Adhyaya 197

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु नागरो द्विजसत्तमाः । विश्वावसुरिति ख्यातो वेदवेदांगपारगः

సూతుడు పలికెను—ఆ సమయముననే, ఓ శ్రేష్ఠ ద్విజులారా! ‘విశ్వావసు’ అను పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన ఒక నాగర బ్రాహ్మణుడు ఉండెను; అతడు వేదములు మరియు వేదాంగములలో పారంగతుడు.

Verse 2

पश्चिमे वयसि प्राप्ते तस्य पुत्रो बभूव ह । परावसुरिति ख्यातस्तस्य प्राणसमः सदा

అతడు వృద్ధావస్థకు చేరినప్పుడు అతనికి ఒక కుమారుడు జన్మించెను; అతడు ‘పరావసు’ అని ప్రసిద్ధుడు, ఎల్లప్పుడూ తండ్రికి ప్రాణసమాన ప్రియుడు.

Verse 3

स वेदाध्ययनं चक्रे यौवने समुपस्थिते । वयस्यैः संमतैः सार्धं सदा हास्य परायणैः

యౌవనం వచ్చినప్పుడు అతడు వేదాధ్యయనాన్ని ప్రారంభించెను—తన వయస్సు వారైన, ఇష్టమైన స్నేహితులతో కలిసి, వారు ఎల్లప్పుడూ హాస్యవినోదమునే ఆసక్తులై ఉండిరి.

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य माघमास उपस्थिते । रात्रौ सोऽध्ययनं चक्र उपाध्यायगृहं गतः

తర్వాత ఒక సమయంలో, మాఘమాసము వచ్చినప్పుడు, అతడు రాత్రివేళ ఉపాధ్యాయుని ఇంటికి వెళ్లి అధ్యయనం చేశాడు।

Verse 5

निशीथे स समुत्थाय सर्वैर्मि त्रैश्च रक्षितः । वेश्यागृहं समासाद्य प्रसुप्तो वेश्यया सह

అర్ధరాత్రి అతడు లేచి, తన మిత్రులందరి రక్షణతో వేశ్యాగృహానికి చేరి, వేశ్యతో కలిసి నిద్రించాడు।

Verse 6

जलपूर्णं समाधाय जलपात्रं समीपगम् । निजाचमनयोग्यं च जलपानार्थमेव च

అతడు నీటితో నిండిన పాత్రను దగ్గర ఉంచాడు—తన ఆచమనానికి తగినదిగా, కేవలం నీరు త్రాగుటకే ఉద్దేశించినదిగా।

Verse 7

निशाशेषे तु संप्राप्ते स पिपासासमाकुलः । निद्रालस्यसमोपेतः शय्यां त्यक्त्वा समुत्थितः

రాత్రి దాదాపు ముగియగా, దాహంతో కలవరపడుతూ, నిద్రా-ఆలస్యంతో భారంగా ఉండి, శయ్యను విడిచి లేచాడు।

Verse 8

वेश्याया मद्यपात्रं तु ह्यधस्तात्सं व्यवस्थितम् । तदादाय पपौ मद्यं जलभ्रांत्या यदैव सः

కానీ కింద వేశ్య యొక్క మద్యపాత్రం ఉంచబడింది; దానిని తీసుకొని నీరని భ్రమతో అతడు మద్యం తాగాడు।

Verse 9

तदा मद्यं परिज्ञाय पात्रं त्यक्त्वा सुदुःखितः । वैराग्यं परमं गत्वा प्रलापानकरो द्बहून्

అది మద్యమని తెలిసిన వెంటనే అతడు పాత్రను విసిరివేసి ఘోర దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు. పరమ వైరాగ్యంతో నిండిపోయి అనేక విలాపాలు చేశాడు.

Verse 10

अहो निद्रान्वितेनाद्य किं मया विकृतं कृतम् । यदद्य मद्यमापीतं जलभ्रांत्या विगर्हितम्

“అయ్యో! నిద్రావశుడనై ఈ రోజు నేను ఎంత భయంకరమైన దుష్కార్యం చేశాను! నీళ్లు అనుకొని నిందితమైన మద్యాన్ని తాగేశాను.”

Verse 11

किं करोमि क्व गच्छामि कथं शुद्धिर्भवेन्मम । प्रायश्चित्तं करिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

“నేను ఏమి చేయాలి, ఎక్కడికి వెళ్లాలి? నాకు శుద్ధి ఎలా కలుగుతుంది? ఎంత కష్టమైనా నేను ప్రాయశ్చిత్తం చేస్తాను.”

Verse 12

एवं निश्चित्य मनसा प्रभाते समुपस्थिते । शंखतीर्थं समासाद्य कृत्वा स्नानं तथा परम्

ఇలా మనసులో నిశ్చయించుకొని ఉదయం రాగానే అతడు శంఖతీర్థానికి చేరి అక్కడ ఉత్తమమైన శుద్ధిస్నానం చేశాడు.

Verse 13

सशिखं वपनं पश्चात्कारयित्वा त्वरावितः । गतश्च तिष्ठते यत्र ब्रह्मघोषपरायणः

తర్వాత శిఖను ఉంచుకొని వపనం చేయించుకొని, తొందరగా అతడు బ్రహ్మఘోషంలో పరాయణుడైనవాడు ఉన్న చోటుకు వెళ్లాడు.

Verse 14

उपाध्यायः सशिष्यश्च ब्रह्मस्थानं समाश्रितः । स गत्वा दूरतः स्थित्वा संनिविष्टो यथान्त्यजः

ఉపాధ్యాయుడు శిష్యునితో కలిసి బ్రహ్మస్థానంలో నివసించెను. అతడు అక్కడికి వెళ్లి దూరంగా నిలిచి, తన దోషముచే లజ్జితుడై అంత్యజునివలె కూర్చుండెను.

Verse 15

श्मश्रुमूर्धजहीनस्तु यदा मित्रैर्विलोकितः । तदा हास्याद्धतो मूर्ध्नि हस्ताग्रैश्च मुहुर्मुहुः

మిత్రులు అతనిని గడ్డం, తలజుట్టు లేనివాడిగా చూచి నవ్విరి; పరిహాసంగా మళ్లీ మళ్లీ వేళ్ల కొనలతో అతని శిరోమధ్యాన్ని తట్టిరి.

Verse 16

उपाध्यायस्तु तं दृष्ट्वा दीनं बाष्पपरिप्लुतम् । श्मश्रुमूर्धजसंत्यक्तं ततः प्रोवाच सादरम्

ఉపాధ్యాయుడు అతనిని దీనుడై కన్నీళ్లతో తడిసినవాడిగా, గడ్డం తలజుట్టు విడిచినవాడిగా చూచి, ఆపై సాదరంగా స్నేహంతో పలికెను.

