Adhyaya 55

Verse 1

सूत उवाच । इति बाभ्रव्यवचनमाकर्ण्य कुरुनन्दनः । प्राणमन्नारदं भक्त्या विस्मितः पुलकान्वितः

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salita ni Bābhravya, ang kagalakan ng angkang Kuru ay yumukod kay Nārada nang may debosyon—namangha, at nangilabot ang katawan sa banal na galak.

Verse 2

प्रशस्य च चिरं कालं पुनर्नारदमब्रवीत्

At matapos siyang purihin nang matagal, muli siyang nagsalita kay Nārada.

Verse 3

गुप्तक्षेत्रस्य माहात्म्यं शृण्वानस्त्वन्मुखान्मुने । तृप्तिं नैवाधिगच्छामि भूयस्तद्वक्तुमर्हसि

O pantas na muni, bagaman narinig ko mula sa iyong sariling mga labi ang kadakilaan ng Guptakṣetra, hindi pa rin ako lubusang nasisiyahan; kaya nararapat na muli mo itong ipahayag nang higit na ganap.

Verse 4

नारद उवाच । महालिंगस्य वक्ष्यामि महिमानं कुरूद्वह । गौतमेश्वर लिंगस्य सावधानः शृणुष्व तत्

Sinabi ni Nārada: O pinakadakila sa angkan ng Kuru, ipahahayag ko ang kadakilaan ng Dakilang Liṅga—ang Liṅga ni Gautameśvara. Makinig ka nang buong pag-iingat at pagtuon.

Verse 5

अक्षपादो महायोगी गौतमाख्योऽभवन्मुनिः । गोदावरीसमानेता अहल्यायाः पतिः प्रभुः

May isang dakilang yogin na nagngangalang Akṣapāda, na kilala bilang pantas na si Gautama; siya ang marangal na panginoon, asawa ni Ahalyā, at ang nagpakita ng ilog na Godāvarī.

Verse 6

गुप्त क्षेत्रस्य माहात्म्यं स च ज्ञात्वा महोत्तमम् । योगसंसाधनं कुर्वन्नत्र तेपे तपो महत्

Nang malaman niya ang sukdulang dakilang kadakilaan ng Guptakṣetra, isinagawa niya ang pagsasanay ng yoga at nagbata ng dakilang tapasya sa pook na ito.

Verse 7

योगसिद्धिं ततः प्राप्य गौतमेन महात्मना । अत्र संस्थापितं लिंगं गौतमेश्वरसंज्ञया

Pagkaraan, nang makamtan ng dakilang kaluluwa na si Gautama ang ganap na siddhi ng yoga, itinatag niya rito ang isang Liṅga at pinangalanan itong “Gautameśvara.”

Verse 8

संस्नाप्यैतन्महालिंगं चन्दनेन विलिप्य च । संपूज्य पुष्पैर्विविधैर्गुग्गुलं दाहयेत्पुरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते

Pagkatapos paliguan ang Dakilang Liṅga, pahiran ng paste ng sandalwood, sambahin sa iba’t ibang bulaklak, at magsunog ng insensong guggulu sa harap nito; ang deboto’y napapalaya sa lahat ng kasalanan at pinararangalan sa daigdig ni Rudra.

Verse 9

अर्जुन उवाच । योगस्वरूपमिच्छामि श्रोतुं नारद तत्त्वतः । योगं सर्वे प्रशंसंति यतः सर्वोत्तमोत्तमम्

Sinabi ni Arjuna: “O Nārada, nais kong marinig nang tunay ang likas na anyo ng Yoga ayon sa katotohanan; sapagkat pinupuri ng lahat ang Yoga bilang pinakadakila sa pinakadakila.”

Verse 10

नारद उवाच । समासात्तव वक्ष्यामि योगतत्त्वं कुरूद्वह । श्रवणादपि नैर्मल्यं यस्य स्यात्सेवनात्किमु

Sinabi ni Nārada: “O pinakamahusay sa mga Kuru, sasabihin ko sa iyo nang maikli ang katotohanan ng Yoga. Kung ang pakikinig pa lamang ay nagdudulot ng kadalisayan, ano pa kaya ang bunga ng pagsasagawa nito?”

Verse 11

चित्तवृत्तिनिरोधाख्यं योगतत्त्वं प्रकीर्त्यते । तदष्टांगप्रकारेण साधयंतीह योगिनः

Ipinahahayag na ang katotohanan ng Yoga ay “ang pagpigil sa mga pag-ikot at pagbabago ng isip.” Dito sa daigdig, tinatamo ito ng mga yogin sa pamamagitan ng walong sangkap na pamamaraan.

Verse 12

यमश्च नियमश्चैव प्राणायामस्तृतीयकः । प्रत्याहारो धारणा च ध्येयं ध्यानं च सप्तमम्

Yama at Niyama ang nauuna; ang Prāṇāyāma ang ikatlo. Kasunod ang Pratyāhāra at Dhāraṇā; at ang Dhyeya (piniling bagay ng pagninilay) at Dhyāna ang ikapito.

Verse 13

समाधिरिति चाष्टांगो योगः संपरिकीर्तितः । प्रत्येकं लक्षणं तेषामष्टानां शृणु पांडव

Ang Samādhi ay ipinahayag na ikawalong sangkap ng Yoga. Dinggin mo, O Pāṇḍava, ang natatanging katangian ng bawat isa sa walong ito.

Verse 14

अनुक्रमान्नरो येषां साधनाद्योगमश्नुते । अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ

Sa pagsasanay sa mga ito ayon sa wastong pagkakasunod, nakakamtan ng tao ang Yoga. Ito ang: ahiṃsā (di-karahasan), satya (katotohanan), asteya (di-pagnanakaw), brahmacarya (kalinisan), at aparigraha (di-pagkamkam).

Verse 15

एते पंच यमाः प्रोक्ताः शृण्वेषामपि लक्षणम् । आत्मवत्सर्वभूतेषु यो हिताय प्रवर्तते

Ang limang ito ay tinatawag na mga Yama; ngayon ay pakinggan din ang kanilang mga tanda. Siya na kumikilos para sa kapakanan ng lahat ng nilalang, na itinuturing silang gaya ng sarili—

Verse 16

अहिंसैषा समाख्याता वेदसंविहिता च या । दृष्टं श्रुतं चानुमितं स्वानुभूतं यथार्थतः

Ito ang tinatawag na ahiṃsā, at ito rin ay itinatagubilin ng mga Veda—ang pagsasabi nang ayon sa katotohanan ng nakita, narinig, nahinuha, at naranasan sa sarili.

Verse 17

कथनं सत्यमित्युक्तं परपीडाविवर्जितम् । अनादानं परस्वानामापद्यपि कथंचन

Ang satya ay sinasabing pananalitang totoo at walang pananakit sa kapwa; at ang asteya ay ang hindi kailanman pagkuha ng pag-aari ng iba—kahit sa oras ng kapahamakan.

Verse 18

मनसा कर्मणा वाचा तदस्तेयं प्रकीर्तितम् । अमैथुनं यतीनां च मनोवाक्कायकर्मभिः

Ang hindi pagnanakaw (asteya) ay ipinahahayag na pagpipigil sa isip, gawa, at salita; at para sa mga ascetic (yati), ang selibasiya o brahmacarya (amaithuna) ay dapat ding ingatan sa isip, pananalita, at kilos ng katawan.

Verse 19

ऋतौ स्वदारगमनं गेहिनां ब्रह्मचर्यता । यतीनां सर्वसंन्यासो मनोवाक्कायकर्मणा

Para sa mga maybahay, ang paglapit sa sariling legal na asawa sa tamang panahon ay itinuturing na pagpipigil o brahmacarya; ngunit para sa mga ascetic (yati), ang ganap na pagtalikod sa lahat ay dapat panindigan sa isip, salita, at kilos ng katawan.

Verse 20

गृहस्थानां च मनसा स्मृत एषोऽपरिग्रहः । एते यमास्तव प्रोक्ताः पंचैव नियमाञ्छृणु

At para sa mga maybahay, ang aparigraha (di-pagkamkam) ay nauunawaan bilang pagkalaya ng isip sa pagkapit. Ang mga yamang ito ay naipahayag na sa iyo; ngayon ay pakinggan ang limang niyama.

