Nirvana
นิรวาณอุปนิษัท (ตามคติประเพณีสังกัดอถรรพเวท) จัดอยู่ในกลุ่มสันนยาสอุปนิษัท และอธิบาย “สันนยาส” มิใช่เพียงการสละภายนอก แต่คือการสละภายในจากอหังการ ความเป็นผู้กระทำ และความยึดติดทั้งปวง ใน 61 มนต์ ข้อสรุปแบบเวทานตะถูกย้ำว่า โมกษะไม่ใช่ผลที่ถูก “สร้างขึ้น” หากคือความรู้แจ้งโดยตรงว่าอาตมันไม่ต่างจากพรหมัน; พันธนาการเกิดจากอวิทยาและอธยาส (การซ้อนทับความเข้าใจผิด) อุปนิษัทให้ความสำคัญกับคุณสมบัติภายในมากกว่าสัญลักษณ์ภายนอก เช่น จีวร ไม้เท้า หรือพิธีกรรม โดยชี้ว่า ความเสมอภาคทางใจ ความไม่หวาดกลัว ความสัตย์ ความกรุณา และไวรัคยะคือเครื่องหมายแท้ของผู้สละเรือน แนวปฏิบัติเน้นศรวณะ–มนะนะ–นิธิธยาสนะ เพื่อดำรงมั่นในจิตสำนึกพยานและทำให้ทัศนะ “เราไม่ใช่ผู้กระทำ” แน่นแฟ้น ดังนั้น “นิรวาณ” จึงถูกเสนอเป็นชีวันมุกติ—ความหลุดพ้นที่ประจักษ์ได้ในชีวิตนี้ด้วยการตั้งมั่นในสภาวะของตนเอง.
Start ReadingKey Teachings
Saṃnyāsa as inner renunciation: abandonment of ego, doership, and possessiveness rather than mere external withdrawal
Nirvāṇa as direct knowledge (jñāna) of Ātman = Brahman; liberation is recognition, not production
Critique of external marks: robes, staff, and ritual are secondary to realization and equanimity
Avidyā (ignorance) as the root of bondage; adhyāsa (superimposition) as the mechanism of suffering
The Self as self-luminous, actionless, untouched by guṇas; mind and body are objects to the witness (sākṣin)
Ethical foundations for the renunciate: non-violence, truthfulness, non-attachment, compassion, fearlessness
Jīvanmukti ideal: living in the world without clinging, like space—accommodating all, tainted by none
Contemplative discipline: śravaṇa–manana–nididhyāsana culminating in steady abidance in non-dual awareness
Verses of the Nirvana
61 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” เนื้อหาว่าด้วยปรมหังสะ—“โสऽหํ เราคือพระองค์นั้น” ผู้สละโลกคือบรรพชิตจาริก; เครื่องหมายภายนอกคือเครื่องหมายฝ่ายตะวันตก มนมถะเป็นผู้พิทักษ์แห่งทุ่งนา หลักคำสอนดุจอากาศ; สายน้ำคืออมฤตอันเป็นคลื่นไม่สิ้นสุด เป็นสิ่งไม่เสื่อมสูญ ไร้มลทิน ฤๅษีผู้เห็นคือ “นิหฺสํศยะ” เทวตาคือ “นิรวาณ” การดำเนินคือ “นิษกุล” พ้นพันธะตระกูลวงศ์ และญาณคือ “นิษเกวลญาณ” ญาณแท้หนึ่งเดียว อทไวตะ
Moksha (Nirvāṇa) through non-dual knowledge (Advaita-jñāna) and renunciation (saṃnyāsa/paramahaṃsa)Verse 2
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” เนื้อหาว่าด้วยปรมหังสะ—“โสऽหํ เราคือพระองค์นั้น” ผู้สละโลกคือบรรพชิตจาริก; เครื่องหมายภายนอกคือเครื่องหมายฝ่ายตะวันตก มนมถะเป็นผู้พิทักษ์แห่งทุ่งนา หลักคำสอนดุจอากาศ; สายน้ำคืออมฤตอันเป็นคลื่นไม่สิ้นสุด เป็นสิ่งไม่เสื่อมสูญ ไร้มลทิน ฤๅษีผู้เห็นคือ “นิหฺสํศยะ” เทวตาคือ “นิรวาณ” การดำเนินคือ “นิษกุล” พ้นพันธะตระกูลวงศ์ และญาณคือ “นิษเกวลญาณ” ญาณแท้หนึ่งเดียว อทไวตะ
Atman-Brahman identity (so’ham) and renunciatory realization (paramahaṃsa)Verse 3
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” เนื้อหาว่าด้วยปรมหังสะ—“โสऽหํ เราคือพระองค์นั้น” ผู้สละโลกคือบรรพชิตจาริก; เครื่องหมายภายนอกคือเครื่องหมายฝ่ายตะวันตก มนมถะเป็นผู้พิทักษ์แห่งทุ่งนา หลักคำสอนดุจอากาศ; สายน้ำคืออมฤตอันเป็นคลื่นไม่สิ้นสุด เป็นสิ่งไม่เสื่อมสูญ ไร้มลทิน ฤๅษีผู้เห็นคือ “นิหฺสํศยะ” เทวตาคือ “นิรวาณ” การดำเนินคือ “นิษกุล” พ้นพันธะตระกูลวงศ์ และญาณคือ “นิษเกวลญาณ” ญาณแท้หนึ่งเดียว อทไวตะ
Brahman as akṣaya (imperishable) and nirañjana (stainless); nirvāṇa as the goal realized by so’ham-knowledgeVerse 4
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” ว่า “เราคือปรมหังสะ” บรรพชิตจาริกเป็น ‘เครื่องหมาย (ลิงคะ) ฝ่ายตะวันตก’ มนมถะเป็นผู้พิทักษ์เขตศักดิ์สิทธิ์ หลักคำสอนคือ ‘ข้อสรุปแห่งอากาศ’ และสายน้ำคือ ‘แม่น้ำอมฤตอันเป็นคลื่น’ เป้าหมายคือสิ่งไม่เสื่อมสลายและไร้มลทิน ฤๅษีคือ ‘ผู้ปราศจากความสงสัย’ เทวะคือ นิรวาณ การปฏิบัติคือ ‘ไร้สกุลวงศ์’ และญาณคือ ‘ญาณสัมบูรณ์อทวิภาวะ’
Moksha (Nirvāṇa) through non-dual knowledge (Advaita jñāna) and renunciation (saṃnyāsa/paramahaṃsa ideal)Verse 5
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” ว่า “เราคือปรมหังสะ” บรรพชิตจาริกเป็น ‘เครื่องหมาย (ลิงคะ) ฝ่ายตะวันตก’ มนมถะเป็นผู้พิทักษ์เขตศักดิ์สิทธิ์ หลักคำสอนคือ ‘ข้อสรุปแห่งอากาศ’ และสายน้ำคือ ‘แม่น้ำอมฤตอันเป็นคลื่น’ เป้าหมายคือสิ่งไม่เสื่อมสลายและไร้มลทิน ฤๅษีคือ ‘ผู้ปราศจากความสงสัย’ เทวะคือ นิรวาณ การปฏิบัติคือ ‘ไร้สกุลวงศ์’ และญาณคือ ‘ญาณสัมบูรณ์อทวิภาวะ’
Atman-Brahman identity expressed as Paramahaṃsa ‘so’ham’; Nirvāṇa as the realized stateVerse 6
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” ว่า “เราคือปรมหังสะ” บรรพชิตจาริกเป็น ‘เครื่องหมาย (ลิงคะ) ฝ่ายตะวันตก’ มนมถะเป็นผู้พิทักษ์เขตศักดิ์สิทธิ์ หลักคำสอนคือ ‘ข้อสรุปแห่งอากาศ’ และสายน้ำคือ ‘แม่น้ำอมฤตอันเป็นคลื่น’ เป้าหมายคือสิ่งไม่เสื่อมสลายและไร้มลทิน ฤๅษีคือ ‘ผู้ปราศจากความสงสัย’ เทวะคือ นิรวาณ การปฏิบัติคือ ‘ไร้สกุลวงศ์’ และญาณคือ ‘ญาณสัมบูรณ์อทวิภาวะ’
Kevala-jñāna (non-dual knowledge) as the means and mark of Nirvāṇa; renunciate transcendence of upādhisVerse 7
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” ว่า “เราคือปรมหังสา” บรรดานักบวชจาริกคือสิ่งที่เรียกว่า ‘เครื่องหมายฝ่ายตะวันตก’ มนมถะเป็นผู้พิทักษ์เขตศักดิ์สิทธิ์ หลักคำสอนคือ ‘นภา’ (คคนะ-สิทธานตะ) และสายน้ำคือแม่น้ำอมฤตที่มีคลื่นซัดไหว เป็นสิ่งไม่เสื่อมสูญ ไร้มลทิน นิห์สํศยะเป็นฤๅษี นิรวาณเป็นเทวตา กิจปฏิบัติคือ ‘นิษกุล-ปรวฤตติ’ คือพ้นจากวงศ์สกุล และญาณคือ ‘นิษเกวล-ชญานะ’ คือญาณไม่แบ่งแยก/อทวิภาวะ
Moksha (Nirvāṇa) through Paramahaṃsa/saṃnyāsa identity and niṣkevala (non-dual) jñānaVerse 8
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย นิรวาณอุปนิษัท: “เราคือปรมหังสา” นักบวชจาริกทั้งหลายคือ ‘เครื่องหมายฝ่ายตะวันตก’ มนมถะเป็นผู้พิทักษ์แดนศักดิ์สิทธิ์ หลักคำสอนคือ ‘ฟ้า/นภา’ และสายน้ำคือแม่น้ำอมฤตที่เป็นคลื่น เป็นสิ่งไม่เสื่อมสูญ ไร้มลทิน นิห์สํศยะเป็นฤๅษี นิรวาณเป็นเทวตา การปฏิบัติคือ ‘ไร้วงศ์’ และญาณคือ ‘นิษเกวล-ชญานะ’ คือไม่จำเพาะและอทวิภาวะ
Atman-Brahman identity expressed as so’ham; renunciant path to NirvāṇaVerse 9
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย นิรวาณอุปนิษัท: “เราคือปรมหังสา” ผู้สละโลกผู้จาริกคือ ‘เครื่องหมายฝ่ายตะวันตก’ มนมถะเป็นผู้พิทักษ์เขตนั้น หลักคำสอนคือ ‘ฟ้า’ และสายน้ำคือแม่น้ำอมฤตที่มีคลื่น เป็นสิ่งไม่เสื่อมสูญ ไร้มลทิน นิห์สํศยะเป็นฤๅษี นิรวาณเป็นเทวตา การปฏิบัติพ้นจากวงศ์สกุล และญาณเป็นอทวิภาวะ (ไม่เป็นสอง)
Nirañjana (stainless) ātman and Nirvāṇa as the culmination of saṃnyāsa and jñānaVerse 10
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” ว่า “เรานี้คือปรมหังสา” เหล่านักบวชจาริกมีเครื่องหมายฝ่ายตะวันตกเป็นลักษณะ. มนมถะเป็นผู้พิทักษ์เขตศักดิ์สิทธิ์. หลักคำสอนตั้งอยู่บนคคนะ—อากาศอันกว้างใหญ่; สายน้ำคือธารอมฤตที่เป็นระลอกคลื่น. เป้าหมายคือสิ่งไม่เสื่อมสูญ ผู้ไร้มลทิน (นิรัญชนะ). ฤๅษีคือ “นิหฺสํศยะ” ผู้ปราศจากความสงสัย. เทวตาคือนิรวาณ. กิจวัตรพ้นจากวงศ์สกุล (นิษกุล). ญาณเป็น “นิษเกวละ” คือญาณบริสุทธิ์ เอกะ และอทไวตะ.
Moksha (Nirvana) through non-dual knowledge (Advaita-jñāna) and renunciation (saṃnyāsa/paramahaṃsa)Verse 11
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...
บัดนี้เราจักอธิบาย “นิรวาณอุปนิษัท” ว่า “เรานี้คือปรมหังสา” เหล่านักบวชจาริกมีเครื่องหมายฝ่ายตะวันตกเป็นลักษณะ. มนมถะเป็นผู้พิทักษ์เขตศักดิ์สิทธิ์. หลักคำสอนตั้งอยู่บนคคนะ—อากาศอันกว้างใหญ่; สายน้ำคือธารอมฤตที่เป็นระลอกคลื่น. เป้าหมายคือสิ่งไม่เสื่อมสูญ ผู้ไร้มลทิน (นิรัญชนะ). ฤๅษีคือ “นิหฺสํศยะ” ผู้ปราศจากความสงสัย. เทวตาคือนิรวาณ. กิจวัตรพ้นจากวงศ์สกุล (นิษกุล). ญาณเป็น “นิษเกวละ” คือญาณบริสุทธิ์ เอกะ และอทไวตะ.
Atman-Brahman identity (So’ham) and renunciant realization (paramahaṃsa)Verse 12
ऊर्ध्वाम्नायः । निरालम्बपीठः । संयोगदीक्षा । वियोगोपदेशः । दीक्षासन्तोषपानं च । द्वादशादित्यावलोकनम् । विवेकरक्षा । करुणैव केलिः । आनन्दमाला । एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी । अकल्पितभिक्षाशी । हंसाच...
อูรธวามนายะ—สายการถ่ายทอดที่มุ่งขึ้นเบื้องบน. ปีฐะคือฐานที่ไร้ที่พึ่งพิง. สังโยคทีक्षา—การอภิเษกเข้าสู่ความรวมเป็นหนึ่ง. วิโยคอุปเทศ—คำสอนแห่งความคลายออกและความไม่ยึดติด. และการดื่มความพอใจเป็นทีक्षา. การเพ่งพินิจอาทิตย์ทั้งสิบสอง (อาทิตยะ). การคุ้มครองด้วยวิเวกะ—ปัญญาแยกแยะ. กรุณาเท่านั้นคือการละเล่นอันศักดิ์สิทธิ์. มาลัยแห่งอานันทะ. ในถ้ำอันสงัด มีสภาแห่งความผาสุกในอาสนะของโมกษะ. ฉันภิกษาที่มิได้วางแผนไว้ล่วงหน้า. จริยาของหังสา. การสถาปนาว่า “หังสา” สถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Sādhana for Moksha: viveka-vairāgya, inner renunciation, and recognition of the indwelling Self (antarātman)Verse 13
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
(นี่คือคุณลักษณะ/ข้อปฏิบัติ:) อูรธวอามนายะ คือสายถ่ายทอดฝ่ายสูง; นิราลัมพะปีฐะ คือที่นั่งไร้ที่พึ่งพิง; สังโยคะทีคษา คือพิธีอุปสมบทสู่ความรวมเป็นหนึ่ง; วิโยคะอุปเทศะ คือคำสอนแห่งความคลายยึด/ความแยกออก; และการดื่มรสแห่งความสันโดษจากทีคษา; การเพ่งพิจารณาอาทิตยะทั้งสิบสอง; การพิทักษ์วิเวกะ (ปัญญาแยกแยะ); ให้กรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; พวงมาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัด มีสภาสุขสงบในอาสนะแห่งโมกษะ; ผู้ฉันภิกษาโดยไม่ปรุงแต่ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และการแสดงว่า “หังสะ” สถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Moksha (jīvanmukti) through viveka-vairāgya; Haṃsa (Paramahaṃsa) as inner Self (Ātman/Brahman) present in all beingsVerse 14
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
(นี่คือคุณลักษณะ/ข้อปฏิบัติ:) สายถ่ายทอดฝ่ายสูง (อูรธวอามนายะ); ที่นั่งไร้ที่พึ่งพิง (นิราลัมพะปีฐะ); ทีคษาเพื่อความรวมเป็นหนึ่ง (สังโยคะทีคษา); คำสอนแห่งการปล่อยวาง (วิโยคะอุปเทศะ); และการดื่มรสแห่งสันโดษจากทีคษา; การเพ่งอาทิตยะทั้งสิบสอง; การรักษาวิเวกะ; ให้กรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; พวงมาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันโดดเดี่ยว มีสภาอันรื่นรมย์ในอาสนะแห่งโมกษะ; ผู้ฉันภิกษาโดยไม่จัดแจง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และคำสอนว่า หังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Jīvanmukti; Ātman as immanent Brahman (sarvabhūtāntarvartin)Verse 15
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
(นี่คือคุณลักษณะ/ข้อปฏิบัติ:) สายถ่ายทอดฝ่ายสูง; ที่นั่งไร้ที่พึ่งพิง; ทีคษาเพื่อความเป็นหนึ่ง; คำสอนแห่งการปล่อยวาง; และการดื่มรสสันโดษจากทีคษา; การเพ่งอาทิตยะทั้งสิบสอง; การคุ้มครองด้วยวิเวกะ (ปัญญาแยกแยะ); ให้กรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; พวงมาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัด มีการชุมนุมอันรื่นรมย์ในอาสนะแห่งโมกษะ; ผู้ฉันภิกษาโดยไม่เสแสร้งปรุงแต่ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และการอธิบายว่า หังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Ātman/Brahman non-duality expressed as the ‘Haṃsa within all beings’; renunciate freedom (nirvāṇa/jīvanmukti)Verse 16
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
[ลักษณะของท่านคือ:] อูรธวอามนายะ—สายสืบทอดที่มุ่งขึ้นเบื้องบน; นิราลัมพะปีฐะ—อาสนะไร้ที่พึ่ง; สังโยคะทีคษา—การอภิเษกสู่ความรวมเป็นหนึ่ง; วิโยคะอุปเทศ—คำสอนแห่งการคลายและความไม่ยึดติด; และการดื่มความสันโดษอันเป็นทีคษา; การเพ่งพินิจอาทิตยะทั้งสิบสอง; การพิทักษ์วิเวกะ (ปัญญาแยกแยะ); เมตตากรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; มาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัด มีสภาแห่งสุขของอาสนะผู้หลุดพ้น; ผู้ยังชีพด้วยบิณฑบาตที่ไม่ปรุงแต่ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และการสถาปนาว่า “หังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง”.
Moksha (jīvanmukti) through viveka-vairāgya; Haṃsa as inner Ātman/BrahmanVerse 17
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
[ลักษณะของท่านคือ:] สายสืบทอดที่มุ่งขึ้นเบื้องบน; อาสนะไร้ที่พึ่ง; การอภิเษกสู่ความรวมเป็นหนึ่ง; คำสอนแห่งความไม่ยึดติด; การดื่มความสันโดษอันเป็นทีคษา; การเพ่งพินิจอาทิตยะทั้งสิบสอง; การคุ้มครองวิเวกะ (ปัญญาแยกแยะ); เมตตากรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; มาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัด มีสภาแห่งสุขของอาสนะผู้หลุดพ้น; ผู้ยังชีพด้วยบิณฑบาตที่ไม่ปรุงแต่ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และการสถาปนาว่า “หังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง”.
Ātman as sarvabhūtāntarvartin (indweller) and the marks of the liberated asceticVerse 18
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
ประเพณีที่มุ่งขึ้นเบื้องบน; อาสนะไร้ที่พึ่ง; การอภิเษกสู่ความรวมเป็นหนึ่ง; คำสอนแห่งการปล่อยวาง; การดื่มความสันโดษเป็นทีคษา; การเพ่งพินิจอาทิตยะทั้งสิบสอง; การรักษาวิเวกะ (ปัญญาแยกแยะ); เมตตากรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; มาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัด ความชื่นบานร่วมกันแห่งสุขของอาสนะผู้หลุดพ้น; ยังชีพด้วยบิณฑบาตที่ไม่เสแสร้ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และถ้อยยืนยันว่า “หังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง”.
Nondual indwelling Self (Ātman/Brahman) and the discipline of renunciationVerse 19
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशावदित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभ...
อูรธวอามนายะ (สายถ่ายทอดอันสูง) คือดังนี้: ปีฐะที่ไร้ที่พึ่งพิง; พิธีทีกษาเพื่อความรวมเป็นหนึ่ง; คำสอนแห่งวิโยคะคือความคลายยึด; การดื่มด่ำความอิ่มใจจากทีกษา; การเพ่งอาทิตย์ (อาทิตยะ) เป็นสิบสองภาค; การพิทักษ์วิเวกะคือปัญญาแยกแยะ; เมตตากรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; พวงมาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัดมีสภาแห่งสุขของอาสนะอิสระ; ผู้ฉันภิกษาที่ไม่ปรุงแต่ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และการยืนยันว่าหังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Moksha (jīvanmukti) through viveka-vairāgya and recognition of the inner Haṃsa (Ātman) in all beingsVerse 20
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशावदित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभ...
อูรธวอามนายะ (สายถ่ายทอดอันสูง) คือดังนี้: ปีฐะที่ไร้ที่พึ่งพิง; พิธีทีกษาเพื่อความรวมเป็นหนึ่ง; คำสอนแห่งวิโยคะคือความคลายยึด; การดื่มด่ำความอิ่มใจจากทีกษา; การเพ่งอาทิตย์ (อาทิตยะ) เป็นสิบสองภาค; การพิทักษ์วิเวกะคือปัญญาแยกแยะ; เมตตากรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; พวงมาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัดมีสภาแห่งสุขของอาสนะอิสระ; ผู้ฉันภิกษาที่ไม่ปรุงแต่ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และการยืนยันว่าหังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Moksha (jīvanmukti) through viveka-vairāgya and recognition of the inner Haṃsa (Ātman) in all beingsVerse 21
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशावदित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभ...
