Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71
Devanagari script
योषिद्रूपं समाश्रित्य तिष्ठतेऽत्राकुतोऽभया । इत्थं क्षणं तां निर्वर्ण्य स राजागात्तदंतिकम्
Transliteration
yoṣidrūpaṃ samāśritya tiṣṭhate'trākuto'bhayā | itthaṃ kṣaṇaṃ tāṃ nirvarṇya sa rājāgāttadaṃtikam
Translation
“Sa anyong babae siya’y nakatayo rito—paano pa magkakaroon ng takot? Kaya, matapos siyang titigan nang sandali, lumapit sa kanya ang hari.”
Word by Word
योषित्-रूपम्the form of a woman
योषित्-रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योषितः रूपम्)
समाश्रित्यhaving assumed / having taken refuge in
समाश्रित्य:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभावे), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having resorted to/assuming’
तिष्ठतेstands / remains
तिष्ठते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
अकुतःfrom where / how
अकुतः:
Sambandha (Interrogative modifier)
TypeIndeclinable
Rootअकुतः (अव्यय)
Formनिपात/प्रश्नार्थ-अव्यय; ‘from where?/whence?’ (often idiomatic: ‘how/why’)
अभयाfearless
अभया:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअभया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (निर्भया)
इत्थम्thus
इत्थम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Karma (Extent of time/कालकर्म)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकवत्), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निर्वर्ण्यhaving examined / having looked at
निर्वर्ण्य:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-√वर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभावे), पूर्वकालिक; ‘having observed/described/examined’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अगात्went
अगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ्-लकार (अनद्यतनभूत/अोरिस्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्-अन्तिकम्to her/his vicinity
तत्-अन्तिकम्:
Karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य अन्तिकम् = near him/her)
Speaker
Skanda (deduced for Kāśī Khaṇḍa context)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A king, momentarily arrested by wonder, sees a figure in a woman’s form standing fearlessly in a sacred setting; after a brief gaze he steps closer, the space charged with divine concealment.
Characters & Entities
T
The kingV
Vidyādharī maiden (implied)FAQs
Outer form can conceal deeper realities; discernment is needed even when circumstances appear harmless.
No named tīrtha appears in this verse.
None.