Verse 17

किमद्य वत्स दूरे त्वमुपविष्टस्तु दैन्यधृक् । एहि मे संनिधौ ब्रूहि पराभूतोऽसि केन वा

“వత్సా, ఈ రోజు ఏమైంది? ఇంత దైన్యంతో దూరంగా ఎందుకు కూర్చున్నావు? నా సమీపానికి రా; చెప్పు—నిన్నెవరు అవమానించారు?”

Verse 18

परावसुरुवाच । अयोग्योऽहं गुरो जातः सेवायास्तव सांप्रतम् । वेश्याया मंदिरस्थेन ज्ञात्वा निजकमंडलुम्

పరావసు అన్నాడు—“గురుదేవా, ఇప్పుడు నేను మీ సేవకు అయోగ్యుడనయ్యాను. వేశ్యాగృహంలో ఉన్నప్పుడు నా స్వంత కమండలువు విషయమున (దోషం) తెలిసింది.”

Verse 19

वेश्याया मद्यपात्रं तु मद्यपूर्णं प्रगृह्य च । तस्माद्देहि विभो मह्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये

నేను వేశ్య యొక్క మద్యంతో నిండిన పాత్రను ఎత్తుకున్నాను. కావున ఓ విభో, నా శుద్ధి కొరకు నాకు ప్రాయశ్చిత్తాన్ని ప్రసాదించండి.

Verse 20

धर्मद्रोणेषु यत्प्रोक्तं तत्करिष्याम्यसंशयम्

ధర్మశాస్త్రాలలో ఏది చెప్పబడిందో, దానిని నేను సందేహం లేకుండా చేస్తాను.

Verse 21

अथ तं बटवः प्रोचुर्वयस्यास्तस्य ये स्थिताः । हास्यं कृत्वा प्रकामाश्च वेश्या या गुरुसंनिधौ

అప్పుడు అతని పక్కనే ఉన్న అతని స్నేహిత బాలురు బాగా పరిహాసం చేసి, గురుసన్నిధిలో ఉన్న ఆ వేశ్య గురించి అతనితో మాట్లాడారు.

Verse 22

या एषा नृपतेः कन्या ख्याता रत्नावती जने । अस्याः स्तनौ गृहीत्वा त्वमधरं पिबसि द्रुतम् । ततस्ते स्याद्विशुद्धिश्च नान्यथा प्रभविष्यति

ఇది రాజుకుమార్తె; ప్రజల్లో ‘రత్నావతి’గా ప్రసిద్ధి. ఆమె స్తనాలను పట్టుకొని నీవు త్వరగా ఆమె అధరాలను పానంచేయి; అప్పుడు నీకు శుద్ధి కలుగుతుంది, వేరే మార్గం లేదు.

Verse 23

परावसुरुवाच । न वयस्या नर्मकालो विषमे मम संस्थिते । ममोपरि यदि स्नेहो वालमित्रत्वसंभवः । तदानीय द्विजानन्यान्वदध्वं निष्कृतिं मम

పరావసు అన్నాడు— మిత్రులారా, నేను ఘోర పరిస్థితిలో ఉన్నాను; ఇది పరిహాస సమయం కాదు. బాల్యమిత్రత్వం వల్ల మీకు నాపై స్నేహం ఉంటే, ఇతర బ్రాహ్మణులను తీసుకువచ్చి నా విమోచనానికి తగిన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చెప్పండి.

Verse 24

अथ ते नर्ममुत्सृज्य तद्दुःखेन च दुःखिताः । विश्वावसुं समासाद्य तद्वृत्तांतमथाब्रुवन्

అప్పుడు వారు పరిహాసాన్ని విడిచి, అతని దుఃఖంతో తామూ దుఃఖితులై, విశ్వావసువును సమీపించి జరిగిన సంగతులన్నిటినీ వివరించారు.

Verse 25

सोऽपि तेषां समाकर्ण्य तत्कर्णकटुकं वचः । सभार्यः प्रययौ तत्र यत्र पुत्रो व्यवस्थितः

వారి చెవులకు కఠినంగా, తిక్కగా వినిపించిన మాటలు విని, అతడూ భార్యతో కలిసి తన కుమారుడు ఉన్న చోటికి బయలుదేరాడు.

Verse 26

दुःखेन महता युक्तः स्खलमानः पदेपदे । वृद्धभावात्तथा शोकात्पुत्राकृत्यसमुद्भवात्

అతడు మహా దుఃఖంతో నిండిపోయి, అడుగడుగునా తడబడుతూ నడిచాడు—వృద్ధాప్యమువల్ల, అలాగే కుమారుని దుష్కృత్యం వల్ల పుట్టిన శోకమువల్ల.

Verse 27

ततस्तौ प्रोचतुः पुत्रं बाष्पगद्गदया गिरा । दंपती बहुशोकार्तौ हा पुत्र किमिदं कृतम् । सोऽपि सर्वं समाचख्यौ ताभ्यां वृतांतमात्मनः

అప్పుడు అనేక శోకాలతో బాధపడుతున్న దంపతులు కన్నీళ్లతో గొంతు గద్గదమై కుమారునితో అన్నారు—“హా పుత్రా! ఇది నీవు ఏమి చేసితివి?” అతడూ తనకు జరిగిన సంగతులన్నిటినీ వారికి వివరించాడు.

Verse 28

प्रायश्चित्तं करिष्यामि तस्मादात्मविशुद्धये । ततो विश्वावसुर्विप्रान्स्मार्ताञ्छ्रुतिसमन्वितान् । तदर्थमानयामास वेदविद्याविचक्षणान्

అతడు అన్నాడు—“కాబట్టి ఆత్మశుద్ధి కొరకు నేను ప్రాయశ్చిత్తం చేస్తాను.” అప్పుడు విశ్వావసు ఆ కార్యార్థం శ్రుతిసమన్వితులైన, స్మృతిశాస్త్రాధికారులైన, వేదవిద్యలో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులను తీసుకొచ్చాడు.

Verse 29

ततः परावसुस्तेषां पुरः स्थित्वा कृतांजलिः । प्रोवाच स्वादितं मद्यं मया रात्रावजानता । वेश्या भांडं समादाय ज्ञात्वा निजकमंडलुम्

అప్పుడు పరావసు వారి ముందర అంజలి ఘటించి నిలిచి ఇలా అన్నాడు— “రాత్రి అజ్ఞానంగా నేను మద్యాన్ని రుచి చూశాను. ఒక వేశ్య ఒక పాత్రను తీసుకొని, అది నా స్వంత కమండలువని గుర్తించి…”

Verse 31

एवमुक्तास्ततस्तेन विप्रास्ते स्मृतिवादिनः । धर्मशास्त्रं समालोक्य ततः प्रोचुश्च तं द्विजाः

అతడు ఇలా చెప్పగా, స్మృతి-వాదులైన ఆ విప్రులు ధర్మశాస్త్రాన్ని పరిశీలించి, ఆపై ఆ ద్విజునితో ఇలా పలికారు.

