Adhyaya 15

Verse 1

वरांग्युवाच । नाशितास्म्यपविद्धास्मि त्रासिता पीडितास्मि च । रौद्रोण देवनाथेन नष्टनाथेन भूरिशः

Sinabi ni Varāṅgī: "Ako ay nasira at itinapon; ako ay tinakot at inapi—nang paulit-ulit—ng mabangis na panginoon ng mga diyos, ang siyang nawalan ng kanyang tagapagtanggol."

Verse 2

दुःखपारमपश्यंती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता । पुत्रं मे घोरदुःखस्य तारकं देहि चेत्कृपा

Dahil hindi ko makita ang kabilang pampang ng karagatan ng hapis na ito, desidido na akong isuko ang aking buhay. Kung mayroon kang habag, bigyan mo ako ng isang anak na lalaki—isa na magtatawid sa akin sa matinding lungkot na ito.

Verse 3

एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रो दुःखितोऽचिंतयद्धृदि । आसुरेष्वपि भावेषु स्पृहा यद्यपि नास्ति मे

Matapos pagsabihan ng ganito, ang panginoon ng mga Daitya, na namimighati, ay nag-isip sa kanyang puso: "Kahit na wala akong pagnanais para sa mga demonyong ugali at pamamaraan..."

Verse 4

तथापि मन्ये शास्त्रैभ्यस्त्वनुकंप्या प्रियेति यत् । सर्वाश्रमानुपादाय स्वाश्रमेण कलत्रवान्

Gayunman, ayon sa mga aral ng śāstra, nauunawaan ko na ang minamahal ay nararapat pag-ukulan ng habag. Bagaman sa diwa’y niyakap niya ang lahat ng āśrama, ang lalaking nananatili sa sariling yugto ng buhay ay dapat pa ring sumuporta at magtaguyod sa kanyang asawa.

Verse 5

व्यसनार्णवमत्येति जलयानैरिवार्णवम् । यामाश्रित्येंद्रियारातीन्दुर्जयानितराश्रयैः

Gaya ng pagtawid sa karagatan sa pamamagitan ng mga bangka, gayon din nalalampasan ang dagat ng kapahamakan sa pagkanlong sa kanya—sa kanya na sa pamamagitan niya’y napagwawagi ang mga kaaway na anyong mga pandama, na kung walang ibang masandigan ay mahirap talunin.

Verse 6

गेहिनो हेलया जिग्युर्दस्यून्दूर्ग पतिर्यथा । न केऽपि प्रभवस्तां चाप्यनुकर्तुं गृहेश्वरीम्

Ang mga maybahay ay madaling nagwawagi sa mga suliranin, gaya ng panginoon ng kuta na dumadaig sa mga tulisan. Ngunit wala talagang sinuman ang may kapangyarihang tularan ang gṛheśvarī, ang ginang ng tahanan, sa kanyang pagtaguyod at pag-iingat.

Verse 7

अथायुषा वा कार्त्स्न्येन धर्मे दित्सुर्यथैव च । यस्यां भवति चात्मैव ततो जाया निगद्यते

At maging sa buong haba ng buhay, o sa ganap na pag-aalay sa dharma, yaong babae na sa kanya natatagpuan ang mismong sarili ng lalaki—kaya nga siya tinatawag na “jāyā” (asawa).

Verse 8

भर्तव्या एव यस्माच्च तस्माद्भार्येति सा स्मृता । सा एव गृहमुक्तं च गृहीणी सा ततः स्मृता

Sapagkat siya nga ang dapat alagaan at tustusan ng asawa, kaya siya inaalala bilang “bhāryā” (asawa). At yamang siya rin ang mismong tinatawag na “bahay,” kaya siya inaalala bilang “gṛhiṇī,” ang ginang ng sambahayan.

Verse 9

संसारकल्मषात्त्रात्री कलत्रमिति सा ततः । एवंविधां प्रियां को वै नानुकंपितुमर्हति

Sapagkat siya ang tagapagtanggol mula sa mga dungis ng pag-iral sa sanlibutan (saṃsāra), kaya siya tinawag na “kalatra” (asawa/kasama). Sino nga ba ang hindi maaantig sa habag sa ganitong minamahal?

Verse 10

त्रीणि ज्योतींषि पुरुष इति वै देवलोऽब्रवीत् । भार्या कर्म च विद्या च संसाध्यं यत्नतस्त्रयम्

Ipinahayag nga ni Devala: “Ang lalaki ay may tatlong ilaw.” Ito ay: asawa, matuwid na gawaing-dharma (tungkulin), at kaalaman—ang tatlong ito’y dapat linangin nang masikap.

