Sukta 3
Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (book-level tradition; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī)
Devata: Rohita (as punitive solar/royal power) together with the wrathful cosmic creator (Prajāpati/Āditya-like overlord)
Chandas: Mixed; predominantly triṣṭubh/jagatī-like cadence with refrain (edition-dependent)
อถรรพเวท 13.3 เป็นบทสวดเชิงลงทัณฑ์และคุ้มครอง ที่วางกรอบว่าการทำร้ายพราหมณ์ผู้ทรงวิชาเป็นอาชญากรรมจักรวาลต่ออำนาจสุริยะ-ผู้สร้างผู้พิโรธ และอัญเชิญโรหิตะให้ลงมือทดแทนโทษ ด้วยวลีซ้ำๆ (“ทำให้เขาสั่นสะท้าน… ทำให้เขาร่วงโรย… คลายบ่วงทั้งหลาย”) บทสวดนี้แปรอธิปไตยเชิงจักรวาล (ซองห่อโลก กงล้อแห่งกาล ก้าวย่างที่แผ่ซ่านทั่ว) ให้เป็นการบังคับใช้เชิงกฎหมาย-พิธีกรรม เพื่อผูกมัดและบั่นทอนผู้ลบหลู่ทำร้ายพรหมะ/พลังพราหมณ์
Mantras
Mantra 1
अध्यात्मम्। य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी ज॒जान॒ यो द्रापिं॑ कृ॒त्वा भुव॑नानि॒ वस्ते॑ । यस्मि॑न् क्षि॒यन्ति॑ प्र॒दिशः॒ षडु॒र्वीर्याः प॑त॒ङ्गो अनु॑ वि॒चाक॑शीति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
(อัธยาตมะ: Adhyātma.) ผู้ใดให้กำเนิดฟ้าและดินนี้ ผู้ใดทำผ้าคลุมแล้วห่มห่อโลกทั้งหลาย ผู้ใดเป็นที่สถิตของทิศทั้งหก—ผู้มีฤทธิ์แผ่ไพศาล ผู้ซึ่งนกผู้มีปีกติดตามเมื่อพระองค์ส่องประกายไปทั่ว: แด่เทพองค์นั้น. เมื่อพระองค์กริ้ว—นี่คือความผิดของผู้ที่รู้ดังนี้แล้วกลับทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้. จงลุกขึ้นเถิด โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; ต่อผู้ทำร้ายพรหม (brahma) จงปลดปล่อยบ่วงทั้งหลายให้รัดเขา.
Mantra 2
यस्मा॒द् वाता॑ ऋतु॒था पव॑न्ते॒ यस्मा॑त् समु॒द्रा अधि॑ वि॒क्षर॑न्ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
จากพระองค์ ลมทั้งหลายพัดออกไปตามฤดูกาลอันเป็นระเบียบ; จากพระองค์ มหาสมุทรทั้งหลายหลั่งสายน้ำให้ไหลแผ่ไป: แด่เทพองค์นั้น. เมื่อพระองค์กริ้ว—นี่คือความผิดของผู้ที่รู้ดังนี้แล้วกลับทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้. จงลุกขึ้นเถิด โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; ต่อผู้ทำร้ายพรหม (brahma) จงปล่อยบ่วงคล้องให้รัดเขา.
Mantra 3
यो मा॒रय॑ति प्रा॒णय॑ति॒ यस्मा॑त् प्रा॒णन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ผู้ใดฆ่าได้ และผู้ใดทำให้มีชีวิตได้ ผู้ซึ่งสรรพโลกทั้งปวงยังลมหายใจอยู่ด้วยผู้นั้น—แด่เทพองค์นั้น เมื่อทรงกริ้ว นี่คือความผิด: คือผู้ที่รู้ดังนี้แล้วกลับรังแกพราหมณ์ผู้รู้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โรรหิตะ (Rohita); จงทำให้เขาร่วงโรยสิ้นกำลัง; จงปล่อยบ่วง (pāśa) ทั้งหลายเข้าต้านผู้ทำร้ายพรหม (brahma-jya) นั้น!
