Adhyaya 32

Verse 1

पार्वत्युवाच । वीरेशस्य महेशान श्रूयते महिमा महान् । परां सिद्धिं परोपतुस्तत्र सिद्धाः परः शताः

Sinabi ni Pārvatī: “O Maheśāna, tunay na dakila ang maririnig na kaluwalhatian ni Vīreśa. Sa pag-abot ng pinakamataas na kasakdalan doon, mahigit sandaang Siddha ang nakaabot sa sukdulang kalagayan.”

Verse 2

कथमाविर्भवस्तस्य काश्यां लिंगवरस्य तु । आशुसिद्धिप्रदस्येह तन्मे ब्रूहि जगत्पते

“Paano nahayag sa Kāśī ang dakilang Liṅga na iyon—yaong nagbibigay rito ng mabilis na katuparan? Ipagpaliwanag mo sa akin, O Panginoon ng sanlibutan.”

Verse 3

महेश्वर उवाच । निशामय महादेवि वीरेशाविर्भवं परम् । यं श्रुत्वापि नरः पुण्यं प्राप्नोति विपुलं शिवे

Sinabi ni Maheśvara: “Makinig ka, O Mahādevī, sa kataas-taasang salaysay ng paglitaw ni Vīreśa; sa pagdinig pa lamang nito, ang tao’y nagkakamit ng saganang kabanalan, O Śivā.”

Verse 4

आसीदमित्रजिन्नाम राजा परपुरंजयः । धार्मिकः सत्त्वसंपन्नः प्रजारंजनतत्परः

May isang haring nagngangalang Amitrajit, manlulupig ng mga lungsod ng kaaway. Siya’y matuwid, puspos ng kabutihang-loob, at masigasig sa pagpapasaya at pag-iingat sa kanyang mga nasasakupan.

Verse 5

यशोधनो वदान्यश्च सुधीर्ब्राह्मणदैवतः । सदैवावभृथस्नानपरिक्लिन्न शिरोरुहः

Siya’y may yaman sa dangal, mapagkaloob at marunong; para sa kanya ang mga Brāhmaṇa ay parang mga diyos. At ang kanyang buhok ay laging mamasa-masa, na wari’y mula sa walang humpay na avabhṛtha na paliligo.

Verse 6

विनीतो नीतिसंपन्नः कुशलः सर्वकर्मसु । विद्याब्धिपारदृश्वा च गुणवान्गुणिवत्सलः

Siya’y mapagpakumbaba, puspos ng wastong asal, at bihasa sa lahat ng gawain. Nang matanaw niya ang kabilang pampang ng karagatan ng kaalaman, siya’y naging puspos ng kabutihan—at mapagmahal sa mga may kabutihan.

Verse 7

कृतज्ञो मधुरालापः पापकर्मपराङ्मुखः । सत्यवाक्छौचनिलयः स्वल्पवाग्विजितेंद्रियः

Siya’y marunong tumanaw ng utang na loob at matamis magsalita, tumatalikod sa gawang makasalanan. Tapat sa salita, nananahan sa kalinisan, matipid magsalita, at nagwagi sa kanyang mga pandama.

Verse 8

रणांगणे कृतांताभः संख्यावांश्च सदोजिरे । कामिनीकामकेलिज्ञो युवापि स्थविरप्रियः

Sa larangan ng digmaan, siya’y tulad ng Kamatayan mismo; at matatag sa pagtutuos at payo. Bagaman bihasa sa sining ng pag-ibig, kahit sa kabataan ay tapat siya sa mga bagay na sinasang-ayunan ng matatanda.

Verse 9

धर्मार्थैधितकोशश्च समृद्धबलवाहनः । सुभगश्च सुरूपश्च सुमेधाः सुप्रजाश्रयः

Ang kanyang kabang-yaman ay umunlad sa pamamagitan ng dharma at matuwid na yaman; sagana ang kanyang lakas at mga sasakyan. Mapalad at magandang-anyô, matalas ang isip, at kanlungan ng mabubuting tao.

Verse 10

स्थैर्य धैर्य समापन्नो देशकालविचक्षणः । मन्यमानप्रदो नित्यं सर्वदूषणवर्जितः

Pinagkalooban ng katatagan at tapang, siya’y marunong kumilatis ng lugar at panahon. Laging nagbibigay ng nararapat na paggalang, siya’y malaya sa bawat kapintasan.

Verse 11

वासुदेवांघ्रियुगले चेतोवृत्तिं निधाय सः । चकार राज्यं निर्द्वंद्वं विष्वगीति विवर्जितम्

Itinuon niya ang galaw ng isip sa kambal na paa ni Vāsudeva; at namahala siya sa kahariang walang alitan, walang pagkakasalungatan at walang sigaw ng poot sa paligid.

Verse 12

अलंघ्यशासनः श्रीमान्विष्णुभक्तिपरायणः । अभुनक्प्रचुरान्भोगान्समंताद्विष्णुसात्कृतान्

Di-malalabag ang kanyang utos; siya’y marangal at lubos na nakatuon sa debosyon kay Viṣṇu. Tinamasa niya ang saganang ligaya—sa lahat ng dako pinabanal at ipinagkaloob sa biyaya ni Viṣṇu.

