Adhyaya 9

Verse 1

अगस्त्य उवाच । सर्वज्ञ हृदयानंद गौरीचुंबितमूर्धज । तारकांतक षड्वक्त्र तारिणे भद्रकारिणे

Sinabi ni Agastya: O ganap na nakaaalam, ligaya ng puso; ikaw na ang buhok sa ulo’y hinahalikan ni Gaurī; mamamatay kay Tāraka; Panginoong may anim na mukha; tagapagligtas at tagapagkaloob ng kabutihang-mapalad!

Verse 2

सर्वज्ञाननिधे तुभ्यं नमः सर्वज्ञसूनवे । सर्वथा जितमाराय कुमाराय महात्मने

Pagpupugay sa iyo, kayamanang sisidlan ng lahat ng kaalaman; pagpupugay sa anak ng ganap na nakaaalam; pagpupugay kay Kumāra, dakilang kaluluwa, na sa lahat ng paraan ay nagapi si Māra.

Verse 3

कामारिमर्धनारीशं वीक्ष्य कामकृतं किल । यो जिगाय कुमारोपि मारं तस्मै नमोस्तु ते

Nang makita kung paanong ang pagnanasa ay nakagawa pa ng epekto—kahit sa Panginoong pumuksa kay Kāma at kalahating-babae—si Kumāra man ay nagapi si Māra; pagpupugay sa iyo, sa matagumpay na iyon.

Verse 4

यदुक्तं भवता स्कंद मायाद्विजवपुर्हरिः । काश्यां पंचनदं तीर्थमध्यासातीव पावनम्

O Skanda, gaya ng sinabi mo: si Hari, sa pamamagitan ng māyā ay nag-anyong brāhmaṇa, at nanahan sa Tīrtha ng Pañcanada sa Kāśī—lubhang nagpapadalisay.

Verse 5

भूर्भुवःस्वः प्रदेशेषु काशीपरमपावनम् । तत्रापि हरिणाज्ञायि तीर्थं पंचनदं परम्

Sa lahat ng mga dako ng Bhūr, Bhuvaḥ, at Svaḥ, ang Kāśī ang sukdulang nagpapadalisay; at sa loob pa ng Kāśī, ayon sa kautusan ni Hari, ang dakilang Tīrtha na tinatawag na Pañcanada ang pinakamataas.

Verse 6

कुतः पंचनदं नाम तस्य तीर्थस्य षण्मुख । कुतश्च सर्वतीर्थेभ्यस्तदासीत्पावनं परम्

O Ṣaṇmukha, sa anong dahilan tinawag na ‘Pañcanada’ ang tīrthang iyon? At sa anong sanhi ito naging sukdulang tagapagpadalisay sa lahat ng banal na tawiran?

Verse 7

कथं च भगवान्विष्णुरंतरात्मा जगत्पतिः । सर्वेषां जगतां पाता कर्ता हर्ता च लीलया

At paano nga ba si Bhagavān Viṣṇu—ang panloob na Sarili at Panginoon ng sansinukob—na tagapangalaga ng lahat ng daigdig, at sa kanyang līlā ay lumilikha at muling naglalaho ng mga ito, (naikaugnay sa kadakilaan ng tīrthang ito)?

Verse 8

अरूपो रूपमापन्नो ह्यव्यक्तो व्यक्ततां गतः । निराकारोपि साकारो निष्प्रपंचः प्रपंचभाक्

Paano nag-anyong may anyo ang Walang-anyo? Paano pumasok sa pagpapakita ang Di-nahahalatâ? Paano naging may katawan ang Walang-hugis, at ang Lampas sa sansinukob ay tumanggap ng paglalaro ng sansinukob?

Verse 9

अजन्मानेकजन्मा च त्वनामास्फुटनामभृत् । निरालंबोऽखिलालंबो निर्गुणोपि गुणास्पदम्

Paano Siya di-isinilang, ngunit may maraming kapanganakan? Walang pangalan, ngunit tagapagdala ng malinaw at di-mabilang na mga Pangalan? Walang sandigan, ngunit Siya ang sandigan ng lahat? Lampas sa mga guṇa, ngunit Siya ang pinagmumulan na pinaglilitawan ng mga guṇa.

Verse 10

अहृषीकोहृषीकेशो प्यनंघ्रिरपिसर्वगः । उपसंहृत्य रूपं स्वं सर्वव्यापी जनार्दनः

Paano Siya walang mga pandama, ngunit tinatawag na Hṛṣīkeśa, Panginoon ng mga pandama? Paano Siya walang mga paa, ngunit sumasaklaw sa lahat? Paano si Janārdana, na nasa lahat ng dako, ay binabawi ang Kanyang sariling nahayag na anyo?

Verse 11

आदौ धर्मनदः पुण्यो मिश्रितो धूतपापया । यया धूतानि पापानि सर्वतीर्थीकृतात्मना

Sa pasimula, ang banal na ilog na Dharmanadā ay nakipagtagpo sa Dhūtapāpā—siya na sa pamamagitan niya nahuhugasan ang mga kasalanan, at ang likas na diwa ay ginawang parang lahat ng tīrtha sa kabuuan.

Verse 12

ततोपि मिलितागत्य किरणा रविणैधिता । यन्नामस्मरणादेव महामोहोंधतां व्रजेत्

Pagkaraan, dumating din at nakipag-isa roon si Kiraṇā, pinalakas ng Araw; sa pag-alaala lamang sa kanyang pangalan, ang dakilang pagkalito ay napapabulag at nawawalan ng kapangyarihan.