อูรธวอามนายะ (สายถ่ายทอดอันสูง) คือดังนี้: ปีฐะที่ไร้ที่พึ่งพิง; พิธีทีกษาเพื่อความรวมเป็นหนึ่ง; คำสอนแห่งวิโยคะคือความคลายยึด; การดื่มด่ำความอิ่มใจจากทีกษา; การเพ่งอาทิตย์ (อาทิตยะ) เป็นสิบสองภาค; การพิทักษ์วิเวกะคือปัญญาแยกแยะ; เมตตากรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; พวงมาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัดมีสภาแห่งสุขของอาสนะอิสระ; ผู้ฉันภิกษาที่ไม่ปรุงแต่ง; จริยาวัตรแห่งหังสะ; และการยืนยันว่าหังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Sarvātmabhāva (the Self as all) culminating in moksha/jīvanmukti; paramahaṃsa idealVerse 22
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
อูรธวามนายะ—สายถ่ายทอดสู่เบื้องบน; นิราลัมพะปีฐะ—ที่นั่งไร้ที่พึ่ง; สัมโยคะทีคษา—พิธีอุปสมบทสู่ความรวมเป็นหนึ่ง; วิโยคะอุปเทศะ—คำสอนแห่งความคลายยึด/ความแยกออก; และการดื่มความสันโดษอันเป็นทีคษา; การเพ่งพิจารณาอาทิตยะทั้งสิบสอง; การพิทักษ์วิเวกะ (ปัญญาแยกแยะ); กรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; มาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัด มีสภาแห่งสุขจากอาสนะอันหลุดพ้น; ผู้ฉันบิณฑบาตที่มิได้คาดหมาย; จริยาของหังสะ; และการประกาศว่าหังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Moksha (liberation) through viveka-vairāgya and recognition of the inner Haṃsa/Ātman as all-pervading indwellerVerse 23
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
สายถ่ายทอดสู่เบื้องบน; ที่นั่งไร้ที่พึ่ง; ทีคษาเพื่อความรวมเป็นหนึ่ง; คำสอนแห่งความปล่อยวาง; และการดื่มความสันโดษอันเป็นทีคษา; การเพ่งอาทิตยะทั้งสิบสอง; การรักษาวิเวกะ; กรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; มาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันสงัด มีชุมนุมแห่งสุขจากอาสนะอันหลุดพ้น; ผู้ฉันบิณฑบาตที่มิได้เตรียมไว้; จริยาของหังสะ; และคำสอนว่าหังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Ātman as antaryāmin (inner dweller) and the saṃnyāsa discipline that supports realizationVerse 24
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...
การถ่ายทอดสู่เบื้องบน; ที่นั่งไร้ที่พึ่ง; ทีคษาแห่งความรวมเป็นหนึ่ง; อุปเทศะแห่งความคลายยึด; และการดื่มสันโดษอันเป็นทีคษา; การพิจารณาอาทิตยะทั้งสิบสอง; การพิทักษ์วิเวกะ; กรุณาเท่านั้นเป็นลีลา; มาลัยแห่งอานันทะ; ในถ้ำอันโดดเดี่ยว มีชุมนุมแห่งสุขจากอาสนะอันเป็นไท; ผู้ฉันบิณฑบาตที่มาโดยมิได้คาดคิด; จริยาของหังสะ; และการยืนยันว่าหังสะสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Brahman/Ātman immanence (sarvabhūtāntarvartitva) and the paramahaṃsa idealVerse 25
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือปัญญาแยกแยะ (วิเวกะ). สายรัดโยคะคือการเพ่งพิจารณาพรหมัน; รองเท้าเป็นศรี—ความรุ่งเรืองและสิริมงคล. การ “ดำเนิน” เป็นไปตามพระประสงค์ของปรมัตถ์. พันธะคือการสำรวมกุณฑลินี. ผู้พ้นจากคำติเตียนอันยิ่งแล้ว เป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทรา. เขาเป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ เหนือไตรคุณ; เข้าถึงได้ด้วยวิเวกะ เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง—ดุจโลกในความฝัน ดุจเมฆ ดุจช้างที่เห็นในเมฆ และอื่น ๆ. แม้หมู่สังขารเริ่มด้วยกาย อันทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็เป็นเพียงการสมมติ ดุจเชือกที่ถูกเห็นเป็นงู. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกเรียกด้วยนามนับร้อย เช่น “วิษณุ” และ “วิทยา”. ตะขอควบคุมคือหนทาง. “ความว่าง” มิใช่เครื่องหมายชี้. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะที่สัตย์และสำเร็จแล้ว. บทอมตะคือสภาวะของพระองค์เอง. สัมวิทย์ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งวิการะ (ความแปรปรวน) พึงเพ่งภาวนา.
Moksha (jīvanmukti) through viveka; Brahman beyond guṇas; jagat as māyā/adhyāsa (rope-snake)Verse 26
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือปัญญาแยกแยะ (วิเวกะ). สายรัดโยคะคือการเพ่งพิจารณาพรหมัน; รองเท้าเป็นศรี—ความรุ่งเรืองและสิริมงคล. การ “ดำเนิน” เป็นไปตามพระประสงค์ของปรมัตถ์. พันธะคือการสำรวมกุณฑลินี. ผู้พ้นจากคำติเตียนอันยิ่งแล้ว เป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทรา. เขาเป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ เหนือไตรคุณ; เข้าถึงได้ด้วยวิเวกะ เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง—ดุจโลกในความฝัน ดุจเมฆ ดุจช้างที่เห็นในเมฆ และอื่น ๆ. แม้หมู่สังขารเริ่มด้วยกาย อันทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็เป็นเพียงการสมมติ ดุจเชือกที่ถูกเห็นเป็นงู. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกเรียกด้วยนามนับร้อย เช่น “วิษณุ” และ “วิทยา”. ตะขอควบคุมคือหนทาง. “ความว่าง” มิใช่เครื่องหมายชี้. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะที่สัตย์และสำเร็จแล้ว. บทอมตะคือสภาวะของพระองค์เอง. สัมวิทย์ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งวิการะ (ความแปรปรวน) พึงเพ่งภาวนา.
Brahman/Ātman as self-awareness (saṃvit); māyā/adhyāsa; jīvanmuktiVerse 27
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือปัญญาแยกแยะ (วิเวกะ). สายรัดโยคะคือการเพ่งพิจารณาพรหมัน; รองเท้าเป็นศรี—ความรุ่งเรืองและสิริมงคล. การ “ดำเนิน” เป็นไปตามพระประสงค์ของปรมัตถ์. พันธะคือการสำรวมกุณฑลินี. ผู้พ้นจากคำติเตียนอันยิ่งแล้ว เป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทรา. เขาเป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ เหนือไตรคุณ; เข้าถึงได้ด้วยวิเวกะ เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง—ดุจโลกในความฝัน ดุจเมฆ ดุจช้างที่เห็นในเมฆ และอื่น ๆ. แม้หมู่สังขารเริ่มด้วยกาย อันทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็เป็นเพียงการสมมติ ดุจเชือกที่ถูกเห็นเป็นงู. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกเรียกด้วยนามนับร้อย เช่น “วิษณุ” และ “วิทยา”. ตะขอควบคุมคือหนทาง. “ความว่าง” มิใช่เครื่องหมายชี้. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะที่สัตย์และสำเร็จแล้ว. บทอมตะคือสภาวะของพระองค์เอง. สัมวิทย์ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งวิการะ (ความแปรปรวน) พึงเพ่งภาวนา.
