Sukta 15

Mantra 1

इममू षु वो अतिथिमुषर्बुधं विश्वासां विशां पतिमृञ्जसे गिरा । वेतीद्दिवो जनुषा कच्चिदा शुचिर्ज्योक्चिदत्ति गर्भो यदच्युतम् ॥

ఇది మీ అతిథి—ఉషస్సుతో మేల్కొన్నవాడు—సర్వ విశ్ (ప్రజాసమూహాలు)ల అధిపతి—అతనిని మీరు గిరా (వాక్కు)తో అలంకరిస్తారు. అతడు దివ్య జన్మవల్ల తెలిసికొనును; శుచిగా ఇప్పటికీ వచ్చుచున్నాడు. అచ్యుతం (అచలమైనది) అయినదానినికూడా గర్భం (గూఢ బీజం/అంతర్నిహిత శక్తి) భక్షించును.

Mantra 2

मित्रं न यं सुधितं भृगवो दधुर्वनस्पतावीड्यमूर्ध्वशोचिषम् । स त्वं सुप्रीतो वीतहव्ये अद्भुत प्रशस्तिभिर्महयसे दिवेदिवे ॥

భృగువులు మిత్రునివలె సుదృఢంగా స్థాపించినవానిని—వనస్పతి (వనాధిపతి)పై పూజ్యుడిని—ఊర్ధ్వంగా ఎగసే జ్వాలలవానిని—అలాగే నీవు, అద్భుత అగ్నీ, హవ్యగ్రహణంలో సుప్రీతుడై, మా ప్రశస్తులతో దివేదివే (రోజురోజుకు) మహిమ పొందుచున్నావు.

Mantra 3

स त्वं दक्षस्यावृको वृधो भूरर्यः परस्यान्तरस्य तरुषः । रायः सूनो सहसो मर्त्येष्वा छर्दिर्यच्छ वीतहव्याय सप्रथो भरद्वाजाय सप्रथः ॥

హే (అగ్ని)! నీవు దక్షతకు క్షీణించని రక్షకుడు, వృద్ధి కర్త; ఆర్యబలమై పరమైనదాన్నీ అంతరమైనదాన్నీ (అడ్డంకులనూ) దాటించేవాడవు. హే సహసుని పుత్రా! మానవులలో వీతహవ్యుడు (విస్తృత-యశస్సు గలవాడు) మరియు భరద్వాజుడు (విస్తృత-యశస్సు గలవాడు) కొరకు సంపద యొక్క ఆశ్రయాన్ని—విస్తారమైన, శ్రేష్ఠమైన ఛత్రాన్ని—ప్రసాదించుము.

Mantra 4

द्युतानं वो अतिथिं स्वर्णरमग्निं होतारं मनुषः स्वध्वरम् । विप्रं न द्युक्षवचसं सुवृक्तिभिर्हव्यवाहमरतिं देवमृञ्जसे ॥

దీప్తిమంతమైన స్తోత్రాలతో మీరు అగ్నిని నిర్మిస్తున్నారు—సువర్ణప్రభ, ప్రకాశించే అతిథి, యాత్రకు నాయకుడు, మనుష్యుని స్వధ్వర యజ్ఞహోత; ప్రకాశవాక్కు గల విప్రుని వలె. హవ్యవాహుడైన, అరతి (అలసటలేని) దేవశక్తిని మీరు సువృక్తులతో అలంకరిస్తున్నారు.

Mantra 5

पावकया यश्चितयन्त्या कृपा क्षामन्रुरुच उषसो न भानुना । तूर्वन्न यामन्नेतशस्य नू रण आ यो घृणे न ततृषाणो अजरः ॥

పావకమైన, గ్రహణశక్తిని మేల్కొలిపే జ్వాలచే అతడు రాత్రులలో ఉషస్సు భానువలె ప్రకాశిస్తాడు. మార్గంలో తూర్వన్ (వేగవంతమైన) అశ్వంలా ముందుకు దూసుకెళ్లి, అతడు రణంలో ప్రవేశిస్తాడు—ఘృణి (ఉష్ణ తేజస్సు) వలె ఉగ్రంగా, ఎప్పుడూ తృప్తి చెందని, అజరుడు.

Mantra 6

अग्निमग्निं वः समिधा दुवस्यत प्रियम्प्रियं वो अतिथिं गृणीषणि । उप वो गीर्भिरमृतं विवासत देवो देवेषु वनते हि वार्यं देवो देवेषु वनते हि नो दुवः ॥

ఓ జనులారా, సమిధతో అగ్నిని మళ్లీ మళ్లీ సేవించండి; సదా ప్రియమైన ఆ అతిథి—ప్రియతముని—స్తుతించండి. మీ గీర్లతో అమృతుని (అమరుని) సమీపింపజేసి, ఆయనకు స్థానం కల్పించండి. దేవుడు, దేవుల మధ్య వాంఛనీయ వరాలను గెలుచుకుంటాడు; దేవుడు, దేవుల మధ్యనే మా సేవాక్రియను మరియు దాని సిద్ధిని పొందుతాడు.