Verse 13

स्थितः सर्वात्मभावेन तीर्थे पंचनदे परे । एतदाख्याहि षड्वक्त्र पंचवक्त्राद्यथा श्रुतम्

Doon, Siya’y nananatili sa katauhan bilang Sarili ng lahat, sa kataas-taasang tīrtha na Pañcanada. O Ṣaḍvaktra, isalaysay mo ito sa akin nang wasto, ayon sa iyong narinig mula sa Limang-mukha (Śiva).

Verse 14

प्रयागोपि च तीर्थेशो यत्र साक्षात्स्वयं स्थितः । पापिनां पापसंघातं प्रसह्य निजतेजसा

Maging ang Prayāga—ang panginoon sa mga tīrtha—na doo’y hayagang naroroon Siya mismo, sa sariling liwanag ay marahas na winawasak ang naipong kasalanan ng mga makasalanan.

Verse 15

हरंति सर्वतीर्थानि प्रयागस्य बलेन हि । तानि सर्वाणि तीर्थानि माघे मकरगे रवौ

Tunay nga, sa lakas ng Prayāga, ang lahat ng mga banal na tīrtha ay humihila roon ng kanilang kapangyarihang maglinis. Sa buwan ng Māgha, kapag ang Araw ay pumasok sa Makara, waring nagtitipon doon ang lahat ng mga tīrtha.

Verse 16

प्रत्यब्दं निर्मलानि स्युस्तीर्थराज समागमात् । प्रयागश्चापि तीर्थेंद्रः सर्वतीर्थार्पितं मलम्

Taun-taon, sa pakikipagtagpo sa Hari ng mga Tīrtha, sila’y nagiging dalisay. At ang Prayāga, ang panginoon sa mga tīrtha, ang tumatanggap ng karumihang iniaalay ng lahat ng iba pang banal na pook.

Verse 17

महाघिनां महाघं च हरेत्पांचनदाद्बलात् । यं संचयति पापौघमावर्षं तीर्थनायकः । तमेकमज्जनादूर्जे त्यजेत्पंचनदे ध्रुवम्

Sa lakas ng Pañcanada, maging ang mabigat na kasalanan ng mga lubhang makasalanan ay naaalis. Ang bunton ng kasalanang naiipon ng ‘pinuno ng mga tīrtha’ sa buong taon—sa iisang pagliligo sa Pañcanada sa buwan ng Ūrja (Kārttika), tiyak na naitatakwil niya.

Verse 18

यथा पंचनदोत्पत्तिस्तथा च कथयाम्यहम् । निशामय महाभाग मित्रावरुणनंदन

Ngayon ay isasalaysay ko kung paano sumibol ang Pañcanada. Makinig kang mabuti, O lubhang mapalad, anak nina Mitra at Varuṇa.

Verse 19

पुरा वेदशिरा नाम मुनिरासीन्महातपाः । भृगुवंश समुत्पन्नो मूर्तो वेद इवापरः

Noong unang panahon, may isang muni na nagngangalang Vedaśiras, dakila sa matitinding pag-aayuno; isinilang sa angkan ni Bhṛgu—na wari’y ikalawang Vedang nagkatawang-tao.

Verse 20

तपस्यतस्तस्य मुनेः पुरोदृग्गोचरं गता । शुचिरप्सरसां श्रेष्ठा रूपलावण्यशालिनी

Samantalang ang muni’y nagsasagawa ng tapas, dumating sa harap ng kaniyang paningin si Śuci—pinakamainam sa mga apsaras—nagniningning sa anyo, ganda, at biyaya.

Verse 21

तस्या दर्शनमात्रेण परिक्षुब्धं मुनेर्मनः । चस्कंद स मुनिस्तूर्णं साथ भीता वराप्सराः

Sa pagtanaw pa lamang sa kaniya, nabagabag ang isip ng muni. Agad na natisod ang kaniyang pagpipigil, at ang marangal na apsaras ay napuno rin ng pangamba.

Verse 22

दूरादेव नमस्कृत्य तमृषिं साभ्यभाषत । अतीव वेपमानांगी शुचिस्तच्छापभीतितः

Mula sa malayo pa’y nagbigay-galang siya sa ṛṣi at nagsalita sa kaniya. Si Śuci, labis na nanginginig ang mga sangkap, ay nagsalita dahil sa takot sa kaniyang sumpa.

Verse 23

नापराध्नोम्यहं किंचिन्महोग्रतपसांनिधे । क्षंतव्यं मे क्षमाधार क्षमारूपास्तपस्विनः

“Wala po akong nagawang anumang kasalanan, O bukal ng napakatinding tapas. Patawarin mo ako, O haligi ng pagpapatawad; sapagkat ang mga tapasin ay anyo mismo ng pagtitiis.”

Verse 24

मुनीनां मानसं प्रायो यत्पद्मादपि तन्मृदु । स्त्रियः कठोरहृदयाः स्वरूपेणैव सत्तम

Ang isip ng mga pantas ay karaniwang mas malambot pa kaysa sa lotus; datapwat ang mga babae—sa likas nilang anyo—ay matitigas ang puso, O pinakadakila sa mga nilalang.

Verse 25

इति श्रुत्वा वचस्तस्याः शुचेरप्सरसो मुनिः । विवेकसेतुना स्तंभीन्महारोषनदीरयम्

Pagkarinig sa mga salitang iyon ni Śucī, ang apsarā, pinigil ng muni ang rumaragasang agos ng kanyang matinding poot, sa pagtatayo sa loob niya ng tulay ng pag-unawa.

