
Sukta 2.39
Gṛtsamada (Bhārgava)
Aśvinau (the two Aśvins)
Triṣṭubh
บทสวดนี้อัญเชิญอัศวินทั้งสองในฐานะพลังคู่ผู้รวดเร็ว ให้ทรงนำเครื่องบูชาของมนุษย์ไปและประทานความช่วยเหลือที่จับต้องได้—สุขภาพ การคุ้มครอง การชี้นำอันถูกต้อง และความมั่งคั่ง ด้วยอุปมาคู่ที่เด่นชัด (หิน ผู้สื่อสาร ดวงตา มือ เท้า) กวีวอนขอให้ทั้งสองเสด็จมาโดยเร็ว ทอดพระเนตรอย่างแจ่มชัด รักษากาย และนำผู้บูชาไปสู่คุณประโยชน์ที่ดียิ่งกว่า ตอนท้ายถวายสโตมะที่รจนาขึ้นเป็น “การเพิ่มพูน” แด่อัศวิน และอธิษฐานขอบุตรหลานที่แข็งแรงสว่างไสว พร้อมวาจาอันกว้างไกลมีชัยในสภา
Mantra 1
ग्रावाणेव तदिदर्थं जरेथे गृध्रेव वृक्षं निधिमन्तमच्छ । ब्रह्माणेव विदथ उक्थशासा दूतेव हव्या जन्या पुरुत्रा ॥
ดุจศิลาบีบคั้น ทั้งสองท่านถูกเร้าให้มุ่งสู่จุดหมายอันแท้จริง; ดุจผู้ใฝ่หาอันแรงกล้า ท่านเข้าหาต้นไม้ที่อัดแน่นด้วยขุมทรัพย์ ดุจพราหมณ์ผู้ประกอบพิธี ท่านเคลื่อนไปในสภา (vidatha) ด้วยบัญชาแห่งบทสรรเสริญ; ดุจทูต ท่านนำเครื่องบูชาของมนุษย์ไปยังทิศทางนานาประการ
Mantra 2
प्रातर्यावाणा रथ्येव वीराजेव यमा वरमा सचेथे । मेने इव तन्वा शुम्भमाने दम्पतीव क्रतुविदा जनेषु ॥
โอ้สององค์ผู้เสด็จมาในยามอรุณ ท่านประสานกันดุจสหายร่วมรถศึก; ดุจคู่เรืองรองผู้เลือกสรรสิ่งอันประเสริฐยิ่ง. ดุจสตรีผู้มีปัญญาสองนางประดับกาย(tanū) ให้ผ่องงาม; ดุจคู่สามีภรรยาผู้รู้แจ้งการตัดสินอันถูกต้อง(kratu) ท่ามกลางหมู่ชน.
Mantra 3
शृङ्गेव नः प्रथमा गन्तमर्वाक्छफाविव जर्भुराणा तरोभिः । चक्रवाकेव प्रति वस्तोरुस्रार्वाञ्चा यातं रथ्येव शक्रा ॥
ดุจเขาคู่ ขอท่านจงมาหาเราก่อนเป็นอันดับแรก มุ่งมาทางนี้; ดุจกีบเท้าคู่ที่เคลื่อนไหวฉับไวด้วยการกระโจน. ดุจนกจักรวากะ(cakravāka) ที่หวนสู่ที่พำนักแห่งอรุณ จงมาทางนี้; ดุจสองผู้ทรงฤทธิ์บนทางรถศึก โอ้คู่ผู้ทรงพลัง.
Mantra 4
नावेव नः पारयतं युगेव नभ्येव न उपधीव प्रधीव । श्वानेव नो अरिषण्या तनूनां खृगलेव विस्रसः पातमस्मान् ॥
ดุจเรือ จงพาเราข้ามฟาก; ดุจแอก จงผูกประคองเราไว้ร่วมกัน; ดุจดุมล้อ จงตั้งเราไว้ ณ ศูนย์กลางให้มั่นคง; ดุจเครื่องค้ำจุน จงค้ำชูเรา. ดุจสุนัขเฝ้ายาม จงพิทักษ์กายของเรา; ดุจสัตว์ผู้ย่างเท้ามั่นคง จงปกป้องเราจากการลื่นไถลและการล้มคว่ำ.