Brahman as sat-cit (sattā/saṃvit) and the sublation of vikāra (change) through knowledgeVerse 28
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ความอดทนคือผ้าคลุม; ความวางเฉยคือผ้าเตี่ยว; วิเวกคือไม้เท้า; สายรัดคือโยคะแห่งการเพ่งเห็นพรหมัน; ศรี/ความรุ่งเรืองคือรองเท้า; ความประพฤติคือการดำเนินตามพระประสงค์ของปรมัตถ์; วินัยคือการผูกมัดกุณฑลินี. พ้นจากคำติและคำโต้ติ เขาเป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราโยคะแห่งพระศิวะ และเขจรีมุทรา. ตั้งมั่นในปรมานันทะ ล่วงพ้นไตรคุณ—เข้าถึงได้ด้วยวิเวก เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆเป็นต้น. แม้กองสังขารเริ่มด้วยกาย อันถักทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็ถูกสมมติราวงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกเรียกด้วยนามนับร้อย เช่น ‘วิษณุ’ และ ‘วิทยา’. ตะขอชักคือมรรค; ‘ศูนยตา’ มิใช่เครื่องหมาย. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะแห่งสัจจะและสิทธิ. อมรบทคือสภาวะของพระองค์เอง: จิตสว่างด้วยตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งการดับวิการพึงเจริญภาวนา.
Mokṣa through viveka-vairāgya; Brahman/Ātman as self-luminous consciousness; māyā as rope-snake projection; jīvanmukti; nirguṇatva (beyond the three guṇas)Verse 29
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ความอดทนคือผ้าคลุม; ความวางเฉยคือผ้าเตี่ยว; วิเวกคือไม้เท้า; สายรัดคือโยคะแห่งการเพ่งเห็นพรหมัน; ศรี/ความรุ่งเรืองคือรองเท้า; ความประพฤติคือการดำเนินตามพระประสงค์ของปรมัตถ์; วินัยคือการผูกมัดกุณฑลินี. พ้นจากคำติและคำโต้ติ เขาเป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราโยคะแห่งพระศิวะ และเขจรีมุทรา. ตั้งมั่นในปรมานันทะ ล่วงพ้นไตรคุณ—เข้าถึงได้ด้วยวิเวก เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆเป็นต้น. แม้กองสังขารเริ่มด้วยกาย อันถักทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็ถูกสมมติราวงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกเรียกด้วยนามนับร้อย เช่น ‘วิษณุ’ และ ‘วิทยา’. ตะขอชักคือมรรค; ‘ศูนยตา’ มิใช่เครื่องหมาย. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะแห่งสัจจะและสิทธิ. อมรบทคือสภาวะของพระองค์เอง: จิตสว่างด้วยตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งการดับวิการพึงเจริญภาวนา.
Jīvanmukti; adhyāsa (rope-snake); nirguṇa Brahman as self-awareness; inner saṃnyāsaVerse 30
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ความอดทนคือผ้าคลุม; ความวางเฉยคือผ้าเตี่ยว; วิเวกคือไม้เท้า; สายรัดคือโยคะแห่งการเพ่งเห็นพรหมัน; ศรี/ความรุ่งเรืองคือรองเท้า; ความประพฤติคือการดำเนินตามพระประสงค์ของปรมัตถ์; วินัยคือการผูกมัดกุณฑลินี. พ้นจากคำติและคำโต้ติ เขาเป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราโยคะแห่งพระศิวะ และเขจรีมุทรา. ตั้งมั่นในปรมานันทะ ล่วงพ้นไตรคุณ—เข้าถึงได้ด้วยวิเวก เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆเป็นต้น. แม้กองสังขารเริ่มด้วยกาย อันถักทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็ถูกสมมติราวงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกเรียกด้วยนามนับร้อย เช่น ‘วิษณุ’ และ ‘วิทยา’. ตะขอชักคือมรรค; ‘ศูนยตา’ มิใช่เครื่องหมาย. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะแห่งสัจจะและสิทธิ. อมรบทคือสภาวะของพระองค์เอง: จิตสว่างด้วยตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งการดับวิการพึงเจริญภาวนา.
Nondual Brahman as self-awareness; māyā/adhyāsa; jīvanmukti; inner renunciation; transcendence of guṇasVerse 31
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือวิจาระ—การใคร่ครวญสืบค้น. สายรัดโยคะคือการเพ่งเห็นพรหมัน; รองเท้าแตะคือศรี—สิริมงคลและความรุ่งเรือง. ความประพฤติเป็นไปตามพระประสงค์ของปรมัตถ์. เครื่องผูกคือการผูก/ยกกุณฑลินี. พ้นจากคำติฉินของผู้อื่น ย่อมเป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทราด้วย. เป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ ล่วงพ้นตรีคุณ; เข้าถึงได้ด้วยวิเวก เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆและสิ่งทำนองนั้น. แม้กองสังขารเริ่มด้วยกาย อันทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็ถูกสมมติขึ้นดุจงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกขานด้วยนามนับร้อย เช่น ‘วิษณุ’ และ ‘วิทยา’. ตะขอควบคุมคือมรรค; ความว่างไม่ใช่เครื่องหมาย. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะอันสัตย์และสำเร็จแล้ว. สภาวะของมันคืออมรบท. สวสํวิต—ความรู้ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งวิการะพึงเพ่งพิจารณา (เพื่อก้าวข้าม).
Jīvanmukti; Brahman beyond guṇas; Māyā/adhyāsa (rope-snake); viveka as meansVerse 32
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือวิจาระ—การใคร่ครวญสืบค้น. สายรัดโยคะคือการเพ่งเห็นพรหมัน; รองเท้าแตะคือศรี—สิริมงคลและความรุ่งเรือง. ความประพฤติเป็นไปตามพระประสงค์ของปรมัตถ์. เครื่องผูกคือการผูก/ยกกุณฑลินี. พ้นจากคำติฉินของผู้อื่น ย่อมเป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทราด้วย. เป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ ล่วงพ้นตรีคุณ; เข้าถึงได้ด้วยวิเวก เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆและสิ่งทำนองนั้น. แม้กองสังขารเริ่มด้วยกาย อันทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็ถูกสมมติขึ้นดุจงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกขานด้วยนามนับร้อย เช่น ‘วิษณุ’ และ ‘วิทยา’. ตะขอควบคุมคือมรรค; ความว่างไม่ใช่เครื่องหมาย. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะอันสัตย์และสำเร็จแล้ว. สภาวะของมันคืออมรบท. สวสํวิต—ความรู้ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งวิการะพึงเพ่งพิจารณา (เพื่อก้าวข้าม).
Internalized saṃnyāsa; Brahman-realization; jagat as anitya and adhyāsaVerse 33
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือวิจาระ—การใคร่ครวญสืบค้น. สายรัดโยคะคือการเพ่งเห็นพรหมัน; รองเท้าแตะคือศรี—สิริมงคลและความรุ่งเรือง. ความประพฤติเป็นไปตามพระประสงค์ของปรมัตถ์. เครื่องผูกคือการผูก/ยกกุณฑลินี. พ้นจากคำติฉินของผู้อื่น ย่อมเป็นชีวันมุกตะ. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทราด้วย. เป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ ล่วงพ้นตรีคุณ; เข้าถึงได้ด้วยวิเวก เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆและสิ่งทำนองนั้น. แม้กองสังขารเริ่มด้วยกาย อันทอด้วยข่ายคุณแห่งโมหะ ก็ถูกสมมติขึ้นดุจงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกขานด้วยนามนับร้อย เช่น ‘วิษณุ’ และ ‘วิทยา’. ตะขอควบคุมคือมรรค; ความว่างไม่ใช่เครื่องหมาย. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด. มัฏฐะคือโยคะอันสัตย์และสำเร็จแล้ว. สภาวะของมันคืออมรบท. สวสํวิต—ความรู้ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งวิการะพึงเพ่งพิจารณา (เพื่อก้าวข้าม).
