Rig Veda 2.39.2: Mandala 2, Sukta 39, Mantra 2

Sukta 2.39

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

प्रातर्यावाणा रथ्येव वीराजेव यमा वरमा सचेथे । मेने इव तन्वा शुम्भमाने दम्पतीव क्रतुविदा जनेषु ॥

Transliteration

prātar-yā́vānā rathyéva vīrā́jéva yamā́ varámā́ sacethe | ménē iva tanvā́ śúmbhamāne dámpatīva kratu-vidā́ jáneṣu ||

Translation

โอ้สององค์ผู้เสด็จมาในยามอรุณ ท่านประสานกันดุจสหายร่วมรถศึก; ดุจคู่เรืองรองผู้เลือกสรรสิ่งอันประเสริฐยิ่ง. ดุจสตรีผู้มีปัญญาสองนางประดับกาย(tanū) ให้ผ่องงาม; ดุจคู่สามีภรรยาผู้รู้แจ้งการตัดสินอันถูกต้อง(kratu) ท่ามกลางหมู่ชน.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रातर्: in the morning
• प्रातर्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: प्रातर् (अव्यय-प्रातिपदिक) < प्रातः

• यावा॑णा: the two who go/drive (together)
• यावा॑णा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: यावन्/यावाण (प्रातिपदिक; द्विवचन-विशेषण)

• रथ्ये॑: riding in a chariot / chariot-going
• रथ्ये॑: Kartā
• Type: Adjective
• Root: रथ्य (प्रातिपदिक) < रथ

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• वीराजा: two splendid/royal ones
• वीराजा: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: वीराज् (प्रातिपदिक) < वि + राज्

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• यमा: like the two Yamas (a paired set)
• यमा: Kartā
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• वरमा: two excellent/choice ones
• वरमा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वरम (प्रातिपदिक) < वर

• सचेथे: you two accompany/consort (together)
• सचेथे: —
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु) ‘सह-गमन/सह-सेवन’

• मेने॑: you two have thought/considered
• मेने॑: —
• Type: Verb
• Root: मना/मन् (धातु) ‘मन्यते/मन’

• इव: as if, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• तन्वा: with (your) body/person
• तन्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• शुम्भ॑माने: adorning yourselves / shining
• शुम्भ॑माने: Kartā
• Type: Participle
• Root: शुभ् (धातु) ‘शोभते/अलङ्करोति’

• दम्पती: like a married couple (lord and lady of the house)
• दम्पती: Kartā
• Type: Noun
• Root: दम्पति (प्रातिपदिक) < दम + पति

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• क्रतुविदा: two who know (right) resolve/ritual insight
• क्रतुविदा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: क्रतुविद् (प्रातिपदिक) < क्रतु + विद्

• जनेषु: among the peoples/men
• जनेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)