Verse 32

अतिमानादतिक्रोधात्स्नेहाद्वा यदि वा भयात् । प्रायश्चित्तमनर्हं तु ददत्तत्पापमश्नुते

అతిమానం, అతిక్రోధం, స్నేహం లేదా భయం వల్ల—అర్హతలేని వానికి ప్రాయశ్చిత్తం విధిస్తే, విధించినవాడే ఆ పాపాన్ని అనుభవిస్తాడు.

Verse 33

प्रायश्चित्तं प्रदास्यामस्तस्माद्युक्तं वयं तव । यदि शक्नोषि तत्कर्तुं तत्कुरुष्व समाहितः

కాబట్టి నీకు తగిన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని మేము విధిస్తాము. నీవు అది చేయగలిగితే, స్థిరమనస్సుతో సమాహితుడై దానిని ఆచరించు.

Verse 34

परावसुरुवाच । करोमि वो न चेद्वाक्यं तत्पृच्छामि कुतो द्विजाः । नाहं केनापि संदृष्टो मद्यपानं समाचरन्

పరావసు అన్నాడు— “మీ మాటను నేను చేస్తాను; కానీ ఓ ద్విజులారా, అడుగుతున్నాను—ఇది ఎలా తెలిసింది? మద్యపానం చేస్తూ నన్నెవ్వరూ చూడలేదు.”

Verse 35

तस्माद्ब्रूत यथार्हं मे प्रायश्चित्तं विशुद्धये । अपि प्राणहरं रौद्रं नो चेत्पापमवाप्स्यथ

కాబట్టి నా శుద్ధికై యథోచితమైన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చెప్పండి—అది ఉగ్రమై ప్రాణహరమైనదైనా సరే; లేకపోతే మీకు పాపం కలుగుతుంది.

Verse 36

ब्राह्मणा ऊचुः । बुध्यमानो द्विजो यस्तु मद्यपानं समाचरेत् । तावन्मात्रं हिरण्यं च तप्तं पीत्वा विशुध्यति

బ్రాహ్మణులు అన్నారు—తెలిసికొని ద్విజుడు మద్యపానం చేస్తే, అదే పరిమాణంలో కరిగించి వేడిచేసిన బంగారాన్ని త్రాగితే శుద్ధి పొందుతాడు.

Verse 37

अज्ञानतो यदा पीतं मद्यं विप्रेण कर्हिचित् । अग्नितुल्यं घृतं पीत्वा तावन्मात्रं विशुध्यति

కానీ ఏదైనా సమయంలో బ్రాహ్మణుడు అజ్ఞానవశాత్తు మద్యం త్రాగితే, అదే పరిమాణంలో అగ్నిసమానంగా వేడిచేసిన నెయ్యి త్రాగి శుద్ధి పొందుతాడు.

Verse 38

एवं ते सर्वमाख्यातं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । यदि शक्तोषि चेत्कर्तुं कुरुष्व त्वं द्विजोत्तम

ఇలా శుద్ధికై సమస్త ప్రాయశ్చిత్తం నీకు వివరించబడింది. నీవు చేయగల శక్తి ఉంటే, ఓ ద్విజోత్తమా, దానిని ఆచరించు.

Verse 39

परावसुरुवाच । गंडूषमेकं मद्यस्य मया पीतं द्विजोत्तमाः । तावन्मात्रं पिबाम्येव घृतं वह्निसमं कृतम्

పరావసు అన్నాడు—ఓ ద్విజోత్తములారా, నేను మద్యాన్ని కేవలం ఒక గండూషం (ఒక నోటి నిండా) మాత్రమే త్రాగాను. అందుచేత అదే పరిమాణంలో అగ్నిసమంగా వేడిచేసిన నెయ్యినే త్రాగుతాను.

Verse 40

युष्मदादेशतोऽद्यैव स्वशरीरविशुद्धये । विश्वावसुश्च तच्छ्रुत्वा वज्रपातोपमं वचः

“మీ ఆజ్ఞ ప్రకారం, ఈ రోజే, నా శరీరశుద్ధి కోసం…” అని. ఆ వాక్యాన్ని విని విశ్వావసునికి వజ్రపాతంలాంటి ఘాతం కలిగింది।

Verse 41

विप्राणां चाथ पुत्रस्य तदोवाच सुदुःखितः । कृत्वाश्रुमोक्षणं भूरि बाष्पगद्गदया गिरा

అప్పుడు అతడు తీవ్ర దుఃఖంతో బ్రాహ్మణులకు మరియు తన కుమారునికి చెప్పాడు. ఎంతో కన్నీరు కార్చి, బాష్పంతో గద్గదమైన స్వరంతో పలికాడు।

Verse 42

सर्वस्वमपि दास्यामि पुत्रस्यास्य विशुद्धये । प्रायश्चित्तं समाचर्तुं न दास्यामि कथंचन

“ఈ కుమారుని శుద్ధి కోసం నా సర్వస్వమూ ఇస్తాను; కానీ ప్రాయశ్చిత్తం ఆచరించేందుకు నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అనుమతి ఇవ్వను।”

Verse 43

अश्राद्धेयो विपांक्तेयः सपुत्रो वा भवाम्यहम् । स्थानं वा संत्यजाम्येतत्पुत्र मैवं समाचर

“నేను కుమారునితో కూడ శ్రాద్ధానికి అనర్హుడనై, బ్రాహ్మణపంక్తిలో కూర్చోవడానికి అనర్హుడనైపోవచ్చు; లేదా ఈ స్థలాన్ని వదిలివెళ్తాను. కుమారా, ఇలా చేయకు।”

Verse 44

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य पितुर्विघ्नकरं परम् । प्रायश्चित्तस्य सस्नेहं पुत्रो वचनमब्रवीत्

తండ్రి మాటలు ప్రాయశ్చిత్తానికి గొప్ప అడ్డంకిగా ఉన్నాయని విని, కుమారుడు స్నేహంతో ప్రాయశ్చిత్త విషయమై పలికాడు।

Verse 45

त्यज तात मम स्नेहं मा विघ्नं मे समाचर । प्रायश्चित्तं करिष्यामि निश्चयोऽयं मया कृतः

కుమారుడు అన్నాడు—తండ్రీ, నాపై ఉన్న స్నేహాన్ని విడిచిపెట్టు; నాకు విఘ్నం కలిగించకు. నేను ప్రాయశ్చిత్తం చేస్తాను—ఈ నిశ్చయం నేను చేసుకున్నాను.