Mantra 4
यः प्रा॒णेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी त॒र्पय॑त्यपा॒नेन॑ समु॒द्रस्य॑ ज॒ठरं॒ यः पिप॑र्ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ผู้ใดหล่อเลี้ยงฟ้ากับดินด้วยปราณะ (prāṇa) และผู้ใดทำให้ท้องมหาสมุทรเต็มด้วยอปานะ (apāna)—แด่เทพองค์นั้น เมื่อทรงกริ้ว นี่คือความผิด: คือผู้ที่รู้ดังนี้แล้วกลับรังแกพราหมณ์ผู้รู้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โรรหิตะ (Rohita); จงทำให้เขาร่วงโรยสิ้นกำลัง; จงปล่อยบ่วง (pāśa) ทั้งหลายเข้าต้านผู้ทำร้ายพรหม (brahma-jya) นั้น!
Mantra 5
यस्मि॑न् विराट् प॑रमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिर॒ग्निर्वै॑श्वान॒रः स॒ह प॒ङ्क्त्या श्रि॒तः । यः पर॑स्य प्रा॒णं प॑र॒मस्य॒ तेज॑ आद॒दे तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ในผู้นั้น วิราช (Virāj), ปรเมษฐิน (Parameṣṭhin), ประชาปติ (Prajāpati), อัคนิ ไวศวานระ (Agni Vaiśvānara) พร้อมทั้งปังกติ (Paṅkti) ตั้งมั่นอยู่; ผู้ซึ่งรับเอาปราณะแห่งฟากโน้น และรัศมีแห่งผู้สูงสุดไว้กับตน—แด่เทพองค์นั้น เมื่อทรงกริ้ว นี่คือความผิด: คือผู้ที่รู้ดังนี้แล้วกลับรังแกพราหมณ์ผู้รู้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โรรหิตะ (Rohita); จงทำให้เขาร่วงโรยสิ้นกำลัง; จงปล่อยบ่วง (pāśa) ทั้งหลายเข้าต้านผู้ทำร้ายพรหม (brahma-jya) นั้น!
Mantra 6
यस्मि॒न् षडु॒र्वीः पञ्च॒ दिशो॒ अधि॑ श्रि॒ताश्चत॑स्र॒ आपो॑ य॒ज्ञस्य॒ त्रयो॒ऽक्षराः॑ । यो अ॑न्त॒रा रोद॑सी क्रु॒द्धश्चक्षु॒षैक्ष॑त॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ในท่านนั้นมีแดนกว้างหกส่วนตั้งอยู่; บนท่านนั้นทิศทั้งห้าพักพิง; (ในท่านนั้น) มีน้ำนั้นสี่; (ในท่านนั้น) มีสามพยางค์อันไม่เสื่อมของพิธีบูชายัญ. เขาผู้พิโรธได้เพ่งด้วยตาของตนระหว่างสองโลก—ของเทพองค์นั้น. นี่คือความผิดล่วงเกินต่อเทพผู้พิโรธนั้น: ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โโรหิตะ; จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปล่อยบ่วงให้ย้อนกลับสู่ผู้ทำร้ายพราหมณ์.
Mantra 7
यो अ॑न्ना॒दो अन्न॑पतिर्ब॒भूव॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑रु॒त यः । भू॒तो भ॑वि॒ष्यद् भुव॑नस्य॒ यस्पति॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ผู้นั้นผู้เป็นผู้กินอาหาร เป็นเจ้าแห่งอาหาร; และเป็นเจ้าแห่งพรหมัน (brahman) คือพรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati); เป็นเจ้าแห่งสิ่งที่เป็นมาและสิ่งที่จะเป็น เป็นเจ้าแห่งภพภูมิ (bhúvana) ทั้งปวง—ต่อเทพองค์นั้น. ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้ นั่นแลคือความผิดที่ล่วงเกินเทพผู้กริ้วนั้น. โอ โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; ต่อผู้ทำร้ายพราหมณ์ จงปล่อยบ่วง (pāśa) ย้อนกลับไปผูกเขา.
