-unharmed. At the river a man is injured; for whom I speak thee round about—at eve, at morn, and also by day.

Translation

اے کشتھا، تیرے تین نام ہیں: ندی قاتل، ندی سے محفوظ۔ ندی پر انسان زخمی ہوتا ہے، جس کے لیے میں تجھے پکار رہا ہوں، شام، صبح اور دن میں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रीणि: three
• त्रीणि: Karma (नामानि इति विशेषणम्)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध (possessor)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कुष्ठ: O Kuṣṭha (medicinal herb)
• कुष्ठ: सम्बोधन
• Type: Noun (herb name)
• Root: कुष्ठ (प्रातिपदिक)

• नामानि: names
• नामानि: Kartā (अस्ति/भवन्ति इति अध्याहृतम्)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• नद्य: Nadya (river-born/river-related; a name)
• नद्य: Kartā (नाम-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective (name/epithet)
• Root: नद्य (प्रातिपदिक; नदी-सम्बद्ध)

• मायारः: Māyāra (the wondrous/magical one; a name)
• मायारः: Kartā (नाम-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: मायार (प्रातिपदिक; माया+अर)

• नद्य: Nadya (a name)
• नद्य: Kartā (नाम-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective (name/epithet)
• Root: नद्य (प्रातिपदिक; नदी-सम्बद्ध)

• रिषः: Riṣa (harm/disease; a name)
• रिषः: Kartā (नाम-रूपेण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: रिष (प्रातिपदिक; ‘हानि/क्षति’ अथवा ‘रोग’)

• नद्यायाम्: in the river
• नद्यायाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)

• पुरुषः: a man/person
• पुरुषः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)

• रिषत्: is harmed/suffers injury
• रिषत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रिष् (धातु; हिंसायाम्/क्षतौ)

• यस्मै: to whom
• यस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• परि: around; forth (as preverb)
• परि: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: परि

• ब्रवीमि: I speak/tell
• ब्रवीमि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु; वचने)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सायम्: in the evening
• सायम्: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सायम्

• प्रातर्: in the morning
• प्रातर्: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रातर्

• अथ: and then/also
• अथ: (सम्बन्धसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• दिवा: by day/in the daytime
• दिवा: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा

Attribution

Rishi: Atharvanic transmission (specific anukramaṇī attribution to be confirmed).

Devata: Kuṣṭha (oṣadhi-devatā).

Chandas: Anuṣṭubh (to be verified).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta