Sukta 2

Mantra 1

अध्यात्मम्। (४४ चतुष्पदा पुरःशाक्वरा भुरिक्; ४५ अतिजागतगर्भा)। उद॑स्य के॒तवो॑ दि॒वि शु॒क्रा भ्राज॑न्त ईरते । आ॒दि॒त्यस्य॑ नृ॒चक्ष॑सा॒ महि॑व्रतस्य मी॒ढुषः॑

เครื่องหมายอันเรืองรองของท่านผุดขึ้นในสวรรค์; สว่างไสวลุกโชติช่วงและเคลื่อนไหวไป—ของอาทิตยะ (Āditya) ผู้ทอดพระเนตรมนุษย์ ผู้มีวัตรอันยิ่งใหญ่ ผู้ประทานอย่างอุดม.

Mantra 2

दि॒शां प्र॒ज्ञानां॑ स्व॒रय॑न्तम॒र्चिषा॑ सुप॒क्षमा॒शुं प॒तय॑न्तमर्ण॒वे। स्तवा॑म सूर्यं॒ भुव॑नस्य गो॒पां यो र॒श्मिभि॒र्दिश॑ आ॒भाति॒ सर्वाः॑

ผู้ก้องกังวานด้วยเปลวรัศมี ท่ามกลางทิศทั้งหลาย ท่ามกลางผู้รู้แจ้ง—ผู้มีปีกงาม ว่องไว โผบินอยู่ในห้วงกระแส เราสรรเสริญสุริยะ (Sūrya) ผู้พิทักษ์แห่งโลก ผู้ส่องสว่างทิศทั้งปวงด้วยรัศมีของพระองค์

Mantra 3

यत् प्राङ् प्र॒त्यङ् स्व॒धया॒ यासि॒ शीभं॒ नाना॑रूपे॒ अह॑नी॒ कर्षि॑ मा॒यया॑ । तदा॑दित्य॒ महि॒ तत् ते॒ महि॒ श्रवो॒ यदेको॒ विश्वं॒ परि॒ भूम॒ जाय॑से

พระองค์เสด็จไปบ้างทางทิศตะวันออก บ้างกลับไปทางทิศตะวันตก ด้วยกำลังของพระองค์เอง (svadhā) อย่างรวดเร็ว และด้วยฤทธิ์อัศจรรย์แห่งมายา (māyā) ทรงชักนำกลางวันและกลางคืนอันมีรูปนานาให้ดำเนินไป โอ อาทิตยะ (Āditya) นี่แลยิ่งใหญ่ และยิ่งใหญ่คือเกียรติยศของพระองค์ เพราะพระองค์ผู้เดียวบังเกิดขึ้น โอบล้อมทั่วทั้งแผ่นดิน

Mantra 4

वि॒प॒श्चितं॑ त॒रणिं॒ भ्राज॑मानं॒ वह॑न्ति॒ यं ह॒रितः॑ स॒प्त ब॒ह्वीः । स्रु॒ताद् यमत्त्रि॒र्दिव॑मुन्नि॒नाय॒ तं त्वा॑ पश्यन्ति परि॒यान्त॑मा॒जिम्

ท่านผู้รู้แจ้ง ผู้พาข้าม ผู้ส่องประกาย—ม้าสีเหลืองอมน้ำตาล (หริตะ) เจ็ดตัวและอีกมากมายพาท่านไป. ผู้ซึ่งอัตริ (Atri) ยกขึ้นจากสายน้ำถึงสามครั้งแล้วนำขึ้นสู่สวรรค์—เมื่อท่านเวียนไปตามวิถีของท่าน มนุษย์ทั้งหลายย่อมเห็นท่าน ผู้เวียนไปบนทางแห่งการวิ่งแข่ง.

