Devaki in the Mahabharata

เพื่อเกื้อกูลสรรพโลก พระวิษณุผู้เป็นที่นอบน้อมของโลก ได้อุบัติจากวสุเทวะในครรภ์ของเทวคี ผู้ทรงเกียรติยศยิ่งใหญ่

หรือจะมีผู้ใดนอกจากกฤษณะ โอรสแห่งเทวคี หรือฟัลคุนะ (อรชุน) ผู้เผาผลาญศัตรูเล่า? แล้วผู้ใดกันจะสามารถต้านประจัญบานกับทุรโยธนะในศึกได้

และพระหริได้ถอนเส้นเกศาสองเส้น—เส้นหนึ่งขาว อีกเส้นหนึ่งดำ เส้นเกศาทั้งสองนั้นได้เข้าสู่ครรภ์สตรีสองนางแห่งวงศ์ยทุ คือโรหิณีและเทวะกี จากนั้นองค์หนึ่งบังเกิดเป็นพระพลเทวะ และอีกองค์หนึ่งบังเกิดเป็นพระกฤษณะ เกศวะ

ครั้นเมื่อพระกฤษณะผู้เป็นภควาน บุตรแห่งเทวคี เสด็จจากไปแล้ว หลังทรงได้ชัยชนะอันไพศาลยิ่ง ก็ทรงประทานความปลอดภัยอันปราศจากความหวาดกลัวแก่บรรดากษัตริย์ทั้งหลาย

และในสภาแห่งบรรดากษัตริย์นี้ ข้ามิได้เห็นแม้แต่ผู้ครองแผ่นดินสักผู้หนึ่งที่ยังไม่เคยพ่ายในศึกต่อเดชานุภาพแห่งโอรสของสาตวตี คือพระกฤษณะ

ในทัศนะของพวกเรา ท่านเป็นผู้ควรแก่การรับใช้และควรแก่การบูชา เป็นผู้ที่เราปรารถนามาช้านาน และบุตรแห่งเทวะกีผู้นี้ก็ได้มาถึงเพื่อทอดพระเนตรพวกเราแล้ว

แล้วเขาจึงกล่าวแก่พวกเขาว่า “มิใช่หรือว่า พระกฤษณะ โอรสแห่งเทวกี ได้ทรงกู้ราชฤๅษีนฤคะ ผู้กำลังจมอยู่ในสภาพดุจนรก ให้พ้นจากความคับขันนั้น แล้วทรงสถาปนาให้กลับคืนสู่สวรรค์อีกครั้ง?”

ดังที่ชามทัคนยะ (ปรศุราม) ได้ประกาศไว้ อรชุนยิ่งประเสริฐกว่านั้นเสียอีก และกฤษณะโอรสแห่งเทวคีทรงน่าเกรงขามยิ่ง—แม้เหล่าเทวะก็ยากจะต้านทาน

ครั้นเห็นกองทัพนั้นกำลังแตกพ่าย พระกฤษณะโอรสแห่งเทวคีทรงประคองราชรถอันประเสริฐให้มั่น แล้วตรัสแก่ปารถะ (อรชุน) ผู้เกรียงไกรน่าเกรงขาม

แล้วต่อมา ด้วยศรเหล็กที่ปล่อยออกจากคันธนูซึ่งง้างเต็มกำลัง—มีขนศรเป็นทองและลับคมด้วยหิน—เขาก็ยิงถูกโอรสแห่งเทวะกี (กฤษณะ)

ศรเหล่านั้นคมกริบราวต้องเพลิง ถูกภคทัตตะขับดันให้พุ่งไป ครั้นทะลวงบุตรแห่งเทวกีแล้ว จึงตกลงสู่พื้นปฐพี

ในกาลนั้นเอง โอ้พระราชา ณ สวยัมวรของธิดาแห่งเทวะกะผู้มีมหาตมัน—ซึ่งเป็นที่ชุมนุมของราชวงศ์กษัตริย์ทั้งปวง—

ที่นั่น ศินีได้เดวีกีผู้ประเสริฐมาเพื่อวสุเทวะ ครั้นพิชิตบรรดากษัตริย์ทั้งสิ้นแล้ว จึงเชิญนางขึ้นประทับบนรถศึก

ครั้นเห็นเดวีกีประทับอยู่บนรถของศินี โสมทัตตะผู้เป็นยอดบุรุษ มีเดชยิ่งนัก โอ้พระราชา ก็ไม่อาจยอมรับได้ และขุ่นเคืองต่อศินี

ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ไม่ว่าจะต่อกฤษณะ โอรสแห่งเทวคี หรือ ต่อปารถะผู้ประหนึ่งศักระ เขาถูกมายาแห่งเทพลวงให้หลง และตั้งใจใช้อาวุธวาสวีเพื่อประหารชีวิต

เราจะไม่ยิงศรนี้ใส่ผู้ใดเลย นอกจากฟัลคุนะ (อรชุน) — หรือไม่ก็พระกฤษณะ โอรสแห่งเทวคี จงฟังความจริงจากเราในเรื่องนี้เถิด

ครั้นเห็นพวกเขาเร่งรุดเข้ามาใกล้ ชูคันธนูพร้อมรบ ธนัญชัย บุตรแห่งกุนตี จึงกล่าวกับบุตรแห่งเทวคี (พระกฤษณะ)

ครั้นถูกกฤษณะตรัสด้วยถ้อยคำอันเป็นสัจทั้งสิ้นแล้ว โอ้ผู้ปกครองมนุษย์ พระเจ้าธฤตราษฏระผู้ครองแผ่นดินจึงทูลตอบต่อโอรสแห่งเทวคี

พระเทวะองค์นั้นซึ่งเทวีเทวะกีประสูติจากวสุเทวะ—เพื่อพิทักษ์พราหมณ์ธรรมบนแผ่นดิน—ดุจไม้กวนไฟอรณีให้บังเกิดเพลิงอันโชติช่วง

ภีษมะกล่าวว่า: ณ ที่นี้เราจักเล่าแก่ท่านตามที่เราได้เห็นและได้ยินมา. รุกมินีได้ทูลถามคำหนึ่งต่อหน้าพระกฤษณะ โอรสแห่งเทวคี.