
Adhyaya 79 — Bhakti-Mahima and Linga-Archana-Vidhi (Condensed Ritual Sequence)
Tinanong ng mga rishi kung paano makasasamba ang mga taong maikli ang buhay at may hangganan, gayong kahit ang mga diyos ay hirap masilayan si Mahādeva sa mahabang tapas. Sumagot si Sūta na wasto ang pangamba, ngunit si Śiva ay nalalapitan at maging “nakikita” sa pamamagitan ng śraddhā (banal na pananampalataya), at nagbibigay Siya ng bunga ayon sa kalagayan ng loob ng sumasamba. Ikinumpara ng teksto ang marumi o maling layuning pagsamba at ang katumbas na mababang bunga, saka inilahad ang pangunahing gabay: sunod-sunod na paraan ng liṅga-pūjā—paglilinis ng liṅga at upuan, pag-anyaya sa diyos, pag-aalay ng arghya at iba pang upacāra, abhiṣeka gamit ang pinabanal na mga likido, pag-aayos ng sandal at mga bulaklak (lalo na bilva), pag-aalay ng dhūpa at sari-saring naivedya, pagtatapos sa pradakṣiṇā at paulit-ulit na namaskāra, at pagwawakas sa mantra-pagsamba sa limang anyong pañcabrahma ni Śiva (Īśāna, Tatpuruṣa/Puruṣa, Aghora, Vāmadeva, Sadyojāta). Pinalalawak din ang gantimpala ng debosyon: ang pagtingin, pakikinig, pag-apruba, o pag-aalay ng lamparang ghee—lalo na sa Kārttika—ay nagdudulot ng dakilang mga loka at sa huli ay Śiva-sāyujya. Ang adhyāya ay tulay mula sa aral ng bhakti tungo sa araw-araw na ritwal na maaaring ulitin, bilang paghahanda sa mga susunod na tagubilin ukol kay Śiva.
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भक्तिमहिमवर्णनं नामाष्टसप्ततितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं पूज्यो महादेवो मर्त्यैर्मन्दैर्महामते कल्पायुषैर् अल्पवीर्यैर् अल्पसत्त्वैः प्रजापतिः
Sa gayon, sa Śrī Liṅga-Mahāpurāṇa, sa Pūrvabhāga, nagsisimula ang ika-79 na kabanata na tinatawag na “Pagpupuri sa Kadakilaan ng Bhakti.” Sinabi ng mga rishi: “O dakilang-isip, paano sasambahin si Mahādeva—si Prajāpati, Panginoon ng mga nilalang—ng mga mortal na mapurol, maikli ang buhay sa panahong ito, mahina ang lakas, at salat ang panloob na kakayahan?”
Verse 2
संवत्सरसहस्रैश् च तपसा पूज्य शङ्करम् न पश्यन्ति सुराश्चापि कथं देवं यजन्ति ते
Kahit sambahin si Śaṅkara sa pamamagitan ng matinding tapa sa loob ng libu-libong taon, hindi pa rin Siya namamasdan ng mga Deva. Kung hindi man nila makita ang Deva na iyon, paano nila tunay na maisasagawa ang Kanyang pagsamba?
Verse 3
सूत उवाच कथितं तथ्यम् एवात्र युष्माभिर् मुनिपुङ्गवाः तथापि श्रद्धया दृश्यः पूज्यः संभाष्य एव च
Sinabi ni Sūta: “O mga pangunahing pantas, tunay na totoo ang inyong sinabi rito. Gayunman, Siya’y dapat lapitan nang may śraddhā—masdan nang may paggalang, sambahin, at kausapin nang may pagpipitagan.”
Verse 4
प्रसंगाच्चैव सम्पूज्य भक्तिहीनैरपि द्विजाः भावानुरूपफलदो भगवानिति कीर्तितः
O mga dalawang-ulit na isinilang, kahit ang pagsamba’y nagawa lamang nang di-sinasadya at walang bhakti, ang Panginoon (Pati) ay pinupuri bilang Tagapagkaloob ng bunga ayon sa bhāva—ang panloob na disposisyon ng sumasamba.
Verse 5
उच्छिष्टः पूजयन्याति पैशाचं तु द्विजाधमः संक्रुद्धो राक्षसं स्थानं प्राप्नुयान् मूढधीर् द्विजाः
O mga brāhmaṇa, ang isang dalawang-ulit na isinilang na pinakamasama ang asal, kung sasamba habang marumi dahil sa ucciṣṭa (mga tira ng pagkain), ay babagsak sa kalagayang piśāca. Kung sa galit at may nalilitong isip siya’y sumamba, makakamit niya ang katayuang tulad ng rākṣasa. Kaya ang maling disposisyon at karumihan ay lalo lamang nagtatali sa paśu (kaluluwa) sa pāśa, sa halip na maghatid sa Pati—Śiva.