Mantra 8
अ॒हो॒रा॒त्रैर्विमि॑तं त्रिं॒शद॑ङ्गं त्रयोद॒शं मासं॒ यो नि॒र्मिमी॑ते॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ผู้นั้นผู้วัดกำหนดด้วยกลางวันและกลางคืน ให้เป็นเดือนสามสิบส่วน แม้กระทั่งเดือนที่สิบสาม ผู้จัดสรรให้เป็นไป—ต่อเทพองค์นั้น. ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้ นั่นแลคือความผิดที่ล่วงเกินเทพผู้กริ้วนั้น. โอ โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; ต่อผู้ทำร้ายพราหมณ์ จงปล่อยบ่วง (pāśa) ย้อนกลับไปผูกเขา.
Mantra 9
कृ॒ष्णं नि॒यानं॒ हर॑यः सुप॒र्णा अ॒पो वसा॑ना॒ दिव॒मुत् पत॑न्ति । त आव॑वृत्र॒न्त्सद॑नादृ॒तस्य॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वेपय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
เหล่าผู้มีสีเหลืองอมน้ำตาล ผู้มีปีกงาม (suparṇa) สวมคลุมน้ำทั้งหลาย แล้วโผขึ้นสู่สวรรค์ ทำลายเครื่องผูกมัดสีดำที่ฉุดลงต่ำ. พวกเขาได้โอบล้อม (สิ่งนั้น) จากที่นั่งแห่งฤตะ (ṛta) คือระเบียบสัจจะ—ต่อเทพองค์นั้น. ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้ นั่นแลคือความผิดที่ล่วงเกินเทพผู้กริ้วนั้น. โอ โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; ต่อผู้ทำร้ายพราหมณ์ จงปล่อยบ่วง (pāśa) ย้อนกลับไปผูกเขา.
Mantra 10
यत् ते॑ च॒न्द्रं क॑श्यप रोच॒नाव॒द् यत् सं॑हि॒तं पु॑ष्क॒लं चि॒त्रभा॑नु। यस्मि॒न्त्सूर्या॒ आर्पि॑ताः स॒प्त सा॒कं तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ดวงจันทร์ของท่านนั้น โอ กัศยปะ (Kaśyapa) ผู้ส่องประกาย; ก้อนกลมอันอัดแน่น สมบูรณ์พูนผล และมีเปลวแสงหลากสี ซึ่งภายในนั้นดวงอาทิตย์ทั้งเจ็ดถูกตั้งไว้ร่วมกัน—เป็นของเทพองค์นั้น. ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้ ย่อมก่ออาบัติผิดต่อเทพผู้กริ้วองค์นั้น. โอ โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; ต่อผู้ทำร้ายพราหมณ์ จงปลดปล่อยบ่วงพันธนาการเหล่านี้.
Mantra 11
बृ॒हदे॑न॒मनु॑ वस्ते पु॒रस्ता॑द् रथंत॒रं प्रति॑ गृह्णाति प॒श्चात्। ज्योति॒र्वसा॑ने॒ सद॒मप्र॑मा॒दं तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
เขาสวมให้ด้วยบทสรรเสริญ “Bṛhat”; เบื้องหน้าเขาถือ “Rathantara” ออกไปต้อนรับจากเบื้องหลัง. ผู้สวมแสงเป็นอาภรณ์ ผู้ไม่ประมาทเป็นนิตย์—นั่นคือฤทธิ์เดชของเทพองค์นั้น. นี่คือความผิดล่วงเกินต่อเทพองค์นั้นเมื่อทรงพิโรธ—ผู้ใดเอาชนะพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โอ โรหิตะ (Rohita)! จงทำให้เขาร่วงโรยสิ้นกำลังเถิด. ต่อผู้มีบาป “brahma-jya” (การฆ่าพราหมณ์/ทำร้ายพรหม) จงปลดและสะบัดบ่วงเชือก (pāśa) คืนใส่เขา.
