Puruṣottama-kṣetra Māhātmya: Śveta-Mādhava & Matsya-Mādhava; Mārkaṇḍeya-tīrtha Mārjana and Bath Liturgy

Verse 1

वसुरुवाच । अन्यच्छणु महाभागे तस्मिञ्छ्रीपुरुषोत्तमे । तीर्थव्रजं महत्पुण्यं दर्शनात्पापनाशनम् ॥ १ ॥

Wika ni Vasu: “O napakapalad, pakinggan mo pa ang tungkol sa banal na kṣetra na Śrī Puruṣottama. Doon ay may napakaraming tīrtha, dakilang kabanalan; sa pagtanaw pa lamang ay napapawi ang kasalanan.”

Verse 2

अनंताख्यं वासुदेवं दृष्ट्वा भक्त्या प्रणम्य च । सर्वपापविनिर्मुक्तो नरो याति परं पदम् ॥ २ ॥

Sa pagtanaw kay Vāsudeva na tinatawag na Ananta, at pagyukod sa Kanya nang may bhakti, ang tao’y napapalaya sa lahat ng kasalanan at nakakamit ang kataas-taasang tahanan.

Verse 3

श्वेतगंगां नरः स्नात्वा यः पश्येच्छ्वतमाधवम् । मत्स्याख्यं माधवं चैव श्वेतद्वीपं स गच्छति ॥ ३ ॥

Ang sinumang maligo sa Śvetagaṅgā at masilayan si Śvetamādhava—at gayundin si Mādhava na tinatawag na Matsya—ay makararating sa Śvetadvīpa.

Verse 4

तुषारप्रतिमं शुद्धं शंखचक्रगदाधरम् । सर्वलक्षणसंयुक्तं पुंडरीकायतेक्षणम् ॥ ४ ॥

Siya’y dalisay, tulad ng kumikislap na hamog-yelo; tangan ang śaṅkha, cakra, at gadā—taglay ang lahat ng mapalad na tanda, at may mga matang mahaba na gaya ng talulot ng lotus.

Verse 5

श्रीवत्सवक्षसा युक्तं सुप्रसन्नं चतुर्भुजम् । वनमालावृतोरस्कं मुकुटांगदधारिणम् ॥ ५ ॥

Siya’y pinalamutian ng tanda ng Śrīvatsa sa dibdib, payapa at mapagpala, may apat na bisig; ang malapad na dibdib ay natatakpan ng garlandang gubat, at suot ang korona at mga pulseras sa bisig.

Verse 6

पीतवस्त्रं सुपीनांसं कुंडलाभ्यामलं कृतम् । कुशाग्रेणापि राजेंद्र श्वेतगांगेयमेव च ॥ ६ ॥

O hari, Siya’y nakadamit ng dilaw na kasuotan, malapad ang balikat, at pinalamutian ng isang pares ng hikaw; maging ang dulo ng damong kuśa ay nagiging puti, gaya ng tubig ng Gaṅgā.

Verse 7

स्पृष्ट्वा स्वर्गं गमिष्यंति विष्णुभक्ताः समाहिताः । यस्त्विमां प्रतिमां पश्येन्माधवाख्यां शशिप्रभाम् ॥ ७ ॥

Sa paghipo nito, ang mga deboto ni Viṣṇu na nakatuon ang diwa ay makaaabot sa langit. At sinumang tumingin sa banal na anyong ito—na tinatawag na Mādhava, maningning na gaya ng buwan—ay nagkakamit din ng gayong biyaya.

Verse 8

शंखगोक्षीरसंकाशामशेषाघविनाशिनीम् । तां प्रणम्य सकृद्भक्त्या पुंडरीकनिभेक्षणाम् ॥ ८ ॥

Siya na kumikislap na parang kabibe ng śaṅkha at gatas ng baka, tagapuksa ng lahat ng kasalanan—ang sinumang yumukod at sumamba sa Diyosang may matang-lotus, kahit minsan lamang nang may debosyon, ay nalilinis.

Verse 9

विहाय सर्वकामान्वै विष्णुलोके महीयते । मन्वंतराणि तत्रैव देवकन्याभिरावृतः ॥ ९ ॥

Sa pagtalikod sa lahat ng makamundong pagnanasa, siya’y pinararangalan sa kaharian ni Viṣṇu. Doon siya’y nananatili sa loob ng mga manvantara, napalilibutan ng mga dalagang makalangit.

Verse 10

गीयमानश्च गंधर्वैः सिद्धविद्याधरार्चितः । भुनक्ति विपुलान्भोगान्यथेष्टं दैवतैः सह ॥ १० ॥

Inaawit ng mga Gandharva ang kanyang papuri at iginagalang siya ng mga Siddha at Vidyādhara; kaya tinatamasa niya ang saganang kaligayahan ayon sa nais niya, kasama ng mga diyos.

Verse 11

च्युतस्तस्मादिहागत्य मानुष्ये ब्राह्मणो भवेत् । वेदवेदांगविद्धीमान् भोगवांश्चिरजीवितः ॥ ११ ॥

Pagkahulog mula roon at pagdating sa daigdig ng tao, siya’y nagiging isang brāhmaṇa—matalino, bihasa sa Veda at Vedāṅga, may mga ginhawa, at mahaba ang buhay.

Verse 12

गजाश्वरथयानाढ्यो धनधान्यवृतः शुचिः । रूपवान्बहुभाग्यश्च पुत्रपौत्रसमन्वितः ॥ १२ ॥

Siya’y nagkakaroon ng mga elepante, kabayo, karwahe at mga sasakyan; napaliligiran ng yaman at ani, dalisay ang asal; guwapo, lubhang mapalad, at may mga anak at apo.

Verse 13

पुरुषोत्तमं पुनः प्राप्य वटमूलेऽथ सागरे । त्यक्त्वा देहं हरिं स्मृत्वा ततः शांतं पदं व्रजेत् ॥ १३ ॥

Muling marating ang Purushottama sa paanan ng punong balete sa tabi ng dagat, dapat niyang iwan ang katawan habang inaalala si Hari; at saka mararating ang payapa at tahimik na tahanan.

Verse 14

श्वेतमाधवमालोक्य समीपे मत्स्यमाधवम् । एकार्णवे जले पूर्वं रूपं रोहितमास्थितः ॥ १४ ॥

Sa pagtanaw sa Śveta-Mādhava at sa malapit na Matsya-Mādhava, naaalala na noong una, sa iisang kosmikong karagatan ng mga tubig, ang Panginoon ay nag-anyong pulang isda (Rohita).

Verse 15

वेदानां हरणार्थाय रसातलतले स्थितः । चिंतयित्वा क्षितिं मत्स्यं तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितम् ॥ १५ ॥

Sa kailaliman ng Rasātala, taglay ang hangaring agawin ang mga Veda, pinag-isipan niya ang balak; at sa mismong pook na yaon, ang Pagkakatawang-Isda—si Matsya—na nagtatangan sa Daigdig ay nanatiling matatag.

Verse 16

आधाय तरुणं रूपं माधवं मत्स्यमाधवम् । प्रणम्य प्रयतो भूत्वा सर्वान्कष्टान्विमुंचति ॥ १६ ॥

Ituon ang isip sa kabataang anyo ni Mādhava—si Mādhava bilang Matsya—at, taglay ang pagpipigil-sa-sarili, magpatirapa sa pagpupugay; sa gayon, napapalaya sa lahat ng paghihirap.

Verse 17

प्रयाति परमं स्थानं यत्र देवो हरिः स्वयम् । काले पुनरिहायातो राजा स्यात्पृथिवीतले ॥ १७ ॥

Naroroon niya ang kataas-taasang tahanan na kinaroroonan mismo ng Panginoong Hari; at sa takdang panahon, muling babalik sa daigdig na ito at magiging hari sa ibabaw ng lupa.

Verse 18

मत्स्यमाधवमासाद्य दुराधर्षो भवेन्नरः । दाता भोक्ता भवेद्योद्धा वैष्णवः सत्यसंगरः ॥ १८ ॥

Sa paglapit at pagsamba kay Matsya-Mādhava, ang tao’y nagiging di-matatalo. Siya’y nagiging mapagbigay na tagapagkaloob at matuwid na tumatanggap ng biyaya; nagiging mandirigma, isang Vaiṣṇava, at nakikipaglaban na kaayon ng katotohanan.