Verse 26

उवाच च प्रसन्नात्मा शुचे शुचिरसि ध्रुवम् । न मेऽल्पोपि हि दोषोत्र न ते दोषोस्ति सुंदरि

At sinabi niya, payapa ang loob: “O Śucī, tunay ngang dalisay ka. Sa bagay na ito, wala ni bahagyang kasalanan sa akin, at wala ring kasalanan sa iyo, O marikit.”

Verse 27

वह्निस्वरूपा ललना नवनीत समः पुमान् । अनभिज्ञा वदंतीति विचारान्महदंतरम्

“Sinasabi ng mga di-nakaaalam: ang babae’y likas na apoy, at ang lalaki’y gaya ng mantikilya; ngunit sa masusing pagninilay, ang katotohanan ay higit na maselan at ibang-iba.”

Verse 28

स्निह्येदुद्धृतसारोपि वह्नेः संस्पर्शमाप्य वै । चित्रं स्त्र्याख्या समादानात्पुमान्स्निह्यति दूरतः

“Kahit ang mantikilya, bagaman piniga at pinadalisay, ay natutunaw kapag sumayad sa apoy. Ngunit kamangha-mangha: sa pagbanggit lamang sa isip at pangalang ‘babae,’ natutunaw ang puso ng lalaki kahit mula sa malayo.”

Verse 29

अतः शुचे न भेतव्यं त्वया शुचि मनोगते । अतर्कितोपस्थितया त्वया च स्खलितं मया

Kaya, O Śucī, huwag kang matakot—ikaw na dalisay na pumasok sa aking isipan. Sa iyong di-inaasahang pagdating, ako man ay natisod.

Verse 30

स्खलनान्न तथा हानिरकामात्तपसो मुनेः । यथा क्षणांधीकरणाद्धानिः कोपरयादरेः

Ang di-sinasadyang pagkatisod ay hindi gaanong nakapipinsala sa dalisay na tapas ng isang muni, gaya ng pinsalang dulot ng kaaway na tinatawag na “galit,” na bumubulag kahit sa isang saglit.

Verse 31

कोपात्तपः क्षयं याति संचितं यत्सुकृच्छ्रतः । यथाभ्रपटलं प्राप्य प्रकाशः पुष्पवंतयोः

Sa galit, ang tapas na naipon sa matinding pagsisikap ay nauuwi sa pagkalagas—gaya ng liwanag na napapawi kapag tinakpan ng makapal na ulap.

Verse 32

स्कंद उवाच । कथयामि कथामेतां नमस्कृत्य महेश्वरम् । सर्वाघौघ प्रशमनीं सर्वश्रेयोविधायिनीम्

Sinabi ni Skanda: “Pagkatapos yumukod kay Maheśvara, isasalaysay ko ang kuwentong ito—na nagpapatahimik sa baha ng lahat ng kasalanan at nagkakaloob ng bawat uri ng kabutihang mapalad.”

Verse 33

अमर्षे कर्षति मनो मनोभू संभवः कुतः । विधुंतुदे तुदत्युच्चैर्विधुं कुत्रास्ति कौमुदी

Kapag ang pagkainip at hinanakit ay hinihila-hila ang isip, paano pa sisibol nang wasto ang diyos ng pag-ibig? Kapag ang buwan ay marahas na tinatamaan ng “sakit ng buwan,” saan mananatili ang malamlam na ganda ng liwanag nito?

Verse 34

ज्वलतो रोषदावाग्नेः क्व वा शांतितरोः स्थितिः । दृष्टा केनापि किं क्वापि सिंहात्कलभसुस्थता

Kapag naglalagablab ang gubat-apoy ng poot, saan tatayo ang punò ng kapayapaan? May nakakita na ba, saanman, ng batang elepante na payapang nananatili sa tabi ng leon?

Verse 35

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्रतीपः प्रतिघातुकः । चतुर्वर्गस्य देहस्य परिहेयो विपश्चिता

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap, iwasan ng marunong ang taong salungat at mapanlaban—yaong humahadlang at gumaganti ng hampas; sapagkat siya’y nagiging tagawasak ng apat na layunin ng buhay na tinatahak ng may katawan: dharma, artha, kāma, at mokṣa.

Verse 36

इदानीं शृणु कल्याणि कर्तव्यं यत्त्वया शुचे । अमोघबीजा हि वयं तद्बीजमुररी कुरु

Ngayon, makinig ka, mapalad na babae—O dalisay na ginang—sa dapat mong gawin. Ang aming binhi ay di-nabibigo; kaya, O Urarī, ingatan mong mabuti ang binhing iyon.

Verse 37

एतस्मिन्रक्षिते वीर्ये परिस्कन्ने त्वदीक्षणात् त्वया तव भवित्रेकं कन्यारत्नं महाशुचि

Kapag ang lakas na ito’y naingatan at naging mabunga sa iyong mismong sulyap, O lubhang dalisay, isisilang sa iyo ang iisang hiyas sa mga dalaga—isang mahalagang anak na babae.

Verse 38

इत्युक्ता तेन मुनिना पुनर्जातेव साप्सराः । महाप्रसाद इत्युक्त्वा मुनेः शुक्रमजीगिलत्

Sa gayong turo ng pantas, ang apsara’y tila muling isinilang. At pagsambit ng, “Ito’y dakilang biyaya,” nilunok niya ang binhi ng pantas.