Verse 6
अभक्ष्यभक्षी सम्पूज्य याक्षं प्राप्नोति दुर्जनः गानशीलश् च गान्धर्वं नृत्यशीलस्तथैव च
Ang masamang taong kumakain ng ipinagbabawal, kahit magsamba, ay umaabot sa kalagayang Yakṣa. Ang taong nakatuon sa pag-awit ay umaabot sa kalagayang Gandharva; gayundin ang nakatuon sa pagsayaw ay tumatanggap ng katumbas na kapalaran. Kaya ang paśu, ang kaluluwang may katawan, ay napapadpad sa mga tiyak na kapanganakan ayon sa nangingibabaw na asal at hilig; ngunit ang tunay na pagkakabatid kay Śiva ay nangangailangan ng paglilinis na higit sa panlabas na gawa.
Verse 7
ख्यातिशीलस् तथा चान्द्रं स्त्रीषु सक्तो नराधमः मदार्तः पूजयन् रुद्रं सोमस्थानमवाप्नुयात्
Kahit ang lalaking hamak ang asal—bagaman tanyag, may ugaling pang-buwan, nahuhumaling sa mga babae at pinahihirapan ng pagkalasing—kapag sumamba siya kay Rudra, mararating niya ang tahanan ni Soma (ang daigdig ng buwan).
Verse 8
गायत्र्या देवमभ्यर्च्य प्राजापत्यमवाप्नुयात् ब्राह्मं हि प्रणवेनैव वैष्णवं चाभिनन्द्य च
Sa pagsamba sa Diyos sa pamamagitan ng Gāyatrī, natatamo ang kalagayan ni Prajāpati; tunay nga, sa Pranava (Oṁ) lamang ay natatamo ang kalagayan ni Brahmā; at sa mapitagang pagpupuri, natatamo rin ang kalagayang Vaiṣṇava.
Verse 9
श्रद्धया सकृदेवापि समभ्यर्च्य महेश्वरम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रैः सार्धं प्रमोदते
Kahit minsan lamang sambahin si Maheśvara (Mahādeva) nang may pananampalataya, ang paśu—ang kaluluwang nakagapos—ay makararating sa daigdig ni Rudra; pagdating sa Rudraloka, magagalak siya kasama ng mga Rudra.
Verse 10
संशोध्य च शुभं लिङ्गम् अमरासुरपूजितम् जलैः पूतैस्तथा पीठे देवमावाह्य भक्तितः
Linisin muna ang mapalad na Liṅga—na sinasamba ng mga Deva at iginagalang maging ng mga Asura—hugasan ito ng mga tubig na pinabanal; saka sa pīṭha (pedestal), anyayahan ang Panginoon na manahan nang may debosyon.
Verse 11
दृष्ट्वा देवं यथान्यायं प्रणिपत्य च शङ्करम् कल्पिते चासने स्थाप्य धर्मज्ञानमये शुभे
Matapos masilayan ang Panginoon ayon sa wastong tuntunin at magpatirapa kay Śaṅkara, iluklok Siya sa inihandang āsana—mapalad, puspos ng dharma at tunay na kaalaman—upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay mapaharap sa Pati (Panginoon) sa pamamagitan ng tamang ritwal at tamang pag-unawa.
Verse 12
वैराग्यैश्वर्यसम्पन्ने सर्वलोकनमस्कृते ओङ्कारपद्ममध्ये तु सोमसूर्याग्निसंभवे
O Panginoon na puspos ng vairāgya (pagwawalang-kapit) at aiśvarya (kapangyarihang-hari), na sinasamba ng lahat ng daigdig—Ikaw ay nahahayag sa lotus ng Oṃkāra, sumisilang bilang tatluhang liwanag nina Soma (buwan), Sūrya (araw), at Agni (apoy).
Verse 13
पाद्यमाचमनं चार्घ्यं दत्त्वा रुद्राय शंभवे स्नापयेद्दिव्यतोयैश् च घृतेन पयसा तथा
Matapos ihandog ang pādya (tubig sa paa), ācamanīya (tubig na iniinom/isinisipsip para sa paglilinis), at arghya kay Rudra—ang mapalad na Śambhu—dapat paliguan ang (Śiva-)Liṅga ng banal na tubig, at gayundin ng ghee at ng gatas.