Verse 19

योगं प्राप्य हरेः पश्चात्ततो मोक्षमवाप्नुयात् । मत्स्यमाधवमाहात्म्यं मया ते परिकीर्तितम् ॥ १९ ॥

Matamo ang yoga—pakikipag-isa kay Hari—at pagkaraan ay matatamo ang mokṣa, ang paglaya. Ganito ko inilahad sa iyo ang banal na kadakilaan (māhātmya) ni Matsya-Mādhava.

Verse 20

यं दृष्ट्वा ब्रह्मतनये सर्वान्कामानवाप्नुयात् । मार्जनं तत्र वक्ष्यामि मार्कंडेयह्रदे शुभे ॥ २० ॥

O anak ni Brahmā, sa pagtanaw lamang dito ay nakakamtan ang lahat ng ninanais. Ngayon ay ilalarawan ko ang ritwal ng paglilinis (mārjana) doon, sa mapalad na Lawa ni Mārkaṇḍeya.

Verse 21

भक्त्या तु तन्मना भूत्वा पुराणं पुण्यमुक्तिदम् । मार्कंडेयह्रदे स्नानं सर्वकालं प्रशस्यते ॥ २१ ॥

Ngunit sa pamamagitan ng bhakti, na ang isip ay lubos na nakatuon sa Kanya, ang banal na Purāṇa na ito—nagkakaloob ng kabutihan at kalayaan—ay nagsasaad na ang pagligo sa Lawa ni Mārkaṇḍeya ay pinupuri sa lahat ng panahon.

Verse 22

चतुर्दश्यां विशेषेण सर्वपापप्रणाशनम् । तद्वत्स्नानं समुद्रस्य सर्वकालं प्रशस्यते ॥ २२ ॥

Lalo na sa Caturdaśī (ika-14 na araw ng buwan), ang banal na pagligo ay tagapuksa ng lahat ng kasalanan; gayundin, ang pagligo sa dagat ay pinupuri bilang may kabutihang-loob sa lahat ng panahon.

Verse 23

पौर्णमास्यां विशेषेण हयमेधफलं लभेत् । पूर्णिमा ज्येष्ठमासस्य ज्येष्ठा ऋक्षं यदा भवेत् ॥ २३ ॥

Sa araw ng kabilugan ng buwan, lalo na, nakakamtan ang kabutihang kapantay ng bunga ng handog na Aśvamedha, kapag ang kabilugan ng buwan sa buwang Jyeṣṭha ay naganap sa ilalim ng bituing Jyeṣṭhā (nakṣatra).

Verse 24

तदा गच्छेद्विशेषण तीर्थराजं परं शुभम् । कायवाङ्मानसैः शुद्धसद्भावोऽनन्यमानसः ॥ २४ ॥

Kung gayon, O kagalang-galang, magtungo siya sa lubhang mapalad na Hari ng mga Tīrtha, taglay ang dalisay na layon—malinis sa katawan, pananalita, at isip—at may pusong hindi tumitingin sa iba pa.

Verse 25

सर्वद्वंद्वविनिर्मुक्तो वीतरागो विमत्सरः । कल्पवृक्षं वटं रम्यं यत्र साक्षाज्जनार्दनः ॥ २५ ॥

Ang malaya sa lahat ng magkatunggaling pares, walang pagkapit at walang inggit, ay dapat magnilay sa kaaya-ayang punong balete na tulad ng Kalpavṛkṣa na tumutupad ng hiling, kung saan si Janārdana (Viṣṇu) ay hayagang naroroon.

Verse 26

प्रदक्षिणं प्रकुर्वीतं त्रीन्वारान्सुसमाहितः । दृष्ट्वा नश्यति यत्पापं सप्तजन्मसमुद्भवम् ॥ २६ ॥

Taglay ang ganap na pagtuon, magsagawa ng pradakṣiṇā—pag-ikot nang tatlong ulit; sa pagtanaw lamang sa banal na pagdalo roon, napapawi ang kasalanang naipon sa pitong kapanganakan.

Verse 27

पुण्यं प्राप्नोति विपुलं गतिमिष्टां च मोहिनि । तस्य नामानि वक्ष्यामि सप्रमाणं युगे युगे ॥ २७ ॥

O Mohinī, ang taong iyon ay nagkakamit ng saganang punya at nararating din ang minimithing hantungan ng espiritu. Ngayon ay ipahahayag ko ang Kanyang mga pangalan, kalakip ang patunay na may kapangyarihan, sa bawat yuga.

Verse 28

वटं वटेश्वरं शांतं पुराणपुरुषं विदुः । वटस्यैतानि नामानि कीर्तितानि कृतादिषु ॥ २८ ॥

Kilala nila ang punong balete bilang ‘Vaṭa’, ‘Vaṭeśvara’, ‘Ang Mapayapa’, at ‘Ang Sinaunang Persona’. Ito ang mga pangalang ipinupuri sa mga yuga mula pa sa Kṛta Yuga.

Verse 29

योजनं पादहीनं च योजनार्द्धतदर्द्धकम् । प्रमाणं कल्पवृक्षस्य कृतादिषु यथाक्रमम् ॥ २९ ॥

Ang sukat (taas/lawak) ng Kalpavṛkṣa na punong tumutupad ng hiling, ayon sa pagkakasunod ng mga yuga mula Kṛta: isang yojana; saka isang yojana na kulang ng isang-kapat; saka kalahating yojana; at saka kalahati pa niyon.

Verse 30

पूर्वोक्तेन तु मंत्रेण नमस्कृत्त्वा च तं वटम् । दक्षिणाभिमुखो गच्छेद्धन्वंतरशतत्रयम् ॥ ३० ॥

Sa pamamagitan ng mantrang nabanggit na, yumukod at magbigay-galang sa punong balete (banyan) na iyon; saka magpatuloy na nakaharap sa timog sa layong tatlong daang dhanvantara.

Verse 31

यत्रासौ दृश्यते चिह्नं स्वर्गद्वारं मनोरमम् । सागरांतः समाकृष्टं काष्ठं सर्वगुणान्वितम् ॥ ३१ ॥

Sa pook na nakikita ang mapalad na tanda—kaakit-akit na wari’y pintuan ng langit—naroon din ang kahoy na hinango mula sa kailaliman ng dagat, taglay ang lahat ng mabubuting katangian.

Verse 32

प्रणिपत्य ततस्तिष्ठेत्परिपूज्य ततः पुनः । मुच्यते सर्वपापौघैस्तथा पापग्रहादिभिः ॥ ३२ ॥

Pagkaraang magpatirapa, tumindig doon sa paggalang; at matapos muling magsagawa ng wastong pagsamba, napapalaya ang tao mula sa buong baha ng kasalanan, gayundin sa mga pahirap na dulot ng kasalanan gaya ng masasamang impluwensiya ng mga planeta at iba pa.

Verse 33

उग्रसेनः पुरा दृष्ट्वा स्वर्गद्वारेण सागरम् । गत्वाऽचम्य शुचिस्तत्रध्यात्वा नारायणं परम् ॥ ३३ ॥

Noong unang panahon, si Ugrasena, nang makita ang dagat sa Svargadvāra, ay nagtungo roon; matapos magsagawa ng ācamana at luminis, nagmuni-muni siya sa Kataas-taasang Nārāyaṇa.

Verse 34

न्यसेदष्टाक्षरं मंत्रं पश्चाद्धस्तशरीरयोः । ॐ नमो नारायणायेति यं वदंति मनीषिणः ॥ ३४ ॥

Pagkatapos, isagawa ang nyāsa ng walong-pantig na mantra sa mga kamay at sa katawan—ang mantrang ipinahahayag ng marurunong: “Oṁ, Namo Nārāyaṇāya.”

Verse 35

किं कार्यं बहुभिर्मंत्रैर्मनोविभवकारकैः । नमोनारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः ॥ ३५ ॥

Ano pa ang kailangan sa maraming mantra na nagpapakitang-gilas lamang ng talino ng isip? Ang mantra na “Namo Nārāyaṇāya” ay siya na mismong tumutupad sa lahat ng layon.