Verse 21

शौचं तुष्टिस्तपश्चैव जपो भक्तिर्गुरोस्तथा । एतेषामपि पंचानां पृथक्संशृणु लक्षणम्

Kadalisayan (śauca), kasiyahan o pagkakuntento (tuṣṭi), pag-austeridad o tapas, japa (paulit-ulit na pagbigkas ng mantra), at debosyon sa Guru—ito ang limang niyama; pakinggan ang natatanging katangian ng bawat isa, isa-isa.

Verse 22

बाह्यमाभ्यतरं चैव द्विविधं शौचमुच्यते । बाह्यं तु मृज्जलैः प्रोक्तमांतरं शुद्धमानसम्

Ang kadalisayan (śauca) ay sinasabing may dalawang uri: panlabas at panloob. Ang panlabas na kadalisayan ay itinuturo bilang paglilinis sa lupa at tubig; ang panloob na kadalisayan ay ang isip na nalinis at dalisay.

Verse 23

न्यायेनागतया वृत्त्या भिक्षया वार्तयापि च । संतोषो यस्य सततं सा तुष्टिरिति चोच्यते

Ang kasiyahan (contentment) ay ito: ang taong laging nasisiyahan sa kabuhayang nakamtan sa matuwid na paraan—sa limos man o sa marangal na hanapbuhay—ay tinatawag na may ganap na pagkapayapa.

Verse 24

चांद्रायणादीनि पुनस्तपांसि विहितानि च । आहारलाघवपरः कुर्यात्तत्तप उच्यते

Ang mga pag-aayuno at pagtalima tulad ng Cāndrāyaṇa at iba pa ay tunay na itinakda. Sinumang magsagawa ng pagsasanay na nakatuon sa paggaan ng pagkain at pagpipigil sa pagkain—iyon ang tinatawag na tapas.

Verse 25

स्वाध्यायस्तु जपः प्रोक्तः प्रणवाभ्यसनादिकः । शिवे ज्ञाने गुरौ भक्तिर्गुरुभक्तिरिति स्मृता

Ang svādhyāya ay ipinahayag na japa—gaya ng paulit-ulit na pagsasanay sa Praṇava (Oṁ) at iba pa. Ang debosyon na iniuukol kay Śiva, sa banal na kaalaman, at sa Guru ay inaalala bilang “guru-bhakti,” ang debosyon sa Guro.

Verse 26

एवं संसाध्य नियमान्संयमांश्च विचक्षणः । प्राणायामाय संदध्यान्नान्यथा योगसाधकः

Kaya nito, matapos maisakatuparan nang wasto ang mga niyama at mga pagpipigil sa sarili, ang mapanuring naghahanap ay dapat maglaan ng sarili sa prāṇāyāma; para sa nagnanais maganap ang yoga, wala nang ibang daan.

Verse 27

यतोऽशुचिशरीरस्य वायुकोपो महान्भवेत् । वायुकोपात्कुष्ठता च जडत्वादीनुपाश्नुते

Sapagkat sa taong marumi ang katawan, sumisiklab ang matinding pagkapinsala ng vāyu (hanging-diwa). Mula sa pagkagambala ng vāyu, dumarating ang mga karamdaman gaya ng kuṣṭha (ketong) at ang pamamanhid o kabagalan ng isip at katawan (jāḍya), at iba pa.

Verse 28

तस्माद्विचक्षणः शुद्धं कृत्वा देहं यतेत्परम् । प्राणायामस्य वक्ष्यामि लक्षणं शृणु पांडव

Kaya nga, ang taong may malinaw na pag-unawa ay magsikap nang taimtim matapos gawing dalisay ang katawan. Ilalarawan ko ang mga tanda ng prāṇāyāma—makinig ka, O Pāṇḍava.

Verse 29

प्राणापाननिरोधश्च प्राणायामः प्रकीर्तितः । लघुमध्योत्तरीयाख्यः स च धीरैस्त्रिधोदितः

Ipinahayag na ang prāṇāyāma ay ang pagpipigil sa prāṇa at apāna. Sinasabi ng mga may matatag na diwa na ito’y tatlong uri: magaan, katamtaman, at pinakamataas.

Verse 30

लघुर्द्वादशमात्रस्तु मात्रा निमिष उन्मिषः । द्विगुणो मध्यमश्चोक्तस्त्रिगुणश्चोत्तमः स्मृतः

Ang “magaan” ay may labindalawang mātrā; ang isang mātrā ay sukat ng pagkurap at pagdilat. Ang “katamtaman” ay sinasabing doble niyon, at ang “pinakamataas” ay tatlong ulit na naaalala.

Verse 31

प्रथमेन जयेत्स्वेदं मध्यमेन तु वेपथुम् । विषादं च तृतीयेन जयेद्दोषाननुक्रमात्

Sa unang antas, napagwawagi ang pagpapawis; sa katamtaman, napagwawagi ang panginginig; at sa ikatlo, napagwawagi ang panghihina ng loob—sa ganitong ayos, nalalampasan ang mga kapintasan.

Verse 32

पद्माख्यमासनं कृत्वा रेचकं पूरकं तथा । कुंभकं च सुखासीनः प्राणायामं त्रिधाऽभ्यसेत्

Pagkaupo sa āsana na tinatawag na Padma (lotus), at nakaupo nang maginhawa, sanayin ang prāṇāyāma sa tatlong paraan: recaka (pagbuga), pūraka (paglanghap), at kumbhaka (pagpigil ng hininga).

Verse 33

प्राणानामुपसंरोधात्प्राणायाम इति स्मृतः । यथा पर्वतधातूनां ध्मातानां दह्यते मलः

Sapagkat ito ang mahigpit na pagpipigil sa mga hiningang-buhay, ito’y inaalala bilang prāṇāyāma. Gaya ng mga mineral sa bundok, kapag tinunaw at hinipan sa pugon, ang dumi ay nasusunog at nawawala.

Verse 34

तथेंद्रियवृतो दोषः प्राणायामेन दह्यते । गोशतं कापिलं दत्त्वा यत्फलं तत्फलं भवेत्

Gayundin, ang kapintasan na nakabalot sa mga pandama ay sinusunog ng prāṇāyāma. Anumang bunga ng pag-aalay ng sandaang kayumangging baka, gayon ding bunga ang nagmumula rito.

Verse 35

प्राणायामेन योगज्ञस्तस्मात्प्राणं सदा यमेत् । प्राणायामेन सिद्ध्यन्ति दिव्याः शान्त्यादयः क्रमात्

Sa pamamagitan ng prāṇāyāma, ang nakaaalam ng yoga—kaya nga—dapat laging pigilin ang hiningang-buhay. Sa prāṇāyāma, natatamo nang sunod-sunod ang mga banal na kaganapan, na nagsisimula sa kapayapaan.

Verse 36

शांतिः प्रशान्तिर्दीप्तिश्च प्रसादश्च यथाक्रमम् स । हजागंतुकामानां पापानां च प्रवर्तताम्

Kapayapaan, malalim na katahimikan, ningning, at linaw ng biyaya ay lumilitaw ayon sa pagkakasunod; at sa gayon, napipigil ang mga kasalanang naroroon at yaong muling sumisibol.

Verse 37

वासनाशांतिरित्याख्यः प्रथमो जायते गुणः । लोभमोहात्मकान्दोषान्निराकृत्यैव कृत्स्नशः

Kapag ang mga kapintasang anyong kasakiman at pagkalito ay ganap na naitataboy, sumisilang ang unang kabutihan—na tinatawag na pagpapayapa ng vāsanā, ang mga nakatagong bakas ng pagnanasa.

Verse 38

तपसां च यदा प्राप्तिः सा शांतिरिति चोच्यते । सर्वेन्द्रियप्रसादश्च बुद्धेर्वै मरुतामपि

Kapag natamo ang mga bunga ng tapas (pagpapakasakit/asceticism), iyon din ang tinatawag na “kapayapaan.” Sumisilang ang linaw at biyaya sa lahat ng pandama, at ang isip ay nagiging matahimik—tunay, sa pamamagitan din ng pagkapanginoon sa mga hininga ng buhay (vayu).

Verse 39

प्रसाद इति स प्रोक्तः प्राप्यमेवं चतुष्टयम् । एवंफलं सदा योगी प्राणायामं समभ्यसेत्

Ito ang ipinahayag na “prasāda” (malinaw na biyaya). Sa ganitong paraan, natatamo ang apat na uri ng kaganapan; kaya, yamang nalalaman ang gayong bunga, ang yogin ay dapat laging magsanay ng prāṇāyāma.

Verse 40

मृदुत्वं सेव्यमानास्तु सिंहशार्दूलकुंजराः । यथा यान्ति तथा प्राणो वश्यो भवति साधितः

Kung paanong ang leon, tigre, at elepante ay nagiging maamo kapag sinanay at inalagaan, gayon din ang prāṇa ay nagiging mapapasunod kapag wasto itong dinidisiplina.

Verse 41

प्राणायामस्त्वयं प्रोक्तः प्रत्याहारं ततः शृणु । विषयेषु प्रवृत्तस्य चेतसो विनिवर्तनम्

Sa ganito, naipaliwanag na ang prāṇāyāma; ngayon ay pakinggan ang pratyāhāra. Ito ang pag-urong pabalik ng isip na tumakbo palabas patungo sa mga bagay ng pandama.

Verse 42

प्रत्याहारं विनिर्दिष्टतस्य संयमनं हि यत् । प्रत्याहारस्त्वयं प्रोक्तो धारणालक्षणं शृणु

At ang pagpipigil (saṃyama) na itinuro ay siya ngang pratyāhāra. Kaya naituro na ang pratyāhāra; ngayon ay pakinggan ang palatandaan ng dhāraṇā, ang pagtitipon at pagtutok ng kamalayan.

Verse 43

यथा तोयार्थिनस्तोयं पत्रनालादिभिः शनैः । आपिबेयुस्तथा वायुं योगी नयति साधितम्

Gaya ng mga naghahanap ng tubig na dahan-dahang sumisipsip nito sa pamamagitan ng tubong-dahon at iba pa, gayon din ang yogi: matapos mapagtagumpayan ang pamamaraan, marahang ginagabayan at sinisimsim ang hiningang-buhay (prāṇa/vāyu).

Verse 44

प्राग्नाभ्यां हृदये वायुरथ तालौ भ्रुवोंऽतरे । चतुर्दले षड्दशे च द्वादशे षोडशद्विके

Una, inilalagak ng yogi ang hiningang-buhay mula sa pook ng pusod patungo sa puso; saka (ito’y iniaakyat) sa ngalangala at sa pagitan ng mga kilay—sa mga sentrong-lotus na may apat na talulot, labing-anim, labindalawa, at tatlumpu’t dalawa.

Verse 45

आकुंचनेनैव मूर्द्धमुन्नीय पवनं शनैः । मूर्धनि ब्रह्मरंध्रे तं प्राणं संधारयेत्कृती

Sa pamamagitan lamang ng pag-urong (ākuñcana), marahang itaas ang hininga tungo sa ulo; ang bihasa ay dapat magpigil ng prāṇa roon sa tuktok, sa siwang ni Brahma (brahmarandhra).

Verse 46

प्राणायामा दश द्वौ च धारणैषा प्रकीर्त्यते । दशैता धारणाः स्थाप्य प्राप्नोत्यक्षरसाम्यताम्

Ang dhāraṇā na ito’y sinasabing binubuo ng labindalawang prāṇāyāma. Kapag naitatag ang sampung dhāraṇā na ito, nakakamtan ang pagkapantay sa Di-Nasisira (Akṣara).

Verse 47

धारणास्थस्य यद्ध्येयं तस्य त्वं शृणु लक्षणम् । ध्येयं बहुविधं पार्थ यस्यांतो नोपलभ्यते

Pakinggan mo mula sa akin ang palatandaan ng bagay na dapat pagnilayan ng taong matatag sa dhāraṇā. Maraming anyo ang dapat pagtuunan, O Pārtha, at ang hangganan nito’y di lubusang masaklaw.

Verse 48

केचिच्छिवं हरिं केचित्केचित्सूर्यं विधिं परे । केचिद्देवीं महद्भूतामुत ध्यायन्ति केचन

May mga nagmumuni sa Śiva; may mga nagmumuni sa Hari; ang iba sa Araw, at ang iba pa sa Manlilikha (Brahmā). Mayroon ding nagninilay sa Diyosa, ang dakilang sinaunang Kapangyarihan—kaya iba-iba ang paraan ng pagninilay ng mga tao.

Verse 49

तत्र यो यच्च ध्यायेत स च तत्र प्रलीयते । तस्मात्सदा शिवं देवं पंचवक्त्रं हरं स्मरेत्

Anuman ang pagninilayan ng tao, sa mismong katotohanang iyon siya nalulusaw. Kaya’t laging alalahanin si Śiva—ang banal na Hara na may limang mukha.

Verse 50

पद्मासनस्थं तं गौरं बीजपूरकरं स्थितम् । दशहस्तं सुप्रसन्नवदनं ध्यानमास्थितम्

Magnilay sa Kanya na nakaupo sa padmāsana (upong-lotus), maputi ang ningning, may hawak na bījapūra (citron) sa kamay—may sampung kamay, may mukhang lubhang payapa, at nakalubog sa malalim na dhyāna.

Verse 51

ध्येयमेतत्तव प्रोक्तं तस्माद्ध्यानं समाचरेत् । ध्यानस्य लक्षणं चैतन्निमेषार्धमपि स्फुटम्

Ang bagay na dapat pagnilayan ay naipahayag na sa iyo; kaya isagawa mo ang dhyāna. Ito ang malinaw na tanda ng pagninilay—kahit sa kalahati lamang ng isang kisap-mata.

Verse 52

न पृथग्जायते ध्येयाद्धारणां यः समास्थितः । एवमेतां दुरारोहां भूमिमास्थाय योगवित्

Para sa taong matatag na nakalagay sa dhāraṇā, walang paghiwalay na lumilitaw mula sa bagay ng pagninilay. Sa gayon, ang nakaaalam ng yoga, matapos maakyat ang antas na mahirap marating na ito…

Verse 53

न किंचिच्चिंतयेत्पश्चात्समाधिरिति कीर्त्यते । समाधेर्लक्षणं सम्यग्ब्रुवतो मे निशामय

Pagkaraan, kapag wala nang iniisip kahit ano, iyon ang tinatawag na “samādhi.” Makinig sa akin habang wasto kong inilalahad ang tunay na tanda ng samādhi.

Verse 54

शब्दस्पर्शरसैर्हीनं गंधरूपविवर्जितम् । परं पुरुषं संप्राप्तः समाधिस्थः प्रकीर्तितः

Walang tunog, haplos, at lasa—malaya sa amoy at anyo—ang nakarating sa Kataas-taasang Persona ay ipinahahayag na nakatatag sa samādhi.

Verse 55

तां तु प्राप्य नरो विघ्नैर्नाभिभूयेत कर्हिचित् । समाधिस्थश्च दुःखेन गुरुणापि न चाल्यते

Kapag natamo na ang kalagayang iyon, ang tao ay hindi kailanman natatalo ng mga hadlang. Nakatatag sa samādhi, hindi siya nayayanig kahit ng mabigat na pagdurusa.

Verse 56

शंखाद्याः शतशस्तस्य वाद्यन्ते यदि कर्णयोः । भेर्यश्च यदि हन्यंते शब्दं बाह्यं न विंदति

Kahit pa daan-daang kabibe at iba pang tugtugin ang patunugin sa kanyang mga tainga, kahit pa hampasin ang malalaking tambol, hindi niya nadarama ang panlabas na tunog.