Verse 11

तदेनां पीडितां चेद्यः पतिर्भूत्वा न पालये । ततो यास्ये शास्त्रवादान्नरकांतं न संशयः

Kung ang isang tao, matapos maging asawa, ay hindi siya ipagtanggol kapag siya’y pinahihirapan, ayon sa aral ng mga śāstra siya’y tutungo sa hanggahan ng impiyerno—walang pag-aalinlangan.

Verse 12

अह मप्येनमिंद्रं वै शक्तो जेतुं यथाऽनृणाम् । पुनः कामं करिष्येऽस्या दास्ये पुत्रऊं महाबलम्

“Ako man ay tunay na kayang daigin ang Indrang ito, gaya ng pagdaig sa taong walang sandigan. Muli kong tutuparin ang kanyang ninanais; ibibigay ko sa kanya ang isang anak na lalaking dakilang lakas.”

Verse 13

इति संचिंत्य वज्रांगः कोपव्याकुललोचनः । प्रतिकर्तुं महेंद्राय तपो भूयो व्यवस्यत

Sa pag-iisip nang gayon, si Vajrāṅga—ang mga mata’y nagngangalit sa poot—ay nagpasiyang magsagawa muli ng tapas (mahigpit na pag-aayuno/penitensiya), upang gumanti kay Dakilang Indra.

Verse 14

ज्ञात्वा तु तस्य संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः । आजगाम त्वरायुक्तो यत्राऽसौ दितिनंदनः

Nang malaman ni Brahmā ang kanyang pasyang ngayo’y lalo pang mabagsik, dali-dali siyang nagtungo sa kinaroroonan ng anak ni Diti.

Verse 15

उवाचैनं स भगवान्प्रभुर्मधुरया गिरा

Ang Mapalad na Panginoon, si Brahmā na Soberano, ay nagsalita sa kanya sa matatamis na salita.

Verse 16

ब्रह्मोवाच । किमर्थं भूय एव त्वं नियमं क्रूरमिच्छसि । आहाराभिमुखो दैत्य तन्मे ब्रूहि महाव्रतः

Wika ni Brahmā: “Bakit muli mong ninanais ang isang mabagsik na pagdidisiplina? O Daitya, ngayong nakaharap ka na sa pagtanggap ng pagkain, sabihin mo sa akin, O may dakilang panata.”

Verse 17

यावदब्दसहस्रेण निराहारेण वै फलम् । त्यजता प्राप्तमाहारं लब्धं ते क्षणमात्रतः

“Ang bungang nakukuha sa pag-aayuno nang walang pagkain sa loob ng sanlibong taon—sa pagtalikod mo sa pagkaing dumating na sa iyo, natamo mo iyon sa isang iglap.”

Verse 18

त्यागो ह्यप्राप्तकामानां न तथा च गुरुः स्मृतः । यथा प्राप्तं परित्यज्य कामं कमललोचन । श्रुत्वैतद्ब्रह्मणो वाक्यं दैत्यः प्रांजलिरब्रवीत्

“Ang pagtalikod para sa mga hindi pa nakakamit ang ninanais ay hindi ganoon kahirap, at hindi rin itinuturing na dakilang kabutihan. Ngunit ang pag-iwan sa pagnanasa matapos itong makamtan—O may matang gaya ng lotus—iyan ang tunay na pagtalikod.” Nang marinig ang mga salita ni Brahmā, ang Daitya ay nag-anjali at nagsalita.

Verse 19

दैत्य उवाच । पत्न्यर्थेऽहं करिष्यामि तपो घोरं पितामह । पुत्रार्थमुद्यतश्चाहं यः स्याद्गीर्वाणदर्पहा

Wika ng Daitya: “Para sa isang asawa, O Lolo ng sansinukob, isasagawa ko ang mabagsik na pag-aayuno at pagtitika. At matatag akong maghangad ng isang anak na lalaki—na dudurog sa pagmamataas ng mga diyos.”

