Rig Veda 9.74.9: Mandala 9, Sukta 74, Mantra 9

Sukta 9.74

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)

Devata: Soma Pavamāna (with explicit offering to Indra)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अद्भिः सोम पपृचानस्य ते रसोऽव्यो वारं वि पवमान धावति । स मृज्यमानः कविभिर्मदिन्तम स्वदस्वेन्द्राय पवमान पीतये ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.74.9

Transliteration

adbhiḥ soma papṛcānásya te rásó ’vyó vā́raṃ ví pavamāna dhāvati | sá mṛjyámānaḥ kavíbhir madíntama svadásvéndrāya pavamāna pītáye ||

Translation

โสมะเอ๋ย เมื่อเจ้าผสานกับสายน้ำ รสแก่นของเจ้า—ที่กรองด้วยขนแกะ (avyá)—ย่อมไหลพุ่งผ่านตะแกรงกรอง ขณะเจ้าชำระตนเป็นผู้ชำระ (Pavamāna). เมื่อถูกขัดเกลาโดยกวีผู้เห็น (kavi) จนเป็นความรื่นรมย์อันมึนเมายิ่งนัก จงหวานชื่นเพื่ออินทระจะดื่ม—โอ้ ปวะมานะ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अद्भिः: with waters
• अद्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक: अद्/अप् ‘जल’)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पपृचानस्य: of (you) being mingled/filled
• पपृचानस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: पपृचान (कृदन्त; √पृच्/पृञ्च् ‘मिश्रयति/सम्पृणक्ति’)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• रसः: the juice/essence
• रसः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)

• अव्यः: woolly; of sheep’s wool
• अव्यः: कर्तृ (रसस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अवि (प्रातिपदिक ‘भेड़’ → अव्य ‘भेड़-सम्बन्धी/ऊन का’)

• वारम्: the strainer/filter
• वारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वार (प्रातिपदिक)

• वि: apart; forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• पवमान: O Pavamāna (self-purifying Soma)
• पवमान: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पवमान (कृदन्त; √पू ‘पवते’ ‘to purify/flow’)

• धावति: runs; streams
• धावति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धाव्

• सः: he/that (Soma)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• मृज्यमानः: being cleansed/purified
• मृज्यमानः: कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मृज्यमान (कृदन्त; √मृज् ‘to wipe/clean’)

• कविभिः: by the seers/poets
• कविभिः: करण
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• मदिन्तमम्: most intoxicating/gladdening
• मदिन्तमम्: कर्म (स्वदस्व इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: मदिन्तम (प्रातिपदिक; ‘अत्यन्तं मदकर/आनन्दकर’)

• स्वद: be sweet; taste well
• स्वद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्वद्

• स्व: well; pleasantly
• स्व: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्व (निपात/अव्यय; प्रायः ‘well/pleasantly’)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पवमान: O Pavamāna
• पवमान: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पवमान (कृदन्त; √पू ‘पवते’)

• पीतये: for drinking
• पीतये: प्रयोजन/सम्प्रदान (अर्थे: ‘for drinking’)
• Type: Noun
• Root: पीति (प्रातिपदिक; √पा ‘to drink’ → ‘drinking’)