Verse 36

आपो नरस्य सूनुत्वान्नारा इति ह कीर्तिताः । विष्णोस्तस्त्वालयं पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः ॥ ३६ ॥

Sapagkat ang mga tubig (āpaḥ) ay sinasabing supling ni Nara, kaya tunay na tinatawag silang “Nārā.” At mula pa noong unang panahon, sila ang tahanan ng prinsipyo ni Viṣṇu; kaya Siya’y inaalala bilang “Nārāyaṇa.”

Verse 37

नारायणपरा वेदा नारायणपरा द्विजाः । नारायणपरं ज्ञानं नारायणपरा क्रिया ॥ ३७ ॥

Ang mga Veda ay nakasentro kay Nārāyaṇa; ang mga dvija (mga “dalawang ulit na isinilang”) ay nakasentro rin kay Nārāyaṇa. Ang kaalaman ay may Nārāyaṇa bilang pinakamataas na layon, at ang gawaing-ritwal (kriyā) ay gayundin nakatuon kay Nārāyaṇa.

Verse 38

नारायणपरो धर्मो नारायणपरं तपः । नारायणपरं दानं नारायणपरं व्रतम् ॥ ३८ ॥

Ang dharma ay dapat iukol kay Nārāyaṇa; ang tapas (pagpapakasakit/ascetismo) ay dapat ding iukol kay Nārāyaṇa. Ang kawanggawa ay ialay para kay Nārāyaṇa, at bawat panata (vrata) ay tanggapin para kay Nārāyaṇa.

Verse 39

नारायणपरा लोका नारायणपराः सुराः । नारायणपरं नित्यं नारायणपरं पदम् ॥ ३९ ॥

Ang lahat ng daigdig ay nakatuon kay Nārāyaṇa; ang mga diyos ay deboto rin kay Nārāyaṇa. Magpakailanman, si Nārāyaṇa lamang ang sukdulang layon, at si Nārāyaṇa ang pinakamataas na tahanan.

Verse 40

नारायणपरा पृथ्वी नारायणपरं जलम् । नारायणपरो वह्निर्नारायणपरं नभः ॥ ४० ॥

Ang lupa ay nakatuon kay Nārāyaṇa; ang tubig ay nakasentro kay Nārāyaṇa. Ang apoy ay nakaharap kay Nārāyaṇa, at ang langit/kalawakan ay nakasentro rin kay Nārāyaṇa.

Verse 41

नारायणपरो वायुर्नारायणपरं मनः । अहंकारश्च बुद्धिश्च उभे नारायणात्मके ॥ ४१ ॥

Ang hininga ng buhay (prāṇa) ay nakatuon kay Nārāyaṇa; ang isipan ay nakatuon din kay Nārāyaṇa. Ang pagkamakasarili (ahaṅkāra) at ang talino (buddhi) ay kapwa may likas na kalikasan ni Nārāyaṇa.

Verse 42

भूतं भव्यं भविष्यच्च यत्किंचिज्जीवसंज्ञितम् । स्थूलं सूक्ष्मं परं चैव सर्वं नारायणात्मकम् ॥ ४२ ॥

Anumang tinatawag na “nilalang na may buhay”—nakaraan, kasalukuyan, o darating—maging magaspang, maselan, o higit sa lahat: ang lahat ay may diwa ni Nārāyaṇa.

Verse 43

नारायणात्परं किंचिन्नेह पश्यामि मोहिनि । तेन व्याप्तमिदं सर्वं दृश्यादृश्यं चराचरम् ॥ ४३ ॥

O mapang-akit (mohinī), wala akong nakikitang anuman dito na higit kay Nārāyaṇa. Sa Kanya, ang buong sansinukob ay napupuno—ang nakikita at di-nakikita, ang gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 44

आपो ह्यायतनं विष्णोः स चा सावम्भसांपतिः । तस्मादप्सु स इत्येवं नारायणमघापहम् ॥ ४४ ॥

Tunay na ang mga tubig ay tahanan ni Viṣṇu, at Siya rin ang Panginoon ng lahat ng tubig. Kaya, sapagkat Siya’y nananahan sa tubig—kaya Siya tinatawag na Nārāyaṇa, ang tagapag-alis ng kasalanan.