Verse 20

एतच्छ्रुत्वा वचो देवः पद्मगर्भोद्भवस्तदा । उवाच दैत्यराजानं प्रसन्नश्चतुराननः

Nang marinig ang mga salitang iyon, ang diyos na isinilang mula sa sinapupunan ng lotus—si Brahmā na may apat na mukha—ay nalugod, at saka nagsalita sa hari ng mga Daitya.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । अलं ते तपसा वत्स मा क्लेशे विस्तरे विश । पुत्रस्ते तारकोनाम भविष्यति महाबलः

Sinabi ni Brahmā: “Sapat na, mahal kong anak, ang iyong pagtitika; huwag kang lumubog sa mahabang pagdurusa. Isisilang sa iyo ang isang anak na tatawaging Tāraka, na dakila ang lakas.”

Verse 22

देवसीमंतिनीकाम्यधम्मिल्लकविमोक्षणः । इत्युक्तो दैत्यराजस्तु प्रणम्य प्रपितामहम्

Nang masabihan nang gayon—kalakip ang biyayang tumutupad sa pagnanais sa isang dalagang makalangit at sa pagkaluwag ng kanyang nakatirintas na buhok—ang hari ng Daitya ay yumukod at sumamba sa Sinaunang Lolo (Brahmā).

Verse 23

विसृज्य गत्वा महिषीं नंदया मास तां मुदा । तौ दंपती कृतार्थौ च जग्मतुश्चाश्रमं तदा

Pagkaalis at pagpunta sa kanyang reyna, pinasaya niya ito sa galak. Pagkaraan, ang mag-asawang kapwa natupad ang layon ay nagtungo noon sa ashram.

Verse 24

आहितं च ततो गर्भं वरांगी वरवर्णिनी । पूर्णं वर्षसहस्रं तु दधारोदर एव हि

Pagkaraan nito, ang babaeng may magandang pangangatawan at marikit na kutis ay naglihi. Tunay nga, dinala niya ang sanggol sa kanyang sinapupunan sa loob ng ganap na isang libong taon.

Verse 25

ततो वर्षसहस्रांते वरांगी समसूयत । जायमाने तु दैत्येंद्रे तस्मिंल्लोकभयंकरे

Pagkatapos, sa pagtatapos ng isang libong taon, ang babaeng may magandang pangangatawan ay nagsilang. At habang isinisilang ang panginoon ng mga Daitya—na nakapanghihilakbot sa mga daigdig…

Verse 26

चचाल सकला पृथ्वी प्रोद्धूताश्च महार्णवा । चेलुर्धराधराश्चापि ववुर्वाता विभीषणाः

Nayanig ang buong daigdig; ang malalawak na karagatan ay nagngalit at nag-alimpuyo. Maging ang mga bundok ay yumanig, at nagsimulang humihip ang mga hanging nakapanghihilakbot.

Verse 27

जेपुर्जप्यं मुनिवरा व्याधविद्धा मृगा इव । जहुः कांतिं च सूर्याद्या नीहाराश्छांदयन्दिशः

Pinabilis ng mga pinakadakilang pantas ang kanilang banal na pagbigkas, na tila mga usang tinamaan ng mangangaso. Ang araw at iba pang mga tanglaw sa langit ay nawalan ng ningning, at ang makapal na hamog ay tumakip sa mga dako.

Verse 28

जाते महासुरे तस्मिन्सर्व एव महासुराः । आजग्मुर्हर्षितास्तत्र तथा चासुरयोषितः

Nang isilang ang makapangyarihang Asura na iyon, dumating doon ang lahat ng dakilang Asura—kasama ang mga kababaihang Asura—na nagagalak at nagsasaya sa mapalad na pagdating ng kanilang kampeon.

Verse 29

जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चासुरांगनाः । ततो महोत्सवे जाते दानवानां पृथासुत

Nalunod sa galak, sila’y umawit; at ang mga dalagang Asura ay nagsayaw. Pagkaraan, nang sumiklab ang isang dakilang pagdiriwang sa hanay ng mga Dānava—o anak ni Pṛthā—(nagpapatuloy ang salaysay).

Verse 30

विषण्णमनसो देवाः समहेंद्रास्तदाभवन् । जातामात्रस्तु दैत्येंद्रस्तारकश्चंडविक्रमः

Noon, ang mga diyos—kasama si Indra—ay nabalot ng lungkot. Sapagkat si Tāraka, mabagsik sa tapang, sa sandaling siya’y isilang ay naging panginoon na ng mga Daitya.

Verse 31

अभिषिक्तोऽसुरो दैत्यैः कुरंगमहिषादिभिः । सर्वासुरमहाराज्ये युतः सर्वैर्महासुरैः

Ang Asurang iyon ay pinahiran at kinoronahan ng mga Daitya—sina Kuraṅga, Mahiṣa, at iba pa—at itinalaga bilang kataas-taasang hari sa malawak na kaharian ng lahat ng Asura, na sinusuportahan ng lahat ng dakilang Asura.