Verse 57

कशाप्रहाराभिहतो वह्निदग्धतनुस्तथा । शीताढ्येव स्थितो घोरे स्पर्शं बाह्यं न विन्दति

Kahit hampasin ng latigo, kahit masunog ang katawan sa apoy, o tumindig sa nakapanghihilakbot na lamig, hindi niya nadarama ang panlabas na haplos—sapagkat lubos siyang nalulubog sa katahimikan sa loob.

Verse 58

रूपे गंधे रसे बाह्ये तादृशस्य तु का कथा । दृष्ट्वा य आत्मनात्मानं समाधिं लभते पुनः

Kung kahit ang panlabas na paghipo ay hindi siya naaapektuhan, ano pa ang masasabi tungkol sa panlabas na anyo, amoy, at lasa? Nang makita ang Sarili sa pamamagitan ng Sarili, muli niyang natatamo ang samādhi.

Verse 59

तृष्णा वाथ बुभुक्षा वा बाधेते तं न कर्हिचित्

Ni uhaw ni gutom ay hindi kailanman gumugulo sa kanya.

Verse 60

न स्वर्गे न च पाताले मानुष्ये क्व च तत्सुखम् । समाधिं निश्चलं प्राप्य यत्सुखं विंदते नरः

Ang kaligayahang iyon ay wala sa langit, wala rin sa Pātāla (daigdig sa ibaba), at wala saanman sa daigdig ng tao; sapagkat ang ligayang natatagpuan ng tao matapos makamit ang di-natitinag na samādhi ay higit doon.

Verse 61

एवमारूढयोगस्य तस्यापि कुरुनदन । पंचोपसर्गाः कटुकाः प्रवर्तंते यथा शृणु

O anak ng angkan ng Kuru, kahit sa taong nakasampa na sa landas ng yoga nang ganito, may limang mapapait na hadlang na lumilitaw. Pakinggan kung paano sila sumusulong.

Verse 62

प्रातिभः श्रावणो दैवो भ्रमावर्तोऽथ भीषणः । प्रतिभा सर्वशास्त्राणां प्रातिभोऽयं च सात्त्विकः

Ang limang hadlang ay: Prātibha, Śrāvaṇa, Daiva, ang pusod ng pagkalito (Bhramāvarta), at ang nakapanghihilakbot (Bhīṣaṇa). Ang ‘Prātibha’ ay isang sāttvic na kapangyarihang banayad—isang intuwisyon hinggil sa lahat ng śāstra.

Verse 63

तेन यो मदमादद्याद्योगी शीघ्रं च चेतसः । योजनानां सहस्रेभ्यः श्रवणं श्रावणस्तु सः

Dahil sa Prātibha na iyon, kapag ang yogi ay agad nalalasing sa pagmamataas, ang isip ay nagugulo. Ang pagdinig mula sa layo na libu-libong yojana—ito ang tinatawag na Śrāvaṇa (hadlang).

Verse 64

द्वितीयः सात्विकश्चायमस्मान्मत्तो विनश्यति । अष्टौ पश्यति योनीश्च देवानां दैव इत्यसौ

Ang ikalawang ito ay sāttvika rin, ngunit napapahamak kapag naging pagkalasing sa pagmamataas. Ang nakakakita sa walong banal na pinagmulan (yoni) ng mga deva—ito ang tinatawag na Daiva (hadlang).

Verse 65

अयं च सात्त्विको दोषो मदादस्माद्विनश्यति । आवर्त इव तोयस्य जनावर्ते यदाकुलः

Ito rin ay isang sāttvikang kapintasan, at nasisira dahil sa pagmamataas na sumisibol mula rito—gaya ng ipu-ipo sa tubig, magulo sa paikot-ikot na agos.

Verse 66

आवर्ताख्यस्त्वयं दोषो राजसः स महाभयः । भ्राम्यते यन्निरालम्बं मनो दोषैश्च योगिनः

Ang kapintasang tinatawag na “Āvarta” ay rājasic at isang malaking pangamba. Dahil sa mga kapintasang ito, ang isip ng yogi, na walang sandigan, ay umiikot at naliligaw.

Verse 67

समस्ताधारविभ्रंशाद्भ्रमाख्यस्तामसो गुणः । एतैर्नाशितयोगाश्च सकला देवयोनयः

Kapag ang mga saligan ng lahat ng sandigan ay nagkawatak-watak, sumisibol ang tamasikong katangiang tinatawag na “bhrama” (pagkalito). Dahil sa mga kaguluhang ito, nasisira ang yoga—kahit sa mga nilalang na isinilang sa hanay ng mga deva.

Verse 68

उपसर्गैर्महाघोरैरावर्त्यंते पुनः पुनः । प्रावृत्य कंबलं शुक्लं योगी तस्मान्मनोमयम्

Muli’t muli, dahil sa napakakakilabot na mga hadlang, ang isipan ay pinaikot at pinahihilo. Kaya ang yogi, na bumabalot sa sarili ng puting kumot, ay dapat sumandig sa pagsasanay na hinubog ng isip—ang panloob na pagninilay.

Verse 69

चिंतयेत्परमं ब्रह्म कृत्वा तत्प्रवणं मनः । आहाराः सात्त्विकाश्चैव संसेव्याः सिद्धिमिच्छता

Magnilay sa Kataas-taasang Brahman, at ibaling ang isip nang lubos sa Kanya. At ang nagnanais ng ganap na pagtatamo ay dapat ding kumain lamang ng mga pagkaing sāttvika, yaong dalisay.

Verse 70

राजसैस्तामसैश्चैव योगी सिद्धयेन्न कर्हिचित् । श्रद्दधानेषु दांतेषु श्रोत्रियेषु महात्मसु

Sa mga paraang rājasika at tāmasika, hindi kailanman makakamit ng yogi ang kasakdalan. Sa halip, dapat siyang umasa at makisama sa mga may pananampalataya, may pagpipigil-sa-sarili, bihasa sa Veda, at dakila ang loob.

Verse 71

स्वधर्मादनपेतेषु भिक्षा याच्या च योगिना । भैक्षं यवान्नं तक्रं वा पयो यावकमेव वा

Ang yogi ay dapat mamalimos lamang sa mga hindi lumilihis sa sariling dharma. Ang limos ay maaaring pagkaing sebada (yava), o buttermilk (takra), o gatas, o lugaw na yāvaka lamang.

Verse 72

फलमूलं विपक्वं वा कणपिण्याकसक्तवः । श्रुता इत्येत आहारा योगिनां सिद्धिकारकाः

Mga hinog na prutas at ugat, o mga butil at mga pagkaing mula sa darak at harinang-darak—ang mga ito, ayon sa aral ng tradisyon, ay mga pagkaing nagdudulot ng pagtatamo ng mga yogi.

Verse 73

मृत्युकालं विदित्वा च निमित्तैर्योगसाधकः । योगं युञ्जीत कालस्य वंचनार्थं समाहितः

Kapag natanto ang oras ng kamatayan sa pamamagitan ng mga palatandaan, ang nagsasanay ng yoga—na may natipong isip—ay dapat mag-ukol ng sarili sa yoga upang dayain ang Panahon (Kamatayan).

Verse 74

निमित्तानि च वक्ष्यामि मृत्युं यो वेत्ति योगवित् । रक्तकृष्णांबरधरा गायंतीह सती च यम्

Ipahahayag ko ang mga palatandaan na sa pamamagitan nito nalalaman ng marunong sa yoga ang kamatayan: halimbawa, isang babaeng banal, nakasuot ng pulang at itim, na umaawit dito (sa pangitain).

Verse 75

दक्षिणाशां नयेन्नारी स्वप्ने सोऽपि न जीवति । नग्नं क्षपणकं स्वप्ने हसमानं प्रदृश्य च

Kung sa panaginip ay may babaeng umaakay sa kanya patungo sa timog, siya man ay hindi na mabubuhay. At kung sa panaginip ay makita ang isang hubad na ascetic (kṣapaṇaka) na tumatawa, iyon din ay palatandaan.