Verse 13

हरेरायतनान्युच्चैः प्रतिसौधं पदेपदे । तस्य राज्ये समभवन्महाभाग्यनिधेः शिवे

Sa kanyang nasasakupan, nagsitayog ang matatayog na dambana ni Hari—sa bawat tahanang maringal, sa bawat hakbang. O Śivā, sa kaharian ng yaong sisidlan ng dakilang kapalaran, naganap ang gayong karilagan.

Verse 14

गोविंदगोपगोपाल गोपीजनमनोहर । गदापाणे गुणातीत गुणाढ्य गरुडध्वज

O Govinda—tagapagtanggol ng mga pastol ng baka, O Gopāla, ligaya ng puso ng mga Gopī! O may hawak na pamalo, lampas sa mga guṇa ngunit puspos ng lahat ng kagalingan, O may watawat na si Garuḍa!

Verse 15

केशिहृत्कैटभाराते कंसारे कमलापते । कृष्णकेशव कंजाक्ष कीनाश भयनाशन

O mamamatay kay Keśin, kaaway ni Kaiṭabha, tagapagpuksa kay Kaṃsa, Panginoon ni Kamalā! O Kṛṣṇa, O Keśava, may matang-loto—tagapag-alis ng takot at tagapagwasak ng kamatayan!

Verse 16

पुरुषोत्तम पापारे पुंडरीकविलोचन । पीतकौशेयवसन पद्मनाभ परात्पर

O Puruṣottama, kaaway ng kasalanan; O may matang-loto; nababalutan ng dilaw na sutla; O Padmanābha, Kataas-taasan na lampas sa kataas-taasan!

Verse 17

जनार्दन जगन्नाथ जाह्नवीजलजन्मभूः । जन्मिनां जन्महरण जंजपूकाघनाशन

O Janārdana, Panginoon ng sansinukob; Ikaw na ang pagpapakita’y kaugnay ng mga tubig ng Jāhnavī (Gaṅgā); tagapag-alis ng mga muling pagsilang ng mga nilalang na may katawan; tagapagwasak ng siksik na bunton ng karumihan!

Verse 18

श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत श्रीकर श्रेयसां निधे । श्रीरंगशार्ङ्गकोदंड शौरे शीतांशुलोचन

O Ikaw na may Śrīvatsa sa dibdib; minamahal ni Śrī; tagapagkaloob ng pagpapala; kayamanan ng lahat ng kabutihan; O Panginoon ng Śrīraṅga; may hawak ng busog na Śārṅga; O Śauri, may matang-buwan!

Verse 19

दैत्यारे दानवाराते दामोदर दुरंतक । देवकीहृदयानंद दंदशूकेश्वरेशय

O kaaway ng mga Daitya, kaaway ng mga Dānava; O Dāmodara, tagapagpuksa ng di-madadaig; ligaya ng puso ni Devakī; Panginoon ng mga panginoon, hari maging ng mga haring-ahas!

Verse 20

विष्णो वैकुंठनिलय बाणारे विष्टरश्रवः । विष्वक्सेन विराधारे वनमालिन्वनप्रिय

O Viṣṇu, nananahan sa Vaikuṇṭha; pumatay kay Bāṇa; tanyag sa lahat ng dako; O Viṣvaksena; tagapagpuksa kay Virādha; may suot na kuwintas ng gubat; mangingibig ng gubat!

Verse 21

त्रिविक्रमत्रिलोकीश चक्रपाणे चतुर्भुज । इत्यादीनि पवित्राणि नामानि प्रतिमंदिरम्

“Trivikrama,” “Panginoon ng tatlong daigdig,” “Tagapagdala ng cakra,” “Apat ang bisig”—ganyan at iba pang banal na mga pangalan ay nasa bawat templo.

Verse 22

स्त्रीवृद्धबालगोपाल वदनोदीरितानि तु । श्रूयते यत्रकुत्रापि रम्याणि मधुविद्विषः

Mula sa bibig ng mga babae, matatanda, mga bata, at mga pastol na lalaki—saanman at kailanman—naririnig ang kaaya-ayang mga pangalan ng kaaway ni Madhu (Viṣṇu).

Verse 23

सुरसाकाननान्येव विलोक्यंते गृहेगृहे । चरित्राणि विचित्राणि पवित्राण्यब्धिजापतेः

Sa bawat bahay, wari’y nakikita ang mga banal na hardin ng ligaya; at ipinapamalas ang mga kamangha-mangha at nagpapabanal na gawa ng Panginoon ng diyosang isinilang sa karagatan (Viṣṇu).

Verse 24

सौधभित्तिषु दृश्यंते चित्रकृन्निर्मितानि तु । ऋते हरिकथायास्तु नान्या वार्ता निशम्यते

Sa mga pader ng mga palasyo, nakikita ang mga larawang iginuhit ng mga pintor; at maliban sa salaysay tungkol kay Hari, wala nang ibang usapan ang naririnig.

Verse 25

हरिणा नैव विध्यंते हरिनामांशधारिणः । तस्य राज्ञो भयाद्व्याधैररण्यसुखचारिणः

Yaong may taglay kahit munting bahagi ng Pangalan ni Hari ay hindi tinatamaan ng usa; sapagkat sa takot sa Haring iyon (Hari), ang mga mangangaso—na malayang gumagala sa gubat—ay umurong at nagpipigil.