Verse 39

अथ कालेन दिव्यस्त्री कन्यारत्नमजीजनत् । अतीव नयनानंदि निधानं रूपसंपदाम्

Pagkaraan ng takdang panahon, ang makalangit na babae ay nagsilang ng isang dalagang gaya ng hiyas—lubhang nakalulugod sa paningin, isang kayamanang bukal ng kagandahan at ganap na anyo.

Verse 40

तस्यैव वेदशिरस आश्रमे तां निधाय सा । शुचिरप्सरसां श्रेष्ठा जगाम च यथेप्सितम्

Inilagak niya ang sanggol sa ashram ng mismong pantas na si Vedaśiras; at ang dalisay, pinakadakila sa mga apsara ay lumisan, patungo sa nais niyang pook.

Verse 41

तां च वेदशिराः कन्यां स्नेहेन समवर्धयत् । क्षीरेण स्वाश्रमस्थाया हरिण्या हरिणीक्षणाम्

At si Vedaśiras ay pinalaki ang dalaga nang may wagas na pag-ibig—pinainom ang doe-eyed na bata ng gatas ng isang usa na naninirahan sa kanyang ashram.

Verse 42

मुनिर्नाम ददौ तस्यै धूतपापेति चार्थवत् । यन्नामोच्चारणेनापि कंपते पातकावली

Binigyan siya ng pantas ng makahulugang pangalan na “Dhūtāpāpā”—“Yaong nagpagpag ng mga kasalanan.” Sa pagbigkas pa lamang ng pangalang iyon, nanginginig ang pulutong ng mga kasalanan.

Verse 43

सर्वलक्षणशोभाढ्यां सर्वावयव सुंदरीम् । मुनिस्तत्याज नोत्संगात्क्षणमात्रमपि क्वचित्

Nagniningning sa lahat ng mapalad na tanda, maganda sa bawat sangkap ng katawan, hindi siya kailanman binitiwan ng pantas mula sa kanyang kandungan—kahit isang saglit man, sa anumang oras.

Verse 44

दिनेदिने वर्धमानां तां पश्यन्मुमुदे भृशम् । क्षीरनीरधिवद्रम्यां निशि चांद्रमसीं कलाम्

Araw-araw niyang nakikitang lumalago siya, labis ang kanyang galak—gaya ng tumitingin sa gabi sa maningning na bahagi ng buwan, kaakit-akit na wari’y kislap ng mapuputing tubig na parang gatas.

Verse 45

अथाष्टवार्षिकीं दृष्ट्वा तां कन्यां स मुनीश्वरः । कस्मै देयेति संचित्य तामेव समपृच्छत

Nang makita ng dakilang muni ang walong taong gulang na dalaga, nagmuni siya: “Kanino ko siya ipagkakaloob?” at siya mismo ang kanyang tinanong.

Verse 46

वेदशिरा उवाच । अयि पुत्रि महाभागे धूतपापे शुभेक्षणे । कस्मै दद्यावराय त्वां त्वमेवाख्याहि तं वरम्

Sinabi ni Vedaśirā: “O anak na lubhang mapalad—Dhūtapāpā, may mapagpalang titig—ikaw mismo ang magsabi: kaninong marangal na mapapangasawa kita ibibigay? Banggitin mo ang pinili mong ginoo.”

Verse 47

अतिस्नेहार्द्रचित्तस्य जनेतुश्चेति भाषितम् । निशम्य धूतपापा सा प्रोवाच विनतानना

Nang marinig niya ang sinabi ng kanyang ama, na ang puso’y natunaw sa labis na pag-ibig, si Dhūtapāpā—nakayuko ang mukha sa kahinhinan—ay nagsimulang sumagot.

Verse 48

धूतपापोवाच । जनेतर्यद्यहं देया सुंदराय वराय ते । तदा तस्मै प्रयच्छ त्वं यमहं कथयामि ते

Sinabi ni Dhūtapāpā: “Ama, kung ako’y ipagkakaloob mo sa isang guwapo at marangal na mapapangasawa, kung gayon ay ibigay mo ako sa kanya na aking sasabihin sa iyo ngayon.”

Verse 49

तुभ्यं च रोचते तात शृणोत्ववहितो भवान् । सर्वेभ्योतिपवित्रो यो यः सर्वेषां नमस्कृतः

“Ama, ikalulugod din ninyo ito—makinig po nang buong pag-iingat. Siya ang lubhang dalisay higit sa lahat, at sinasamba ng lahat sa pagpupugay.”

Verse 50

सर्वे यमभिलष्यंति यस्मात्सर्वसुखोदयः । कदाचिद्यो न नश्येत यः सदैवानुवर्तते

“Siya ang minimithi ng lahat, sapagkat mula sa kanya sumisilang ang bawat kaligayahan. Kailanma’y hindi siya napaparam, at lagi siyang naroroon, di nagkukulang sa pagsama.”

Verse 51

इहामुत्रापि यो रक्षेन्महापदुदयाद्ध्रुवम् । सर्वे मनोरथा यस्मात्परिपूर्णा भवंति हि

“Dito man o sa kabilang buhay, tiyak niyang iniingatan laban sa pag-usbong ng malalaking kapahamakan; sa pamamagitan niya, natutupad nga ang lahat ng minimithing layon.”

Verse 52

दिनेदिने च सौभाग्यं वर्धते यस्य सन्निधौ । नैरंतर्येण यत्सेवां कुर्वतो न भयं क्वचित्

“Araw-araw, ang magandang kapalaran ay lumalago sa kanyang piling; at sa patuloy na paglilingkod sa kanya, kailanma’y hindi sumisibol ang takot saanman.”