Verse 76

एनं च वीक्ष्य वल्गन्तं तं विद्यान्मृत्युमागतम् । ऋक्षवानरयुग्यस्थो गायन्यो दक्षिणां दिशम्

Kapag nakita siyang naglulundag-lundag, dapat malaman na dumating na ang kamatayan. Gayundin, ang makakita ng isang nakasakay sa sasakyang hinihila ng mga oso at unggoy, na umaawit at patungo sa timog, ay isang masamang pangitain.

Verse 77

याति मज्जेदधौ पंके गोमये वा न जीवति । केशांगारैस्तथा भस्मभुजंगैर्निजलां नदीम्

Kung sa panaginip ang tao ay pumunta at lumubog sa gatas-asim, sa putik, o sa dumi ng baka, hindi siya makaliligtas. Gayundin, kung makita ang isang ilog na ang “tubig” ay hindi tunay na tubig—punô ng buhok, baga, at mga ahas na yari sa abo—ito rin ay tanda ng kamatayan.

Verse 78

एषामन्यतमैः पूर्णां दृष्ट्वा स्वप्ने न जीवति । करालैर्विकटै रूक्षैः पुरुषैरुद्यतायुधैः

Kapag sa panaginip ay nakita ang unahan na napupuno ng alinman sa mga ito—mga lalaking nakapangingilabot, halimaw ang anyo, magaspang at mabagsik, na nakataas ang sandata—hindi na siya mabubuhay.

Verse 79

पाषाणैस्ताडितः स्वप्ने सद्यो मृत्युं भजेन्नरः । सूर्योदये यस्य शिवा क्रोशंती याति सम्मुखम्

Kung sa panaginip ang isang lalaki ay tinamaan ng mga bato, agad niyang sasapitin ang kamatayan. At sa pagsikat ng araw, kung ang asong-gubat (sivā) ay humahagulgol at tuwirang lumalapit sa harap, iyon man ay masamang pangitain ng kamatayan.

Verse 80

विपरीतं परीतं वा स सद्यो मृत्युमृच्छति । दीपाधिगंधं नो वेत्ति वमत्यग्निं तथा निशि

Kapag nakita ang mga bagay na baligtad o masamang anyo, mabilis niyang sasapitin ang kamatayan. Kung hindi niya malasahan ang amoy ng lampara, at kung sa gabi ay sumusuka siya ng apoy, iyon man ay mga tanda ng kamatayan.

Verse 81

नात्मानं परनेत्रस्थं वीक्षते न स जीवति । शक्रायुधं चार्धरात्रे दिवा वा ग्रहणं तथा

Kung hindi makita ng tao ang sariling anino sa mata ng iba, hindi na siya mabubuhay. Gayundin, ang makita ang sandata ni Indra (vajra) sa hatinggabi, o ang makita ang eklipse sa araw, ay mga pangitain ng kamatayan.

Verse 82

दृष्ट्वा मन्येत स क्षीणमात्मजीवितमाप्तवान् । नासिका वक्रतामेति कर्णयोर्न्नमनोन्नती

Pag nakita ang mga tandang ito, dapat niyang maunawaan na ang sariling buhay ay humihina. Kapag ang ilong ay pumapaling, at ang dalawang tainga ay may di-pantay na paglaylay at pag-angat, iyon ay palatandaan ng pagliit ng buhay.

Verse 83

नेत्रं च वामं स्रवति यस्य तस्यायुरुद्गतम् । आरक्ततामेति मुखं जिह्वा चाप्यसिता यदा

Kapag ang kaliwang mata ay lumuluha, ang haba ng buhay ng tao ay tila lumisan na. Kapag namumula ang mukha at nangingitim ang dila, iyon ay mga palatandaan na malapit na ang kamatayan.

Verse 84

तदा प्राज्ञो विजानीयादासन्नं मृत्युमात्मनः । उष्ट्ररासभयानेन स्वप्ने यो याति दक्षिणाम्

Sa gayon, dapat makilala ng marunong na ang sariling kamatayan ay nalalapit. Kung sa panaginip ay maglakbay siya sa timog na nakasakay sa kamelyo o asno, iyon ay gayong tanda rin.

Verse 85

दिशं कर्णौ पिधायापि निर्घोषं शृणुयान्न च । न स जीवेत्तथा स्वप्ने पति तस्य पिधीयते

Kahit takpan ang mga tainga, kung hindi pa rin makarinig ng anumang tunog, hindi na siya mabubuhay. Gayundin, kung sa panaginip ang kanyang panginoon/asawa ay tila ikinukulong o isinasara, iyon man ay masamang pangitain ng kamatayan.

Verse 86

द्वारं न चोत्तिष्ठति च शुभ्रा दृष्टिश्च लोहिता । स्वप्नेऽग्निं प्रविशेद्यश्च न च निष्क्रमते पुनः

Kung ang pinto ay hindi ‘tumitindig’ o hindi maayos na nabubuksan, at ang paningin ay pumaputla at saka namumula, iyon ay masamang tanda. At sinumang sa panaginip ay pumasok sa apoy at hindi na muling lumabas, hindi siya makaliligtas.

Verse 87

जलप्रवेशादपि वा तदंतं तस्य जीवितम् । यश्चाभिहन्यते दुष्टैर्भूतै रात्रावथो दिवा

Maging sa pagpasok sa tubig o sa iba pang paraan, ang buhay niya ay dumarating sa wakas. At ang sinumang sinasaktan ng masasamang espiritu—sa gabi man o sa araw—ay sumasapit din sa itinakdang katapusan.

Verse 88

प्रकृतैर्विकृतैर्वापि तस्यासन्नौ यमांतकौ । देवतानां गुरूणां च पित्रोर्ज्ञानविदां तथा

Sa pamamagitan ng mga palatandaang likás o mga palatandaang baluktot at di-likás, lumalapit sa kanya ang dalawang tagapaghatid ng kamatayan—si Yama at Antaka; gayundin, may masasamang pangitain hinggil sa mga diyos, sa mga guro, sa mga magulang, at sa mga nakaaalam ng banal na karunungan.

Verse 89

निन्दामवज्ञां कुरुते भक्तो भूत्वा न जीवति । एवं दृष्ट्वा निमित्तानि विपरीतानि योगवित्

Kapag ang isang tao, matapos maging deboto, ay gumagawa ng paninirang-puri at paghamak, hindi siya nabubuhay nang matagal. Sa pagkakita ng gayong salungat na mga palatandaan, ang nakaaalam ng yoga ay kumikilos nang may pag-iingat.

Verse 90

धारणां सम्यगास्थाय समाधावचलो भवेत् । यदि नेच्छति ते मृत्युं ततो नासौ प्रपद्यते

Kapag naitatag nang wasto ang dhāraṇā (pagtitipon ng isip), maging di-natitinag sa samādhi. Kung sa sandaling iyon ay hindi ka “ninanais” ng kamatayan, hindi ka nito maaabot.

Verse 91

विमुक्तिमथवा वांछेद्विसृजेद्ब्रह्ममूर्धनि । संति देहे विमुक्ते च उपसर्गाश्च ये पुनः

Ang naghahangad ng vimukti (kalayaan) ay dapat ilabas ang prāṇa/kamalayan sa Brahma-dvāra sa tuktok ng ulo. Gayunman, may mga hadlang ding sumisibol—habang nasa katawan pa at maging sa sandali ng paglaya.

Verse 92

योगिनं समुपायांति शृणु तानपि पांडव । ऐशान्ये राक्षसपुरे यक्षो गन्धर्व एव च

Sila’y lumalapit sa yogin—pakinggan mo rin sila, O Pāṇḍava. Sa hilagang-silangan, sa lungsod ng mga rākṣasa, naroon din ang mga yakṣa at mga gandharva na nagiging bahagi ng gayong mga pagtatagpo/hadlang.

Verse 93

ऐन्द्रे सौम्ये प्रजापत्ये ब्राह्मे चाष्टसु सिद्धयः । भवंति चाष्टौ शृणु ताः पार्थिवी या च तैजसी

Sa mga larangang Aindra, Saumya, Prājāpatya, at Brāhma, ang mga siddhi ay lumilitaw sa pangkat na walo. Nagiging walong uri ang mga ito—pakinggan: kabilang din ang ‘makalupa’ at ang ‘makapoy’ na mga uri.