Mantra 12
बृ॒हद॒न्यतः॑ प॒क्ष आसी॑द् रथंत॒रम॒न्यतः॒ सब॑ले स॒ध्रीची॑ । यद् रोहि॑त॒मज॑नयन्त दे॒वास्तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
“Bṛhat” เป็นปีกข้างหนึ่ง “Rathantara” เป็นปีกอีกข้างหนึ่ง—ประสานกัน มีกำลัง เคลื่อนไปพร้อมกัน—เมื่อเหล่าเทพให้กำเนิดโรหิตะ (Rohita). นี่คือความผิดล่วงเกินต่อเทพองค์นั้นเมื่อทรงพิโรธ—ผู้ใดเอาชนะพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โอ โรหิตะ! จงทำให้เขาร่วงโรยสิ้นกำลังเถิด. ต่อผู้มีบาป brahma-jya จงปลดและสะบัดบ่วงเชือก (pāśa) คืนใส่เขา.
Mantra 13
स वरु॑णः सा॒यम॒ग्निर्भ॑वति॒ स मि॒त्रो भ॑वति प्रा॒तरु॒द्यन्। स स॑वि॒ता भू॒त्वान्तरि॑क्षेण याति॒ स इन्द्रो॑ भू॒त्वा त॑पति मध्य॒तो दिवं॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
เขากลายเป็นวรุณะ (Varuṇa); ยามเย็นเขากลายเป็นอัคนี (Agni); ยามเช้าขึ้นเขากลายเป็นมิตร (Mitra). เขาเป็นสวิตฤ (Savitar) แล้วดำเนินไปในอากาศกลาง; เขาเป็นอินทระ (Indra) แล้วแผดเผาจากท่ามกลางสวรรค์. นี่คือความผิดล่วงเกินต่อเทพองค์นั้นเมื่อทรงพิโรธ—ผู้ใดเอาชนะพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โอ โรหิตะ! จงทำให้เขาร่วงโรยสิ้นกำลังเถิด. ต่อผู้มีบาป brahma-jya จงปลดและสะบัดบ่วงเชือก (pāśa) คืนใส่เขา.
Mantra 14
स॒ह॒स्रा॒ह्ण्यं विय॑तावस्य प॒क्षौ हरे॑र्हं॒सस्य॒ पत॑तः स्व॒र्गम्। स दे॒वान्त्सर्वा॒नुर॑स्युप॒दद्य॑ सं॒पश्य॑न् याति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ปีกของผู้แผ่กว้างนั้นมีกำลังดุจพันวัน—หงส์ (haṃsa) ของหริ (Hari) โผบินสู่สวรรค์. เขาบรรจุเทพทั้งปวงไว้ในอก แลมองเห็นทั่วแล้วจึงดำเนินผ่านโลกทั้งสิ้นของเทพองค์นั้น. เมื่อเทพองค์นั้นกริ้ว—ผู้ใดข่มผู้รู้คือพราหมณ์ ผู้นั้นกระทำอาบัติต่อเทพองค์นั้น. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โโรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปล่อยบ่วง (pāśa) ตอบโต้ผู้ฆ่าพรหม (brahma-jya).
Mantra 15
अ॒यं स दे॒वो अ॒प्स्व॑१न्तः स॒हस्र॑मूलः पुरु॒शाको॒ अत्त्रिः॑ । य इ॒दं विश्वं॒ भुव॑नं ज॒जान॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
นี่คือเทพองค์นั้นผู้สถิตอยู่ภายในสายน้ำ—มีรากพันประการ มีรูปเป็นบุรุษ เป็นผู้กลืนกิน (attri) ผู้ให้กำเนิดโลกทั้งมวลแห่งภพนี้. เมื่อเทพองค์นั้นกริ้ว—ผู้ใดข่มผู้รู้คือพราหมณ์ ผู้นั้นกระทำอาบัติต่อเทพองค์นั้น. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โโรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปล่อยบ่วง (pāśa) ตอบโต้ผู้ฆ่าพรหม (brahma-jya).