Verse 46

मातोवाच । यदि पुत्र त्वया कार्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । तदहं पतिना सार्धं प्रवेक्ष्यामि पुरोऽनलम्

తల్లి చెప్పింది—కుమారా, శుద్ధి కోసం నీవు ప్రాయశ్చిత్తం చేయవలసిందే అయితే, నేను నీ తండ్రితో కలిసి నీ ముందే ఆ జ్వలించే అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.

Verse 47

त्वां द्रष्टुं नैव शक्रोमि पिबंतमग्निवद्घृतम् । पश्चात्प्राणपरित्यक्तं सत्येना त्मानमालभे

అగ్నిలా ఘృతాన్ని త్రాగుతున్న నిన్ను నేను చూడలేను. నీవు ప్రాణాలు విడిచిన తరువాత, సత్యబలంతో నేనూ నా ప్రాణాలను విడిచిపెడతాను.

Verse 48

पितोवाच । युक्तं पुत्रानया प्रोक्तं मात्रा तव हितं तथा । ममापि संमतं ह्येतत्करिष्यामि न संशयः

తండ్రి అన్నాడు—కుమారా, నీ తల్లి చెప్పింది యుక్తమే, అది నీ హితానికే. నాకూ ఇది సమ్మతమే; నేను కూడా చేస్తాను—సందేహం లేదు.

Verse 49

तच्छ्रुत्वा तं समायाता वृत्तांतं दुःखसंयुताः

ఆ వృత్తాంతం విని వారు దుఃఖంతో నిండిపోయి అక్కడికి చేరి కూడారు.

Verse 51

पुत्रं प्रबोधयामासुः प्रायश्चित्तनिवृत्तये । तदा न शक्नुवंति स्म निवर्तयितुमं जसा

ప్రాయశ్చిత్తం మానివేయమని వారు కుమారునికి బోధించారు; అయినా అప్పటికీ అతనిని సులభంగా వెనక్కి తిప్పలేకపోయారు।

Verse 52

तावुभौ च पितापुत्रौ प्राणत्यागकृतादरौ

అలా తండ్రి కుమారులు ఇద్దరూ ప్రాణత్యాగానికి గాఢంగా నిశ్చయించి సిద్ధపడ్డారు।

Verse 53

ततो वास्तुपदं जग्मुः सर्वज्ञो यत्र तिष्ठति । भर्तृयज्ञो महाभागः सर्वसंदेह वारकः

తర్వాత వారు వాస్తుపదానికి వెళ్లారు; అక్కడ సర్వజ్ఞుడైన మహాభాగుడు భర్తృయజ్ఞుడు నివసించేవాడు—అతడు సమస్త సందేహాలను తొలగించేవాడు।

Verse 54

तस्य सर्वं समाचख्युः परावसुसमुद्भवम् । वृत्तांतं मद्यपानोत्थं यन्मित्रैस्तस्य कीर्तितम्

వారు అతనికి అన్నీ వివరించారు—పరావసు నుండి పుట్టిన సమస్త విషయం, మద్యపానంతో ఏర్పడిన ఆ ఘటనను, అతని మిత్రులు చెప్పినట్లుగా।

Verse 55

प्रायश्चित्तं तु हास्येन यच्च स्मार्तैः प्रकीर्तितम् । विश्वावसोश्च संकल्पं वह्निसाधनसंभवम्

స్మార్తులు హాస్యంగా ప్రస్తావించిన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని కూడా వారు నివేదించారు; అలాగే వహ్నిసాధనమూలంగా పుట్టిన విశ్వావసువు సంకల్పాన్ని కూడా।

Verse 56

सपत्नीकस्य मित्राणां यच्च दुःखमुपस्थितम् । निवेद्य तत्तथा प्रोचुर्भू योऽपिविनयान्वितम्

భార్యలతో కూడిన మిత్రులకు కలిగిన దుఃఖాన్ని కూడా వారు నివేదించారు; ఆపై వినయంతో మళ్లీ పలికారు।

Verse 57

अतीतं वर्तमानं च भविष्यद्वापि यद्भवेत् । न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सर्वं जानीमहे वयम्

గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తులో ఏది జరిగినా—మీకు ఏదీ అజ్ఞాతం కాదు; మేము మిమ్మల్ని సర్వజ్ఞుడిగా తెలుసుకొంటాము।

Verse 58

एतच्च नगरं सर्वं विश्वावसुकृतेऽधुना । संशयं परमं प्राप्तं तेन प्राप्तास्तवांतिकम्

ఇప్పుడే విశ్వావసు చేసిన కార్యం వల్ల ఈ సమస్త నగరం ఘోర సందేహంలో పడింది; అందుకే మేము మీ సన్నిధికి వచ్చాము।

Verse 59

तस्माद्ब्रूहि महाभाग यद्यस्त्यपरमेव हि । प्रायश्चित्तं द्विजस्यास्य मद्यपानविशुद्धये

కాబట్టి, ఓ మహాభాగ, ఏదైనా పరమోపాయం ఉంటే చెప్పండి—ఈ ద్విజుని మద్యపాన దోషం నుండి శుద్ధి చేసే ప్రాయశ్చిత్తం ఏమిటి?

Verse 60

न ते ह्यविदितं किंचित्तव वेदसमुद्भवम् । भर्तृयज्ञो विहस्योच्चैस्ततो वचनमब्रवीत्

వేదసంబంధమైన ఏ విషయమూ మీకు అజ్ఞాతం కాదు. అప్పుడు భర్తృయజ్ఞుడు గట్టిగా నవ్వి ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 61

ब्राह्मणस्यास्य शुद्ध्यर्थमप्ययुपायः सुखावहः । विद्यमानोऽपि नास्त्येव मतिरेषा स्थिता मम

ఈ బ్రాహ్మణుని శుద్ధికై సుఖప్రదమైన ఉపాయం నిశ్చయంగా ఉంది; అయినా అది ఉన్నప్పటికీ లేనట్టే—ఇదే నా దృఢమైన భావం।

Verse 62

ब्राह्मणा ऊचुः पूर्वापरविरोधे नवाक्यमेतन्महामते । कथमस्ति कथं नास्ति तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि । विस्मयोऽयं महाञ्जातः सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

బ్రాహ్మణులు అన్నారు—ఓ మహామతీ! ఈ వాక్యం కొత్తది, ముందూ వెనుకా ఉన్న మాటలకు విరుద్ధంగా కనిపిస్తోంది. ఎలా ఉంది, ఎలా లేదు? కాబట్టి మీరు వివరించవలసినది. సమస్త ద్విజులలో మహా ఆశ్చర్యం కలిగింది.