Verse 26

न मत्स्या नैव कमठा न वराहाश्च केनचित् । हन्यंते क्वापि तद्भीत्या मत्स्यमांसाशिनापि वै

Sa kanyang nasasakupan, ni isda, ni pagong, ni baboy-ramo ay hindi kailanman pinapatay ninuman saanman—sa takot sa kanyang pamamahala—kahit ng mga sanay kumain ng isda at karne.

Verse 27

अप्युत्तानशयास्तस्य राष्ट्रे मित्रजितः क्वचित् । स्तनपानं न कुर्वंति संप्राप्य हरिवासरम्

Sa kaharian ng Haring Mitrajit, maging ang mga sanggol na nakahiga nang patihaya ay kung minsan ay tumitigil sa pagsuso kapag dumarating ang araw na banal kay Hari.

Verse 28

पशवोपि तृणाहारं परित्यज्य हरेर्दिने । उपोषणपरा जाता अन्येषां का कथा नृणाम्

Maging ang mga hayop, iniwan ang damo nilang pagkain sa araw ni Hari at naging masigasig sa pag-aayuno; ano pa kaya ang masasabi tungkol sa iba—lalo na sa mga tao?

Verse 29

महामहोत्सवः सर्वैः पुरौकोभिर्वितन्यते । तस्मिन्प्रशासति भुवं संप्राप्ते हरिवासरे

Nang ang haring iyon ay namamahala sa daigdig at dumarating ang banal na araw ni Hari, isang dakilang pagdiriwang ang isinasagawa ng lahat ng mamamayan sa lungsod.

Verse 30

स एव दंड्योऽभूत्तस्य राज्ञो मित्रजितः क्षितौ । यो विष्णुभक्तिरहितः प्राणैरपि धनैरपि

Sa ilalim ng haring si Mitrajit sa lupa, siya lamang ang pinarurusahan—ang walang debosyon kay Viṣṇu, maging sa buhay man o sa yaman.

Verse 31

अंत्यजा अपि तद्राष्ट्रे शंखचक्रांकधारिणः । संप्राप्य वैष्णवीं दीक्षां दीक्षिता इव संबभुः

Maging ang mga itinuring na mababa sa kahariang iyon ay may tatak ng kabibe at disk; nang matanggap ang Vaiṣṇava na dīkṣā, nagmistulang ganap na inisyado.

Verse 32

शुभानि यानि कर्माणि क्रियंतेऽनुदिनं जनैः । वासुदेवे समर्प्यंते तानि तैरफलेप्सुभिः

Anumang mabubuting gawa na araw-araw na ginagawa ng mga tao, iniaalay nila iyon kay Vāsudeva—ng mga hindi naghahangad ng bunga.

Verse 33

विना मुकुंदं गोविदं परमानंदमच्युतम् । नान्यो जप्येतमन्येत न भज्येत जनैः क्वचित्

Maliban kay Mukunda—Govinda, ang sukdulang kaligayahan, ang di-nabibigo—wala nang iba pang dapat bigkasin sa japa, ni sambahin ng mga tao saanman.

Verse 34

कृष्ण एव परो देव कृष्णएव परागतिः । कृष्ण एव परो बंधुस्तस्यासीदवनीपतेः

Para sa haring iyon, si Kṛṣṇa lamang ang Kataas-taasang Diyos; si Kṛṣṇa lamang ang pinakamataas na kanlungan; si Kṛṣṇa lamang ang dakilang kamag-anak at tagapagtanggol.

Verse 35

एवं तस्मिन्महीपाले राज्यं सम्यक्प्रशासति । एकदा नारदः श्रीमांस्तं दिदृक्षुः समाययौ

Nang ang haring yaon ay matuwid na namamahala sa kanyang kaharian, isang araw ay dumating ang maringal na Nārada, nagnanais na siya’y makita.

Verse 36

राज्ञा समर्चितः सोथ मधुपर्क विधानतः । नारदो वर्णयामास तममित्रजितं नृपम्

Pagkaraang siya’y marapat na parangalan ng hari ayon sa ritwal ng madhupārka, si Nārada ay nagpahayag ng papuri sa haring yaon, ang manlulupig ng mga kaaway.

Verse 37

नारद उवाच । धन्योसि कृतकृत्योसि मान्योप्यसि दिवौकसाम् । सर्वभूतेषु गोविंदं परिपश्यन्विशांपते

Sinabi ni Nārada: “Mapalad ka; natupad na ang layon ng iyong buhay; karapat-dapat kang parangalan maging ng mga nananahan sa langit, O panginoon ng mga tao, sapagkat nakikita mo si Govinda sa lahat ng nilalang.”

Verse 38

यो वेद पुरुषो विष्णुर्यो यज्ञपुरुषो हरिः । योंतरात्मास्य जगतः कर्ता हर्ताविता विभुः

Siya ang Viṣṇu, ang Purusha ng Veda; Siya ang Hari, ang Purusha sa loob ng sakripisyo; Siya ang Panloob na Sarili ng sansinukob na ito—ang lumikha, ang naglalaho, ang tagapangalaga, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat.