Verse 32

स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारकः पांडुसत्तम । उवाच दानवश्रेष्ठान्युक्तियुक्तमिदं वचः

Nang makamtan niya ang dakilang paghahari, si Tāraka—o pinakamainam sa mga Pāṇḍu—ay nagsalita sa mga pangunahing Dānava ng mga salitang ito, may katwiran at may taktika.

Verse 33

श्रृणुध्वमसुराः सर्वे वाक्यं मम महाबलाः । श्रुत्वा वः स्थेयसी बुद्धिः क्रियतां वचने मम

“Pakinggan ninyo ang aking mga salita, kayong lahat na Asura na makapangyarihan. Pagkarinig, patatagin ninyo ang inyong pasiya, at kumilos ayon sa aking payo.”

Verse 34

अस्माकं जातिधर्मेण विरूढं वैरमक्षयम् । करिष्याम्यहं तद्वैरं तेषां च विजयाय च

Ayon sa dharma ng aming angkan, sumibol ang poot na di maglalaho. Dadalhin ko ang alitang iyon hanggang wakas, upang sila’y mapasuko at ang tagumpay ay mapasaatin.

Verse 35

किं तु तत्तपसा साध्यं मन्येहं सुरसंगमम् । तस्मादादौ करिष्यामि तपो घोरं दनोः सुताः

Ngunit iniisip kong ang pakikipagtagpo sa mga deva ay natatamo sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay). Kaya una sa lahat, isasagawa ko ang mabagsik na tapas—o mga anak ni Danu.

Verse 36

ततः सुरान्विजेष्यामो भोक्ष्यामोऽथ जगत्त्रयम् । युक्तोपायोऽहि पुरुषः स्थिरश्रीरेव जायते

Pagkaraan, tatalunin natin ang mga deva at saka tatamasahin ang tatlong daigdig. Sapagkat ang taong gumagamit ng wastong paraan ay tunay na nagkakamit ng matatag na kasaganaan.

Verse 37

अयुक्तश्चपलः प्राप्तामपि रक्षितुमक्षमः । तच्छ्रुत्वा दानवाः सर्वे वाक्यं तस्यासुरस्य तु

Ngunit ang walang wastong paghatol at pabagu-bago ang loob ay di kayang ingatan kahit ang natamo na. Nang marinig ang mga salita ng Asura, ang lahat ng Dānava ay…

Verse 38

साधुसाध्वित्यथोचुस्ते वचनं तस्य विस्मिताः । सोऽगच्छत्पारियात्रस्य गिरेः कंदरमुत्तमम्

Namangha sa kanyang mga salita, sila’y sumigaw, “Tunay na mabuti, tunay na mabuti!” Pagkaraan, siya’y nagtungo sa pinakamainam na yungib ng Bundok Pāriyātra.

Verse 39

सर्वर्तुकुसुमाकीर्णनानौषधिविदिपितम् । नानाधातुरसस्राविचित्रनानागृहाश्रयम्

Ito ay nalalatagan ng mga bulaklak ng bawat panahon at punong-puno ng maraming halamang gamot; pinalamutian ng mga kamangha-manghang agos ng mineral at nagbibigay ng silungan sa maraming kuweba.

Verse 40

अनेकाकारबहुलं पृथक्पक्षिकुलाकुलम् । नानाप्रस्रवणोपेतं नानाविधजलाशयम्

Ito ay sagana sa maraming anyo ng buhay at buhay na buhay sa iba't ibang kawan ng mga ibon; pinalamutian ng maraming talon at iba't ibang uri ng mga lawa at imbakan ng tubig.

Verse 41

प्राप्य तत्कंदरं दैत्यश्चकार विपुलं तपः । वहन्पाशुपतीं दीक्षां पंच मंत्राञ्जजाप सः

Pagkarating sa kuwebang iyon, ang Daitya ay nagsagawa ng matinding pagpapakasakit. Taglay ang inisasyon ng Pāśupata, patuloy niyang binigkas ang limang mantra.