Verse 63

भर्तृयज्ञ उवाच । जपच्छिद्रं तपश्छिद्रं यच्छिद्रं यज्ञकर्मणि । सर्वं भवति निश्छिद्रं यस्य चेच्छंति ब्राह्मणाः

భర్తృయజ్ఞుడు అన్నాడు—జపంలో ఉన్న లోపం, తపస్సులో ఉన్న లోపం, యజ్ఞకర్మలో ఉన్న ఏ లోపమైనా—బ్రాహ్మణులు కోరుకొని అనుగ్రహించే వానికి అవన్నీ లోపరహితమవుతాయి.

Verse 64

अच्छिद्रमिति यद्वाक्यं वदंति क्षितिदेवताः । विशेषान्नागरोद्भूतास्तत्तथैव न चान्यथा

‘అచ్చిద్రము’ అని క్షితిదేవతలు (బ్రాహ్మణులు) పలుకుతారు; కానీ నాగర సంప్రదాయంలో పుట్టినవారు విశేషం—అందువల్ల అది అచ్చంగా అలాగే, వేరేలా కాదు.

Verse 65

तथा च ब्रह्मशालायां संस्थितैर्यदुदाहृतम् । नान्यथा तत्परिज्ञेयं हास्येनापि स्मृतिं विना

అలాగే బ్రహ్మశాలలో సమావేశమైనవారు ప్రకటించినది ఏ అర్థంలో చెప్పారో అదే అర్థంగా గ్రహించాలి, వేరేలా కాదు; అది హాస్యంగా పలికినా స్మృతి-ప్రమాణం లేకుండా స్వీకరించరాదు.

Verse 66

स एष हास्यभावेन प्रोक्तो मित्रैः परावसुः

ఈ పరావసువును అతని మిత్రులు హాస్యభావంతోనే ప్రస్తావించారు।

Verse 67

रत्नवत्याः स्तनौ गृह्य यद्यास्वादयतेऽधरम् । तद्भविष्यति मे शुद्धिर्मद्यपान समुद्भवा

అతడు రత్నవతీ స్తనాలను పట్టుకొని ఆమె అధరాన్ని ఆస్వాదిస్తే, మద్యపానంవల్ల నాకు కలిగిన అపవిత్రత శుద్ధి అవుతుంది।

Verse 68

तदुपायो मया प्रोक्तो विप्रस्यास्य सुखावहः । पराशरमतेनैव करोति यदि शुध्यति

ఈ బ్రాహ్మణుని సౌఖ్యార్థం ఈ ఉపాయాన్ని నేను చెప్పాను; పరాశరమతం ప్రకారం చేస్తే అతడు శుద్ధి పొందుతాడు।

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येतच्छुणुते राजा वाक्यमीर्ष्यापरायणः । तत्सर्वेषां वधं कुर्याद्विप्राणामन्यथा भवेत्

బ్రాహ్మణులు అన్నారు—ఈర్ష్యాపరుడైన రాజు ఈ మాట వింటే, మా బ్రాహ్మణులందరినీ వధించవచ్చు; లేకపోతే ఫలితం వేరుగా ఉంటుంది।

Verse 70

तस्मात्करोतु चाभीष्टमेष विप्रः परावसुः । मातापितृसमोपेतो वयं यास्यामहे गृहम्

కాబట్టి ఈ బ్రాహ్మణుడు పరావసు తనకు ఇష్టమైనదే చేయనివ్వండి; మేము తల్లిదండ్రులతో కలిసి ఇంటికి వెళ్తాము।

Verse 71

भर्तृयज्ञ उवाच । स राजा नीतिमान्विज्ञः सर्वधर्मपरायणः । भक्तो देवद्विजानां च सर्वशास्त्र विचक्षणः

భర్తృయజ్ఞుడు పలికెను—ఆ రాజు నీతిమంతుడు, వివేకవంతుడు, సర్వధర్మపరాయణుడు. దేవద్విజభక్తుడు, సర్వశాస్త్రవిచక్షణుడు.

Verse 72

तस्मान्मया समं सर्वे नागरायांतु तद्ग्रहे

కాబట్టి నా వెంట నగరవాసులందరూ నగరంలోని అతని ఇంటికి వెళ్లుదురు.

Verse 73

मध्यगं पुरतः कृत्वा तद्वक्त्रेण च तत्पुरः । कथयंतु च वृत्तांतं मद्यपान समुद्भवम्

అతనిని మధ్యలో ఉంచి ముందుకు తీసుకువచ్చి, రాజు సమక్షంలో అతని నోటితోనే మద్యపానమునుండి పుట్టిన వృత్తాంతమంతా చెప్పించండి.

Verse 74

परावसोश्च यत्प्रोक्तं वयस्यैर्हास्यमाश्रितैः । पराशरसमुत्थं च यद्वाक्यं तत्स्मृतेः परम्

పరావసునకు అతని మిత్రులు హాస్యంగా చెప్పిన మాట, అలాగే పరాశరుని నుండి ఉద్భవించిన వాక్యం—అది కేవలం స్మృతికన్నా శ్రేష్ఠమైన ప్రమాణం.

Verse 75

तच्छ्रुत्वा यदि भूपाल ईर्ष्या लोभसमन्वितः । भविष्यति ततोऽहं तं धारयिष्यामि सत्पथे

ఇది విని రాజు ఈర్ష్యా, లోభాలతో కూడినవాడైతే, అప్పుడు నేను అతనిని నియంత్రించి సత్పథంలో నిలుపుదును.

Verse 76

सूतौवाच । ततस्ते नागराः सर्वे सन्तोषं परमं गताः । साधुवादैः समभ्यर्च्य भर्तृयज्ञं पृथग्विधैः

సూతుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ నగరవాసులందరూ పరమ సంతోషాన్ని పొందిరి. నానావిధ ‘సాధు సాధు’ జయధ్వనులు, ఆశీర్వచనాలతో భర్తృయజ్ఞుని సమ్యక్‌గా ఆరాధించి నమస్కరించిరి.

Verse 77

तेनैव सहितं तूर्णं मध्ये कृत्वा च मध्यगम् । गर्त्तातीर्थसमुद्भूतं वेदवेदांगपारगम्

ఆయనను తమతో కలిపి వేగంగా తమ మధ్యలో నిలిపి వారు ముందుకు సాగిరి. గర్త్తా-తీర్థ సంబంధంగా ఉద్భవించిన, వేద-వేదాంగాలలో పారంగతుడైన ఆ మహాత్ముని వారు ముందుకు తీసికొనివచ్చిరి.

Verse 78

स्मृतिज्ञं लक्षणज्ञं तमाहिताग्निं यशस्विनम् । यष्टारं बहुयज्ञानां भर्तृयज्ञमते स्थितम्

ఆయన స్మృతి-శాస్త్రజ్ఞుడు, శుభలక్షణజ్ఞుడు, ఆహితాగ్ని మరియు యశస్సుగలవాడు. అనేక యజ్ఞాల కర్త, భర్తృయజ్ఞుని యజ్ఞమతంలో స్థిరంగా నిలిచినవాడు.