Verse 45

स्नानकाले विशेषेण चोपस्थाय जले शुचिः । स्मरेन्नारायणं ध्यायेद्धस्ते काये च विन्यसेत् ॥ ४५ ॥

Sa oras ng pagligo, lalo na, dapat tumindig sa tubig nang may kadalisayan; alalahanin si Nārāyaṇa, magnilay sa Kanya, at isagawa ang nyāsa sa paglalagay ng (mantra) sa mga kamay at sa katawan.

Verse 46

ॐकारं वामकट्यां तु नाकारं दक्षिणे तथा । राकारं नाभिदेशे तु यकारं वामबाहुके ॥ ४६ ॥

Ilagay ang pantig na “Oṃ” sa kaliwang balakang; ang pantig na “na” sa kanang panig; ang pantig na “ra” sa may pusod; at ang pantig na “ya” sa kaliwang braso.

Verse 47

णाकारं दक्षिणे न्यस्य यकारं मूर्ध्नि विन्यसेत् । अधश्चोर्द्ध्वं च हृदये पार्श्वतः पृष्ठतोऽग्रतः ॥ ४७ ॥

Ilagay ang pantig na “ṇa” sa kanang panig, at ilagay ang pantig na “ya” sa tuktok ng ulo. Pagkaraan, ilagay din sa puso—sa ibaba at sa itaas, sa magkabilang gilid, sa likod at sa harap.

Verse 48

ध्यात्वा नारायणं पश्चादारभेत्कवचं बुधः । पूर्वे मां पातु गोविंदो दक्षिणे मधुसूदनः ॥ ४८ ॥

Pagkatapos magnilay kay Nārāyaṇa, dapat simulan ng marunong ang kavaca, ang himnong pananggalang. Nawa’y ingatan ako ni Govinda sa silangan; nawa’y ingatan ako ni Madhusūdana sa timog.

Verse 49

पश्चिमे श्रीधरो देवः केशवस्तु तथोत्तरे । पातु विष्णुस्तथाग्नेये नैर्ऋते माधवोऽव्ययः ॥ ४९ ॥

Sa kanluran, nawa’y ingatan ako ng banal na Śrīdhara; at sa hilaga, nawa’y ingatan din ako ni Keśava. Sa timog-silangan, nawa’y ingatan ako ni Viṣṇu; at sa timog-kanluran, nawa’y ingatan ako ng di-nagmamaliw na Mādhava.

Verse 50

वायव्ये तु हृषीकेशस्तथेशाने च वामनः । भूतले पातु वाराहस्तथोर्द्ध्वे च त्रिविक्रमः ॥ ५० ॥

Nawa’y pag-ingatan ako ni Hṛṣīkeśa sa hilagang-kanluran; at sa hilagang-silangan, nawa’y si Vāmana ang magtanggol. Sa ibabaw ng lupa, nawa’y si Varāha ang magbantay; at sa mga dako sa itaas, nawa’y si Trivikrama ang mag-ingat.

Verse 51

कृत्वैवं कवचं पश्चादात्मानं चिंतयेत्ततः । अहं नारायणो देवः शंखचक्रगदाधरः ॥ ५१ ॥

Pagkatapos maisagawa ang panangga (kavaca) nang ganito, saka magnilay sa sarili: “Ako si Nārāyaṇa, ang Panginoong-Diyos, tagapagdala ng kabibe (śaṅkha), diskong banal (cakra), at pamalo (gadā).”

Verse 52

एवं ध्यात्वा तदात्मानमिमं मन्त्रमुदीरयेत् । त्वमग्निर्द्विपदां नाथ रेतोधाः कामदीपनः ॥ ५२ ॥

Pagkatapos magnilay nang ganito at iugnay ang sarili sa katotohanang iyon, bigkasin ang mantrang ito: “Ikaw ang Apoy (Agni), O Panginoon ng mga nilalang na may dalawang paa (sangkatauhan); ikaw ang tagapagdala ng binhi, ang tagapagpaalab ng pagnanasa.”

Verse 53

प्रधानः सर्वभूतानां जीवानां प्रभुख्ययः । अमृतस्यारणिस्त्वं हि देवयोनिरपांपते ॥ ५३ ॥

Ikaw ang pinakapanguna sa lahat ng nilalang, bantog bilang Panginoon ng mga buhay. Tunay, O Panginoon ng mga tubig, ikaw ang pamalong pangkiskis (araṇi) na naglalabas ng amṛta, ang pinagmulan na pinagsisibulan ng mga deva.

