Adhyaya 67
Purva BhagaAdhyaya 6728 Verses

Adhyaya 67

ययातिना पूरौ राज्याभिषेकः, दिक्प्रदानं, तृष्णा-वैराग्योपदेशः, वनप्रवेशः च

Inilalarawan ng kabanatang ito si Yayati na nagsasalita sa harap ng mga varna at matatanda, na nagsasabing si Yadu, ang panganay, ay hindi karapat-dapat sa paghahari dahil sa pagsuway at salungat na ugali, samantalang pinupuri si Puru dahil sa pagtalima at pagtupad sa tungkulin sa magulang. Sa pagbanggit sa biyaya ni Shukra na ang masunuring anak ang magdadala ng kaharian, iniluklok ni Yayati si Puru sa trono sa pagsang-ayon ng lahat. Pagkaraang masakop at maipamahagi ang lupa, itinakda niya ang mga lupain ayon sa direksiyon: si Turvasu sa timog-silangan, si Yadu sa timog, at sina Druhyu at Anu sa kanluran/hilaga. Mula sa kaayusang pampolitika, lumilipat ang salaysay sa aral espirituwal sa mga gatha ni Yayati: ang pagnanasa ay hindi nauubos sa pag-enjoy, bagkus lumalaki tulad ng apoy na pinadadagdagan ng ghee. Ipinapaliwanag niya ang mga tanda ng pag-abot sa Brahman—di-panlalamang sa isip, salita, at gawa; kawalan ng poot at takot—at itinatapat ang pagtanda ng katawan sa pagnanasa na hindi tumatanda. Sa wakas, pumasok si Yayati sa gubat kasama ang reyna, nagsagawa ng tapas sa Bhṛgutunga, at umabot sa langit; pinagtitibay ng teksto na ang pagbigkas o pakikinig sa salaysay na ito ay nagdudulot ng paglilinis at pagdakila sa Śiva-loka, bilang tulay ng debosyon at etika tungo sa mga aral na Śaiva.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे षट्षष्टितमो ऽध्यायः ययाति रेलोअदेद् ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन

Sa gayon, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrva-bhāga, nagsisimula ang ika-animnapu’t pitong kabanata. Sinabi ni Yayāti: “Makinig sa aking mga salita ang lahat ng varṇa, na pinangungunahan ng mga Brāhmaṇa. Sa anumang pagkakataon, hindi ko ipagkakaloob ang kaharian sa panganay—iyan ang aking pasya.”

Verse 2

मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः प्रतिकूलमतिश्चैव न स पुत्रः सतां मतः

Ang utos na itinakda ko ay hindi sinunod ng aking panganay na si Yadu; at ang kanyang isip ay naging salungat. Kaya, sa hatol ng mga matuwid, hindi siya maituturing na tunay na anak na karapat-dapat.

Verse 3

मातापित्रोर्वचनकृत् सद्भिः पुत्रः प्रशस्यते स पुत्रः पुत्रवद् यस् तु वर्तते मातृपितृषु

Pinupuri ng mabubuti bilang tunay na anak ang tumutupad sa salita ng ina at ama. Tunay nga, siya lamang ang “anak” na kumikilos sa mga magulang nang may debosyon, pag-aaruga, at tungkuling nararapat sa isang anak.

Verse 4

यदुनाहमवज्ञातस् तथा तुर्वसुनापि च द्रुह्येन चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम्

Si Yadu ay tumuring sa akin nang may paghamak; gayundin si Turvasu, at pati sina Druhyu at Anu. Paulit-ulit na ipinakita sa akin ang matinding kawalang-galang.

Verse 5

पुरुणा च कृतं वाक्यं मानितश् च विशेषतः कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम

Isinagawa ang salita ng nakatatanda, at siya’y pinarangalan nang higit. Ngunit ang sarili kong tagapagmana—bagama’t mas bata, siyang nagtaguyod sa aking katandaan—ay isinantabi.

Verse 6

शुक्रेण मे समादिष्टा देवयान्याः कृते जरा प्रार्थितेन पुनस्तेन जरा संचारिणी कृता

Sa utos ni Śukra, alang-alang kay Devayānī, ipinataw sa akin ang katandaan (jarā); at nang siya’y muling pakiusapan, ang katandaang iyon ay ginawang maililipat—makalilipat mula sa isang katawan tungo sa iba.

Verse 7

शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् पुत्रो यस्त्वनुवर्तेत स ते राज्यधरस्त्विति

At nagkaloob ng biyaya si Śukra—si Kāvya Uśanas mismo: “Ang anak na tapat na susunod sa iyong dharma at utos, siya ang magiging tagapagtindig ng iyong kaharian.”