Verse 39

तन्मयं पश्यतो विश्वं तव भूपालसत्तम । दर्शनं प्राप्य शुभदं शुचित्वमगमं परम्

O pinakamainam sa mga hari, sapagkat nakikita mo ang sansinukob na puspos Niya, natamo mo ang mapalad na pangitain; at sa pamamagitan nito’y narating mo ang sukdulang kadalisayan.

Verse 40

एक एव हि सारोत्र संसारे क्षणभंगुरे । कमलाकांत पादाब्ज भक्तिभावोऽखिलप्रदः

Sa panandaliang daigdig na madaling maglaho, iisa lamang ang tunay na diwa: ang mapagmahal na bhakti sa mga paang-loto ni Kamalākānta, na nagkakaloob ng lahat ng kabutihan.

Verse 41

परित्यज्य हि यः सर्वं विप्णुमेकं सदा भजेत् । सुमेधसं भजंते तं पदार्थाः सर्व एव हि

Tunay nga, ang nagtatakwil sa lahat at laging sumasamba kay Viṣṇu lamang—ang may malinaw na pag-iisip—sa kanya naglilingkod ang lahat ng kaloob at tagumpay.

Verse 42

हृषीकेशे हृषीकाणि यस्य स्थैर्यं गतान्यहो । स एव स्थैर्यमाप्नोति ब्रह्मांडेऽतीव चंचले

Ah! Yaong ang mga pandama’y tumitibay kay Hṛṣīkeśa, ang Panginoon ng mga pandama—siya lamang ang nakakamit ng tunay na katatagan, kahit sa lubhang balisang sansinukob.

Verse 43

यौवनं धनमायुष्यं पद्मिनीजलबिंदुवत् । अतीव चपलं ज्ञात्वाऽच्युतमेकं समाश्रयेत्

Pagkaalam na ang kabataan, yaman, at haba ng buhay ay kasing-liksi ng patak ng tubig sa dahon ng lotus, marapat na sumilong kay Acyuta lamang.

Verse 44

वाचि चेतसि सर्वत्र यस्य देवो जनार्दनः । स एव सर्वदा वंद्यो नररूपी जनार्दनः

Yaong sa kanyang salita at isipan, sa lahat ng dako, naroroon ang banal na Janārdana—siya’y laging karapat-dapat sambahin, sapagkat si Janārdana mismo’y nananahan sa anyong tao sa loob niya.

Verse 45

निर्व्याज प्रणिधानेन शीलयित्वा श्रियःपतिम् । पुरुषोत्तमतां को न प्राप्तवानिह भूतले

Sa tapat at walang daya na pagtalima, sa paglinang ng debosyon kay Śriyaḥpati, Panginoon ni Lakṣmī—sino sa lupa ang hindi aabot sa kataas-taasang kadakilaan ng pagkatao?

Verse 46

अनया विष्णुभक्त्या ते संतुष्टेंद्रियमानसः । उपकर्तुमना ब्रूयां तन्निशामय भूपते

Sa debosyong ito mo kay Viṣṇu, ang iyong mga pandama at isipan ay naging payapa at nasiyahan. Nais kitang gawan ng kabutihan, magsasalita ako—makinig kang mabuti, O hari.

Verse 47

बाला विद्याधरसुता नाम्ना मलयगंधिनी । क्रीडंती पितुराक्रोडे हृता कंकालकेतुना

Isang batang dalaga, anak ng isang Vidyādhara, na ang pangalan ay Malayagandhinī, ay naglalaro sa kandungan ng kanyang ama—nang siya’y dukutin ni Kaṃkālaketu.

Verse 48

कपालकेतुपुत्रेण दानवेन बलीयसा । आगामिन्यां तृतीयायां तस्याः पाणिग्रहृं किल

Sa isang makapangyarihang Dānava, anak ni Kapālaketu, sinasabing sa darating na ikatlong araw ng buwan (tṛtīyā) gaganapin ang pagkuha sa kanyang kamay—ang kasal.

Verse 49

पाताले चंपकावत्यां नगर्यां सास्ति सांप्रतम् । हाटकेशात्समागच्छंस्तया हंसाश्रुनेत्रया

Sa kasalukuyan, siya’y nasa Pātāla, sa lungsod na tinatawag na Campakāvatī. Mula sa Hāṭakeśa, nasalubong ko siya—ang kanyang mga mata’y umaagos sa luha.

Verse 50

दृष्टः प्रणम्य विज्ञप्तो यथा तच्च निथामय । ब्रह्मचारिन्मुनिश्रेष्ठ गंधमादनशैलतः

Nang makita kita, ako’y yumukod at nagsumamo, at iniulat ang bagay ayon sa katotohanan—pakinggan mo sana. O brahmacārin, pinakadakila sa mga muni, ako’y nagmula sa Bundok Gandhamādana.

Verse 51

बालक्रीडनकासक्तां मोहयित्वा निनाय सः । कंकालकेतुर्दुर्वृत्तो दुर्जयोन्यास्त्रघाततः

Habang siya’y abala sa larong pambata, siya’y nilinlang at dinala palayo. Ang Kaṃkālaketu na yaon—masama ang asal—ay mahirap daigin sa mga hampas ng ibang sandata.

