Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 197›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु नागरो द्विजसत्तमाः । विश्वावसुरिति ख्यातो वेदवेदांगपारगः

Transliteration

sūta uvāca | etasminneva kāle tu nāgaro dvijasattamāḥ | viśvāvasuriti khyāto vedavedāṃgapāragaḥ

Translation

సూతుడు పలికెను—ఆ సమయముననే, ఓ శ్రేష్ఠ ద్విజులారా! ‘విశ్వావసు’ అను పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన ఒక నాగర బ్రాహ్మణుడు ఉండెను; అతడు వేదములు మరియు వేదాంగములలో పారంగతుడు.

Word by Word
सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तुbut/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-निपात (but/indeed)
नागरःa citizen; (here) Nāgara (a person named/termed)
नागरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
द्विजसत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), बहुवचन; समासः—द्विजानां सत्तमाः
विश्वावसुःViśvāvasu
विश्वावसुः:
Karta (कर्ता) (apposition to नागरः)
TypeNoun
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नाम (proper name)
इतिthus
इति:
Sambandha (नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formनामनिर्देशक/उद्धरण-निपात (thus-called)
ख्यातःwas known (as)
ख्यातः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘renowned/called’
वेदवेदाङ्गपारगःversed in the Vedas and Vedāṅgas
वेदवेदाङ्गपारगः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद + वेदाङ्ग + पारग (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—वेदेषु वेदाङ्गेषु च पारगः (expert)
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (continuing context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija-sattamas (Śaunaka-led sages)

Visual Art Cues

Scene: Sūta addresses the assembled sages, introducing a renowned Nāgara brāhmaṇa named Viśvāvāsu, depicted as serene, scholarly, with manuscripts and ritual implements, embodying Veda-vedāṅga mastery.

Characters & Entities
S
Sūta
V
Viśvāvāsu
N
Nāgara
V
Veda
V
Vedāṅga

FAQs

The māhātmya tradition often begins by grounding the coming sacred episode in the life of a learned, dharmic person.

The overarching frame remains Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, though this verse introduces a key character.

None; it introduces Viśvāvāsu and his Vedic qualifications.

←Previous Verse
Next Verse→