Verse 94

वायवी व्योमात्मिका चैव मानसाहम्भवा मतिः । प्रत्येकमष्टधा भिन्ना द्विगुणा द्विगुणा क्रमात

Gayundin, may mga siddhi na panghanging uri, pang-eter/kalawakan, at yaong isinilang mula sa isip at sa ahamkāra (ego). Bawat isa ay nahahati sa walo, at dumarami nang doble, saka muling nagiging doble ayon sa pagkakasunod.

Verse 95

पूर्वे चाष्टौ चतुःषष्टिरन्ते शृणुष्व तद्यथा । स्थूलता ह्रस्वता बाल्यं वार्धक्यं योवनं तथा

Sa una ay walo, at sa huli ay animnapu’t apat—pakinggan kung paano ito: gaya ng pagkalaki, pagkaliit, pagkabata, katandaan, at gayundin ang kabataan.

Verse 96

नानाजाति स्वरूपं च चतुर्भिर्देहधारणम् । पार्थिवांशं विना नित्यमष्टौ पार्थिवसिद्धयः

Sa pag-ako ng anyo ng sari-saring kapanganakan/uri, at sa pagpapanatili ng katawan sa pamamagitan ng apat na elemento—ngunit kung wala ang ‘bahaging makalupa’, laging may walong siddhi na sadyang ukol sa lupa.

Verse 97

विजिते पृथिवीतत्त्वे यदैशान्ये भवन्ति च । भूमाविव जले वासो नातुरोऽर्णवमापिबेत्

Kapag napagtagumpayan ang prinsipyo ng lupa, at naabot ang kalagayang tulad ni Īśāna na may kapangyarihan, ang paninirahan sa tubig ay nagiging kasing-likas ng pamumuhay sa lupa; kahit ang karagatan ay hindi makalulunod o makapipinsala sa kanya.

Verse 98

सर्वत्र जलप्राप्तिश्च अपि शुष्कं द्रवं फलम् । त्रिभिर्देहस्य धरणं नदीर्वा स्थापयेत्करे

Ang tubig ay nagiging makakamtan sa lahat ng dako; maging ang tuyong bunga ay naglalabas ng likido. Sa tatlong kapangyarihang ito, natataguyod ang katawan, at maging ang mga ilog ay maaaring pigilan—o patigilin sa lugar—sa pamamagitan ng kamay.

Verse 99

अव्रणत्वं शरीरस्य कांतिश्चाथाष्टकं स्मृतम् । अष्टौ पूर्वा इमाश्चाष्टौ राक्षसानां पुरे स्मृताः

Ang pagiging walang sugat sa katawan at ang maningning na liwanag—ito ang inaalala bilang isang pangkat na walo. Ang walong nauna at ang walong ito ay sinasabing mga kinikilalang pagtatamo sa lungsod ng mga Rākṣasa.

Verse 100

देहादग्निविनिर्माणं तत्तापभयवर्जनम् । शक्तिदत्वं च लोकानां जलमध्येग्निज्वालनम्

Mula sa sariling katawan ay maaaring lumikha ng apoy; ang init nito’y hindi nagdudulot ng takot o kirot. Maipagkakaloob ang lakas sa mga nilalang, at maaari ring magsindi ng apoy sa gitna ng tubig.

Verse 101

अग्निग्रहश्च हस्तेन स्मृतिमात्रेण पावनम् । भस्मीभूतस्य निर्माणं द्वाभ्यां देहस्य धारणम्

Maaaring hawakan ang apoy sa kamay, at ang paglilinis ay nagaganap sa pamamagitan lamang ng pag-alaala. Maibabalik ang naging abo; at sa dalawang kapangyarihan, natataguyod ang katawan.

Verse 102

पूर्वाः षोडश चाप्यष्टौ तेजसो यक्षसद्मनि । मनोगतित्वं भूतानामन्तर्निवेशनं तथा

Ang naunang labing-anim, at ang walong ito rin, ay sinasabing kabilang sa kaharian ng Tejas sa tahanan ng mga Yakṣa. Naroon din: ang paggalaw na kasimbilis ng isip para sa mga nilalang, at ang pagpasok sa loob (ng iba).

Verse 103

पर्वतादिमहाभारवहनं लीलयैव च । लघुत्वं गौरवत्वं च पाणिभ्यां वायुवारणम्

Ang pagdadala ng napakalalaking pasanin—gaya ng mga bundok—ay nagiging parang laro lamang. Maaaring gawing magaan o mabigat ang sarili ayon sa kalooban, at sa mga kamay ay mapipigil pa ang hangin.

Verse 104

अंगुल्यग्रनिपातेन भूमेः सर्वत्र कम्पनम् । एकेन देहनिष्पत्तिर्गांधर्वे वांति सिद्धयः

Sa simpleng pagdampi ng dulo ng daliri, mapangangatog ang lupa sa lahat ng dako. Sa iisang kapangyarihan, maaaring magpakita ng katawan ayon sa nais—ang ganitong mga siddhi ay sinasabing namamayani sa daigdig ng Gandharva.

Verse 105

चतुर्विंशतिः पूर्वाश्चाप्यष्टावेताश्च सिद्धयः । गन्धर्वलोके द्वात्रिंशदत ऊर्ध्वं निशामय

Ang naunang dalawampu’t apat, kasama ang walong siddhi na ito—kaya sa daigdig ng Gandharva ay tatlumpu’t dalawa. Ngayon, makinig pa sa mga higit pa riyan.

Verse 106

छायाविहीननिष्पत्तिरिंद्रियाणामदर्शनम् । आकाशगमनं नित्यमिंद्रियादिशमः स्वयम्

Maaaring umiral nang walang anino, at ang mga pandama ay nagiging di-nakikita (di-matukoy). Maaaring laging maglakbay sa himpapawid, at sa sarili’y makamtan ang pagpayapa at pagkapanginoon sa mga pandama at iba pa.

Verse 107

दूरे च शब्दग्रहणं सर्वशब्दावगाहनम् । तन्मात्रलिंगग्रहणं सर्वप्राणिनिदर्शनम्

Ang makarinig ng tunog kahit mula sa malayo; maunawaan ang bawat uri ng tunog; malasap ang maseselang tanda ng mga tanmātra; at mamasdan ang lahat ng nilalang—ito ang mga pambihirang kaganapang yogiko na inilarawan.

Verse 108

अष्टौ वातात्मिकाश्चैन्द्रे द्वात्रिंशदपि पूर्वकाः । यथाकामोपलब्धिश्च यथाकामविनिर्गमः

Sa daigdig ni Indra, sinasabing may walong kapangyarihang likas sa hangin, at pati ang naunang tatlumpu’t dalawa. Naroon din ang: pagkuha ng anumang ninanais, at pag-alis o paglabas ayon sa kalooban.

Verse 109

सर्वत्राभिभवश्चैव सर्वगुह्यनिदर्शनम् । संसारदर्शनं चापि मानस्योऽष्टौ च सिद्धयः

Paghahari sa lahat ng dako; pagtanaw sa lahat ng lihim; at maging ang tuwirang pagdama sa daloy ng saṃsāra—ang mga ito rin ay walong siddhi ng isipan.

Verse 110

चत्वारिंशच्च पूर्वाश्च सोमलोके स्मृतास्त्विमाः । छेदनं तापनं बन्धः संसारपरिवर्तनम्

Sa daigdig ng Buwan (Somaloka), ang mga ito’y inaalala bilang apatnapu, kasama ang nauna: pagputol sa mga hadlang, pagliyab na nagpapahirap, pagbibigkis, at pag-ikot o pagbabago sa kalagayang makamundo ng iba.

Verse 111

सर्वभूत प्रसादत्वं मृत्युकालजयस्तथा । अहंकारोद्भवश्चाष्टौ प्राजापत्ये च पूर्विकाः

Pagkamit ng kinalulugdan ng lahat ng nilalang, at gayundin ang pagdaig sa itinakdang oras ng kamatayan; at walong kapangyarihang sumisibol mula sa ahamkāra (pagka-ako)—ang mga ito, kasama ang nauna, ay sinasabi sa daigdig ni Prajāpati.