Verse 53

यन्नामग्रहणादेव केपि वाधां न कुर्वते । यदाधारेण तिष्ठंति भुवनानि चतुर्दश

“Sa pagbigkas lamang ng kanyang pangalan, walang anumang hadlang ang makapipinsala; at sa kanyang sandigan nakatayo ang labing-apat na daigdig.”

Verse 54

एवमाद्या गुणा यस्य वरस्य वरचेष्टितम् । तस्मै प्रयच्छ मां तात मम तेपीहशर्मणे

“Ganyan at iba pang mga kagandahang-asal ay nasa dakilang iyon, na ang kilos ay huwaran. Ama, ipagkaloob mo ako sa kanya, upang dito sa buhay na ito ay maging aking kagalakan.”

Verse 55

एतच्छ्रुत्वापि ता तस्या भृशं मुदमवाप ह । धन्योस्मि धन्या मे पूर्वे येषामैषा सुतान्वये

Pagkarinig nito, siya ay labis na nagalak. “Mapalad ako,” wika niya, “at mapalad ang aking mga ninuno, sa angkan na pinagmulan ng ganitong anak na babae.”

Verse 56

ध्रुवा हि धूतपापासौ यस्या ईदृग्विधा मतिः । ईदृग्विधैर्गुणगणैर्गरिम्णा कोत्र वै भवेत्

Tunay ngang ang may ganitong pag-iisip ay nahugasan na ang mga kasalanan. Sapagkat saan pa magkakaroon ng bigat ng pagkukulang kung naroon ang ganitong karami at ganitong uri ng mga kabutihan?

Verse 57

अथवा स कथं लभ्यो विना पुण्यभरोदयम् । इति क्षणं समाधाय मनः स मुनिपुंगवः

“Kung gayon, paano siya matatamo kung walang pagsibol ng malaking ipon ng kabutihang-gawa?” Sa pag-iisip nito, ang pinakadakila sa mga muni ay pinatahimik ang kanyang isip sa isang saglit.

Verse 58

ज्ञानेन तं समालोच्य वरमीदृग्गुणोदयम् । धन्यां कन्यां बभाषेथ शृणु वत्से शुभैषिणि

Sa liwanag ng karunungan, pinagmasdan niya ang lalaking magiging asawa, na pinapatingkad ng pagsibol ng gayong mga kabutihan. Pagkaraan ay nagsalita siya sa mapalad na dalaga: “Makinig ka, anak kong mahal, naghahangad ng kabutihang-palad.”

Verse 59

पितोवाच । वरस्य ये त्वया प्रोक्ता गुणा एते विचक्षणे । एषां गुणानामाधारो वरोस्तीति विनिश्चितम्

Sinabi ng ama: “O mapanuri, ang mga katangiang iyong inilarawan sa mapapangasawa—tiyak na may lalaking siyang saligan at ganap na larawan ng mga iyon; ito’y walang pag-aalinlangan.”

Verse 60

परं स सुखलभ्यो न नितरां सुभगाकृतिः । तपः पणेन स क्रय्यः सुतीर्थविपणौ क्वचित्

Ngunit siya’y hindi madaling makamtan, bagaman ang anyo niya’y lubhang mapalad. Siya’y ‘nabibili’ lamang sa halagang tapasya—sa minsan-minsa’y sa pamilihan ng mga dakilang tīrtha.”

Verse 61

तीर्थभारैः स सुलभो न कौलीन्येन कन्यके । न वेदशास्त्राभ्यसनैर्न चैश्वर्यबलेन वै

Hindi siya madaling makuha sa tambak na paglalakbay sa mga tīrtha, O dalaga; ni sa marangal na angkan, ni sa pag-aaral ng Veda at mga śāstra, ni sa lakas ng yaman at kapangyarihan.

Verse 62

न सौंदर्येण वपुषा न बुद्ध्या न पराक्रमैः । एकयैव मनः शुद्ध्या करणानां जयेन च

Hindi sa ganda ng katawan, hindi sa talino, hindi sa kabayanihan—kundi sa iisang kadalisayan ng isip, at sa pagdaig sa mga pandama, siya natatamo.

Verse 63

महातपः सहायेन दमदानदयायुजा । लभ्यते स महाप्राज्ञो नान्यथा सदृशः पतिः

Sa tulong ng dakilang tapasya—na kaakibat ang pagpipigil-sa-sarili, pagkakawanggawa, at habag—natatamo ang gayong lubhang marunong na asawa; kung hindi, walang kapantay na kabiyak ang makakamtan.

Verse 64

इति श्रुत्वाथ सा कन्या पितरं प्रणिपत्य च । अनुज्ञां प्रार्थयामास तपसे कृतनिश्चया

Pagkarinig nito, ang dalaga’y yumukod at nagpatirapa sa kanyang ama, at taimtim na humingi ng pahintulot, sapagkat matatag na ang pasiya niyang magsagawa ng matinding tapasya.

Verse 65

स्कंद उवाच । कृतानुज्ञा जनेत्रा सा क्षेत्रे परमपावने । तपस्तताप परमं यदसाध्यं तपस्विभिः

Sinabi ni Skanda: Nang makamtan niya ang pahintulot ng kanyang ina, ang dalagang iyon, sa lubhang nagpapadalisay na banal na Kṣetra, ay nagsagawa ng pinakamataas na tapasya—yaong hirap na maging ang mga ganap na asceta’y mahirap maisakatuparan.