Brahman as self-luminous awareness; negation of nāma-rūpa; jīvanmuktiVerse 34
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือวิจาระ—การใคร่ครวญสืบค้น; สายรัดแห่งโยคะคือการเพ่งเห็นพรหมัน; รองเท้าแตะคือศรี—ความรุ่งเรืองเป็นมงคล; ความประพฤติเป็นไปตามพระประสงค์สูงสุด; การผูกมัดคือการควบคุมกุณฑลินี. ผู้พ้นจากคำติเตียนอันยิ่งแล้ว เป็นชีวันมุกตะ—หลุดพ้นทั้งยังมีชีวิต. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทรา. เขาเป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ ล่วงพ้นไตรคุณ—บรรลุด้วยวิเวกะ เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆและสิ่งทำนองนั้น. แม้กองสังขารเริ่มแต่กาย อันทอด้วยข่ายแห่งคุณของโมหะ ก็เป็นเพียงการสมมติ ดุจงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกขานด้วยนามนับร้อย เช่น “วิษณุ” และ “วิทยา”. ตะขอควบคุมคือหนทาง; ความว่างมิใช่เครื่องหมายชี้. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของปรเมศวร. อาศรมคือโยคะอันสัตย์และสำเร็จแล้ว. สภาวะนั้นเองคืออมรบท. นั่นคือสวสังวิต—ความรู้ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งการแปรเปลี่ยนพึงเพ่งภาวนา.
Jīvanmukti; Māyā/adhyāsa (rope-snake); Nirguṇa Brahman beyond guṇas; VivekaVerse 35
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือวิจาระ—การใคร่ครวญสืบค้น; สายรัดแห่งโยคะคือการเพ่งเห็นพรหมัน; รองเท้าแตะคือศรี—ความรุ่งเรืองเป็นมงคล; ความประพฤติเป็นไปตามพระประสงค์สูงสุด; การผูกมัดคือการควบคุมกุณฑลินี. ผู้พ้นจากคำติเตียนอันยิ่งแล้ว เป็นชีวันมุกตะ—หลุดพ้นทั้งยังมีชีวิต. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทรา. เขาเป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ ล่วงพ้นไตรคุณ—บรรลุด้วยวิเวกะ เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆและสิ่งทำนองนั้น. แม้กองสังขารเริ่มแต่กาย อันทอด้วยข่ายแห่งคุณของโมหะ ก็เป็นเพียงการสมมติ ดุจงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกขานด้วยนามนับร้อย เช่น “วิษณุ” และ “วิทยา”. ตะขอควบคุมคือหนทาง; ความว่างมิใช่เครื่องหมายชี้. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของปรเมศวร. อาศรมคือโยคะอันสัตย์และสำเร็จแล้ว. สภาวะนั้นเองคืออมรบท. นั่นคือสวสังวิต—ความรู้ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งการแปรเปลี่ยนพึงเพ่งภาวนา.
Brahman as self-awareness (sva-saṃvit); Guṇātīta; Avidyā/adhyāsa; JīvanmuktiVerse 36
धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...
ผ้าคลุมคือความอดทนมั่นคง; ผ้าเตี่ยวคือความวางเฉยไม่ยึดติด; ไม้เท้าคือวิจาระ—การใคร่ครวญสืบค้น; สายรัดแห่งโยคะคือการเพ่งเห็นพรหมัน; รองเท้าแตะคือศรี—ความรุ่งเรืองเป็นมงคล; ความประพฤติเป็นไปตามพระประสงค์สูงสุด; การผูกมัดคือการควบคุมกุณฑลินี. ผู้พ้นจากคำติเตียนอันยิ่งแล้ว เป็นชีวันมุกตะ—หลุดพ้นทั้งยังมีชีวิต. มีนิทราแห่งศิวโยคะ และมีเขจรีมุทรา. เขาเป็นผู้เปี่ยมปรมานันทะ ล่วงพ้นไตรคุณ—บรรลุด้วยวิเวกะ เกินกว่าจิตและวาจา. โลกที่เกิดขึ้นนี้ไม่เที่ยง ดุจโลกในความฝัน ดุจช้างเมฆและสิ่งทำนองนั้น. แม้กองสังขารเริ่มแต่กาย อันทอด้วยข่ายแห่งคุณของโมหะ ก็เป็นเพียงการสมมติ ดุจงูบนเชือก. เป้าหมายคือสิ่งที่ถูกขานด้วยนามนับร้อย เช่น “วิษณุ” และ “วิทยา”. ตะขอควบคุมคือหนทาง; ความว่างมิใช่เครื่องหมายชี้. ความจริงคือสภาวะดำรงอยู่ของปรเมศวร. อาศรมคือโยคะอันสัตย์และสำเร็จแล้ว. สภาวะนั้นเองคืออมรบท. นั่นคือสวสังวิต—ความรู้ตนของพรหมันดั้งเดิม. อชปาคือคายตรี. ไม้เท้าแห่งการแปรเปลี่ยนพึงเพ่งภาวนา.
Neti-neti style negation culminating in Brahman as self-luminous consciousness; Jīvanmukti; GuṇātītaVerse 37
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นรูปภาวะซึ่งมีสภาวะเป็นอานันทะนิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันทะ. แม้อยู่ในมหาป่าช้า ก็พำนักในพนาลีแห่งอานันทะ. สถานที่วิเวก. อารามแห่งอานันทะ. ภาวะอุนมณี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา (ปัญญา). คติแห่งอุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่ง. กิจอานันทะดุจคลื่นอมฤต. นภาขาวอันผุดผ่อง. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญใน ‘ทุ่งและภาชนะ’ คือการปฏิบัติพลังทิพย์เริ่มด้วยศมะและทมะ. การประสานของเบื้องสูงและเบื้องต่ำ. โอวาทตารกะอันยังความหลุดพ้น. เทวะคืออทไวตะ เป็นอานันทะนิรันดร์.
Moksha (liberation) through Advaita-realization; unmanī (mind-transcendence) and sadānanda-svarūpa (ever-blissful Self)Verse 38
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นรูปภาวะซึ่งมีสภาวะเป็นอานันทะนิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันทะ. แม้อยู่ในมหาป่าช้า ก็พำนักในพนาลีแห่งอานันทะ. สถานที่วิเวก. อารามแห่งอานันทะ. ภาวะอุนมณี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา (ปัญญา). คติแห่งอุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่ง. กิจอานันทะดุจคลื่นอมฤต. นภาขาวอันผุดผ่อง. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญใน ‘ทุ่งและภาชนะ’ คือการปฏิบัติพลังทิพย์เริ่มด้วยศมะและทมะ. การประสานของเบื้องสูงและเบื้องต่ำ. โอวาทตารกะอันยังความหลุดพ้น. เทวะคืออทไวตะ เป็นอานันทะนิรันดร์.