Mantra 7

समिद्धमग्निं समिधा गिरा गृणे शुचिं पावकं पुरो अध्वरे ध्रुवम् । विप्रं होतारं पुरुवारमद्रुहं कविं सुम्नैरीमहे जातवेदसम् ॥

సమిధతోను వాక్తోను నేను సమిద్ధ అగ్నిని స్తుతిస్తాను—శుచి, పావక, అధ్వరంలో పురఃస్థితుడు, ధ్రువుడు. విప్ర హోత, పురువారుడు (బహుదాత), అద్రుహుడు (అహింసకుడు), కవి—ఆ జాతవేదసును మేము సుమ్నముల (అనుగ్రహముల) కొరకు యాచిస్తున్నాము.

Mantra 8

त्वां दूतमग्ने अमृतं युगेयुगे हव्यवाहं दधिरे पायुमीड्यम् । देवासश्च मर्तासश्च जागृविं विभुं विश्पतिं नमसा नि षेदिरे ॥

ఓ అగ్నీ, యుగయుగాలలో నిన్ను అమృత దూతగా, హవ్యవాహగా, పాయు (రక్షకుడిగా), ఈడ్యుడిగా భావించి స్థాపించారు. దేవులూ మర్త్యులూ—ఇద్దరూ—నమస్కారంతో నిన్ను కూర్చోబెట్టారు: జాగృవుడు, విభువు, విశ్పతి (ప్రజాధిపతి).

Mantra 9

विभूषन्नग्न उभयाँ अनु व्रता दूतो देवानां रजसी समीयसे । यत्ते धीतिं सुमतिमावृणीमहेऽध स्मा नस्त्रिवरूथः शिवो भव ॥

హే అగ్నీ! విభూషితుడై, ఉభయ వ్రతాలను/నియమాలను అనుసరించి, దేవుల దూతగా నీవు రెండు రజస్సులలో—రెండు లోకాలలో—సంచరిస్తావు. మేము నీ ధీతి (ప్రేరిత బుద్ధి) మరియు సుమతి (సద్బుద్ధి)లను మనకై వరిస్తున్నాము; కాబట్టి ఇప్పుడు మా కొరకు త్రివరూథం—మూడు విధాల ఆశ్రయం—గా, శివుడై అనుగ్రహమయుడై ఉండు.

Mantra 10

तं सुप्रतीकं सुदृशं स्वञ्चमविद्वांसो विदुष्टरं सपेम । स यक्षद्विश्वा वयुनानि विद्वान्प्र हव्यमग्निरमृतेषु वोचत् ॥

ఆ సుప్రతీకుడు—శోభన ముఖముగలవాడు, సుదృశుడు—సుందర దర్శనముగలవాడు, స్వంచుడు—నేరుగా సాగువాడు—అతనిని మేము అవిద్వాంసులమైనా, అధిక-విద్వాంసుడిగా అనుసరిద్దాం. అతడు విద్వానుడై సమస్త వయునానీ—వివేకపూర్వక కార్య-ఉపాయాలు—నిర్వహించుగాక; మరియు అగ్ని అమృతుల (అమర దేవుల) మధ్య హవ్యాన్ని ముందుగా ప్రకటించుగాక/ఉచ్చరించుగాక.

Mantra 11

तमग्ने पास्युत तं पिपर्षि यस्त आनट् कवये शूर धीतिम् । यज्ञस्य वा निशितिं वोदितिं वा तमित्पृणक्षि शवसोत राया ॥

హే అగ్నీ! ఆ వ్యక్తిని నీవు కాపాడుతావు, అతనిని దాటించుతావు—హే శూర కవీ, ప్రేరిత ధీతి తో నీ వద్దకు చేరినవానిని. యజ్ఞస్య నిశితి—తీక్ష్ణత—గానీ, లేదా దాని ఉదితి—ఉదయోన్నతి—గానీ; అతనినే నీవు శవసా—బలంతో—మరియు రాయా—అంతఃసంపద/సమృద్ధితో—నింపుతావు.