Verse 42

निराहारः पंचतपा वर्षायुतमभूत्किल । ततः स्वदेहादुत्कृत्त्य कर्षंकर्षं दिनेदिने

Sa katunayan, nanatili siyang walang pagkain at isinagawa ang pagpapakasakit ng 'limang apoy' sa loob ng sampung libong taon. Pagkatapos, araw-araw, hiniwa niya mula sa kanyang sariling katawan ang isang bahagi—isang karṣa sa bawat pagkakataon.

Verse 43

मांसस्याग्नौ जुहावैव ततो निर्मांसतां गतः । ततो निर्मांसदेहः स तपोराशिरजायत

Inialay niya ang kanyang sariling laman sa apoy, at sa gayon ay nawalan ng laman. Pagkatapos, na may katawang inalisan ng laman, siya ay naging tunay na sagisag—isang bunton—ng pagpapakasakit.

Verse 44

जज्वलुः सर्वभूतानि तेजसा तस्य सर्वतः । उद्विग्नाश्च सुराः सर्वे तपसा तस्य भीषिताः

Sa naglalagablab na tejas ng kanya, ang lahat ng nilalang ay wari’y nasusunog sa bawat panig. Ang lahat ng mga deva ay nabalisa at nanginig sa takot sa lakas ng kanyang matinding tapasya.

Verse 45

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा परमं तोषमागतः । तारकस्य वरं दातुं जगाम शिखरं गिरेः

Samantala, si Brahmā ay lubhang nalugod. Upang ipagkaloob kay Tāraka ang isang biyaya, nagtungo siya sa tuktok ng bundok.

Verse 46

प्राप्य तं शैलराजानं हंसस्यंदनमास्थितः । उवाच तारकं देवो गिरा मधुरया तदा

Pagdating sa haring bundok na iyon, ang diyos (si Brahmā), nakaupo sa kanyang karwaheng sisne, ay nagsalita kay Tāraka sa tinig na marikit at banayad.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । उत्तिष्ठ पुत्र तपसो नास्त्यसाध्यं तवाधुना । वरं वृणीष्वाभिमतं यत्ते मनसि वर्तते

Wika ni Brahmā: “Bumangon ka, anak ko. Sa iyong tapasya, wala nang hindi mo makakaya ngayon. Piliin mo ang biyayang ninanais mo—anumang nananahan sa iyong isipan.”

Verse 48

इत्युक्तस्तारको दैत्यः प्रांजलिः प्राह तं विभुम्

Nang masabihan nang gayon, ang asurang si Tāraka, na magkadikit ang mga palad sa paggalang, ay nagsalita sa Makapangyarihang Panginoon na iyon.

Verse 49

तारक उवाच । वयं प्रभो जातिधर्माः कृतवैराः सहमरैः । तैश्च निःशेषिता दैत्याः कृताः क्रूरैनृशं सवत्

Wika ni Tāraka: “O Panginoon, ayon sa aming likas na pagkatao at minanang dharma, kami’y may pagkapoot sa mga deva. Dahil sa kanila, ang aming mga hukbong Daitya ay lubusang nalipol—pinahirapan sa malupit at walang-awang karahasan.”

Verse 50

तेषामहं समुद्धर्ता भवेयमिति मे मतिः । अवध्यः सर्वभूतानामस्त्राणां च महौजसाम्

“Ito ang aking pasya: maging tagapagligtas nila ako. Nawa’y maging di-masusugatan ako ng lahat ng nilalang—maging ng mga sandata ng pinakadakila ang lakas.”

Verse 51

स्यामहं चामरैश्चैष वरो मम हृदिस्थितः । एतन्मे देहि देवेश नान्यं वै रोचये वरम्

“Nawa’y maging gayon ako, di-mapapatay kahit ng mga deva—ang biyayang ito’y nakatanim sa aking puso. Ipagkaloob mo ito sa akin, O Panginoon ng mga diyos; wala na akong ibang biyayang ninanais.”

Verse 52

तमुवाच ततो दैत्यं विरंचोऽमरनायकः । न युज्यते विना मृत्युं देहिनो देहधारणम् । जातस्य हि ध्रुवो मृत्युः सत्यमेतच्छ्रुतीरितम्

Pagkaraan, si Virañca (Brahmā), pinuno ng mga amara, ay nagsabi sa Daitya: “Sa may katawan, ang pagtaglay ng katawan nang walang kamatayan ay hindi nararapat. Sa isinilang, tiyak ang kamatayan—ito ang katotohanang ipinahayag ng śruti.”