Verse 14
दध्ना च स्नापयेद्रुद्रं शोधयेच्च यथाविधि ततः शुद्धांबुना स्नाप्य चन्दनाद्यैश् च पूजयेत्
Dapat paliguan si Rudra ng dadhi (gatas na pinaasim/curd) at linisin ang pagsamba ayon sa itinakdang ritwal; saka, matapos paliguan ng dalisay na tubig, sambahin Siya sa pamamagitan ng sandalpaste at iba pang handog.
Verse 15
रोचनाद्यैश् च सम्पूज्य दिव्यपुष्पैश् च पूजयेत् बिल्वपत्रैरखण्डैश् च पद्मैर्नानाविधैस् तथा
Pagkatapos parangalan nang ganap sa rocanā at iba pang banal na pahid, sambahin sa mga makalangit na bulaklak; gayundin, ihandog ang mga dahon ng bilva na buo at iba’t ibang uri ng lotus—bilang paglilingkod ng bulaklak kay Pati, ang Panginoong nagpapalaya sa paśu (kaluluwa) mula sa pāśa (pagkagapos).
Verse 16
नीलोत्पलैश् च राजीवैर् नद्यावर्तैश् च मल्लिकैः चम्पकैर् जातिपुष्पैश्च बकुलैः करवीरकैः
Sambahin ang Liṅga ni Śiva—si Pati, ang Panginoong nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa—sa pag-aalay ng asul na lotus, pulang lotus, mga bulaklak na nandyāvarta, sampagita (mallikā), campaka, jāti, bakula, at karavīra.
Verse 17
शमीपुष्पैर् बृहत्पुष्पैर् उन्मत्तागस्त्यजैरपि अपामार्गकदम्बैश् च भूषणैरपि शोभनैः
Dapat niyang palamutian ang Liṅga ng Panginoon ng mga bulaklak na śamī, malalaking bulaklak, at mga bulaklak ng unmattā at agastya; gayundin ng apāmārga at kadamba, pati ng magagandang palamuti, upang maging maringal ang pagsamba kay Pati, ang Panginoong nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.
Verse 18
दत्त्वा पञ्चविधं धूपं पायसं च निवेदयेत् दधिभक्तं च मध्वाज्यपरिप्लुतमतः परम्
Pagkatapos maghandog ng limang uri ng insenso, ihain ang pāyasa (matamis na lugaw) bilang naivedya. Pagkaraan, bilang higit na dakilang handog, ihain ang kaning hinaluan ng gatas-asim, na binasa ng pulot at ghee, upang ganap ang mga upacāra para sa Liṅga—ang hayag na tanda ni Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.
Verse 19
शुद्धान्नं चैव मुद्गान्नं षड्विधं च निवेदयेत् अथ पञ्चविधं वापि सघृतं विनिवेदयेत्
Ihandog sa Liṅga ang dalisay na kanin at kaning may mudga (munggo), na inihahain sa anim na anyo; o kaya’y maghandog ng limang uri ng pagkain, bawat isa’y may ghee. Sa gayon, ang deboto’y nagsasagawa ng naivedya bilang mapitagang paglilingkod kay Pati (Śiva), niluluwagan ang pāśa ng karumihan na nagbibigkis sa paśu.
Verse 20
केवलं चापि शुद्धान्नम् आढकं तण्डुलं पचेत् कृत्वा प्रदक्षिणं चान्ते नमस्कृत्य मुहुर्मुहुः
Magluto rin siya ng payak ngunit dalisay na pagkain, gamit ang isang sukat na āḍhaka ng bigas. Pagkatapos, sa wakas, matapos ang pradakṣiṇā sa paligid ng (Śiva-liṅga), siya’y yumukod at magbigay-galang nang paulit-ulit.
Verse 21
स्तुत्वा च देवमीशानं पुनः सम्पूज्य शङ्करम् ईशानं पुरुषं चैव अघोरं वाममेव च
Pagkapuri sa Panginoong Īśāna at muling ganap na pagsamba kay Śaṅkara, dapat pagnilayan at sambahin ng deboto si Śiva bilang Īśāna, bilang Puruṣa (Tatpuruṣa), bilang Aghora, at bilang Vāma (Vāmadeva).