Mantra 16
शु॒क्रं व॑हन्ति॒ हर॑यो रघु॒ष्यदो॑ दे॒वं दि॒वि वर्च॑सा॒ भ्राज॑मानम्। यस्यो॒र्ध्वा दिवं॑ त॒न्व॑१स्तप॑न्त्य॒र्वाङ् सु॒वर्णैः॑ पट॒रैर्वि भा॑ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ม้าสีน้ำตาลทองอันสว่างไสว ผู้แล่นฉับไว นำพาเทพองค์นั้นไป; พระองค์ส่องประกายในสวรรค์ด้วยรัศมีศักดิ์สิทธิ์ รูปกายของพระองค์ผุดขึ้นสูง ทำให้ท้องฟ้าร้อนระอุ และหันมาทางนี้ก็ส่องแสงด้วยผ้าคลุมสีทอง—ของเทพองค์นั้น. ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ (brāhmaṇa) ผู้รู้แจ้งเช่นนี้ นั่นคือความผิดต่อผู้ทรงพิโรธ. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นเทาเถิด โรรหิตะ (Rohita)! จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปลดบ่วง (pāśa) ของผู้ทำบาปฆ่าพราหมณ์ (brahmajya) แล้วผูกย้อนคืนแก่เขา.
Mantra 17
येना॑दि॒त्यान् ह॒रितः॑ स॒म्वह॑न्ति॒ येन॑ य॒ज्ञेन॑ ब॒हवो॒ यन्ति॑ प्रजा॒नन्तः॑ । यदेकं॒ ज्योति॑र्बहु॒धा वि॒भाति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ด้วยสิ่งนั้น ม้าสีเขียวปนน้ำตาล (harit) จึงนำพาเหล่าอาทิตยะ (Āditya); และด้วยพิธีบูชา (yajña) นั้น ผู้รู้จำนวนมากจึงไปถึงหนทางของตน. แสงหนึ่งเดียวซึ่งส่องออกเป็นหลากหลาย—ของเทพองค์นั้น. ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ (brāhmaṇa) ผู้รู้แจ้งเช่นนี้ นั่นคือความผิดต่อผู้ทรงพิโรธ. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นเทาเถิด โรรหิตะ (Rohita)! จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปลดบ่วง (pāśa) ของผู้ทำบาปฆ่าพราหมณ์ (brahmajya) แล้วผูกย้อนคืนแก่เขา.
Mantra 18
स॒प्त यु॑ञ्जन्ति॒ रथ॒मेक॑चक्र॒मेको॒ अश्वो॑ वहति स॒प्तना॑मा । त्रि॒नाभि॑ च॒क्रम॒जर॑मन॒र्वं यत्रे॒मा विश्वा॒ भुव॒नाधि॑ त॒स्थुस्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ทั้งเจ็ดผูกเทียมรถล้อเดียว; ม้าเพียงตัวเดียวลากมัน ผู้มีนามทั้งเจ็ด. ล้อนั้นมีดุมสามชั้น ไม่แก่ ไม่หย่อนยาน; บนล้อนั้นเอง โลกทั้งปวงถูกตั้งไว้และยืนอยู่—ของเทพองค์นั้น. ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ (brāhmaṇa) ผู้รู้แจ้งเช่นนี้ นั่นคือความผิดต่อผู้ทรงพิโรธ. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นเทาเถิด โรรหิตะ (Rohita)! จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปลดบ่วง (pāśa) ของผู้ทำบาปฆ่าพราหมณ์ (brahmajya) แล้วผูกย้อนคืนแก่เขา.
Mantra 19
अ॒ष्ट॒धा यु॒क्तो व॑हति॒ वह्नि॑रु॒ग्रः पि॒ता दे॒वानां॑ जनि॒ता म॑ती॒नाम्। ऋ॒तस्य॒ तन्तुं॒ मन॑सा मि॒मानः॒ सर्वा॒ दिशः॑ पवते मात॒रिश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ผู้ถูกเทียมแอกแปดชั้น ผู้แบกอันดุร้ายย่อมแบกพาไป: บิดาแห่งเทพทั้งหลาย ผู้ให้กำเนิดความดำริอันศักดิ์สิทธิ์. เขาวัดเส้นด้ายแห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมแห่งจักรวาล) ด้วยใจ; Mātariśvan (ทูตแห่งลม/ไฟ) พัดผ่านทุกทิศ—ของเทพองค์นั้น. นี่คือความผิดล่วงเกินต่อผู้พิโรธ: ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โโรหิตะ; จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปล่อยบ่วงให้ย้อนกลับสู่ผู้ทำร้ายพราหมณ์.