Verse 112

आकारेण जगत्सष्टिस्तथानुग्रह एव च । प्रलयस्याधिकारं च लोकचित्रप्रवर्तनम्

Paglikha sa sansinukob sa pamamagitan lamang ng anyo o layon; pagbibigay ng biyaya rin; pagkakaroon ng kapangyarihan maging sa pralaya (pagkalusaw); at pagpapakilos ng mga kamangha-manghang pagpapakita sa mga daigdig—ito ang mga kapangyarihang binibilang.

Verse 113

असादृश्यमिदं व्यक्तं निर्वाणं च पृथक्पृथक् । शुभेतरस्य कर्तृत्वमष्टौ बुद्धिभवास्त्वमी

Isang hayag na kakaibang walang kapantay; ang nirvāṇa ay nararanasan nang hiwalay ayon sa sariling paraan nito; at ang kakayahang kumilos sa kapwa mapalad at di-mapalad—ito ang sinasabing walong pagtatamo na isinilang mula sa buddhi (talino).

Verse 114

षट्पंचाशत्तथा पूर्वाश्चतुःषष्टिरिमे गुणाः । ब्राह्मये पदे प्रवर्तंते गुह्यमेतत्तवेरितम्

Limampu’t anim, at gayundin ang mga nauna—ang animnapu’t apat na katangiang ito ay kumikilos sa kalagayang Brahmā (Brahmā-pada). Ito ang lihim na aral na ipinahayag mo.

Verse 115

जीवतो देहभेदे वा सिद्ध्यश्चैतास्तु योगिनाम् । संगो नैव विधातव्यो भयात्पतनसंभवात्

Ang mga siddhi na ito ay para sa mga yogin—maging habang nabubuhay o sa paghiwalay sa katawan. Ngunit huwag kailanman kumapit dito, sapagkat ang pagkakapit ay maaaring magdulot ng pagbagsak.

Verse 116

एतान्गुणान्निराकृत्य युञ्जतो योगिनस्तदा । सिद्धयोऽष्टौ प्रवर्तंते योगसंसिद्धिकारकाः

Kapag ang yogin ay nagsasanay matapos isantabi ang mga (mababang) katangiang ito, saka lilitaw ang walong siddhi—yaong nagdadala ng yoga sa ganap na kasakdalan.

Verse 117

अणिमा लघिमा चैव महिमा प्राप्तिरेव च । प्राकाम्यं च तथेशित्वं वशित्वं च तथापरे

Binabanggit ang Aṇimā (pagiging napakaliit), Laghimā (pagiging magaan), Mahimā (kadakilaan), at Prāpti (pagkakamit); gayundin ang Prākāmya (di-nahahadlangang pagtupad ng nais), Īśitva (pagiging panginoon), at Vaśitva (pangingibabaw o pagkamay-ari)—at iba pang mga siddhi rin.

Verse 118

यत्र कामावसायित्वं माहेश्वरपदस्थिताः । सूक्ष्मात्सूक्ष्मत्वमणिमा शीघ्रत्वाल्लघिमा स्मृता

Para sa mga nakatatag sa kalagayang Māheśvara (ang antas ni Śiva), naroon ang kāmāvasāyitva—ganap na pagkatupad ng layon. Ang maging higit na masinsin kaysa sa pinakamasinsin ay tinatawag na aṇimā; at dahil sa bilis, nauunawaan ang laghimā.

Verse 119

महिमा शेषपूज्यत्वात्प्राप्तिर्नाप्राप्यमस्य यत् । प्राकाम्यमस्य व्यापित्वादीशित्वं चेश्वरो यतः

Ang mahimā ay tinatawag na gayon sapagkat karapat-dapat siyang igalang at sambahin ng lahat ng iba; ang prāpti ay yaong kalagayan na wala nang hindi maaabot. Ang prākāmya ay sa kanya na lumalaganap at sumasaklaw sa lahat; at ang īśitva ay kanya, sapagkat siya ang tunay na Panginoon.

Verse 120

वशित्वाद्वशिता नाम सप्तमी सिद्धिरुत्तमा । यत्रेच्छा तत्र च स्थानं तत्र कामावसायिता

Mula sa vaśitva ay sumisibol ang siddhi na tinatawag na Vaśitā, ang ikapito at pinakadakilang kapangyarihan. Saanman naroon ang kalooban, naroon din ang mismong pook; at doon, ganap na natutupad ang layon.

Verse 121

ऐश्वरं पदमाप्तस्य भवंत्येताश्च सिद्धयः । ततो न जायते नैव वर्धते न विनश्यति

Sa nakamit ang aiśvara-pada, ang makapangyarihang kalagayan, tunay na sumisibol ang mga siddhi na ito. Pagkaraan niyon, hindi na siya muling isisilang; hindi siya lumalago at hindi rin napaparam.

Verse 122

एष मुक्त इति प्रोक्तो य एवं मुक्तिमाप्नुयात् । यथा जलं जलेनैक्यं निक्षिप्तमुपगच्छति

Ang gayong tao ay ipinahahayag na “malaya”—yaong nakakamit ang paglaya sa ganitong paraan. Gaya ng tubig na kapag ibinuhos sa tubig ay nagiging iisa roon,

Verse 123

तथैवं सात्म्यमभ्येति योगिनामात्मा परात्मना । एवं ज्ञात्वा फलं योगी सदा योगं समभ्यसेत्

Gayon din, ang sarili ng yogin ay dumarating sa ganap na pagkakatugma at pakikiisa sa Kataas-taasang Sarili. Sa pagkaalam ng bungang ito, ang yogin ay dapat laging magsanay ng yoga.

Verse 124

अत्रोपमां व्याहरंति योगार्थं योगिनोऽ मलाः । शशांकरश्मिसंयोगादर्ककांतो हुताशनम्

Dito, upang ipaliwanag ang yoga, ang mga yogin na walang dungis ay nagsasabi ng isang paghahalintulad: sa pagsasanib ng sinag ng buwan, ang batong arka-kānta ay nagpapaliyab ng apoy.

Verse 125

समुत्सृजति नैकः सन्नुपमा सास्ति योगिनः । कपिंजलाखुनकुला वसंति स्वामिव द्गृहे

Hindi iisa lamang ang halimbawa—sapagkat maraming paghahalintulad ang yogin. Gaya ng mga francolin, mga daga, at mga mongoose na naninirahan sa isang bahay na wari’y bahay ng kanilang panginoon,

Verse 126

ध्वस्ते यांत्यन्यतो दुःखं न तेषां सोपमा यतेः । मृद्देहकल्पदेहोऽपि मुखाग्रेण कनीयसा

Kapag ito’y nawasak, sila’y lumilipat sa iba sa gitna ng pagdurusa—hindi ito ang paghahambing para sa yati (yogin). Kahit ang katawan ay gaya ng luwad, o gaya ng ‘katawang tumutupad ng hiling’, nananatili pa ring mababa kung ihahambing sa pinakapanguna (mas mataas na pagsasakatuparan).

Verse 127

करोति मृद्भागचयमुपदेशः स योगिनः । पशुपक्षिमनुष्याद्यैः पत्रपुष्पफलान्वितम्

Sa turo ng yogin, nabubuo ang isang bunton ng mga bahagi ng lupa—may mga dahon, bulaklak, at bunga—at nagiging handog para sa mga nilalang gaya ng hayop, ibon, at tao.

Verse 128

वृक्षं विलुप्यमानं च लब्ध्वा सिध्यंति योगिनः । रुरुगात्रविषाणाग्रमालक्ष्य तिलकाकृतिम्

Kapag natamo ang punong unti-unting nililimas, ang mga yogin ay nagkakamit ng siddhi; at sa pagmasid sa dulo ng sungay ng usa, nakikita nila ang tandang hugis-tilaka.