Verse 22
सद्योजातं जपंश्चापि पञ्चभिः पूजयेच्छिवम् अनेन विधिना देवः प्रसीदति महेश्वरः
Sa pagbigkas ng mantrang Sadyojāta at sa pagsamba kay Śiva sa limang-anyo (Pañcabrahma), sa ganitong paraan ang Panginoong Maheśvara ay nalulugod at nagkakaloob ng biyaya.
Verse 23
वृक्षाः पुष्पादिपत्राद्यैर् उपयुक्ताः शिवार्चने गावश्चैव द्विजश्रेष्ठाः प्रयान्ति परमां गतिम्
O pinakamainam sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak, ang mga punò kapag ang kanilang mga bulaklak, dahon at iba pa ay ginagamit sa pagsamba kay Śiva, gayundin ang mga baka, ay nakaaabot sa kataas-taasang kalagayan, sapagkat naiuugnay sa paglilingkod kay Pati, ang Panginoong Śiva.
Verse 24
पूजयेद्यः शिवं रुद्रं शर्वं भवमजं सकृत् स याति शिवसायुज्यं पुनरावृत्तिवर्जितम्
Sinumang kahit minsan ay sumamba kay Śiva—Rudra, Śarva, Bhava, ang Di-Ipinanganak—ay makaaabot sa śiva-sāyujya, ang pakikiisa kay Śiva, at malalaya sa pagbabalik, wakas ang muling pagsilang.
Verse 25
अर्चितं परमेशानं भवं शर्वमुमापतिम् सकृत्प्रसंगाद्वा दृष्ट्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
Sa pagtanaw kahit minsan—sadyâ man o nagkataon lamang—sa Parameśāna, ang Kataas-taasang Pati na sinasamba: si Bhava, Śarva, ang asawa ni Umā, ang tao ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at sa mga dungis na tila pāśa na nagbubusabos sa kaluluwa.
Verse 26
पूजितं वा महादेवं पूज्यमानमथापि वा दृष्ट्वा प्रयाति वै मर्त्यो ब्रह्मलोकं न संशयः
Maging si Mahādeva ay napasamba na o sinasamba pa lamang, sa pagtanaw lamang sa pagsambang iyon ang isang mortal ay tiyak na makararating sa Brahmaloka; walang pag-aalinlangan.
Verse 27
श्रुत्वानुमोदयेच्चापि स याति परमां गतिम् यो दद्याद् घृतदीपं च सकृल्लिङ्गस्य चाग्रतः
Ang sinumang makarinig lamang nito at magpahayag ng pagsang-ayon na may paggalang ay umaabot sa kataas-taasang kalagayan. Lalong higit ang taong kahit minsan ay maghandog ng lamparang ghee (ghṛta) sa harap ng Liṅga; mararating niya ang pinakamataas na layon, lalapit kay Pati (Śiva), at luluwag ang mga tali ng pāśa na gumagapos sa paśu (kaluluwang indibidwal).
Verse 28
स तां गतिम् अवाप्नोति स्वाश्रमैर् दुर्लभां स्थिराम् दीपवृक्षं पार्थिवं वा दारवं वा शिवालये
Mararating niya ang matatag na kalagayang iyon—na bihira kahit sa mga nananatili sa kani-kanilang āśrama—sa pamamagitan ng pagtatayo sa templo ni Śiva ng patungan ng ilawan (dīpa-vṛkṣa), maging yari sa lupa o sa kahoy.
Verse 29
दत्त्वा कुलशतं साग्रं शिवलोके महीयते आयसं ताम्रजं वापि रौप्यं सौवर्णिकं तथा
Sa pag-aalay ng ganap na kaloob na nakabubuti sa sandaang pamilya, ang tao ay pinararangalan sa daigdig ni Śiva. Ang handog na iyon ay maaaring bakal, o tanso, o pilak, at gayundin ginto.
Verse 30
शिवाय दीपं यो दद्याद् विधिना वापि भक्तितः सूर्यायुतसमैः श्लक्ष्णैर् यानैः शिवपुरं व्रजेत्
Sinumang maghandog ng ilawan kay Śiva—ayon man sa wastong ritwal o dahil lamang sa dalisay na bhakti—ay tutungo sa lungsod ni Śiva, sakay ng mariringal at marikit na sasakyang nagniningning na parang sampung libong araw.
Verse 31
कार्तिके मासि यो दद्याद् घृतदीपं शिवाग्रतः सम्पूज्यमानं वा पश्येद् विधिना परमेश्वरम्
Sinumang sa buwan ng Kārttika ay maghandog ng lamparang ghee (ghṛta) sa harap ni Śiva—o, ayon sa wastong ritwal, masaksihan si Parameśvara na sinasamba nang ganap—ay tatamo ng mapalad na bunga na isinilang mula sa banal na gawa ng Śiva-bhakti.