Verse 66

क्व सा बालातिमृद्वंगी क्व च तत्तादृशं तपः । कठोरवर्ष्मसंसाध्यमहो सच्चेतसो धृतिः

Saan nararapat ang isang musmos na may napakalambot na mga sangkap, at saan naman ang gayong tapasya? Ang gayong gawain ay para sa mga katawang pinatigas ng mahigpit na disiplina; kahanga-hanga ang tibay ng kanyang dalisay na loob.

Verse 67

धारासारा सुवर्षासु महावातवतीष्वलम् । शिलासु सावकाशासु सा बह्वीरनयन्निशाः

Sa mga ulang bumubuhos na parang mga tabing ng tubig, sa gitna ng malalakas na bagyong hinahampas ng hangin, ginugol niya ang maraming gabi sa hubad na mga bato, lantad sa bukas na langit.

Verse 68

श्रुत्वा गर्जरवं घोरं दृष्ट्वा विद्युच्चमत्कृतीः । आसारसीकरैः क्लिन्ना न चकंपे मनाक्च सा

Nang marinig niya ang nakapanghihilakbot na ugong ng kulog at makita ang biglang kislap ng kidlat, bagaman basang-basa sa ambon at wisik ng unos, hindi siya nanginig kahit bahagya.

Verse 69

तडित्स्फुरंतीत्वसकृत्तमिस्रासु तपोवने । यातायातं करोतीव द्रष्टुं तत्तपसः स्थितिम्

Sa dilim ng gubat ng pag-aayuno, ang kidlat ay paulit-ulit na kumikislap, na wari’y pabalik-balik—nagnanais masilayan ang matatag na kalagayan ng kaniyang tapas.

Verse 70

तपर्तुरेव साक्षाच्च कुमारी कैतवात्किल । पंचाग्नीन्परिधायात्र तपस्यति तपोवने

Tunay ngang wari’y siya ang mismong panahon ng pag-aayuno na naging lantad sa paningin; ang dalaga—walang daya—ay nag-tapas sa gubat ng tapas, pinalilibutan ang sarili ng limang apoy.

Verse 71

जलाभिलाषिणी बाला न मनागपि सा पिबत् । कुशाग्रतोयपृषतं पंचाग्निपरितापिता

Bagaman siya’y batang dalagang uhaw sa tubig, ni kaunti’y hindi siya uminom—tanging isang patak na nasalo sa dulo ng talim ng kuśa—habang sinusunog siya ng init ng limang apoy ng tapas.

Verse 72

रोमांच कंचुकवती वेपमानतनुच्छदा । पर्यक्षिपत्क्षपाः क्षामा तपसा हैमनीश्च सा

Nababalutan na wari’y kasuutan ng pangingilabot, nanginginig ang marupok niyang katawan; ginugol niya ang mga gabi—payat na dahil sa tapas—at tiniis pa maging ang taglamig bilang bahagi ng kaniyang pag-aayuno.

Verse 73

निशीथिनीषु शिशिरे श्रयंती सारसं रसम् । मेने सा सारसैः केयमुद्यताद्येति पद्मिनी

Sa ginaw ng hatinggabi, nabubuhay siya sa katas ng mga lotus; kaya sa mga sisne, wari’y siya’y isang dalagang-lotus na ngayo’y umaahon, na para bang mula sa tubig.

Verse 74

मनस्विनामपि मनोरागतां सृजते मधौ । तदोष्ठपल्लवाद्रागो जह्रे माकंदपल्लवैः

Kahit sa mga may pagpipigil-sa-sarili, ang tagsibol ay lumilikha ng pananabik sa puso. Ngunit ang pamumula ng kaniyang mga usbong na labi ay tila natangay at nalampasan ng malalambot na usbong ng punong mangga.

Verse 75

वसंते निवसंती सा वने बालाचलंमनः । चक्रे तपस्यपि श्रुत्वा कोकिला काकलीरवम्

Sa paninirahan niya sa gubat sa panahon ng tagsibol, ang isip ng dalagang bata ay nanginig at nag-alinlangan; gayunman, kahit marinig ang matatamis na awit ng kokila, ipinagpatuloy niya ang kaniyang tapasya.

Verse 76

बंधुजीवेऽधररुचिं कलहंसे कलागतीः । निक्षेपमिव सा क्षिप्त्वा शरद्यासीत्तपोरता

Itinapon niya—na parang isang simpleng iniwang deposito—ang pamumula ng kaniyang mga labi na tulad ng bulaklak na bandhūka, at ang marikit na sining at kilos na gaya ng lakad ng gansa; at sa taglagas ay pumasok siyang lubos na nakatuon sa tapasya.

Verse 77

अपास्तभोगसंपर्का भोगिनां वृत्तिमाश्रिता । क्षुदुद्बोधनिरोधाय धूतपापा तपस्विनी

Humiwalay sa anumang ugnay sa mga kalayawan, tinanggap niya ang mahigpit na pamumuhay ng mga asceta; si Dhūtapāpā, ang tapasvinī, ay pinigil maging ang pagbangon ng gutom, upang maghari sa loob.

Verse 78

शाणेन मणिवल्लीढा कृशाप्यायादनर्घताम् । तथापि तपसा क्षामा दिदीपे तत्तनुस्तराम्

Gaya ng isang baging na hiyas na kinikinis ng batong panghasa, bagaman siya’y pumayat ay nakamit niya ang di-matatawarang halaga; at kahit nanghina dahil sa tapasya, lalo pang nagningning ang kaniyang katawan.