Verse 79

आनर्तेनापि भूपेन स्वर्गभ्रष्टेन वै पुरा । कर्णोत्पलाजनित्रेण यश्च पूर्वं चिरन्तनः

పూర్వకాలంలో స్వర్గభ్రష్టుడైన ఆనర్తదేశ రాజు కూడా ఈ చిరప్రసిద్ధ, వందనీయ మహాత్ముని గౌరవించి/ప్రతిష్ఠించాడు; ఆయన కర్ణోత్పలాజనిత్రా వంశంలో జన్మించినవాడు.

Verse 80

चमत्कारपुरे न्यस्तः स्थानेऽस्मिन्विप्रगौरवात् । येन सिध्यंति कार्याणि सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

విప్రగౌరవార్థం ఈ స్థలంలోనే చమత్కారపురంలో ఆయనను ప్రతిష్ఠించారు. ఆయన ద్వారా సమస్త ద్విజుల కార్యాలు సిద్ధిస్తాయి.

Verse 81

तथा चैव तु चान्यानि चमत्कारपुरस्य च । हरिभद्राभिधानं तं भर्तृयज्ञसमन्वितम्

అలాగే చమత్కారపురానికి సంబంధించిన ఇతర వృత్తాంతాలలో కూడా అతడు ‘హరిభద్ర’ అనే నామంతో కీర్తింపబడెను—భర్తృయజ్ఞవ్రతసమన్వితుడు.

Verse 82

कृत्वा ते नागराः सर्वे राजद्वारमुपागताः । परावसुं समादाय मातापितृसमन्वितम्

అలా చేసిన తరువాత ఆ నగరవాసులందరూ రాజద్వారానికి వచ్చిరి; తల్లి తండ్రులతో కూడిన పరావసువును వెంట తీసుకొనివచ్చిరి.

Verse 83

अथ द्वाःस्थो द्रुतं गत्वा भूपतेस्तान्न्यवेदयत् । ब्राह्मणान्भर्तृयज्ञेन हरिभद्रेण संयुतान्

అప్పుడు ద్వారపాలుడు త్వరగా వెళ్లి రాజుకు నివేదించెను—“భర్తృయజ్ఞసంబంధుడైన హరిభద్రునితో కూడిన బ్రాహ్మణులు వచ్చిరి.”

Verse 84

आनर्तोऽपि च ताञ्छ्रुत्वा राजद्वारसमागतान् । पुरोधसा समायुक्तः संमुखं प्रययौ तदा

వారు రాజద్వారానికి వచ్చారని విని, రాజు ఆనర్తుడు కూడా పురోహితునితో కలిసి అప్పుడు ఎదురుగా వెళ్లి వారిని కలిసెను.

Verse 85

दत्त्वार्घं मधुपर्कं च विष्टरं गां तथा नृपः । प्रथमं भर्तृयज्ञाय हरिभद्राय वै ततः

రాజు అర్ఘ్యము, మధుపర్కము, ఆసనము మరియు గోవును సమర్పించెను—మొదట భర్తృయజ్ఞానుష్ఠాత హరిభద్రునికి, తరువాత ఇతరులకు.

Verse 86

चतुर्णां मुद्गहस्तानां तथान्येषां द्विजन्मनाम् । आद्यऋग्यजुःसाम्नां च प्रगृह्याशीर्वचः परम्

నాలుగు ‘ముద్గహస్త’ బ్రాహ్మణుల నుండీ, అలాగే ఇతర ద్విజుల నుండీ—ఋగ్, యజుః, సామ శાખలలో అగ్రులైన వారినుంచి—అతడు పరమ ఆశీర్వచనాలను స్వీకరించాడు.

Verse 88

तथा तेषूपविष्टेषु सर्वेषु पृथिवीपतिः । उपविश्य धरापृष्ठे कृतांजलिर भाषत

అందరూ అలా ఆసీనులైనప్పుడు, భూపతి రాజు కూడా నేలపై కూర్చొని, కృతాంజలితో వినయంగా పలికాడు.

Verse 89

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यन्मे गृहमुपागतः । सर्वोऽयं नागरो लोको भर्तृयज्ञसमन्वितः

“నేను ధన్యుడను, అనుగ్రహింపబడ్డాను—మీరు నా ఇంటికి వచ్చారు కాబట్టి. ఈ సమస్త నాగర ప్రజాసమూహం భర్తృ-యజ్ఞ ఆచరణలో ఏకమై నిలిచింది.”

Verse 90

तदादिशतु मां लोको यत्कृत्यं प्रकरोमि वः । अदेयमपि यच्छामि गृहायातस्य सांप्रतम्

“సభ నాకు ఆజ్ఞాపించుగాక—మీ కోసం నేను ఏ కర్తవ్యాన్ని చేయాలి? మీరు నా ఇంటికి వచ్చిన ఈ వేళ, అదేశ్యమైనదైనా నేను దానంగా ఇస్తాను.”

Verse 91

अगम्यमपि यास्यामि करिष्येऽकृत्यमेव च । तच्छ्रुत्वा हरिभद्रः स समुत्थाय त्वरान्वितः

“అగమ్యమైన చోటుకైనా నేను వెళ్తాను; అकर्तవ్యమైనదైనా చేస్తాను.” ఇది విని హరిభద్రుడు తక్షణమే త్వ‌రతో లేచి నిలిచాడు.

Verse 92

पप्रच्छाद्यांस्तदर्थं च बह्वृचांस्तदनंतरम् । अध्वर्यूंश्चैव छांदोग्याननुज्ञातश्च तैस्तदा

అతడు ఆ విషయమును గూర్చి బహ్వృచులలో శ్రేష్ఠులను ప్రశ్నించాడు. అనంతరం అధ్వర్యులు మరియు ఛాందోగ్యులను కూడా సంప్రదించి, వారి అనుమతి పొందిన తరువాత ముందుకు సాగెను.

Verse 93

प्राणरुद्रान्वदंत्वाद्या जीवसूक्तं च बह्वृचाः । एषां चैव पृथिव्यादिसवनं यत्पुरा कृतम्

“అగ్రగణ్యులు ప్రాణ-రుద్రాలను పఠించుగాక; బహ్వృచులు జీవ-సూక్తాన్ని పఠించుగాక. అలాగే ఈ కర్మలకు పూర్వం చేసినట్లే ‘పృథివీ-ఆది’ సవనం నిర్వహించబడుగాక.”

Verse 94

पठन्त्वध्वर्यवः सर्वे छांदोग्याश्च पृथक्पृथक् । मधुच्युतेन संयुक्तं प्रपठन्तु च सिद्धये

“అధ్వర్యులందరూ, అలాగే ఛాందోగ్యులూ తమ తమ విధానమున ప్రకారము వేరువేరుగా పఠించుగాక. సిద్ధి కోసం ‘మధుచ్యుత’తో సంయుక్తంగా కూడా పఠించుగాక.”