Mantra 20
सं॒यञ्चं॒ तन्तुं॑ प्र॒दिशोऽनु॒ सर्वा॑ अ॒न्तर्गा॑य॒त्र्याम॒मृत॑स्य॒ गर्भे॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
เส้นด้ายที่ถูกดึงให้ตึงนั้น แผ่ไปตามทุกทิศ—อยู่ภายในคาถา Gāyatrī ภายในครรภ์แห่งความไม่ตาย—ของเทพองค์นั้น. นี่คือความผิดล่วงเกินต่อผู้พิโรธ: ผู้ใดทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ดังนี้. จงลุกขึ้นทำให้เขาสั่นสะท้านเถิด โโรหิตะ; จงทำให้เขาร่วงโรย; จงปล่อยบ่วงให้ย้อนกลับสู่ผู้ทำร้ายพราหมณ์.
Mantra 21
नि॒म्रुच॑स्ति॒स्रो व्युषो॑ ह ति॒स्रस्त्रीणि॒ रजां॑सि॒ दिवो॑ अ॒ङ्ग ति॒स्रः । वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा ज॒नित्रं॑ त्रे॒धा दे॒वानां॑ जनि॑मानि विद्म॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ความมืดที่ถอยต่ำมีสามประการ รุ่งอรุณที่แย้มมีสามประการ; แดนทั้งสามมีจริง—แดนแห่งฟ้าสวรรค์สามแดน แน่นอนดังนั้น. โอ อัคนี (Agni) เรารู้กำเนิดสามชั้นของท่าน; เรารู้การบังเกิดสามชั้นของเหล่าเทพ—ของเทพองค์นั้น. นี่คือความผิดที่ล่วงต่อผู้พิโรธ: ผู้ใดรู้ดังนี้แล้วยังทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้ (brāhmaṇa). โอ โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; เพื่อการตอบแทน จงปลดปล่อยบ่วงและเชือกคล้อง (pāśa) ใส่ผู้ทำร้ายพรหม (brahma-jya).
Mantra 22
वि य और्णो॑त् पृथि॒वीं जाय॑मान॒ आ स॑मु॒द्रमदधाद॒न्तरि॑क्षे॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
เทพองค์นั้น—ผู้เมื่อบังเกิดได้แผ่คลุมแผ่นดิน ผู้ได้ตั้งมหาสมุทรไว้ในอากาศกลาง—ในอันตริกษะ (antarikṣa). นี่คือความผิดที่ล่วงต่อผู้พิโรธ: ผู้ใดรู้ดังนี้แล้วยังทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้. โอ โรหิตะ จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; เพื่อการตอบแทน จงปลดปล่อยบ่วงและเชือกคล้อง (pāśa) ใส่ผู้ทำร้ายพรหม.
Mantra 23
त्वम॑ग्ने॒ क्रतु॑भिः के॒तुभि॑र्हि॒तो॒३र्कः समि॑द्ध॒ उद॑रोचथा दि॒वि। किम॒भ्याऽर्चन् म॒रुतः॒ पृश्नि॑मातरो॒ यद् रोहि॑त॒मज॑नयन्त दे॒वास्तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
โอ อัคนี ท่านถูกสถิตด้วยกรตุ (kratu) และเกตุ (ketu)—ด้วยฤทธิ์และนิมิตเรืองรอง; เปลวเพลิง (arka) ที่ถูกจุดให้ลุกดีแล้วได้ส่องประกายในฟากฟ้า. เหตุใดมรุต (Marut) บุตรแห่งปฤศนี จึงขับสรรเสริญต่อเนื่อง เมื่อเหล่าเทพให้โรหิตะถือกำเนิด—เพื่อเทพองค์นั้น. นี่คือความผิดที่ล่วงต่อผู้พิโรธ: ผู้ใดรู้ดังนี้แล้วยังทำร้ายพราหมณ์ผู้รู้. โอ โรหิตะ จงทำให้เขาสั่นสะท้าน; จงทำให้เขาร่วงโรย; เพื่อการตอบแทน จงปลดปล่อยบ่วงและเชือกคล้อง (pāśa) ใส่ผู้ทำร้ายพรหม.