Mantra 5

मा त्वा॑ दभन् परि॒यान्त॑मा॒जिं स्व॒स्ति दु॒र्गां अति॑ याहि॒ शीभ॑म्। दिवं॑ च सूर्य पृथि॒वीं च॑ दे॒वी म॑होरा॒त्रे वि॒मिमा॑नो॒ यदेषि॑

เมื่อท่านเวียนไปตามวิถีของท่าน ขออย่าให้ผู้ใดทำร้ายท่าน; ด้วยความสวัสดีจงข้ามช่องคับขันอันอันตรายไปอย่างรวดเร็ว. โอ สุริยะ (Sūrya) ฟ้าและแผ่นดิน—ผู้เป็นเทพ—เมื่อท่านดำเนินไป ท่านย่อมวัดกำหนดกลางวันและกลางคืนอันยิ่งใหญ่.

Mantra 6

स्व॒स्ति ते॑ सूर्य च॒रसे॒ रथा॑य॒ येनो॒भावन्तौ॑ परि॒यासि॑ स॒द्यः । यं ते॒ वह॑न्ति ह॒रितो॒ वहि॑ष्ठाः श॒तमश्वा॒ यदि॑ वा स॒प्त ब॒ह्वीः

ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่าน สุริยะ (Sūrya) ในการดำเนินไป ในราชรถของท่าน ซึ่งด้วยสิ่งนั้นท่านโอบเวียนถึงปลายทั้งสองได้โดยฉับพลัน. ม้าสีเหลืองอมน้ำตาล (หริตะ) ผู้แบกพาได้ยอดเยี่ยมที่พาท่านไป—จะเป็นรถร้อยม้าก็ตาม หรือเจ็ดตัว หรือมากมายก็ตาม.

Mantra 7

सु॒खं सूर्य॒ रथ॑मंशु॒मन्तं॑ स्यो॒नं सु॒वह्नि॒मधि॑ तिष्ठ वा॒जिन॑म्। यं ते॒ वह॑न्ति ह॒रितो॒ वहि॑ष्ठाः श॒तमश्वा॒ यदि॑ वा स॒प्त ब॒ह्वीः

โอ สุริยะ (Sūrya) จงเสด็จขึ้นสู่รถศึกอันเปล่งรัศมี—เป็นสุข เป็นมงคล อุ้มพาได้โดยง่าย เป็นรถอันรวดเร็วผู้ชนะรางวัล. รถนั้นซึ่งม้าสีเหลืองอมน้ำตาลของท่าน—ผู้บรรทุกพาอันประเสริฐ—ลากพาท่านไป ไม่ว่าจะร้อยม้า หรือเจ็ดม้า หรือมากมาย.

Mantra 8

स॒प्त सूर्यो॑ ह॒रितो॑ यात॑वे॒ रथे॒ हिर॑ण्यत्वचसो बृह॒तीर॑युक्त । अमो॑चि शु॒क्रो रज॑सः प॒रस्ता॑द् वि॒धूय॑ दे॒वस्तमो॒ दिव॒मारु॑हत्

แม่ม้าสีเหลืองแกมน้ำตาลเจ็ดตัว ผิวดุจทองและยิ่งใหญ่ สุริยะ (Sūrya) ทรงเทียมไว้กับรถศึกเพื่อเสด็จไป. เทพผู้สว่างไสวซึ่งหลุดพ้นจากฟากไกลแห่งแดนมืดมัว สะบัดความมืดทิ้ง แล้วเสด็จขึ้นสู่สวรรค์.

Mantra 9

उत् के॒तुना॑ बृह॒ता दे॒व आग॒न्नपा॑वृ॒क् तमो॒ऽभि ज्योति॑रश्रैत्। दि॒व्यः सु॑प॒र्णः स वी॒रो व्यऽख्य॒ददि॑तेः पु॒त्रो भुव॑नानि॒ विश्वा॑

เทพเจ้าทรงออกมาพร้อมสัญญาณอันยิ่งใหญ่ เปิดสิ่งที่ปกปิดไว้; แสงได้รุกกดทับความมืด. นกปีกงามแห่งสวรรค์ วีรบุรุษนั้นได้ปรากฏ—บุตรแห่งอทิติ (Aditi)—ให้โลกทั้งปวงแจ่มชัด.

Mantra 10

उ॒द्यन् र॒श्मीना त॑नुषे॒ विश्वा॑ रु॒पाणि॑ पुष्यसि । उ॒भा स॑मु॒द्रौ क्रतु॑ना॒ वि भा॑सि॒ सर्वां॑ल्लो॒कान् प॑रि॒भूर्भ्राज॑मानः

เมื่อทรงอุทัย พระองค์แผ่รัศมีออกไป ทำให้รูปทั้งปวงเจริญงอกงาม. ด้วยเจตจำนง (kratu) พระองค์ส่องสว่างกว้างไกลเหนือมหาสมุทรทั้งสอง; ลุกโชติช่วง ครอบคลุมโลกทั้งปวงโดยรอบ.

Mantra 11

पू॒र्वा॒प॒रं च॑रतो मा॒ययै॒तौ शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑ यातोऽर्ण॒वम्। विश्वा॒न्यो भुव॑ना वि॒चष्टे॑ हैर॒ण्यैर॒न्यं ह॒रितो॑ वहन्ति

ทั้งสองนี้เคลื่อนไปทางตะวันออกและตะวันตกด้วยฤทธิ์อัศจรรย์ (มายา) ดุจเด็กน้อยสองคนเล่นสนุก เวียนรอบมหาสมุทร. องค์หนึ่งทอดพระเนตรโลกทั้งปวง; อีกองค์หนึ่งถูกพาไปโดยแม่ม้าสีน้ำตาลทอง ผู้สวมเครื่องเทียมทองคำ.

Mantra 12

दि॒वि त्वात्त्रि॑रधारय॒त् सूर्या॒ मासा॑य॒ कर्त॑वे । स ए॑षि॒ सुधृ॑त॒स्तप॒न् विश्वा॑ भू॒ताव॒चाक॑शत्

ในสวรรค์เขาทั้งหลายได้ตั้งพระองค์ให้มั่นคงถึงสามชั้น โอ สุริยะ (Sūrya) เพื่อให้การโคจรของเดือนสำเร็จเป็นทาง. พระองค์เสด็จไปอย่างมั่นคง แผดเผาส่องสว่าง; พระองค์ทรงทำให้สรรพชีวิตทั้งปวงเบื้องล่างปรากฏให้เห็นได้.

Mantra 13

उ॒भावन्तौ॒ सम॑र्षसि व॒त्सः सं॑मा॒तरा॑विव । न॒न्वे॒३तदि॒तः पु॒रा ब्रह्म॑ दे॒वा अ॒मी वि॑दुः

พระองค์วิ่งเข้าหาผู้เกื้อหนุนทั้งสองพร้อมกัน ดุจลูกโควิ่งเข้าหาแม่ทั้งสอง. แท้จริงแล้ว พรหมัน (brahman—ถ้อยคำ/ญาณศักดิ์สิทธิ์) นี้ซึ่งมีมาแต่โบราณ ณ ที่นี้ เหล่าเทพเหล่านั้นได้รู้แล้ว.

Mantra 14

यत् स॑मु॒द्रमनु॑ श्रि॒तं तत् सि॑षासति॒ सूर्यः॑ । अध्वा॑स्य॒ वित॑तो म॒हान् पूर्व॒श्चाप॑रश्च॒ यः

สิ่งใดอาศัยแนบอยู่ตามมหาสมุทร—พระสุริยะใคร่จะไปให้ถึงสิ่งนั้น. หนทางของท่านกว้างใหญ่ แผ่ไพศาล ทั้งด้านบูรพาและด้านประจิม.

Mantra 15

तं समा॑प्नोति जू॒तिभि॒स्ततो॒ नाप॑ चिकित्सति । तेना॒मृत॑स्य भ॒क्षं दे॒वानां॒ नाव॑ रुन्धते

ท่านไปถึงผู้นั้นด้วยแรงเร่งอันรวดเร็ว; จากนั้นไม่ลังเลเลย. ด้วยเหตุนี้ท่านมิได้ขัดขวางส่วนแบ่งแห่งอมฤตะที่เทพทั้งหลายกำหนดไว้เพื่อเสวย.

Mantra 16

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म्

จงดูเถิด เทพผู้เป็นชาตเวทัส (Jātavedas) นั้น—ธงแห่งรัศมีทั้งหลายยกชูขึ้นสูง นำพา ‘พระสุริยะ’ ขึ้นไป เพื่อให้สรรพสิ่งได้เห็น เพื่อให้โลกทั้งปวงได้ประจักษ์.

Mantra 17

अप॒ त्ये ता॒यवो॑ यथा॒ नक्ष॑त्रा यन्त्य॒क्तुभिः॑ । सूरा॑य वि॒श्वच॑क्षसे

จงถอยไป—ดุจโจรเหล่านั้น—ดังดวงดาวที่ลับไปพร้อมราตรี; (จงถอยไป) เพื่อสุริยะ (Sūrya) ผู้เห็นทั่วทั้งปวง.

Mantra 18

अदृ॑श्रन्नस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा

นิมิตอันสว่างของเขาปรากฏแล้ว; รัศมีของเขาแผ่ไปตามหมู่ชน ส่องประกายดุจไฟที่ลุกโชน.

Mantra 19

त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोचन

ท่านเป็นผู้พาข้าม เป็นผู้เห็นทั่วทั้งปวง เป็นผู้ก่อกำเนิดแสงสว่าง โอ สุริยะ (Sūrya) ท่านส่องประกายเหนือสรรพสิ่งทั้งมวล โอ ผู้รุ่งโรจน์

Mantra 20

प्र॒त्यङ् दे॒वानां॒ विशः॑ प्र॒त्यङ्ङुदे॑षि॒ मानु॑षीः । प्र॒त्यङ् विश्वं॒ स्वर्दृ॒शे

หันมาสู่หมู่ชนแห่งเทพทั้งหลาย หันมาสู่หมู่ชนแห่งมนุษย์ ท่านจึงอุบัติขึ้น; หันมาสู่สรรพสิ่งทั้งปวง โอ ผู้เห็นฟ้า

Mantra 21

येना॑ पावक॒ चक्ष॑सा भुर॒ण्यन्तं॒ जनाँ॒ अनु॑ । त्वं व॑रुण॒ पश्य॑सि

ด้วยดวงตาอันชำระให้บริสุทธิ์นั้น ท่านติดตามหมู่ชนผู้เร่ร่อนแล้วแลเห็น โอ วรุณะ (Varuṇa)

Mantra 22

वि द्यामे॑षि॒ रज॑स्पृ॒थ्वह॒र्मिमा॑नो अ॒क्तुभिः॑ । पश्य॒न् जन्मा॑नि सूर्य

ท่านเคลื่อนไปผ่านฟากฟ้า ผ่านอากาศอันกว้างใหญ่ กำหนดวัดกลางวันด้วยราตรีทั้งหลาย; ทอดพระเนตรการบังเกิดทั้งปวง โอ สุริยะ (Sūrya).

Mantra 23

स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॒ वह॑न्ति देव सूर्य । शो॒चिष्के॑शं विचक्ष॒णम्

ม้าสีเหลืองแกมน้ำตาลเจ็ดตัวแบกพาเจ้าไปบนรถศึกของเจ้า โอ้เทพสุริยะ (Sūrya) ผู้มีแผงคอเป็นเปลวเพลิง ผู้มีสายตาอันหยั่งรู้.

Mantra 24

अयु॑क्त स॒प्त शु॒न्ध्युवः॒ सूरो॒ रथ॑स्य न॒प्त्यः । ताभि॑र्याति॒ स्वयु॑क्तिभिः

สุริยะได้เทียม ‘ผู้ชำระให้บริสุทธิ์’ ทั้งเจ็ด—เหล่าสาวน้อยแห่งรถศึก—แล้ว; ด้วยพลังที่ผูกเทียมด้วยตนเองนั้น เขาจึงดำเนินไปพร้อมกับนางทั้งหลาย.

Mantra 25

रोहि॑तो॒ दिव॒मारु॑ह॒त् तप॑सा तप॒स्वी। स योनि॒मैति॒ स उ॑ जायते॒ पुनः॒ स दे॒वाना॒मधि॑पतिर्बभूव

โรหิตะ (Rohita) ผู้เร่าร้อนด้วยความร้อน ได้ขึ้นสู่สวรรค์ด้วยตปัส (tapas) อันเป็นตบะ. เขาไปสู่ครรภ์ (yoni); แท้จริงแล้วเขาบังเกิดขึ้นอีกครั้ง: เขาได้เป็นเจ้าเหนือเทพทั้งหลาย.

Mantra 26

यो वि॒श्वच॑र्षणिरु॒त वि॒श्वतो॑मुखो॒ यो वि॒श्वत॑स्पाणिरु॒त वि॒श्वत॑स्पृथः । सं बा॒हुभ्यां॒ भर॑ति॒ सं पत॑त्रै॒र्द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नय॑न् दे॒व एकः॑

พระองค์ผู้เป็นของชนทั้งปวง และมีพระพักตร์หันไปทุกทิศ; ผู้มีพระหัตถ์อยู่ทุกทิศ และแผ่กว้างไปทุกทิศ—พระองค์ทรงรวบรวมและค้ำจุนสิ่งทั้งปวงด้วยพระกรทั้งสอง ทรงรวบรวมและพาไปด้วยปีกทั้งสอง ทรงก่อกำเนิดฟ้าและแผ่นดิน เป็นเทพองค์เดียว.

Mantra 27

एक॑पा॒द् द्विप॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ द्विपा॒त् त्रिपा॑दम॒भ्येऽति प॒श्चात्। द्विपा॑द्ध॒ षट्प॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ त एक॑पदस्त॒न्वं॑१ समा॑सते

ผู้มีเท้าเดียวได้ก้าวออกไปอีกครั้ง กลายเป็นผู้มีสองเท้า; จากผู้มีสองเท้า เขาตามทันและแซงผู้มีสามเท้าในภายหลัง. จริงแท้ จากผู้มีสองเท้า เขาก้าวออกไปอีกครั้ง กลายเป็นผู้มีหกเท้า; รูปภาวะแห่งผู้มีเท้าเดียวเหล่านั้นย่อมรวมกันและตั้งอยู่ในกาย (tanū) เดียว.

Mantra 28

अत॑न्द्रो या॒स्यन् ह॒रितो॒ यदास्था॒द् द्वे रू॒पे कृ॑णुते॒ रोच॑मानः । के॒तु॒मानु॒द्यन्त्सह॑मानो॒ रजां॑सि॒ विश्वा॑ आदित्य प्र॒वतो॒ वि भा॑सि

เขาไม่อ่อนล้าเมื่อก้าวไป; ครั้นขึ้นสู่ม้าสีแดงอมน้ำตาล (หริตะ) ผู้ส่องประกายย่อมทำรูปสองประการให้แก่ตน. มีธงเป็นเครื่องหมาย ลุกขึ้นและข่มครอบคลุมแดนทั้งปวง โอ อาทิตยะ (Āditya) ท่านสาดแสงไปตามลาดเขาและทางเดินทุกสาย.

Mantra 29

बण्म॒हां अ॑सि सूर्य॒ बडा॑दित्य म॒हां अ॑सि । म॒हांस्ते॑ मह॒तो म॑हि॒मा त्वमा॑दित्य म॒हां अ॑सि

แท้จริงท่านยิ่งใหญ่ โอ สุริยะ (Sūrya); แท้จริงท่านยิ่งใหญ่ โอ อาทิตยะ (Āditya). ความยิ่งใหญ่ของผู้ยิ่งใหญ่ยิ่งนักเป็นของท่าน; โอ อาทิตยะ ท่านยิ่งใหญ่.

Mantra 30

रोच॑से दि॒वि रोच॑से अ॒न्तरि॑क्षे॒ पत॑ङ्ग पृथि॒व्यां रोच॑से॒ रोच॑से अ॒प्स्व॑१न्तः । उ॒भा स॑मु॒द्रौ रुच्या॒ व्याऽपिथ दे॒वो दे॑वासि महि॒षः स्व॒र्जित्

ท่านส่องประกายในฟ้า ท่านส่องประกายในอากาศกลาง; โอ ปตังคะ (Pataṅga ผู้โผบิน) ท่านส่องประกายบนแผ่นดิน และส่องประกายภายในน้ำ. ด้วยรัศมีท่านเติมเต็มมหาสมุทรทั้งสอง; ท่านเป็นเทพ ใช่แล้วเป็นเทพ—ผู้ทรงพลัง ผู้ชนะสวรรค์.

Mantra 31

अ॒र्वाङ् प॒रस्ता॒त् प्रय॑तो व्य॒ध्व आ॒शुर्वि॑प॒श्चित् प॒तय॑न् पत॒ङ्गः । विष्णु॒र्विचि॑त्तः॒ शव॑साधि॒तिष्ठ॒न् प्र के॒तुना॑ सहते॒ विश्व॒मेज॑त्

จากฟากโน้นมาสู่ฟากนี้ ถูกเร่งเร้าตามหนทางทั้งหลาย—ผู้รวดเร็ว ผู้รู้แจ้ง ผู้โผบิน คือ ปตังคะ (Patanga). วิษณุ (Viṣṇu) ผู้มีรูปอันหลากหลาย ประทับครองด้วยเดชานุภาพ และด้วยธงแห่งรัศมีทรงพิชิตสิ่งทั้งปวงที่ไหวเอนและเคลื่อนไหว.

Mantra 32

चि॒त्रश्चि॑कि॒त्वान् म॑हि॒षः सु॑प॒र्ण आ॑रो॒चय॒न् रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम्। अ॒हो॒रा॒त्रे परि॒ सूर्यं॒ वसा॑ने॒ प्रास्य॒ विश्वा॑ तिरतो वी॒र्याऽणि

ผู้สว่างไสว ผู้รู้แจ้ง—พฤษภผู้ยิ่งใหญ่ ผู้มีปีกงาม—ทำให้ฟ้ากับดินและอากาศกลางส่องประกาย. ทรงสวมกลางวันและกลางคืนเป็นอาภรณ์โอบรอบดวงอาทิตย์; ทรงพ่นพลังวีรภาพทั้งปวง แล้วข้ามผ่าน (สรรพสิ่ง) ไป.

Mantra 33

ति॒ग्मो वि॒भ्राज॑न् त॒न्वं॑१ शिशा॑नोऽरंग॒मासः॑ प्र॒वतो॒ ररा॑णः । ज्योति॑ष्मान् प॒क्षी म॑हि॒षो व॑यो॒धा विश्वा॒ आस्था॑त् प्र॒दिशः॒ कल्प॑मानः

คมกริบและส่องประกายไปทั่ว ขัดเกลารูปกายของตน; ผู้แล่นไว ผู้ยินดีในวิถีแห่งการเคลื่อน. นกผู้มีแสงสว่าง—ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ประทานชีวิต—ได้ตั้งมั่นในทุกทิศ จัดระเบียบทิศทั้งปวงให้ลงตัว.

Mantra 34

चि॒त्रं दे॒वानां॑ के॒तुरनी॑कं॒ ज्योति॑ष्मान् प्र॒दिशः॒ सूर्य॑ उ॒द्यन्। दि॒वा॒क॒रोऽति॑ द्यु॒म्नैस्तमां॑सि॒ विश्वा॑तारीद् दुरि॒तानि॑ शु॒क्रः

น่าอัศจรรย์—เป็นสัญญาณอันสว่างของเหล่าเทพ เป็นพระพักตร์อันเรืองรอง—สุริยะเมื่ออุบัติขึ้นย่อมส่องทิศทั้งปวง ผู้ก่อให้เกิดกลางวันด้วยรัศมีอันรุ่งโรจน์ได้ก้าวพ้นความมืดทั้งสิ้น; ผู้สุกใสเจิดจ้าได้พาเราข้ามพ้นความชั่วร้ายทั้งมวล.