Advaita Brahman/Ātman as ever-bliss; sādhana (śama-dama) and yogic unmanī as supports to liberationVerse 39
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นรูปภาวะซึ่งมีสภาวะเป็นอานันทะนิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันทะ. แม้อยู่ในมหาป่าช้า ก็พำนักในพนาลีแห่งอานันทะ. สถานที่วิเวก. อารามแห่งอานันทะ. ภาวะอุนมณี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา (ปัญญา). คติแห่งอุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่ง. กิจอานันทะดุจคลื่นอมฤต. นภาขาวอันผุดผ่อง. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญใน ‘ทุ่งและภาชนะ’ คือการปฏิบัติพลังทิพย์เริ่มด้วยศมะและทมะ. การประสานของเบื้องสูงและเบื้องต่ำ. โอวาทตารกะอันยังความหลุดพ้น. เทวะคืออทไวตะ เป็นอานันทะนิรันดร์.
Jīvanmukti (liberation while living) characterized by mind-restraint, purity, and non-dual blissVerse 40
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นรูปภาวะซึ่งมีสภาวะเป็นอานันท์นิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันท์. แม้อยู่ในป่าช้าหลวงก็พำนักในพนานันท์. สถานที่สงัด. อารามแห่งอานันท์. ภาวะอุนมณี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา. การเคลื่อนไปสู่อุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่งพิง. กริยาอานันท์ดุจคลื่นอมฤต. นภาขาวซีด. มหาสิทธานตะ. ความชำนาญในสนามและภาชนะ—คือการปฏิบัติฤทธิ์ทิพย์เช่นศมะและทมะ. สัมประสานระหว่างสูงและต่ำ. คำสอนตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ อานันท์นิรันดร์.
Moksha (jīvanmukti) through Advaita-realization and mind-transcendence (unmanī)Verse 41
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นรูปภาวะซึ่งมีสภาวะเป็นอานันท์นิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันท์. แม้อยู่ในป่าช้าหลวงก็พำนักในพนานันท์. สถานที่สงัด. อารามแห่งอานันท์. ภาวะอุนมณี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา. การเคลื่อนไปสู่อุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่งพิง. กริยาอานันท์ดุจคลื่นอมฤต. นภาขาวซีด. มหาสิทธานตะ. ความชำนาญในสนามและภาชนะ—คือการปฏิบัติฤทธิ์ทิพย์เช่นศมะและทมะ. สัมประสานระหว่างสูงและต่ำ. คำสอนตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ อานันท์นิรันดร์.
Brahman-Atman identity expressed as advaita-sadānanda; sādhanā culminating in unmanīVerse 42
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นรูปภาวะซึ่งมีสภาวะเป็นอานันท์นิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันท์. แม้อยู่ในป่าช้าหลวงก็พำนักในพนานันท์. สถานที่สงัด. อารามแห่งอานันท์. ภาวะอุนมณี. กิจแห่งศารทา. การเคลื่อนไปสู่อุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่งพิง. กริยาอานันท์ดุจคลื่นอมฤต. ฟ้าจาง. มหาสิทธานตะ. ความชำนาญในการปฏิบัติฤทธิ์ทิพย์ที่เริ่มด้วยศมะและทมะ โดยคำนึงถึงสนามและภาชนะ. สัมประสานระหว่างสูงและต่ำ. คำสอนตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ อานันท์นิรันดร์.
Advaita (nonduality) and ananda as Brahman’s svarūpa; sādhanā-lakṣaṇa of the liberated sageVerse 43
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นสภาวะสาระที่เป็นสุขนิรันดร์. ผู้ดำรงชีพด้วยทานแห่งความสุข. แม้อยู่ในมหาป่าช้าก็พำนักในพนาสุข. สถานที่สงัด. อาศรมแห่งความสุข. ภาวะอุนมณี (unmanī). กิริยาของศารทา (Śāradā). คติของอุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่ง. กิจแห่งสุขดุจคลื่นอมฤต. นภาขาวผ่อง. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญดุจทุ่งและภาชนะในการปฏิบัติพลังทิพย์เริ่มด้วยศมะและทมะ. สัมพันธ์แห่งเบื้องสูงและเบื้องต่ำ. โอวาทตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ—สุขนิรันดร์.
Moksha (jīvanmukti) through mano-nirodha culminating in Advaita-sadānanda (non-dual bliss)Verse 44
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นสภาวะสาระที่เป็นสุขนิรันดร์. ผู้ดำรงชีพด้วยทานแห่งความสุข. แม้อยู่ในมหาป่าช้าก็พำนักในพนาสุข. สถานที่สงัด. อาศรมแห่งความสุข. ภาวะอุนมณี (unmanī). กิริยาของศารทา (Śāradā). คติของอุนมณี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่ง. กิจแห่งสุขดุจคลื่นอมฤต. นภาขาว. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญดุจทุ่งและภาชนะในการปฏิบัติพลังทิพย์เริ่มด้วยศมะและทมะ. สัมพันธ์แห่งเบื้องสูงและเบื้องต่ำ. โอวาทตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ—สุขนิรันดร์.
Advaita realization expressed through yogic mano-nirodha and unmanīVerse 45
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ระงับจิต. ด้วยโยคะย่อมประจักษ์สภาวะสาระที่เป็นสุขนิรันดร์. ผู้กินด้วยทานแห่งความสุข. แม้อยู่ในมหาป่าช้าก็พำนักในพงไพรแห่งสุข. ความสันโดษ. อาศรมแห่งความสุข. ภาวะอุนมณี (unmanī). กิริยาของศารทา (Śāradā). ทางดำเนินของอุนมณี. กายไร้มลทิน. อาสนะไร้ที่พึ่ง. กิจแห่งสุขดุจคลื่นอมฤต. นภาสีซีด/ขาว. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความเหมาะสมดุจทุ่งและภาชนะในการปฏิบัติพลังทิพย์เริ่มด้วยความสงบ (ศมะ) และความสำรวม (ทมะ). การรวมกันของเบื้องสูงและเบื้องต่ำ. คำสอนตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ—สุขนิรันดร์.
Ātman-Brahman non-duality (Advaita) as ever-present bliss realized via yogic stillnessVerse 46
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ยับยั้งจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นสภาวะสาระที่เป็นสุขนิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันทะ. แม้อยู่ในมหาป่าช้า ก็พำนักในพงไพรแห่งอานันทะ. สถานที่สงัด. อารามแห่งอานันทะ. ภาวะอุนมะนี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา (ปัญญา). การเคลื่อนไปสู่อุนมะนี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่งพิง. กิจอานันทะดุจคลื่นอมฤต. นภาสีขาวซีด. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญในสนามและภาชนะ—คือการปฏิบัติพลังทิพย์เช่นความสงบและการสำรวม. การประสานของสูงและต่ำ. คำสอนตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ อานันทะนิรันดร์.
Moksha (liberation) through Advaita-realization and mind-transcendence (unmanī)Verse 47
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ยับยั้งจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นสภาวะสาระที่เป็นสุขนิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันทะ. แม้อยู่ในมหาป่าช้า ก็พำนักในพงไพรแห่งอานันทะ. สถานที่สงัด. อารามแห่งอานันทะ. ภาวะอุนมะนี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา (ปัญญา). การเคลื่อนไปสู่อุนมะนี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่งพิง. กิจอานันทะดุจคลื่นอมฤต. นภาสีขาวซีด. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญในสนามและภาชนะ—คือการปฏิบัติพลังทิพย์เช่นความสงบและการสำรวม. การประสานของสูงและต่ำ. คำสอนตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ อานันทะนิรันดร์.
Advaita Brahman as Sadānanda (ever-bliss) realized through mind-restraintVerse 48
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...