Verse 8

भवन्तो ऽप्यनुजानन्तु पूरू राज्ये ऽभिषिच्यते प्रकृतय ऊचुः यः पुत्रो गुणसम्पन्नो मातापित्रोर्हितः सदा

“Nawa’y pumayag din kayong lahat: ipagkaloob ang pag-aabhiseka kay Pūrū sa paghahari.” Kaya nagsalita ang mga tao: “Ang anak na puspos ng mga kabutihan at laging nakatuon sa kapakanan ng ama at ina, siya ang karapat-dapat maghari.”

Verse 9

सर्वमर्हति कल्याणं कनीयान् अपि स प्रभुः अर्हः पूरुरिदं राज्यं यः सुतो वाक्यकृत्तव

Bagaman mas bata, ang maharlikang anak na iyon ay karapat-dapat sa lahat ng mapagpalang kabutihan. Ang kahariang ito ay nararapat kay Puru—ang iyong anak na naging tagaganap ng iyong salita, masunurin sa iyong utos.

Verse 10

वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं कर्तुमन्यथा ययाति दिस्त्रिबुतेस् थे किन्ग्दोम् सूत उवाच एवं जानपदैस्तुष्टैर् इत्युक्तो नाहुषस्तदा

Dahil sa biyayang ipinagkaloob ni Śukra, hindi na ito magagawa sa ibang paraan. Kaya hinati ni Yayāti ang kaharian. Sabi ni Sūta: Nang masiyahan ang mga tao ng lupain at magsalita nang gayon, si Nahūṣa ay tumugon noon. Sa pananaw na Śaiva, maging ang kapangyarihang hari ay nakagapos sa biyaya at sa tanikala ng karma (pāśa), samantalang ang tunay na paghahari ay kay Pati lamang—kay Panginoong Śiva.

Verse 11

अभिषिच्य ततो राज्यं पूरुं स सुतम् आत्मनः दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं पुत्रमादिशत्

Pagkaraan, itinanghal niya sa pamamagitan ng pagbasbas (abhiseka) si Puru, ang sarili niyang anak, sa paghahari. At inatasan niya ang anak na si Turvasu na mamuno sa timog-silangang dako.

Verse 12

दक्षिणायामथो राजा यदुं ज्येष्ठं न्ययोजयत् प्रतीच्यामुत्तरस्यां तु द्रुह्युं चानुं च तावुभौ

Pagkatapos, itinalaga ng hari si Yadu, ang panganay, sa timog; at sa kanluran at hilaga ay inilagay niya sina Druhyu at Anu—kapwa sila—ayon sa pagkakasunod. Sa gayon, ang kaayusang panghari ay nagtatag ng pagbabantay sa mga dako bilang huwaran ng pamamahalang makalupa sa ilalim ng mas mataas na paghahari ni Pati (Panginoong Śiva).

Verse 13

सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् व्यभजच्च त्रिधा राज्यं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा

Si Yayāti, anak ni Nahūṣa, matapos masakop ang daigdig kasama ang mga dagat na pumapalibot at ang pitong pulo-kontinente, ay hinati ang paghahari sa tatlong bahagi at ipinagkaloob sa kanyang mga anak.

Verse 14

पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु हर्षनिर्भरमानसः प्रीतिमानभवद्राजा भारम् आवेश्य बन्धुषु

Nang mailipat na sa kanyang anak ang maharlikang kapalaran, ang hari—puspos ng galak ang isipan—ay naging payapa at mapagmahal, at ipinagkatiwala ang bigat ng pamamahala sa kanyang mga kamag-anak.

Verse 15

अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना याभिः प्रत्याहरेत् कामान् सर्वतो ऽङ्गानि कूर्मवत्

Narito ang isang sinaunang gāthā na minsang inawit ng dakilang haring Yayāti; sa pamamagitan nito, dapat bawiin ang mga udyok ng pagnanasa, tipunin ang mga pandama at mga sangkap mula sa lahat ng dako na gaya ng pag-urong ng pagong, at patatagin ang pashu (indibidwal na kaluluwa) tungo sa Pati—si Śiva.

Verse 16

ताभिर् एव नरः श्रीमान् नान्यथा कर्मकोटिकृत् न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति

Sa pamamagitan din ng mga salitang iyon, ang taong may yaman—kahit gumawa pa ng napakaraming gawain—ay walang ibang lunas: ang pagnanasa sa mga bagay ay hindi kailanman napapawi sa simpleng pag-enjoy sa mismong mga bagay na iyon.

Verse 17

हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः

Sa pamamagitan ng havis (handog sa apoy), ito’y lumalago nang paulit-ulit—gaya ng madilim na landas na lalong tumitibay sa paglakad dito—kaya sa daigdig ay sumisibol ang kasaganaan ng bigas at sebada, ginto, mga hayop, at mga babae (ibig sabihin, kasaganaan at pagpapatuloy ng sambahayan).