Mantra 35

चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आप्रा॒द् द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च

พระพักตร์อันน่าอัศจรรย์ของเหล่าเทพได้อุบัติขึ้นแล้ว—เป็นดวงตาของมิตระ วรุณะ และอัคนี พระองค์ได้เติมเต็มฟ้าและดินและอากาศกลาง: สุริยะคืออาตมัน (ตัวตน) ของสรรพสิ่งทั้งที่เคลื่อนไหวและที่ตั้งมั่น.

Mantra 36

उ॒च्चा पत॑न्तमरु॒णं सु॑प॒र्णं मध्ये॑ दि॒वस्त॒रणिं॒ भ्राज॑मानम्। पश्या॑म त्वा सवि॒तारं॒ यमा॒हुरज॑स्रं॒ ज्योति॒र्यदवि॑न्द॒दत्त्रिः॑

ผู้โผบินสูง ผู้แดงเรื่อ ผู้มีปีกงาม—ผู้ข้ามพ้นอันส่องประกายในกลางฟ้า ขอให้ข้าพเจ้าได้เห็นท่านเถิด โอสวิตฤ (Savitar) ผู้ซึ่งมนุษย์เรียกว่า ‘แสงอันไม่ขาดสาย’; แสงนั้นซึ่งดัตตริ (Dattri) ได้ค้นพบและได้มา.

Mantra 37

दि॒वस्पृ॒ष्ठे धाव॑मानं सुप॒र्णमदि॑त्याः पु॒त्रं ना॒थका॑म॒ उप॑ यामि भी॒तः । स नः॑ सूर्य॒ प्र ति॑र दी॒र्घमायु॒र्मा रि॑षाम सुम॒तौ ते॑ स्याम

ข้าพเจ้าเข้าไปหา ด้วยความหวาดหวั่น บนหลังฟ้า เพื่อแสวงหาผู้มีปีกงามผู้โผบินรวดเร็ว—บุตรแห่งอทิติ (Aditi)—เพราะปรารถนาผู้คุ้มครอง. โอ สุริยะ โปรดนำพาอายุยืนยาวให้แก่เรา; ขออย่าให้เราประสบอันตราย; ขอให้เราอยู่ในความกรุณาอันดี (sumati) ของท่าน.

Mantra 38

स॒ह॒स्रा॒ह्ण्यं विय॑तावस्य प॒क्षौ हरे॑र्हं॒सस्य॒ पत॑तः स्व॒र्गम्। स दे॒वान्त्सर्वा॒नुर॑स्युप॒दद्य॑ सं॒पश्य॑न् याति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑

ในห้วงอากาศอันกว้างใหญ่ ปีกทั้งสองของเขายาวดุจพันวัน; หงส์หัมสะ (Haṃsa) สีเหลืองอมน้ำตาลโผบินสู่สวรรค์. เขาเข้าใกล้เทพทั้งปวงตามกาลอันควร แล้วดำเนินไป มองเห็นทั่วทุกภพภูมิทั้งสิ้น.

Mantra 39

रोहि॑तः का॒लो अ॑भव॒द् रोहि॒तोऽग्रे॑ प्र॒जाप॑तिः । रोहि॑तो य॒ज्ञानां॒ मुखं॒ रोहि॑तः॒ स्व॑१राभ॑रत्

โรหิตะ (Rohita) กลายเป็นกาลเวลา; ในปฐมกาล โรหิตะคือประชาปติ (Prajāpati). โรหิตะคือปากแห่งยัญญะทั้งหลาย; โรหิตะนำสวรรค์ (svar) มาสู่ที่นี่.

Mantra 40

रोहि॑तो लो॒को अ॑भव॒द् रोहि॒तोऽत्य॑तप॒द् दिव॑म्। रोहि॑तो र॒श्मिभि॒र्भूमिं॑ समु॒द्रमनु॒ सं च॑रत्

โรหิตะ (Rohita) กลายเป็นโลก; โรหิตะเผาให้ร้อน—ยิ่งกว่าร้อน—แก่สวรรค์. โรหิตะด้วยรัศมีของตนท่องไปทั่วแผ่นดิน และเคลื่อนไปตามมหาสมุทรอย่างเต็มครรลอง.