ผ้าคลุมที่ยับยั้งจิต. ด้วยโยคะย่อมเห็นสภาวะสาระที่เป็นสุขนิรันดร์. ผู้ยังชีพด้วยทานแห่งอานันทะ. แม้อยู่ในมหาป่าช้า ก็พำนักในพงไพรแห่งอานันทะ. สถานที่สงัด. อารามแห่งอานันทะ. ภาวะอุนมะนี (เหนือจิต). กิจแห่งศารทา (ปัญญา). การเคลื่อนไปสู่อุนมะนี. กายอันบริสุทธิ์. อาสนะไร้ที่พึ่งพิง. กิจอานันทะดุจคลื่นอมฤต. นภาสีขาวซีด. หลักธรรมยิ่งใหญ่. ความชำนาญในสนามและภาชนะ—คือการปฏิบัติพลังทิพย์เช่นความสงบและการสำรวม. การประสานของสูงและต่ำ. คำสอนตารกะ. เทวตาคืออทไวตะ อานันทะนิรันดร์.
Brahman/Ātman as Advaita-Sadānanda (non-dual ever-bliss)Verse 49
नियमः स्वात्मेन्द्रियनिग्रहः। भयमोहशोकक्रोधत्यागस्त्यागः। अनियामकत्वनिर्मलशक्तिः। स्वप्रकाशब्रह्मतत्त्वे शिवशक्तिसम्पुटितप्रपञ्चच्छेदनम्। तथा पत्राक्षाक्षिकमण्डलुः। भवाभावदहनम्। बिभ्रत्याकाशाधारम्। शि...
“นิยามะ” คือการสำรวมตนและอินทรีย์ของตนเอง การสละ (ตยาคะ) คือการละทิ้งความกลัว ความหลง ความโศก และความโกรธ พลังอันบริสุทธิ์แห่งความไม่ถูกบังคับด้วยบัญญัติภายนอก นั่นแลคือนิยามะ ในสภาวะพรหมันที่ส่องสว่างด้วยตนเอง การตัดขาดโลกซึ่งถูกห่อหุ้มด้วยศิวะและศักติ นั่นคือนิยามะ หม้อน้ำ (มันฑลุ) คือวงตาที่ดุจกลีบดอกไม้ การเผาผลาญภาวะมีและภาวะไม่มีคือนิยามะ การทรงไว้ซึ่งที่พึ่งแห่งอากาศ (อากาศะ) คือนิยามะ สายสิญจน์ศักดิ์สิทธิ์ (ยัชโญปวีตะ) คือศิวะ คือภาวะที่สี่ ตุรียะ มวยผม (ศิขา) คือการหลอมรวมในพระตัตนั้น ไม้เท้าที่สละแล้วคือจิตสำนึกล้วน หม้อน้ำที่มีอยู่เสมอคือวงตาอันต่อเนื่อง คือความรู้ตัวไม่ขาดสาย ผ้าคลุม (กันถา) คือการถอนรากกรรม การเผามายา ความไม่ยึดถือ และอหังการคือนิยามะ ในป่าช้า กายเป็นอนาหตะ (ไม่ถูกกระทบ) “สมยะ” คือการพิจารณาสภาวะเหนือสามคุณ การขจัดความหลงผิดคือนิยามะ การเผากระแสจิตที่เริ่มด้วยกามคือนิยามะ ผ้าเตี่ยว (เกาปีนะ) คือความแข็งแกร่งมั่นคง การอยู่ด้วยผ้าขี้ริ้วและหนังสัตว์คือนิยามะ มนตร์คืออนาหตะ เสวยได้ด้วยความไม่กระทำเท่านั้น โมกษะคือธรรมชาติของตน—การดำเนินอย่างเสรีตามเจตจำนงแท้ เป็นพรหมันสูงสุด การประพฤติเป็นดุจแพ การรวบรวมความสงบด้วยพรหมจรรย์ เมื่อศึกษาในอาศรมพรหมจรรย์แล้ว สันนยาสะคือการสละอัตลักษณ์ทั้งปวงในความรู้ตัว ท้ายที่สุดดำรงเป็นพรหมันอันไม่แบ่งแยก ทำลายความสงสัยทั้งสิ้นอยู่เนืองนิตย์
Saṃnyāsa as inner renunciation; Turīya/Brahman as the true sacred thread; destruction of māyā and ahaṅkāra; nistrai-guṇya (beyond the guṇas)Verse 50
नियमः स्वात्मेन्द्रियनिग्रहः। भयमोहशोकक्रोधत्यागस्त्यागः। अनियामकत्वनिर्मलशक्तिः। स्वप्रकाशब्रह्मतत्त्वे शिवशक्तिसम्पुटितप्रपञ्चच्छेदनम्। तथा पत्राक्षाक्षिकमण्डलुः। भवाभावदहनम्। बिभ्रत्याकाशाधारम्। शि...
“นิยามะ” คือการสำรวมตนและอินทรีย์ของตนเอง การสละ (ตยาคะ) คือการละทิ้งความกลัว ความหลง ความโศก และความโกรธ พลังอันบริสุทธิ์แห่งความไม่ถูกบังคับด้วยบัญญัติภายนอก นั่นแลคือนิยามะ ในสภาวะพรหมันที่ส่องสว่างด้วยตนเอง การตัดขาดโลกซึ่งถูกห่อหุ้มด้วยศิวะและศักติ นั่นคือนิยามะ หม้อน้ำ (มันฑลุ) คือวงตาที่ดุจกลีบดอกไม้ การเผาผลาญภาวะมีและภาวะไม่มีคือนิยามะ การทรงไว้ซึ่งที่พึ่งแห่งอากาศ (อากาศะ) คือนิยามะ สายสิญจน์ศักดิ์สิทธิ์ (ยัชโญปวีตะ) คือศิวะ คือภาวะที่สี่ ตุรียะ มวยผม (ศิขา) คือการหลอมรวมในพระตัตนั้น ไม้เท้าที่สละแล้วคือจิตสำนึกล้วน หม้อน้ำที่มีอยู่เสมอคือวงตาอันต่อเนื่อง คือความรู้ตัวไม่ขาดสาย ผ้าคลุม (กันถา) คือการถอนรากกรรม การเผามายา ความไม่ยึดถือ และอหังการคือนิยามะ ในป่าช้า กายเป็นอนาหตะ (ไม่ถูกกระทบ) “สมยะ” คือการพิจารณาสภาวะเหนือสามคุณ การขจัดความหลงผิดคือนิยามะ การเผากระแสจิตที่เริ่มด้วยกามคือนิยามะ ผ้าเตี่ยว (เกาปีนะ) คือความแข็งแกร่งมั่นคง การอยู่ด้วยผ้าขี้ริ้วและหนังสัตว์คือนิยามะ มนตร์คืออนาหตะ เสวยได้ด้วยความไม่กระทำเท่านั้น โมกษะคือธรรมชาติของตน—การดำเนินอย่างเสรีตามเจตจำนงแท้ เป็นพรหมันสูงสุด การประพฤติเป็นดุจแพ การรวบรวมความสงบด้วยพรหมจรรย์ เมื่อศึกษาในอาศรมพรหมจรรย์แล้ว สันนยาสะคือการสละอัตลักษณ์ทั้งปวงในความรู้ตัว ท้ายที่สุดดำรงเป็นพรหมันอันไม่แบ่งแยก ทำลายความสงสัยทั้งสิ้นอยู่เนืองนิตย์
Inner saṃnyāsa and akartṛtva (non-doership) culminating in Brahman-realizationAsk anything about the Nirvana Upanishad
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.