Verse 52

स्वस्य त्रिशूलघातेन म्रियते नान्यथा रणे । जगत्पर्याकुलीकृत्य निद्रात्यत्रविनिर्भयः

Sa digmaan, siya’y mapapatay lamang sa hampas ng sarili niyang trisula, at hindi sa iba pang paraan. Matapos guluhin ang sanlibutan, siya’y natutulog dito nang walang takot.

Verse 53

यदि कोपि कृतज्ञो मां हत्वेमं दुष्टदानवम् । मद्दत्तेन त्रिशूलेन नयेद्भद्रं भवेन्नरः

Kung may sinumang marunong tumanaw ng utang na loob na pumatay sa masamang Dānava na ito para sa akin, gamit ang trisulang ibinigay ko, ang taong iyon ay tiyak na magkakamit ng kabutihan at pagpapala.

Verse 54

यदत्रोपचिकीर्षुस्त्वं रक्ष मां दुष्टदानवात् । ममापि हि वरो दत्तो भगवत्या महामुने

Kung tunay mong nais tumulong dito, ipagtanggol mo ako laban sa masamang Dānava na iyon. Sapagkat ako man ay tumanggap ng isang biyaya mula sa Mahal na Diyosa, O dakilang muni.

Verse 55

विष्णुभक्तो युवा धीमान्पुत्रि त्वां परिणेष्यति । आ तृतीया तिथि यथा तद्वाक्यं तथ्यतां व्रजेत्

Isang batang, marunong na deboto ni Viṣṇu ang mag-aasawa sa iyo, O anak na dalaga; upang pagsapit ng ikatlong tithi ng buwan, ang mga salitang iyon ay magkatotoo.

Verse 56

तथा निमित्तमात्रं त्वं भव यत्नं समाचर । इति तद्वचनाद्राजन्विष्णुभक्तिपरायणम् । युवानं चापि धीमंतं त्वामनु प्राप्तवानहम्

“Kaya maging kasangkapan ka lamang, ngunit magsikap nang buong tiyaga.” Sa gayong utos, O Hari, ako’y sumunod at dumating sa iyo—batang marunong at lubos na nakatuon sa debosyon kay Viṣṇu.

Verse 57

तद्गच्छ कार्यसिद्ध्यै त्वं हत्वा तं दुष्टदानवम् । आनयाशु महाबाहो शुभां मलयगंधिनीम्

“Humayo ka para sa ganap na tagumpay ng iyong layon. Patayin mo ang masamang Dānava, at agad mong dalhin pabalik, O makapangyarihang bisig, ang mapalad na dalagang mabango na tila simoy ng sandal ng Malaya.”

Verse 58

सा तु विद्याधरी जीवेद्विलोक्य त्वां नरेश्वर । पार्वतीवचनाद्दुष्टं घातयिष्यत्ययत्नतः

“Ang Vidyādharī na iyon ay mabubuhay kapag nakita ka niya, O panginoon ng mga tao; at sa salita ni Pārvatī, ipapapatay niya ang masama—nang walang hirap.”

Verse 59

इति नारदवाक्यं स निशम्यामित्रजिन्नृपः । अनल्पोत्कलिको जातो विद्याधरसुतां प्रति

Nang marinig ng kaaway-tagumpay na hari ang mga salita ni Nārada, siya’y napuspos ng di-masukat na pananabik para sa anak na babae ng Vidyādhara.

Verse 60

उपायं चापि पप्रच्छ गंतुं तां चंपकावतीम् । नारदेन पुनः प्रोक्तः स राजा गिरिराजजे

Tinanong din niya ang paraan upang marating ang Campakāvatī. Muling nagpayo si Nārada sa hari, O anak ng Hari ng Bundok.

Verse 61

तूर्णमर्णवमासाद्य पूर्णिमादिवसे नृप । भवान्द्रक्ष्यति पोतस्थः कल्पवृंदारथस्थितम्

“Madali kang makarating sa karagatan sa araw ng kabilugan ng buwan, O Hari. Nakaupo sa bangka, masisilayan mo siya sa karwaheng nasa gitna ng punong tumutupad ng hiling.”

Verse 62

तत्र दिव्यांगना काचिद्दिव्यपर्यंक संस्थिता । वीणामादाय गायंती गाथां गास्यति सुस्वरम्

“Doon, may isang makalangit na dalaga, nakaupo sa banal na higaan. Kukunin niya ang vīṇā at aawit ng isang taludtod sa matamis at mapalad na himig.”

Verse 63

यत्कर्मविहितं येन शुभं वाथ शुभेतरम् । स एव भुंक्ते तत्तथ्यं विधिसूत्रनियंत्रितः

“Anumang gawa ng sinuman—mabuti man o hindi—siya rin ang tiyak na tatanggap ng bunga nito, na nakagapos sa sinulid ng batas ng sansinukob.”

Verse 64

गाथामिमां सा संगीय सरथा स महीरुहा । सपर्यंका क्षणादेव मध्ये सिंधुं प्रवेक्ष्यति

“Pagkaawit niya ng awit na ito, siya—kasama ang kanyang karwahe at ang dakilang punong iyon, pati ang kanyang higaan—ay agad na papasok sa gitna ng karagatan.”