Verse 79

निरीक्ष्य तां तपस्यंतीं विधिः संशुद्धमानसाम् । उपेत्योवाच सुप्रज्ञे प्रसन्नोस्मि वरं वृणु

Nang makita niya siyang nagsasagawa ng matinding tapasya na may lubos na dalisay na isipan, lumapit si Vidhī (Brahmā) at nagsabi: “O marunong, ako’y nalugod—pumili ka ng biyaya.”

Verse 80

सा चतुर्वक्त्रमालोक्य हंसयानोपरिस्थितम् । प्रणम्य प्रांजलिः प्रीता प्रोवाचाथ प्रजापतिम्

Nang masdan niya ang Apat-na-Mukhang Panginoon na nakaluklok sa kanyang sasakyang-hamsa, siya’y yumukod; at may magkadikit na palad at kagalakan, saka niya kinausap si Prajāpati (Brahmā).

Verse 81

धूतपापोवाच । पितामह वरो मह्यं यदि देयो वरप्रद । सर्वेभ्यः पावनेभ्योपि कुरु मामतिपावनीम्

Sinabi ni Dhūtapāpā: “O Pitāmaha, O tagapagkaloob ng mga biyaya—kung igagawad mo sa akin ang isang biyaya, gawin mo akong pinakadakilang tagapaglinis, higit pa sa lahat ng nakapaglilinis.”

Verse 82

स्रष्टा तदिष्टमाकर्ण्य नितरां तुष्टमानसः । प्रत्युवाचाथ तां बालां विमलां विमलेषिणीम्

Nang marinig ng Lumikha ang kanyang minimithing hiling, labis na natuwa ang kanyang puso; at sumagot siya sa batang dalaga—dalisay, at naghahangad ng kadalisayan.

Verse 83

ब्रह्मोवाच । धूतपापे पवित्राणि यानि संत्यत्र सर्वतः । तेभ्यः पवित्रमतुलं त्वमेधि वरतो मम

Sinabi ni Brahmā: “O Dhūtapāpā, anuman ang mga kapangyarihang nakapaglilinis na naririto sa lahat ng dako—sa pamamagitan ng aking biyaya, ikaw ang maging walang kapantay na tagapaglinis na hihigit sa kanila.”

Verse 84

तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी च संति तीर्थानि कन्यके । दिवि भुव्यंतरिक्षे च पावनान्युत्तरोत्तरम्

O dalaga, may tatlong krore at kalahating krore ng mga banal na tīrtha; nasa langit, sa lupa, at sa kalagitnaang himpapawid—bawat isa’y higit na nakapaglilinis kaysa nauna.

Verse 85

तानि सर्वाणि तीर्थानि त्वत्तनौ प्रतिलोम वै । वसंतु मम वाक्येन भव सर्वातिपावनी

Nawa’y manahan sa iyong sariling katawan ang lahat ng yaong mga banal na tīrtha, sa kabaligtarang pagkakasunod; sa aking salita, maging ikaw ang pinakadakilang tagapaglinis sa lahat.

Verse 86

इत्युक्त्वांतर्दधे वेधाः सापि निर्धूतकल्मषा । धूतपापोटजं प्राप्ताथो वेदशिरसः पितुः

Pagkasabi nito, naglaho si Vedhā (Brahmā). Siya man—nayanig at naalis ang dumi—ay nagbalik sa kubo ng ermitanyo, hinugasan sa kasalanan, sa kanyang ama na si Vedaśiras.

Verse 87

कदाचित्तां समालोक्य खेलंतीमुटजाजिरे । धर्मस्तत्तपसाकृष्टः प्रार्थयामास कन्यकाम्

Minsan, nang makita siyang naglalaro sa looban ng ermitanyo, si Dharma—nahila ng lakas ng kanyang tapas (pag-aayuno at pagninilay)—ay nagsimulang hingin ang dalaga bilang asawa.

Verse 88

धर्म उवाच । पृथुश्रोणि विशालाक्षि क्षामोदरि शुभानने । क्रीतः स्वरूपसंपत्त्या त्वयाहं देहि मे रहः

Sinabi ni Dharma: “O malapad ang balakang, malalaki ang mata, payat ang baywang, mapalad ang mukha—sa yaman ng iyong kagandahan, wari’y nabili mo ako. Ipagkaloob mo sa akin ang isang lihim na pakikipagkita.”

Verse 89

नितरां बाधते कामस्त्वत्कृते मां सुलोचने । अज्ञातनाम्ना सा तेन प्रार्थितेत्यसकृद्ग्रहः

Dahil sa iyo, O binibining may magagandang mata, labis akong pinahihirapan ng pagnanasa. Ganito siya paulit-ulit na nakiusap sa kanya, na ang pangalan ay hindi pa niya alam.

Verse 90

उवाच सा पिता दाता तं प्रार्थय सुदुर्मते । पितृप्रदेया यत्कन्या श्रुतिरेषा सनातनी

Sinabi niya: Ang ama ang nagbibigay—humayo ka at humiling sa kanya, O hindi nag-iisip. Ang dalaga ay dapat ibigay ng kanyang ama; ito ang walang hanggang utos ng Śruti.

Verse 91

निशम्येति वचो धर्मो भाविनोर्थस्य गौरवात् । पुनर्निबंधयांचक्रे ऽपधृतिर्धृतिशालिनीम्

Nang marinig ang mga salitang ito, si Dharma—dahil sa bigat ng hinaharap na kahihinatnan—ay muling nagpumilit, bagaman siya ay matatag at desidido.