Mantra 5
वातेवाजुर्या नद्येव रीतिरक्षी इव चक्षुषा यातमर्वाक् । हस्ताविव तन्वे शम्भविष्ठा पादेव नो नयतं वस्यो अच्छ ॥
ขอท่านทั้งสองเสด็จมาหาเรา—รวดเร็วประดุจลม ดุจสายน้ำแห่งแม่น้ำที่ไหลริน; เสด็จมาพร้อมทัศนะประดุจดวงตาคู่ มุ่งมาทางนี้เถิด. ขอท่านเป็นดุจมือคู่ อันเป็นมงคลยิ่งแก่กายของเรา; และเป็นดุจเท้าคู่ นำเราไปสู่ความดีที่ยิ่งกว่าและความผาสุกอันสว่างไสว.
Mantra 6
ओष्ठाविव मध्वास्ने वदन्ता स्तनाविव पिप्यतं जीवसे नः । नासेव नस्तन्वो रक्षितारा कर्णाविव सुश्रुता भूतमस्मे ॥
ดุจริมฝีปากคู่ที่กล่าวถ้อยคำหวานดั่งน้ำผึ้งในปาก ขอให้ถ้อยคำของเราเป็นความหวาน; ดุจทรวงอกคู่ ขอจงหล่อเลี้ยงเราเพื่อชีวิต. ดุจรูจมูกคู่ ขอเป็นผู้พิทักษ์กายอันมีรูปของเรา; ดุจหูคู่ ขอเป็นผู้ฟังอันประเสริฐแก่เรา—ให้และรับการได้ยินอันแท้จริง.
Mantra 7
हस्तेव शक्तिमभि संददी नः क्षामेव नः समजतं रजांसि । इमा गिरो अश्विना युष्मयन्तीः क्ष्णोत्रेणेव स्वधितिं सं शिशीतम् ॥
ดุจมือ ขอจงประสิทธิ์พลัง (ศักติ) ลงในเรา; ดุจผืนดินอันมั่นคง ขอจงจัดระเบียบแดนและห้วงทั้งหลายของเราให้เข้าที่. โอ อัศวิน ทั้งสอง—ถ้อยคำสรรเสริญเหล่านี้ที่ใฝ่หาท่าน ขอจงลับให้คมพร้อมกัน ดุจขวานที่ถูกลับด้วยหินลับมีด.
Mantra 8
एतानि वामश्विना वर्धनानि ब्रह्म स्तोमं गृत्समदासो अक्रन् । तानि नरा जुजुषाणोप यातं बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
โอ อัศวินทั้งสอง นี่คือสิ่งทั้งหลายที่เกื้อหนุนให้ท่านเพิ่มพูน—คือพรหมัน (ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์อันดลใจ) และสโตมะ (บทสรรเสริญ) ที่เหล่าฤษีคฤตสมทาได้รจนาขึ้น. โอพลังวีรบุรุษทั้งสอง โปรดทรงยินดีรับและเสด็จมาใกล้; ขอให้เรากล่าวถึงความไพศาล (Bṛhat) ในสภาพิธี (vidatha) และมั่งคั่งด้วยบุตรผู้กล้าและสว่างไสว.
The Aśvins are twin divine helpers—swift riders associated with dawn—praised as healers, rescuers, and guides who quickly respond to human prayers and offerings.
It asks them to come quickly, see clearly, bring bodily well-being and auspiciousness, and lead the worshipper toward “vasyaḥ”—the better, brighter good.
Because the twins act as a coordinated pair: like two eyes they bring clear perception, like two hands they support and heal the body, and like two feet they guide forward on a safe and beneficial path.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.