Verse 65

भवानप्यविशंकं च ततः पोतान्महार्णवे । तामनु व्रजतु क्षिप्रं यज्ञवाराहमास्तुवन्

Ikaw man, walang pag-aalinlangan, ay sumunod agad sa kanya mula sa bangka tungo sa dakilang karagatan, habang pumupuri kay Yajña-Varāha, ang Baboy-Diyos na siyang mismong Sakripisyo.

Verse 66

ततो द्रक्ष्यसि पाताले नगरीं चंपकावतीम् । महामनोहरा राजन्सहितां बालयानया

Pagkaraan nito, O Hari, masisilayan mo sa Pātāla ang lungsod na tinatawag na Campakāvatī—lubhang kaakit-akit—kasama ang dalagang ito na siyang aakay sa iyo roon.

Verse 67

इत्युक्त्वांतर्हितो देवि स चतुर्मुखनंदनः । राजाप्यर्णवमासाद्य यथोक्तं परिलक्ष्य च

Pagkasabi nito, O Diyosa, ang anak ng Apat-na-Mukha (Brahmā) ay naglaho. Ang hari nama’y nakarating sa karagatan at, ayon sa ipinayo, maingat na minasdan ang palatandaan.

Verse 68

विवेशांतःसमुद्रं च नगरीमाससाद ताम् । साथ विद्याधरी बाला नेत्रप्राघुणकी कृता

Pumasok siya sa kaloob-loobang dagat at narating ang lungsod na yaon. Doon, ang dalagang Vidyādharī ay naging wari’y isang handog na piging para sa mga mata.

Verse 69

तेन राज्ञा त्रिजगती सौंदर्यश्रीरिवैकिका । पातालदेवतेयं वा ममनेत्रोत्सवाय किम्

Sa paningin ng haring iyon, wari’y ang buong kariktan at ningning ng tatlong daigdig ay nagkatawang-iisa. O ito ba’y isang diyosa ng Pātāla, na lumitaw para sa pista ng aking mga mata?

Verse 70

निरणायि मधुद्वेष्ट्रा स्रष्टुः सृष्टिविलक्षणा । कुहूराहुभयादेषा कांतिश्चांद्रमसी किमु

“Hinubog ba siya ni Madhudveṣṭṛ (Viṣṇu) bilang isang paglikhang naiiba sa karaniwang paglikha ng Maylalang? O ang ningning na tila-buwan na ito’y isinilang mula sa pangamba sa amāvasyā at kay Rāhu?”

Verse 71

योषिद्रूपं समाश्रित्य तिष्ठतेऽत्राकुतोऽभया । इत्थं क्षणं तां निर्वर्ण्य स राजागात्तदंतिकम्

“Sa anyong babae siya’y nakatayo rito—paano pa magkakaroon ng takot? Kaya, matapos siyang titigan nang sandali, lumapit sa kanya ang hari.”

Verse 72

सा विलोक्याथ तं बाला नितरां मधुराकृतिम् । विशालोरस्थलतलं प्रलंबतुलसीस्रजम्

“Pagkaraan, minasdan siya ng dalaga—lubhang kaakit-akit ang anyo—malapad ang dibdib, at may mahabang kuwintas na tulasī na nakalaylay.”

Verse 73

शंखचक्रांकसुभग भुजद्वयविराजितम् । हरिनामाक्षरसुधा सुधौत रदनावलिम्

“Nagniningning ang kanyang dalawang bisig, pinalamutian ng mapalad na tanda ng kabibe at diskos; at ang hanay ng kanyang mga ngipin ay wari’y hinugasan ng nektar ng mga pantig ng Pangalan ni Hari.”

Verse 74

भवानीभक्तिबीजोत्थं भूरुहं पुरुषाकृतिम् । मनोरथफलैः पूर्णमासीद्धृष्टतनूरुहा

“Wari siya’y punong sumibol mula sa binhi ng debosyon kay Bhavānī, na nag-anyong lalaki, hitik sa bunga ng natupad na mga hangarin; at ang balahibo sa kanyang katawan ay nagsitindig sa pagkalugod.”

Verse 75

दोलापर्यंकमुत्सृज्य ह्रीभरा नम्रकंधरा । वेपथुं च परिष्टभ्य बाला प्रोवाच भूपतिम्

Iniwan niya ang duyang-higaan; hitik sa hiya at nakayuko ang leeg. Pinatatag ang nanginginig na katawan, nagsalita ang dalaga sa hari.

Verse 76

कस्त्वमत्र कृतांतस्य भवनं मधुराकृते । प्राप्तो मे मंदभाग्यायाश्चेतोवृत्तिं निरुंधयन्

Sino ka rito, sa mismong tahanan ni Kṛtānta (Kamatayan), O may matamis na anyo? Dumating ka at para sa akin na kapus-palad, pinipigil at pinatatahimik ang ligalig ng aking isip.

Verse 77

यावन्नायाति सुभग स कठोरतराकृतिः । अतिपर्याकुलीकृत्य त्रिलोकीं दानवो मुहुः

O mapalad, bago dumating yaong dānava na ubod ng tigas at bagsik ang anyo—na paulit-ulit na nagbubulid sa tatlong daigdig sa matinding kaguluhan—(kumilos ka ngayon).