Verse 54

वृजिनं हर मे सर्वं तीर्थराज नमोऽस्तु ते । एवमुच्चार्य विधिवत्ततः स्नानं समाचरेत् ॥ ५४ ॥

“O Tīrtharāja, Hari ng mga banal na tawiran, alisin mo ang lahat ng aking kasalanan; pagpupugay sa iyo.” Pagkasambit nito ayon sa wastong paraan, saka isagawa nang maayos ang paliligo sa ritwal (snāna).

Verse 55

अन्यथा ब्रह्मतनये स्नानं तत्र न शस्यते । कृत्वा चाब्दैवतैमत्रैरभिषेकं च मार्जनम् ॥ ५५ ॥

Kung hindi gayon, O anak ni Brahmā, hindi inirerekomenda ang pagligo roon. Dapat munang magsagawa ng pagpapabanal—abhiṣeka (banal na pagbuhos/pagpapaligo) at mārjana (paglilinis)—sa pamamagitan ng mga mantra para sa mga diyos ng taon.

Verse 56

अन्तर्जले जपन्पश्चात्त्रिरावृत्याघमर्षणम् । हयमेधो यथा देवि सर्वपापहरः क्रतुः ॥ ५६ ॥

Pagkatapos, habang nakatayo sa tubig at bumibigkas ng mantra, gawin ang ritong Aghamarṣaṇa nang tatlong ulit. O Diyosa, kung paanong ang Aśvamedha ay isang handog na nag-aalis ng lahat ng kasalanan, gayon din ang pagsasanay na ito ay nagiging tagapag-alis ng lahat ng kasalanan.

Verse 57

तथाघमर्षणं चात्र सूक्तं सर्वाघपर्षणम् । उत्तीर्य वाससी धौते निर्मले परिधाय च ॥ ५७ ॥

Gayundin, dito ay dapat bigkasin ang Aghamarṣaṇa Sūkta, ang himnong nag-aalis ng lahat ng kasalanan. Pag-ahon mula sa tubig, magsuot ng dalawang kasuotang nalabhan, malinis, dalisay, at walang dungis.

Verse 58

प्राणानायम्य चाचम्य संध्यां चोपास्य भास्करम् । उपातिष्ठेत्ततश्चोर्द्ध्वं क्षिप्त्वा पुष्पजलाञ्जलिम् ॥ ५८ ॥

Matapos ayusin ang paghinga (prāṇāyāma) at isagawa ang ācamana, at sambahin ang Sandhyā at ang Araw (Bhāskara), saka tumindig, matapos maghandog ng isang dakot na bulaklak at tubig sa añjali.

Verse 59

उपस्थायोर्द्धबाहुश्च तल्लिंगैभांस्करं ततः । गायत्रीं पावनीं देवीं जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ५९ ॥

Pagkatapos, tumindig at itaas ang dalawang bisig, sambahin si Bhāskara (Araw) ayon sa mga itinakdang tanda at paraan. Pagkaraan, bigkasin sa japa ang naglilinis na Diyosa Gāyatrī nang isang daan at walo (108) na ulit.

Verse 60

अन्यांश्च सोरमन्त्रान्हि जप्त्वा तिष्ठन्समाहितः । कृत्वा प्रदक्षिणं सूर्यं नमस्कृत्योपविश्य च ॥ ६० ॥

Pagkaraan, na may payapang pag-iisip, tumayo at bigkasin ang iba pang mga mantra ni Sūrya (Saurā); matapos umikot nang pakanan sa Araw at mag-alay ng pagpupugay, saka maupo.

Verse 61

स्वाध्यायं प्राङ्मुखः कृत्वा तर्पयेद्देवमानवान् । ऋषीन्पितॄन्हि स्वीयांश्च विधिवन्नामगोत्रवित् ॥ ६१ ॥

Matapos isagawa ang svādhyāya na nakaharap sa silangan, maghandog ng tarpaṇa—pag-aalay ng tubig—sa mga deva at sa mga tao; gayundin sa mga ṛṣi, sa mga pitṛ (ninuno), at sa sariling mga kamag-anak na yumao, ayon sa tuntunin, na may kaalaman sa mga pangalan at gotra (angkan).