Verse 95

भर्तृयज्ञमतेनैवं तेन प्रोक्ता द्विजोत्तमाः । पप्रच्छुश्चैव तत्सर्वं यत्प्रोक्तं तेन धीमता

ఈ విధంగా భర్తృ-యజ్ఞమతానుసారంగా ఆ ధీమంతుడు ద్విజోత్తములకు ఉపదేశించాడు. అతడు చెప్పిన సమస్త విషయాలను వారు కూడా ప్రశ్నించారు.

Verse 96

ततः पाठावसाने तु मध्यगः प्राह सादरम् । परावसुसमुद्भूतं वृत्तांतं तस्य भूपतेः

అనంతరం పఠనం ముగిసినప్పుడు, మధ్యలో కూర్చున్నవాడు భక్తిపూర్వకంగా పలికెను—పరావసువలన ఉద్భవించిన ఆ రాజుని వృత్తాంతమును.

Verse 97

सभामंडपमासाद्य सर्वान्समुपवेशयत् । वरासनेषु हैमेषु यथावदनुपूर्वशः

సభామండపమునకు చేరి, అతడు అందరినీ యథావిధిగా క్రమానుసారంగా శ్రేష్ఠమైన స్వర్ణాసనాలపై కూర్చుండబెట్టెను।

Verse 98

भर्तृयज्ञेन चानीता यथा सर्वे द्विजातयः । तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टः कृतांजलिपुटोऽब्रवीत्

భర్తృయజ్ఞుడు ఆమెను మరియు సమస్త ద్విజులను ఈ విధంగా తీసుకొని వచ్చెను అని విని, రాజు హర్షించి అంజలి ఘటించి పలికెను।

Verse 99

धन्योहं कृतपुण्योऽस्मि यस्य मे नागरैर्द्विजैः । विप्रत्रयप्ररक्षार्थं प्रसादोऽयं महान्कृतः

నేను ధన్యుడను, పుణ్యవంతుడను; ఎందుకంటే నాగర ద్విజులు నా కొరకు మూడు బ్రాహ్మణుల రక్షణార్థం ఈ మహా అనుగ్రహాన్ని చేశారు।

Verse 100

धन्या मे कन्यका चेयं रक्षयिष्यति च स्वयम् । ब्राह्मणत्रितयं ह्येतन्मरणे कृतनिश्चयम्

నా ఈ కన్య కూడా ధన్యురాలు; మరణనిశ్చయం చేసిన ఆ బ్రాహ్మణత్రయాన్ని ఆమె స్వయంగా రక్షించును।

Verse 101

अथाऽसावानयामास तां कन्यां तत्क्षणाद्द्विजाः । उपविष्टं सभामध्ये ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत्

అనంతరం అతడు తక్షణమే ఆ కన్యను తీసుకొని వచ్చి, సభామధ్యమున కూర్చుండి బ్రాహ్మణులకు ఆ విషయాన్ని నివేదించెను।

Verse 102

एषा कन्या मयानीता युष्मद्वाक्याद्द्विजोत्तमाः । भर्तृयज्ञेन यत्प्रोक्तं तत्करोतु च स द्विजः

ఓ ద్విజోత్తములారా, మీ మాట ప్రకారం నేను ఈ కన్యను తీసుకువచ్చాను. భర్తృయజ్ఞుడు చెప్పినట్లు ఆ బ్రాహ్మణుడు చేయుగాక.

Verse 103

ततस्तत्र समानीय ब्राह्मण तं परावसुम् । भर्तृयज्ञ इदं वाक्यं कन्यायाः पुरतोऽब्रवीत्

తరువాత ఆ బ్రాహ్మణుడైన పరావసుని అక్కడికి తీసుకువచ్చి, భర్తృయజ్ఞుడు ఆ కన్య ముందు ఈ మాట పలికాడు.

Verse 104

इमां त्वं कन्यकां चित्ते जननीं यदि मन्यसे । अधरास्वादनं कुर्वंस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि

నీవు నీ మనస్సులో ఈ కన్యను తల్లిగా భావిస్తే, ఆమె పెదవులను ఆస్వాదించడం ద్వారా నీవు సిద్ధిని పొందుతావు.

Verse 105

अनुरागपरो भूत्वा यद्यास्वादनतत्परः । भविष्यति ततो रक्तं तव वक्त्रे परावसो

ఓ పరావసూ! ఒకవేళ నీవు కామవాంఛతో ఆస్వాదించడానికి ప్రయత్నిస్తే, అప్పుడు నీ నోటిలో రక్తం కలుగుతుంది.

Verse 106

शुद्धस्य त्वथ दुग्धं च भविष्यति न संशयः

కానీ నీవు శుద్ధుడవైతే, నిస్సందేహంగా పాలు కలుగుతాయి.

Verse 107

स्तनाभ्यां तव हस्ताभ्यां स्पर्शात्क्षीरं भवेद्यदि । तत्ते शुद्धिः परिज्ञेया रक्तं वा न भविष्यति

నీ చేతుల స్పర్శతో ఆమె స్తనాల నుండి పాలు ప్రవహిస్తే, నీ శుద్ధి నిశ్చయంగా తెలిసినదే; రక్తం మాత్రం రాదు.

Verse 108

एवमुक्त्वाथ तं कन्यां ततः प्रोवाच स द्विजः । एनं त्वं पुत्रवत्पश्य पुत्रि ब्राह्मणसत्तमम्

ఇలా ఆ కన్యతో చెప్పి ఆ ద్విజుడు మరల పలికెను—కుమార్తె, ఈ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుణ్ణి నీవు కుమారునివలె చూడు.

Verse 109

येन शुद्धिमवाप्नोति त्वदोष्ठास्वादने कृते । स्पर्शिताभ्यां स्तनाभ्यां च प्रायश्चित्तं यतः स्मृतम्

నీ అధరాస్వాదం చేసి, స్తనస్పర్శం చేసిన తరువాత, దీనివల్ల అతడు శుద్ధిని పొందుతాడు; ఎందుకంటే దీనికి ప్రాయశ్చిత్తం స్మృతుల్లో విధించబడింది.

Verse 110

एतदस्य द्विजेंद्रस्य वयस्यैर्हास्यसंयुतैः । येन शुद्धिमवाप्नोति नो चेन्मृत्युमवाप्स्यति

నవ్వులతో ఉన్న అతని మిత్రులు ఈ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠునిపై ఇదే విధించారు—దీనివల్ల అతడు శుద్ధిని పొందుతాడు; లేకపోతే మరణాన్ని పొందుతాడు.