Verse 78

कंकालकेतुर्दुर्वृत्तस्त्ववध्यः परहेतिभिः । तावद्गुप्तं समातिष्ठ शस्त्रागारेति गह्वरे

Si Kaṅkālaketu ay masama ang asal at di mapapatay ng sandata ng iba. Kaya magtago ka muna sa sandatahan, sa loob ng malalim na siwang na ito.

Verse 79

न मे कन्याव्रतं भंक्तुं स समर्थ उमा वरात् । आगामिन्यां तृतीयायां परश्वः पाणिपीडनम्

Hindi niya kayang sirain ang aking dalagang panata, sa biyaya ni Umā. Sa darating na ikatlong tithi—sa makalawa—gaganapin ang paghawak ng kamay, ang ritwal ng kasal.

Verse 80

संचिकीर्षति दुष्टात्मा गतायुर्मम शापतः । मा तद्भीतिं कुरु युवंस्तत्कार्यं भविताचिरम्

“May masamang loob ang taong yaon at may binabalak, ngunit ubos na ang kanyang buhay dahil sa aking sumpa. Huwag kayong mangamba; di magtatagal at darating ang kanyang wakas.”

Verse 81

विद्याधर्येति चोक्तः स शस्त्रागारे निगूढवत् । स्थितो वीरो महाबाहुर्दानवागमने क्षणः

Sa gayon na sinabi ng Vidyādharī, ang bayani na may malalakas na bisig ay nanatiling nakatago sa silid ng mga sandata, hinihintay ang sandali ng pagdating ng dānava.

Verse 82

अथ सायं समायातो दानवो भीषणाकृतिः । त्रिशूलं कलयन्पाणौ मृत्योरपि भयावहम्

Pagdating ng dapithapon, dumating ang dānava na kakila-kilabot ang anyo, tangan sa kamay ang trishula—nakapanghihilakbot maging kay Kamatayan.

Verse 83

आगत्य दानवो रौद्रः प्रलयांबुदनिस्वनः । विद्याधरीं जगादेति मदाघूर्णितलोचनः

Dumating ang mabangis na dānava, umuugong na parang mga ulap sa pagguho ng sangkalawakan; saka niya kinausap ang Vidyādharī, ang mga mata’y umiikot sa kalasingan.

Verse 84

गृहाणेमानि रत्नानि दिव्यानि वरवर्णिनि । कन्यात्वं च परश्वस्ते पाणिग्राहादपैष्यति

“Tanggapin mo ang mga banal na hiyas na ito, O dalagang may marikit na kulay. At sa makalawa, lilisan ang iyong pagkadalaga kapag kinuha ko ang iyong kamay sa pag-aasawa.”

Verse 85

दासीनामयुतं प्रातर्दास्यामि तव सुंदरि । आसुरीणां सुरीणां च दानवीनां मनोहरम्

O marikit na giliw, bukas ng umaga’y ibibigay ko sa iyo ang sampung libong aliping babae—kaakit-akit, mula sa mga babae ng Asura, ng mga Deva, at ng mga Dānava.

Verse 86

गंधर्वीणां नरीणां च किन्नरीणां शतंशतम् । विद्याधरीणां नागीनां यक्षिणीनां शतानि षट्

Magkakaroon ng daan-daang Gandharvī at mga dalagang tao, at daan-daang Kinnarī; at may anim na raang Vidyādharī, Nāgī, at Yakṣiṇī.

Verse 87

राक्षसीनां शतान्यष्टौ शतमप्सरसां वरम् । एतास्ते परिचारिण्यो भविष्यंत्यमलाशये

Magkakaroon ng walong daang Rākṣasī at isang daang piling Apsaras. O dalisay ang puso, sila ang magiging iyong mga tagapaglingkod.

Verse 88

यावत्संपत्तिसंभारो दिक्पालानां गृहेषु वै । मत्परिग्रहतां प्राप्य तावतस्त्वमिहेश्वरी

Hangga’t nananatili ang naipong karangyaan sa mga tahanan ng mga Tagapangalaga ng mga Panig, sa pag-abot mo sa kalagayang nasa aking pag-iingat, gayon katagal kang magiging reyna rito, O ginang.

Verse 89

दिव्यान्भोगान्मया सार्धं भोक्ष्यसे मत्परिग्रहात् । कदा परश्वो भविता यस्मिन्वैवाहिको विधिः

Sa aking pag-iingat, makakamtan mo kasama ko ang mga makalangit na kaluguran. Kailan darating—sa makalawa—ang araw na gaganapin ang ritwal ng kasal?

Verse 90

त्वदंगसंगसंस्पर्श सुखसंदोह मेदुरः । परां निर्वृतिमाप्स्यामि परश्वो निकटं यदि

Puspos ng ligaya mula sa dampi at dikit ng iyong katawan, makakamtan ko ang sukdulang kasiyahan kung ang makalawa ay tunay ngang malapit na.