Mantra 24
य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒ यस्य॑ दे॒वाः । यो॒३स्येशे॑ द्वि॒पदो॒ यश्चतु॑ष्पद॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ผู้ประทานชีวิต ผู้ประทานกำลัง—ผู้ซึ่งบัญชาของท่านสรรพสิ่งทั้งปวงรับใช้ แม้เหล่าเทพก็ยังเชื่อฟัง; ผู้เป็นเจ้าเหนือผู้มีสองเท้าและผู้มีสี่เท้า—ต่อเทพองค์นั้น นี่คือความผิดที่ล่วงเกินผู้พิโรธ: ผู้ใดรู้ดังนี้แล้วยังทำร้ายพราหมณ์ (brāhmaṇa) ผู้รู้พรหมัน (brahman) ผู้นั้นย่อมมีโทษ. โอ โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน จงทำให้เขาร่วงโรย; และต่อบาปพรหมหัตยา (brahmajya, การฆ่าพราหมณ์) จงปลดบ่วงทั้งหลายแล้วผูกย้อนกลับคืนแก่เขา.
Mantra 25
एक॑पा॒द् द्विप॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ द्विपा॒त् त्रिपा॑दम॒भ्येऽति प॒श्चात्। चतु॑ष्पाच्चक्रे॒ द्विप॑दामभिस्व॒रे सं॒पश्य॑न् प॒ङ्क्तिमु॑प॒तिष्ठमान॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ผู้มีเท้าข้างเดียวก้าวล้ำผู้มีสองเท้า; ผู้มีสองเท้าตามทันผู้มีสามเท้าจากเบื้องหลัง. ผู้มีสี่เท้าทำให้ผู้มีสองเท้าตอบรับด้วยเสียงร้องที่มุ่งตรง; เขามองเห็นแถวอันเป็นระเบียบ ขณะยืนเฝ้ารับใช้—ต่อเทพองค์นั้น นี่คือความผิดที่ล่วงเกินผู้พิโรธ: ผู้ใดรู้ดังนี้แล้วยังทำร้ายพราหมณ์ (brāhmaṇa) ผู้รู้พรหมัน (brahman) ผู้นั้นย่อมมีโทษ. โอ โรหิตะ (Rohita) จงทำให้เขาสั่นสะท้าน จงทำให้เขาร่วงโรย; และต่อบาปพรหมหัตยา (brahmajya) จงปลดบ่วงทั้งหลายแล้วผูกย้อนกลับคืนแก่เขา.
Mantra 26
कृ॒ष्णायाः॑ पु॒त्रो अर्जु॑नो॒ रात्र्या॑ व॒त्सोऽजायत । स ह॒ द्यामधि॑ रोहति॒ रुहो॑ रुरोह॒ रोहि॑तः
จากกฤษณา (Kṛṣṇā) บุตรได้บังเกิด ชื่ออรชุนะ (Arjuna); จากราตรี (Rātrī) ลูกวัวได้กำเนิด. เขาแลขึ้นสู่สวรรค์โดยแท้: ผู้ไต่ขึ้นได้ไต่ขึ้นแล้ว—โรหิตะ (Rohita) ได้ผุดขึ้นแล้ว.
Frequently Asked Questions
Here Rohita functions as a solar-royal punitive power—an enforcer of cosmic order—who is asked to prosecute and restrain the person who harms a learned Brahmin.
The hymn treats pāśa (“noose/bond”) as the mechanism of divine restraint: the offender is to be seized, restricted, and made unable to continue aggression, with wasting-away as the consequence of guilt.
Its primary aim is abhicārika (punitive/apotropaic): it protects brahman-power by deterring and ritually binding an aggressor, rather than curing a physical illness.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.