Verse 18

नालमेकस्य तत्सर्वम् इति मत्वा शमं व्रजेत् यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम्

Sa pagkaalam na ang lahat ng ito ay hindi para sa iisang tao lamang, dapat pumasok sa śama (kapayapaang-loob). Sapagkat tunay na nakakamtan ang kapayapaan kapag hindi nililinang ang makasalanan at mapanakit na hangarin laban sa alinmang nilalang.

Verse 19

कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म सम्पद्यते तदा यदा परान्न बिभेति परे चास्मान्न बिभ्यति

Sa gawa, sa isip, at sa salita, tunay na naaabot ang Brahman; yaong sandali na hindi siya natatakot kaninuman, at ang iba man ay hindi natatakot sa kanya. Ang kawalang-takot na ito ang tanda na ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay nagiging dalisay at matatag sa Pati (Panginoon) sa pag-alis ng pāśa (gapós).

Verse 20

यदा न निन्देन्न द्वेष्टि ब्रह्म सम्पद्यते तदा या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर् यानजीर्यति जीर्यतः

Kapag ang tao ay hindi naninira at hindi napopoot, saka niya naaabot ang kalagayan ng Brahman. Ang gayong loob—na mahirap bitawan ng masamang pag-iisip—ay hindi naluluma kahit ang katawan ay naluluma.

Verse 21

यो ऽसौ प्राणान्तिको रोगस् तां तृष्णां त्यजतः सुखम् जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः

Ang tṛṣṇā (pagnanasa) ay sakit na nagdadala ng buhay sa wakas; sa nagtatakwil nito, may kapayapaan. Habang lumilipas ang panahon, tumatanda ang buhok; habang lumilipas ang panahon, tumatanda rin ang ngipin—lahat ay nabubulok kasabay ng pagkabulok.

Verse 22

चक्षुःश्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका निरुपद्रवा जीर्यन्ति देहिनः सर्वे स्वभावादेव नान्यथा

Tumatanda rin ang mata at tainga; tanging ang tṛṣṇā (pagnanasa) ang wari’y hindi napapagod at hindi naaabala. Lahat ng may katawan (paśu) ay tiyak na tumatanda ayon sa sariling likas na kalagayan—wala nang iba pang daan.

Verse 23

जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यते यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम्

Ang pagnanais na mabuhay at pagnanais sa yaman ay hindi tumatanda kahit tumatanda ang katawan. At anumang ligaya ng pagnanasa sa mundo, at maging anumang dakila at makalangit na “malaking kaligayahan”—lahat ng iyon ay hindi pa rin nakabubusog sa paśu na nakagapos sa pāśa.

Verse 24

तृष्णाक्षयसुखस्यैतत् कलां नार्हति षोडशीम् एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्राविशद्वनम्

“Ang ligayang makamundo ay hindi man lamang karapat-dapat sa ikalabing-anim na bahagi ng kaligayahang sumisilang sa pagkapawi ng pagnanasa.” Pagkasabi nito, ang haring rishi, kasama ang kanyang asawa, ay pumasok sa kagubatan.

Verse 25

भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः साधयित्वा त्वनशनं सदारः स्वर्गमाप्तवान्

Sa Bhṛgutunga, ang lubhang tanyag na lalaki ay nagsagawa ng matinding tapas. Doon din niya tinapos ang panatang anaśana (ganap na pag-aayuno), at kasama ang kanyang asawa ay nakamit ang langit—sa biyayang sumisibol mula sa tapas na nakaayon sa Pati, si Śiva.

Verse 26

तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव मरीचिभिः

Mula sa kanya ay sumibol ang limang angkan—banal at pinararangalan ng mga devarṣi. Sa pamamagitan nila, napuno ang buong daigdig, gaya ng paglaganap ng araw sa pamamagitan ng mga sinag nito.

Verse 27

धनी प्रजावान् आयुष्मान् कीर्तिमांश् च भवेन्नरः ययातिचरितं पुण्यं पठञ्छृण्वंश् च बुद्धिमान्

Ang sinumang marunong na bumibigkas o nakikinig sa banal na salaysay ni Haring Yayāti ay magiging mayaman, pagpapalain ng supling, hahaba ang buhay, at magiging tanyag. Sa gayong śravaṇa at pāṭha, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay nagkakamit ng kabutihang-palad at lumalapit sa biyaya ng Pati, si Śiva.

Verse 28

सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते

Malaya sa lahat ng kasalanan, ang kaluluwa ay pinararangalan sa daigdig ni Śiva (Śivaloka).

Frequently Asked Questions

Because Yadu is described as not following the niyoga/command and possessing a contrary disposition, whereas Puru is portrayed as the son who honors parental words and therefore becomes eligible to uphold rajadharma.

That desire is not pacified by enjoyment; it increases like fire fed by ghee. True peace comes from restraint, non-harming, and the inner abandonment of craving—presented as a route to brahman-attainment and, by the chapter’s phalaśruti, exaltation in Shiva-loka.