Rig Veda 3.39.3: Mandala 3, Sukta 39, Mantra 3

Sukta 3.39

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)

Devata: Indra (with allied powers of speech and tapas as instruments of victory over tamas)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यमा चिदत्र यमसूरसूत जिह्वाया अग्रं पतदा ह्यस्थात् । वपूंषि जाता मिथुना सचेते तमोहना तपुषो बुध्न एता ॥

Recitation with translationRig Veda 3.39.3

Transliteration

yamā́ cid átrā yama-sū́r asūta jihvā́yā ágraṁ pátadā́ hy ásthāt | vapū́ṃṣi jātā́ mithunā́ sacete tamó-hanā́ tápuso budhná étā ||

Translation

Dito nga, kung saan ang nagpapatibay na kambal na kapangyarihan ay isinilang, ang unang dulo ng dila ay sumibol at tumayo. Ang mga anyo na isinilang bilang kambal na kapangyarihan ay dumating sa magkasanib na pagkakaisa, ito ang mga pumatay ng kadiliman, nakaugat sa malalim na pundasyon ng Tapas.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• य॒मा: the two Yamas (Yama-pair)
• य॒मा: Kartā
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) / यम (देव-नाम)

• चित्: indeed, even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• यम: Yama
• यम: Karma
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• सूरः: the Sun (Sūrya)
• सूरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• असूत: begot, brought forth
• असूत: —
• Type: Verb
• Root: √सू (सूते) / causative sense in Vedic: ‘to beget/produce’

• जिह्वायाः: of the tongue
• जिह्वायाः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: जिह्वा (प्रातिपदिक)

• अग्रम्: the foremost point, tip
• अग्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• पतदा: by flying / in a flying manner
• पतदा: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: पतद् (प्रातिपदिक; ‘flying’ < √पत्)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)

• अस्थात्: stood, took its place
• अस्थात्: —
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति)

• वपूँषि: forms, bodies
• वपूँषि: Kartā
• Type: Noun
• Root: वपु (प्रातिपदिक)

• जाताः: born, arisen
• जाताः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: √जन् (जायते) → जात (कृदन्त)

• मिथुना: as a pair, paired
• मिथुना: —
• Type: Adjective
• Root: मिथुन (प्रातिपदिक)

• सचेतॆ: the two unite/act together
• सचेतॆ: —
• Type: Verb
• Root: √चि (चेतति) with सह- → √सचेत्/सच् (Vedic) ‘to be together/agree’

• तमोहना: darkness-slaying
• तमोहना: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: तमो-हन (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘darkness-slaying’)

• तपुषः: of heat, of ardor
• तपुषः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: तपुस् (प्रातिपदिक)

• बुध्ने: in the base, in the foundation
• बुध्ने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: बुध्न (प्रातिपदिक)

• एता: these two
• एता: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)