Mantra 41

सर्वा॒ दिशः॒ सम॑चर॒द् रोहि॒तोऽधि॑पतिर्दि॒वः । दिवं॑ समु॒द्रमाद् भूमिं॒ सर्वं॑ भू॒तं वि र॑क्षति

โรหิตะท่องไปทั่วทุกทิศ เป็นเจ้าเหนือสวรรค์. สวรรค์ มหาสมุทร และแผ่นดิน—แม้สรรพสิ่งทั้งปวง—เขาคุ้มครองพิทักษ์ไว้โดยรอบทุกด้าน.

Mantra 42

आ॒रोह॑न्छु॒क्रो बृ॑ह॒तीरत॑न्द्रो॒ द्वे रू॒पे कृ॑णुते॒ रोच॑मानः । चि॒त्रश्चि॑कि॒त्वान् म॑हि॒षो वात॑माया॒ याव॑तो लो॒कान॒भि यद् वि॒भाति॑

เขาไต่ขึ้น สว่างผ่อง ไม่อ่อนล้า ท่องไปในแดนอันกว้างใหญ่; เมื่อส่องประกาย เขาทำรูปเป็นสองประการ. น่าอัศจรรย์ ผู้รู้แจ้ง คือมหากระทิง ผู้มีมายาดุจลม; เขาส่องเหนือโลกทั้งปวงเท่าที่มี ทำให้โลกเหล่านั้นปรากฏชัด.

Mantra 43

अ॒भ्य॑१न्यदे॑ति॒ पर्य॒न्यद॑स्यतेऽहोरा॒त्राभ्यां॑ महि॒षः कल्प॑मानः । सूर्यं॑ व॒यं रज॑सि क्षि॒यन्तं॑ गातु॒विदं॑ हवामहे॒ नाध॑मानाः

เขาไปทางหนึ่ง และเวียนไปอีกทางหนึ่งดุจถูกเหวี่ยงออกไป; มหากระทิงนั้นจัดวางตนตามกลางวันและกลางคืน. ดวงอาทิตย์ผู้สถิตในแดนฟ้า ผู้รู้หนทางนั้น เราผู้ขัดสนทั้งหลายวิงวอนเรียกหา.

Mantra 44

पृ॒थि॒वी॒प्रो म॑हि॒षो नाध॑मानस्य गा॒तुरद॑ब्धचक्षुः॒ परि॒ विश्वं॑ ब॒भूव॑ । विश्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

ผู้แผ่ซ่านทั่วแผ่นดิน โคผู้ยิ่งใหญ่ เป็นหนทางของผู้ขัดสน; ด้วยดวงตาอันไม่ถูกลวง ท่านได้โอบล้อมสรรพสิ่งทั้งปวง. ผู้เห็นทั่วทั้งสิ้น ผู้ประทานอันดี ผู้ควรแก่การบูชา—ขอท่านจงสดับถ้อยคำที่ข้าพเจ้ากล่าวนี้เถิด.

Mantra 45

पर्य॑स्य महि॒मा पृ॑थि॒वीं स॑मु॒द्रं ज्योति॑षा वि॒भ्राज॒न् परि॒ द्याम॒न्तरि॑क्षम्। सर्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

พระสิริอันยิ่งใหญ่ของท่านแผ่ล้อมอยู่รอบด้าน: ด้วยแสงสว่างท่านส่องเหนือแผ่นดินและมหาสมุทร เหนือฟ้าและอากาศกลาง. ผู้เห็นทั่วทั้งสิ้น ผู้ประทานอันดี ผู้ควรแก่การบูชา—ขอท่านจงสดับถ้อยคำที่ข้าพเจ้ากล่าวนี้เถิด.

Mantra 46

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म्। य॒ह्वा इ॑व॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्र भा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑

อัคนี (Agni) ตื่นขึ้นด้วยเชื้อไฟที่มนุษย์สุม เพื่อรับอุษัส (Uṣas) ผู้มาใกล้ดุจนางโคให้น้ำนม. ดุจนกผู้เร่งร้อน เขาชู “ลิ้น” (เปลวไฟ) ขึ้นสูง; รัศมีของเขาพรั่งพรู มุ่งสู่สวรรค์.