Verse 92

धर्म उवाच । न प्रार्थयेहं सुभगे पितरं तव सुंदरि । गांधर्वेण विवाहेन कुरु मे त्वं समीहितम्

Sinabi ni Dharma: O mapalad at magandang binibini, hindi ako magtatanong sa iyong ama. Sa pamamagitan ng kasalang Gandharva, tuparin mo ang aking ninanais.

Verse 93

इति निर्बंधवद्वाक्यं सा निशम्य कुमारिका । पितुः कन्याफलंदित्सुः पुनराहेति तं द्विजम्

Nang marinig ang kanyang mapilit na mga salita, ang dalaga—na nagnanais na ibigay sa kanyang ama ang biyaya ng pagkakaloob ng anak—ay muling sumagot sa manliligaw na tila Brahmin.

Verse 94

अरे जडमते मा त्वं पुनर्ब्रूहीति याह्यतः । इत्युक्तोपि कुमार्या स नातिष्ठन्मदनातुरः

“Hoy, mapurol ang isip—huwag ka nang magsalita pa; lumayo ka rito!” Gayon man, kahit sinabihan ng dalaga, hindi siya umalis, sapagkat nilalagnat sa pag-ibig.

Verse 95

ततः शशाप तं बाला प्रबला तपसो बलात् । जडोसि नितरां यस्माज्जलाधारो नदो भव

Pagkaraan, ang dalaga—makapangyarihan sa lakas ng kanyang mga pag-aayuno—ay nagsumpa sa kanya: “Yamang lubha kang mapurol, maging ilog ka, tagapagdala lamang ng tubig.”

Verse 96

इति शप्तस्तया सोथ तां शशाप क्रुधान्वितः । कठोरहृदये त्वं तु शिला भव सुदुर्मते

Nang masumpa siya ng dalaga, siya nama’y nagalit at nagsumpa rin sa kanya: “Ikaw na matigas ang puso, maging bato ka, O masamang isip!”

Verse 97

स्कंद उवाच । इत्यन्योन्यस्य शापेन मुने धर्मो नदोऽभवत् । अविमुक्ते महाक्षेत्रे ख्यातो धर्मनदो महान्

Sinabi ni Skanda: “Sa bisa ng sumpaan ng isa’t isa, O pantas, si Dharma ay naging ilog. Sa dakilang banal na pook ng Avimukta, siya’y tanyag bilang makapangyarihang Dharmanadā.”

Verse 98

साप्याह पितरं त्रस्ता स्वशिलात्वस्य कारणम् । ध्यानेन धर्मं विज्ञाय मुनिः कन्यामथाब्रवीत्

Nangamba, sinabi rin niya sa kanyang ama ang dahilan ng kanyang pagkabato. Ang pantas, nang matanto si Dharma sa pamamagitan ng pagninilay, ay saka nagsalita sa dalaga.

Verse 99

मा भैः पुत्रि करिष्यामि तव सर्वं शुभोदयम् । तच्छापो नान्यथा भूयाच्चंद्रकांतशिला भव

“Huwag kang matakot, anak kong babae; isasakatuparan ko ang lahat ng iyong mapalad na kagalingan. Ngunit ang sumpang iyon ay di na mababago—maging batong candrakānta, batong-buwan.”

Verse 100

चंद्रोदयमनुप्राप्य द्रवीभूततनुस्ततः । धुनी भव सुते साध्वि धूतपापेति विश्रुता

“Pagdating ng pagsikat ng buwan, matutunaw ang iyong katawan; kung magkagayon, maging umaagos na ilog ka, O banal na anak—na kikilalaning ‘Dhūtapāpā’, ang Tagapaghugas ng mga kasalanan.”

Verse 110

महापापांधतमसं किरणाख्या तरंगिणी । ध्वंसयेत्स्नानमात्रेण मिलिता धूतपापया

Ang alon-along batis na tinatawag na Kiraṇā, na nakipag-isa sa Dhūtapāpā, ay winawasak sa pagligo lamang ang bulag na dilim ng mabibigat na kasalanan.

Verse 120

स्नात्वा पंचनदे तीर्थे कृत्वा च पितृतर्पणम् । बिंदुमाधवमभ्यर्च्य न भूयो जन्मभाग्भवेत्

Pagkaligo sa Pañcanada tīrtha, matapos gawin ang pag-aalay sa mga ninuno, at matapos sambahin si Bindumādhava, ang tao’y hindi na muling nagiging kabahagi ng muling pagsilang.

Verse 130

पंचकूर्चेन पीतेन यात्र शुद्धिरुदाहृता । सा शुद्धिः श्रद्धया प्राश्य बिंदुं पांचनदांभसः

Dito, sinasabing ang paglilinis ay nakakamit sa pag-inom ng pañcakūrcha. Ang paglilinis na iyon ay dumarating kapag, nang may pananampalataya, sumisimsim ng isang patak ng tubig ng Pañcanada.

Verse 140

बिंदुतीर्थे नरो दत्त्वा कांचनं कृष्णलोन्मितम् । न दरिद्रो भवेत्क्वापि न स्वर्णेन वियुज्यते

Sa Bindu-tīrtha, ang taong nag-aalay ng ginto na kasinlaki ng isang kṛṣṇala ay hindi kailanman maghihikahos saanman, at hindi mahihiwalay sa kasaganaan (ginto).