Verse 91

मनोरथाश्चिरं यावद्यं मे हृदि समेधिताः । तान्कृतार्थी करिष्यामि परश्वस्तव संगमात्

Ang matatagal nang hangarin na lumago sa aking puso ay aking isasakatuparan sa pamamagitan ng pakikipagtagpo sa iyo sa makalawa.

Verse 92

जित्वा देवान्रणे सर्वानिंद्रादीन्मृगलोचने । त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तेस्त्वां करिष्यामि चेश्वरीम्

Matapos lupigin ang lahat ng mga diyos sa digmaan, simula kay Indra, O binibining may mga mata ng usa, gagawin kitang reyna ng kasaganaan at kapangyarihan sa Tatlong Daigdig.

Verse 93

आधायांके त्रिशूलं स्वे सुष्वापेति प्रलप्य सः । नरमांसवसास्वाद प्रमत्तो वीतसाध्वसः

Inilagay ang kanyang sariling tridente sa kanyang kandungan, siya ay daldal nang daldal at nakatulog, lango sa lasa ng laman at taba ng tao, walang ingat at walang takot.

Verse 94

वरं स्मरंती सा गौर्या विद्याधरकुमारिका । विज्ञाय तं प्रमत्तं च सुसुप्तं चातिनिर्भयम्

Ang magandang dalagang Vidyādhara na iyon, inaalala ang kanyang napiling nobyo, ay napagtanto na siya ay walang ingat, mahimbing ang tulog, at lubos na walang takot.

Verse 95

आहूय तं नरवरं वरं सर्वांगसुंदरम् । विष्णुभक्तिकृतत्राणं प्राणनाथेति जल्प्य च

Tinawag niya ang pinakamainam na lalaki—ang minamahal na ganap ang kagandahan—na naligtas dahil sa debosyon kay Viṣṇu, at sinabi niya: “Panginoon ng aking buhay!”

Verse 96

शूलं तदंकादादाय गृहाणेमं जहि द्रुतम् । इति त्रिशूलं बालातो बालार्कसदृशद्युति

Sinabi niya, “Kunin ang sibat mula sa kanyang kandungan; sunggaban at patayin siya agad!” Kaya ang trishula, na nagniningning na parang bagong sikat na araw, ay kinuha mula sa dalaga.

Verse 97

समादाय महाबाहुः स तदा मित्रजिन्नृपः । जहर्ष च जगादोच्चैर्बालायाश्चाभयं दिशन्

Noon, kinuha iyon ng haring Mitrajit na makapangyarihan ang bisig; nagalak siya at sumigaw nang malakas, na nagbibigay ng kawalang-takot sa dalaga.

Verse 98

वामपादप्रहारेण तमाताड्य स निर्भयः । संस्मरंश्चक्रिणं चित्ते जगद्रक्षामणिं हरिम्

Sa hampas ng kaliwang paa, tinamaan niya ito at nanatiling walang takot, habang sa puso’y inaalala si Hari, ang may hawak ng chakra, hiyas na tagapangalaga ng daigdig.

Verse 99

जर्गाद तिष्ठ रे दुष्ट कन्याधर्षणलालस । युध्यस्वात्र मया सार्धं न सुप्तं हन्म्यहं रिपुम्

Sinabi niya, “Tumindig ka, masama, na sabik lumapastangan sa isang dalaga! Makipaglaban ka rito sa akin—hindi ko pinapatay ang kaaway na natutulog.”

Verse 100

इति संश्रुत्य संभ्रांत उत्थाय स दनोः सुतः । त्रिशूलं देहि मे कांते प्रोवाचेति मुहुर्मुहुः

Pagkarinig nito, nabagabag na tumindig ang anak ni Danu, at paulit-ulit na sumigaw: “Minamahal, ibigay mo sa akin ang trishula!”

Verse 110

त्वया कपटरूपेण बलिनः कैटभादयः । न बलेन हताः संख्ये हता एवच्छलेन हि

“Sa iyong mapanlinlang na anyo, napatay mo ang makapangyarihan gaya nina Kaiṭabha—hindi sa lakas sa digmaan, kundi sa talino at daya.”

Verse 120

निजघान महाबाहुः स च प्राणाञ्जहौ क्षणात् । इत्थं कंकालकेतुं स निहत्य सुरकंपनम्

Tinamaan siya ng makapangyarihang bisig, at sa isang kisapmata’y binitiwan niya ang buhay. Sa gayon, pinaslang niya si Kaṅkālaketu, ang sindak na nagpayanig maging sa mga deva.

Verse 130

अपि स्मृत्वा पुरीं यां वै काशीं त्रैलोक्यकांक्षिताम् । न नरो लिप्यते पापैस्तां विवेश स भूपतिः

Kahit sa pag-alaala lamang sa lungsod na iyon—ang Kāśī na minimithi ng tatlong daigdig—hindi nadudungisan ng kasalanan ang tao. Yaong Kāśī ang pinasok ng hari.

Verse 140

इति राज्ञोदिता राज्ञी प्रवक्तुमुपचक्रमे । इति कर्तव्यतां तस्य व्रतस्य सरहस्यकाम्

Sa gayon, sa pag-uudyok ng hari, nagsimulang magsalita ang reyna, na nagnanais ilahad ang mga tungkulin ng panatang iyon, kasama ang lihim nitong diwa.