Verse 32
स याति ब्रह्मणो लोकं श्रद्धया मुनिसत्तमाः आवाहनं सुसान्निध्यं स्थापनं पूजनं तथा
O pinakamainam sa mga pantas, ang sinumang may pananampalataya na nagsasagawa ng āvāhana—ang pag-anyaya sa Panginoon sa loob ng Liṅga—ng susānnidhya, ang pagtatatag ng Kanyang mapalad na pagdalo, ng sthāpana (paglalagak), at ng pūjana (pagsamba), ay makaaabot sa daigdig ni Brahmā, umaakyat sa bisa ng kabutihang-loob sa landas na nagwawakas sa biyaya ni Pati, si Śiva.
Verse 33
सम्प्रोक्तं रुद्रगायत्र्या आसनं प्रणवेन वै पञ्चभिः स्नपनं प्रोक्तं रुद्राद्यैश् च विशेषतः
Ang āsana (luklukan) ay itinakda sa pamamagitan ng Rudra-Gāyatrī, at tunay din sa pamamagitan ng Praṇava (Oṁ). Ang snapana (pagpapaligo/pagpapadalisay) ay itinuturo sa limang pormulang pampadalisay, lalo na sa mga mantra ni Rudra at iba pa.
Verse 34
एवं सम्पूजयेन्नित्यं देवदेवमुमापतिम् ब्रह्माणं दक्षिणे तस्य प्रणवेन समर्चयेत्
Sa gayon, dapat sambahin araw-araw ang Diyos ng mga diyos—si Umāpati, ang Panginoong kaisa ng Śakti. Sa Kanyang kanang panig, dapat ding parangalan si Brahmā, na iniaalay ang pagsamba sa pamamagitan ng Praṇava (Oṁ).
Verse 35
उत्तरे देवदेवेशं विष्णुं गायत्रिया यजेत् वह्नौ हुत्वा यथान्यायं पञ्चभिः प्रणवेन च
Pagkaraan, sa hilagang dako, sambahin si Viṣṇu—ang Panginoon ng mga diyos—sa pamamagitan ng Gāyatrī; at matapos maghandog ng mga alay sa banal na apoy ayon sa tuntunin, maghandog din ng limang alay kasama ang Praṇava (Oṁ).
Verse 36
स याति शिवसायुज्यम् एवं सम्पूज्य शङ्करम् इति संक्षेपतः प्रोक्तो लिङ्गार्चनविधिक्रमः
Sa gayon, matapos sambahin nang wasto si Śaṅkara sa ganitong paraan, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay makaaabot sa Śiva-sāyujya—pakikiisa sa Panginoon sa kalapitan at sa pagkakatulad ng banal na pakikibahagi. Sa maikling sabi, ito ang itinurong pagkakasunod ng ritwal ng pagsamba sa Liṅga.
Verse 37
व्यासेन कथितः पूर्वं श्रुत्वा रुद्रमुखात्स्वयम्
Noong una, ipinaliwanag ito ni Vyāsa matapos niyang marinig mismo mula sa bibig ni Rudra; kaya’t napangalagaan ang aral na Śaiva bilang tuwirang pahayag ni Pati (Śiva), para sa paglaya ng paśu (kaluluwang nakagapos).
Liṅga and pīṭha purification (śodhana), āvāhana (invocation), respectful darśana and praṇāma, offering pādya–ācamanīya–arghya, abhiṣeka with pure waters and auspicious substances (ghee, milk, curd, etc.), adornment with sandal/flowers and bilva, dhūpa and naivedya, pradakṣiṇā and repeated namaskāra, and mantra-worship through the pañcabrahma forms (Īśāna, Tatpuruṣa, Aghora, Vāmadeva, Sadyojāta).
It states that even once-only worship with śraddhā can lead to Rudraloka and joy among Rudras, and that worship, darśana of worship, hearing and approving it (anumodana), and dīpa-dāna can elevate one through higher lokas—culminating in Śiva-sāyujya, described as freedom from return (punarāvṛtti-varjita).
Offering a ghee lamp before the liṅga is presented as a powerful, accessible act whose merit grants rare, stable attainment; Kārttika-month lamp offerings and proper darśana of worship are specifically linked to Brahmaloka and higher spiritual fruition.