Verse 53

इति संचिंत्य वरय वरं यस्मान्न शंकसे । ततः संचिंत्य दैत्येंद्रः शिशुतः सप्तवासरात्

“Kaya magnilay ka at pumili ng biyayang wala kang pag-aalinlangan.” Pagkaraan, ang panginoon ng mga Daitya ay nagmuni-muni at (naglatag ng kundisyon) hinggil sa isang sanggol na pitong araw pa lamang.

Verse 54

तारक उवाच । वासराणां च सप्तानां वर्जयित्वा तु बालकम् । देवानामप्यवध्योऽहं भूयासं तेन याचितः

Wika ni Tāraka: “Maliban sa sanggol na pitong araw pa lamang, nawa’y ako’y maging di-mapapatay—kahit ng mga diyos.” Gayon niya hiniling ang biyayang iyon.

Verse 55

वव्रे महासुरो मृत्युं ब्रह्माणं मानमोहितः । ब्रह्मा प्रोचे ततस्तं च तथेति हरवाक्यतः

Dahil sa pagkalango sa pagmamataas, hiniling ng dakilang Asura kay Brahmā ang gayong kundisyon hinggil sa kamatayan. Pagkaraan, sinabi ni Brahmā sa kanya, “Mangyari nawa,” ayon sa salita ni Hara.

Verse 56

जगाम त्रिदिवं देवो दैत्योऽपि स्वकमालयम् । उत्तीर्णं तपसस्तं च दैत्यं दैत्येश्वरास्तदा

Bumalik ang diyos sa Tridiva (kalangitan), at ang Daitya nama’y nagtungo sa sariling tahanan. Pagkaraan, nagtipon sa paligid ng demonyong yaon ang mga panginoon ng Daitya, sapagkat natapos niya nang ganap ang kanyang pag-aayuno at pagninilay.

Verse 57

परिवव्रुः फलाकीर्णं वृक्षं शकुनयो यथा । तस्मिन्महति राज्यस्थे तारके दितिनंदने

Pinalibutan nila siya na parang mga ibong pumupulupot sa punong hitik sa bunga—nang si Tāraka, supling ni Diti, ay matatag nang nakaluklok sa dakilang paghahari.

Verse 58

ब्रह्मणाभिहि तस्थाने महार्णवतटोत्तरे । तरवो जज्ञिरे पार्थ तत्र सर्वर्तवः शुभाः

Sa pook na yaon—na itinatag ni Brahmā—sa hilagang pampang ng dakilang karagatan, O Pārtha, sumibol ang mga punongkahoy, at ang lahat ng panahon doon ay naging mapalad.

Verse 59

कांतिर्द्युतिर्धृतिर्मेधा श्रीरखंडा च दानवम् । परिवव्रुर्गुणा कीर्णं निश्छिद्राः सर्व एव हि

Ang karilagan, liwanag, katatagan, talino, at ang di-napuputol na kasaganaan ay pumaligid sa Dānava; tunay, siya’y puspos ng mga katangian, ganap sa lahat ng paraan, walang bahid na kapintasan.

Verse 60

कालागरुविलिप्तांगं महामुकुटमंडितम् । रुचिरांगदसन्नद्धं महासिंहासने स्थितम्

Ang kanyang katawan ay pinahiran ng maitim na pahid ng kahoy-aloes; siya’y pinalamutian ng dakilang korona, sinuutan ng mariringal na pulseras sa bisig, at nakaupo sa mataas na trono.

Verse 61

नृत्यंत्यप्सरसः श्रेष्ठा गन्धर्वा गाययंति च । चन्द्रार्कौ दीपमार्गेषु व्यजनेषु च मारुतः । ग्रहा अग्रेसरास्तस्य जीवादेशप्रभाषिणः

Sumayaw ang pinakamahuhusay na Apsaras at umawit ang mga Gandharva; ang Buwan at Araw ay naging ilaw sa kanyang mga landas, ang hangin ay naging tagapaypay, at maging ang mga planeta’y nanguna sa kanya, na wari’y ipinahahayag ang kanyang mga utos.

Verse 62

एवं स्वकाद्बाहुबलात्स दैत्यः संप्राप्य राज्यं परिमोदमानः । कदाचिदाभाष्य जगाद मंत्रिणः प्रोद्धृत्तसर्वांगबलेन दर्पितः

Kaya nga, sa lakas ng sarili niyang mga bisig, natamo ng Daitya ang paghahari at nagalak. Pagkaraan, palalo dahil sa tumingkad na lakas ng buong katawan, tinawag niya ang kanyang mga ministro at nagsalita.