Verse 129

सह तेन विवर्धेत योगी सिद्धिमुपाश्नुते । द्रव्यं पूर्णमुपादाय पात्रमारोहते भुवः

Sa paglago kasama ng tandang/pagsasanay na iyon, ang yogin ay nakakamit ang ganap na tagumpay. Pag-angat ng sisidlang punô ng sangkap, siya’y umaahon mula sa lupa na wari’y lumalampas sa karaniwan.

Verse 130

तुंगमार्गं विलोक्यैवं विज्ञातं कि न योगिनाम् । तद्गेहं यत्र वसति तद्भोज्यं येन जीवति

Matapos masdan ang mataas na landas nang gayon, ano pa ang hindi nalalaman ng mga yogin? Nalalaman nila ang bahay na tinitirhan ng tao, at maging ang pagkaing ikinabubuhay niya.

Verse 131

येन निष्पाद्यते चार्थः स्वयं स्याद्योगसिद्धये । तथा ज्ञानमुपासीत योगी यत्कार्यसाधकम्

Yaong sa pamamagitan nito ang layon ay tunay na natutupad at ang yoga-siddhi ay kusang sumisibol—ang gayong kaalaman ang dapat pagyamanin ng yogin, ang kaalamang tunay na nakapagtatapos ng gawain.

Verse 132

ज्ञानानां बहुता येयं योगविघ्नकरी हि सा । इदं ज्ञेयमिदं ज्ञेयमिति यस्तृषितश्चरेत्

Ang labis na dami ng mga ‘kaalaman’ ay tunay na nagiging hadlang sa yoga. Ang gumagala na uhaw—“ito’y dapat malaman, iyon din”—ay napipigilan dahil dito.

Verse 133

अपि कल्पसहस्रायुर्नैव ज्ञेयमवाप्नुयात् । त्यक्तसंगो जितक्रोधो लब्धाहारो जितेंद्रियः

Kahit mabuhay ang tao nang isang libong kalpa, hindi pa rin niya maaabot ang ‘maaaring makilala’ sa pamamagitan lamang ng pag-iipon. Dapat siyang maging walang pagkakapit, daigin ang galit, kumain lamang ng pagkaing natatamo, at pigilin ang mga pandama.

Verse 134

पिधाय बुद्ध्या द्वाराणि मनो ध्याने निवेशयेत् । आहारं सात्त्विकं सेवेन्न तं येन विचेतनः

Sa pamamagitan ng pag-unawa, isara ang mga ‘pinto’ (ng mga pandama) at ituon ang isip sa pagninilay. Kumain ng sāttvika na pagkain; huwag yaong nagpapamanhid at nagpapawalang-malay sa diwa.

Verse 135

स्यादयं तं च भुंजानो रौरवस्य प्रियातिथिः । वाग्दण्डः कर्मदण्डश्च मनोदंडश्च ते त्रयः

Ang kumakain niyon ay nagiging malugod na panauhin ng Raurava (impiyerno). Ang tatlong ‘tungkod’ ng disiplina ay: pagpipigil sa salita, pagpipigil sa gawa, at pagpipigil sa isip.

Verse 136

यस्यैते नियता दंडाः स त्रिदंडी यतिः स्मृतः । अनुरागं जनो याति परोक्षे गुणकीर्तनम्

Ang may matatag na pagsasaayos sa mga tungkod na ito ay kinikilalang tridaṇḍī yati. Nagkakaroon ng debosyon ang mga tao sa kanya, at kahit wala siya, pinupuri pa rin ang kanyang mga kabutihan.

Verse 137

न बिभ्यति च सत्त्वानि सिद्धेर्लक्षणमुच्यते

Na ang mga nilalang ay hindi na natatakot sa kanya—ito ang ipinahahayag na tanda ng siddhi (ganap na pagtatamo).

Verse 138

अलौल्यमारोग्यमनिष्ठुरत्वं गंधः शुभो मूत्रपुरीषयोश्च । कांतिः प्रसादः स्वरसौम्यता च योगप्रवृत्तेः प्रथमं हि चिह्नम्

Ang kawalan sa pagkabalisa, mabuting kalusugan, kahinahunan, mabangong samyo kahit sa ihi at dumi, ningning, linaw ng pananalita, at tamis ng tinig—ito nga ang mga unang palatandaan ng paggising ng pagsasanay sa yoga.

Verse 139

समाहितो ब्रह्मपरोऽप्रमादी शुचिस्तथैकांतरतिर्जितेन्द्रियः । समाप्नुयाद्योगमिमं महामना विमुक्तिमाप्नोति ततश्च योगतः

Ang may isip na natipon at payapa, nakatuon sa Brahman, mapagmatyag, dalisay, nalulugod sa pag-iisa, at may pagpipigil sa mga pandama—ang dakilang kaluluwang ganyan ay nakakamtan ang yogang ito; at sa pamamagitan ng yoga, nararating niya ang kalayaan (moksha).

Verse 140

कुलं पवित्रं जननी कृतार्था वसुन्धरा भाग्यवती च तेन । अवाह्यमार्गे सुखसिन्धुमग्नं लग्नं परे ब्रह्मणि यस्य चेतः

Ang kanyang angkan ay napapabanal, ang buhay ng kanyang ina ay nagiging ganap, at maging ang daigdig ay nagiging mapalad dahil sa kanya—yaong ang isip ay lumulubog sa karagatan ng kaligayahan at matatag na nakalapat sa Kataas-taasang Brahman, lampas sa lahat ng landas ng sanlibutan.

Verse 141

विशुद्धबुद्धिः समलोष्टकांचनः समस्तभूतेषु वसन्समो हि यः । स्थानं परं शाश्वतमव्ययं च यतिर्हि गत्वा न पुनः प्रजायते

Ang may dalisay na pag-iisip, tumitingin sa putik at ginto na magkapantay, at namumuhay sa gitna ng lahat ng nilalang nang may pagkakapantay—ang gayong yati (asceta), pagdating sa kataas-taasan, walang hanggan at di-nasisirang kalagayan, ay hindi na muling isisilang.

Verse 142

इदं मया योगरहस्यमुक्तमेवंविधं गौतमः प्राप योगम् । तेनैतच्च स्थापितं पार्थ लिंगं संदर्शनादर्चनात्कल्मषघ्नम्

Sa ganito ko ipinahayag ang lihim ng yoga. Sa ganitong paraan nakamtan ni Gautama ang yoga; kaya, O Pārtha, itinatag niya ang Liṅga na ito—tagapuksa ng kasalanan sa pagtanaw pa lamang at sa pagsamba.

Verse 143

यश्चाश्विने कृष्णचतुर्दशीदिने रात्रौ समभ्यर्चति लिंगमेतन् । स्नात्वा अहल्यासरसि प्रधाने श्रद्धाय सर्वं प्रविधाय भक्तितः

Sinumang, sa gabi ng ika-labing-apat (Caturdaśī) ng madilim na kalahati sa buwang Āśvina, ay sumamba sa Liṅga na ito—pagkaligo sa dakilang Lawa ng Ahalyā, at isinasagawa ang lahat nang may pananampalataya at debosyon—

Verse 144

महोपकारेण विमुक्तपापः स याति यत्रास्ति स गौतमो मुनिः

Sa dakilang biyayang ito, siya’y napapalaya sa kasalanan at nagtutungo sa kinaroroonan ng muni na si Gautama.

Verse 145

इदं मया पार्थ तव प्रणीतं गुप्तस्य क्षेत्रस्य समासयोगात् । माहात्म्यमेतत्सकलं शृणोति यः स स्याद्विशुद्धः किमु वच्मि भूयः

O Pārtha, ibinigay ko sa iyo ang maikling salaysay tungkol sa isang nakatagong banal na kṣetra. Ang sinumang makinig sa buong māhātmya na ito ay magiging dalisay—ano pa ang masasabi ko?

Verse 146

य इदं शृणुयाद्भक्त्या गौतमाख्यानमुत्तमम् । पुत्रपौत्रप्रियं प्राप्य स याति पदमव्ययम्

Ang sinumang makinig nang may debosyon sa dakilang salaysay tungkol kay Gautama—matatamo ang minamahal sa mga anak at apo—siya’y makararatíng sa kalagayang di-nasisira.