Verse 62

तोयेन तिलमिश्रेण विधिवत्सुसमाहितः । श्राद्धे हवनकाले च पाणिनैकेन निर्वपेत् ॥ ६२ ॥

Gamit ang tubig na hinaluan ng linga (sesame), at may buong pag-iingat ayon sa tuntunin, ihandog ito gamit ang iisang kamay—sa śrāddha (ritwal para sa ninuno) at sa oras ng havana (handog sa apoy).

Verse 63

तर्पणे तूभयं कुर्यादेष एव विधिः सदा । अन्वारब्धेन सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु ॥ ६३ ॥

Sa tarpaṇa, laging isagawa ang dalawang paraan; ito ang palagiang tuntunin—gamitin ang kaliwang kamay nang hindi sinasalo o hinahawakan, at ang kanang kamay ayon sa itinakda.

Verse 64

तृप्यतामिति सुव्यक्तं नामगोत्रेण वाग्यतः । कायस्थैर्यस्तिलैर्मोहात्करोति पितृतर्पणम् ॥ ६४ ॥

Malinaw na sabihin, “Nawa’y masiyahan sila,” at banggitin ang pangalan at gotra nang may pagpipigil sa pananalita; na matatag ang katawan, isinasagawa niya ang Pitṛ-tarpaṇa gamit ang linga—bagaman marami ang gumagawa nito dahil sa kamangmangan, hindi nauunawaan ang tunay na diwa.

Verse 65

तर्पितास्तेन पितरस्त्वङ्मांसरुधिरास्थिभिः । जले स्थित्वा स्थले दत्तं स्थले स्थित्वा जलेऽर्पितम् ॥ ६५ ॥

Sa gawang iyon, ang mga Pitṛ (mga ninuno) ay wari’y “nabubusog” sa balat, laman, dugo, at buto—na para bang ang inihahandog habang nakatayo sa tubig ay ibinibigay sa tuyong lupa, at ang inihahandog habang nasa lupa ay inihahagis sa tubig.

Verse 66

नोपतिष्ठति तत्तोयं यद्भूम्यां न प्रतदीयते । पितॄणामक्षयं स्थानं मही दत्ता विरंचिना ॥ ६६ ॥

Ang tubig na iyon ay hindi tunay na nagiging handog kung hindi ibinubuhos sa lupa. Sapagkat ang lupa—na ipinagkaloob ni Virañci (Brahmā)—ang di-nasisirang tahanan ng mga Pitṛ (mga ninunong espiritu).

Verse 67

तस्मात्तत्रैव दातव्यं पितॄणां प्रीतिमिच्छता । भूमिस्तेन समुत्पन्ना भूम्यां चैव तु संस्थितम् ॥ ६७ ॥

Kaya nga, ang nagnanais magbigay-lugod sa mga Pitṛ ay dapat maghandog doon mismo. Sapagkat mula roon isinilang ang lupa, at sa lupa ngang ito tunay na naitatatag ang lahat.

Verse 68

भूम्यां चैव लयं यांति भूमौ दद्यात्ततो जलम् । आस्तीर्य च कुशान्साग्रानावाह्य स्वस्वमन्त्रतः । प्राचीनाग्रेषु वै देवान्याम्याग्रेषु तथा पितॄन् ॥ ६८ ॥

Yamang ang lahat ay sa huli’y nalulusaw pabalik sa lupa, kaya dapat munang ihandog ang tubig sa ibabaw ng lupa. Pagkaraan, ilatag ang damong kuśa na ang mga dulo’y nakaharap sa wastong direksiyon, at anyayahan—sa kani-kaniyang mantra—ang mga Deva sa mga dulong nakaturo sa silangan, at gayundin ang mga Pitṛ sa mga dulong nakaturo sa timog.

Verse 69

इति श्रीबगृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे पुरुषोत्तममाहात्म्ये षट्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥ ५६ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-limampu’t anim na kabanata, na pinamagatang “Ang Kadakilaan ni Puruṣottama,” sa Uttara-bhāga ng Śrī Bṛhat-Nāradīya Purāṇa, sa pag-uusap nina Mohinī at Vasu.