Verse 111

सूत उवाच । सा तथेति प्रतिज्ञाय सव्रीडं तमुवाच ह । एहि वत्स कुरुष्व त्वं प्रायश्चित्तं विशुद्धये

సూతుడు పలికెను—ఆమె ‘అలాగే’ అని అంగీకరించి, లజ్జతో అతనితో చెప్పెను—రా వత్సా, సంపూర్ణ శుద్ధికై ప్రాయశ్చిత్తం చేయి.

Verse 112

मातृभावं समाधाय मया त्वं कल्पितः सुतः । सोऽपि तां मातृवन्मत्वा तस्याः सांनिध्यमागतः

మాతృభావాన్ని ఆశ్రయించి నేను నిన్ను కుమారుడిగా నియమించితిని; అతడూ ఆమెను తల్లిగా భావించి ఆమె సన్నిధికి వచ్చెను.

Verse 113

स्पृष्टवांश्च स्तनौ तस्याः सर्वलोकस्य पश्यतः । स्पृष्टाभ्यां च स्तनाभ्यां च तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः

సర్వలోకము చూస్తుండగా అతడు ఆమె స్తనద్వయాన్ని స్పృశించెను; ఆ స్తనాలు స్పృశించబడిన క్షణమే, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా—

Verse 114

क्षीरधारे विनिष्क्रांते कुन्देंदुहिमसंनिभे

తక్షణమే కుందపుష్పం, చంద్రుడు, హిమంలా తెల్లని క్షీరధార వెలువడెను.

Verse 115

अथौष्ठास्वादनं यावत्तस्याः स कुरुते द्विजः । तावत्क्षीरं विनिष्क्रांतं तादृग्रूपं तदाननात्

ఆపై ఆ ద్విజుడు ఆమె పెదవులను ఆస్వాదించినంతకాలం, అంతకాలం అదే రూపమైన క్షీరం ఆమె ముఖమునుండి ప్రవహించెను.

Verse 116

एतस्मिन्नंतरे सर्वैस्ताला दत्ता द्विजातिभिः । राज्ञाऽयं ब्राह्मणः शुद्धो वदमानैर्मुहुर्मुहुः

ఇంతలో సమస్త ద్విజులు మళ్లీ మళ్లీ చప్పట్లు కొట్టి—“రాజాజ్ఞచేత ఈ బ్రాహ్మణుడు శుద్ధుడయ్యెను!” అని ప్రకటించిరి.

Verse 117

सोऽपि प्रदक्षिणीकृत्य तां च कन्यां मुहुर्मुहुः । नमस्कृत्य क्षमस्वेति त्वं मातः पुत्रवत्सले

అతడూ ఆ కన్యను మళ్లీ మళ్లీ ప్రదక్షిణ చేసి, నమస్కరించి— “హే మాతా, పుత్రవత్సలే, నన్ను క్షమించు” అని అన్నాడు.

Verse 118

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमानर्तो विस्मयान्वितः । शशंस भतृयज्ञं तं प्रायश्चित्तप्रदायकम्

ఆ మహద్ఆశ్చర్యాన్ని చూసి విస్మయంతో నిండిన ఆనర్తుడు, పాపశుద్ధికి ప్రాయశ్చిత్తం ప్రసాదించే ఆ భతృయజ్ఞాన్ని ప్రశంసించాడు.

Verse 119

अहोऽतीव सुभा ग्योऽहं यस्य मे गृहमागताः । ईदृशा ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः

అహో! నేను అత్యంత సుభాగ్యుడను; ఎందుకంటే చమత్కారసంభూతులై, స్వయంగా దర్శనమాత్రమే అద్భుతమైన ఇలాంటి బ్రాహ్మణులు నా ఇంటికి వచ్చారు.

Verse 120

तथा चैतादृशी कन्या ह्यसामान्यप्रवर्तिनी । रत्नावती महाभागा सत्यशौचसमन्विता

అలాగే ఈ రత్నావతి కన్య కూడా సామాన్యంగా ప్రవర్తించదు; మహాభాగ్యవతి, సత్యం మరియు శౌచంతో సమన్వితురాలు.

Verse 121

तथाऽयं नैव सामान्यो ब्राह्मणश्च परावसुः । यश्चेदृशीं समासाद्य कन्यां नो विकृतः स्थितः

అలాగే ఈ పరావసు బ్రాహ్మణుడూ సామాన్యుడు కాదు; ఇలాంటి కన్యను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ అతడు వికృతుడవకుండా స్థిరంగా నిలిచాడు.

Verse 122

एवमुक्त्वा विसृज्याथ तान्विप्रान्पार्थिवोत्तमाः । तां च कन्यां समादाय ततश्चांतःपुरं ययौ

ఇట్లు చెప్పి శ్రేష్ఠ రాజు ఆ బ్రాహ్మణులను విడిచిపెట్టి, ఆ కన్యను వెంట తీసుకొని తరువాత అంతఃపురమునకు వెళ్లెను।

Verse 123

अथ ते नागराः सर्वे मर्यादां चक्रिरे ततः । अद्यप्रभृति या वेश्या स्थानेऽस्मिन्वासमेष्यति

అప్పుడు సమస్త నగరవాసులు ఒక నియమాన్ని స్థాపించారు— “ఈ రోజు నుండి ఏ వేశ్య ఈ స్థలమున నివసించుటకు వచ్చునో—”

Verse 124

तया नैव गृहे धार्यं सुरामांसं कथंचन । दूषयंति सदा दुष्टा नागराणां सुतानिह

ఆమె చేత ఇంటిలో ఎట్టి విధమునను సురా మరియు మాంసము నిల్వ చేయరాదు; ఎందుకంటే అటువంటి దుష్ట స్త్రీలు ఇక్కడ నగరవాసుల కుమారులను నిత్యము భ్రష్టుపరచుదురు।

Verse 125

अथ व्यवस्थामुत्क्रम्य या हि तद्धारयिष्यति । सा दण्ड्यास्माच्च निर्वास्या प्रेत्य स्यात्पापभागिनी

ఈ నియమాన్ని అతిక్రమించి వాటిని నిల్వచేసే ఏ స్త్రీయైనను దండింపబడును, మా నుండి వెలివేయబడును; మరణానంతరం పాపభాగినిగా అవుతుంది।

Verse 126

औदुम्बर्या मध्यगेन दत्तं तालत्रयं तदा

అప్పుడు మధ్యలో ఉన్న ఔదుంబర (అత్తి) వృక్షంతో కూడిన మూడు తాళవృక్షాల సమూహము ఆ కాలమున దానముగా/నిర్దిష్టముగా చేయబడెను।

Verse 197

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परावसुप्रायश्चित्तविधानवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణములో, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండములో, హాటకేశ్వర క్షేత్రమాహాత్మ్యాంతర్గతంగా ‘పరావసు ప్రాయశ్చిత్తవిధాన వృత్తాంతవర్ణన’ అనే १९७వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।