Mantra 12

त्वमग्ने वनुष्यतो नि पाहि त्वमु नः सहसावन्नवद्यात् । सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयिः स्पृहयाय्यः सहस्री ॥

హే అగ్నీ! సేవలో ప్రయత్నించువానిని నీవు కాపాడు; అలాగే హే సహసావన్, మమ్మల్ని ‘అనవద్య’—దోషరహిత స్థితిలో—రక్షించి దోషం నుండి విడిపించు. ధ్వంసక శక్తితో కూడిన పథం నీ వైపు సమాగమించుగాక; ఆత్మకు ప్రియమైన సహస్రగుణ ‘రయి’ (సంపద-సమృద్ధి) మా వద్ద సమేకృతమగుగాక.

Mantra 13

अग्निर्होता गृहपतिः स राजा विश्वा वेद जनिमा जातवेदाः । देवानामुत यो मर्त्यानां यजिष्ठः स प्र यजतामृतावा ॥

అగ్ని హోతా, గృహపతి, ఆయనే రాజు; ‘జాతవేదస్’—సర్వ జన్మాలు, ఉద్భవాలు తెలిసినవాడు—అన్నిటినీ ఎరుగును. దేవులకు మరియు మర్త్యులకు అత్యంత యజిష్ఠుడు—యజ్ఞాన్ని సమర్థంగా నడిపించువాడు—ఆ ఋతావాన్ మా యాగాన్ని ముందుకు నడిపించుగాక.

Mantra 14

अग्ने यदद्य विशो अध्वरस्य होतः पावकशोचे वेष्ट्वं हि यज्वा । ऋता यजासि महिना वि यद्भूर्हव्या वह यविष्ठ या ते अद्य ॥

హే అగ్నీ! ఈ రోజు, అధ్వర-యాత్ర యొక్క హోతా, హే పావక-శోచే (శుద్ధ ప్రకాశముతో దగ్ధమగువాడా), నీవు ప్రజలను చుట్టుముట్టి వ్యాపించునప్పుడు—నీవే యజ్వా, సత్య యజ్ఞకర్త. నీవు ఋతాల ద్వారా యజనం చేయుచున్నావు; నీ మహిమచేత విస్తరించి బహురూపుడవగుచున్నావు. కాబట్టి, హే యవిష్ఠ (అత్యంత యువకుడా), ఈ రోజు నీకు చెందిన హవ్యాలను మోసికొని పో.

Mantra 15

अभि प्रयांसि सुधितानि हि ख्यो नि त्वा दधीत रोदसी यजध्यै । अवा नो मघवन्वाजसातावग्ने विश्वानि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ॥

నీ వైపుకే సుస్థిరమైన, శుభప్రేరిత గమనాలు మళ్లుతాయి; నీవు స్పష్టంగా ప్రకాశించువాడవు. యజ్ఞార్థం ద్యావా–పృథివీ నిన్ను ఇక్కడ స్థాపిస్తాయి. ఓ అగ్నీ, మఘవన్—వాజసాతిలో ఉదారుడా—నీ అవసా (రక్షణ)తో మాకు ఆధారం ఇవ్వుము; మేము సమస్త దురితాలను దాటి పోవలెను—అవును, దాటుదుము, దాటుదుము; నీ సహాయంతోనే దాటుదుము.

Mantra 16

अग्ने विश्वेभिः स्वनीक देवैरूर्णावन्तं प्रथमः सीद योनिम् । कुलायिनं घृतवन्तं सवित्रे यज्ञं नय यजमानाय साधु ॥

ఓ అగ్నీ, ఒకే ప్రకాశముఖముగల సమస్త దేవులతో కలిసి, ఉష్ణావరణంతో నిండిన ఆ మొదటి యోని-ఆసనంలో నీవే ముందుగా కూర్చుండుము. కులాయిన్ (గూడు కట్టువాడా), ఘృతవంత (నెయ్యి-సమృద్ధుడా), ప్రకాశవంతుడా—సవితృకై, యజమానునికై, యజ్ఞాన్ని సాధువుగా, సూటి శుభమార్గంలో నడిపించుము.

Mantra 17

इममु त्यमथर्ववदग्निं मन्थन्ति वेधसः । यमङ्कूयन्तमानयन्नमूरं श्याव्याभ्यः ॥

ఈ అగ్నినే, అథర్వన్ చేసినట్లే, వేదస్ (జ్ఞానులు) మథనం చేసి వెలికి తెస్తారు. మథనంలో ఆయన పెరుగుతుండగా, ఆయనను వారు ముందుకు తీసుకొస్తారు—అమూఢుడిగా—శ్యావ్యా అనే చీకటి ఆవరణల లోపలినుండి.

Mantra 18

जनिष्वा देववीतये सर्वताता स्वस्तये । आ देवान्वक्ष्यमृताँ ऋतावृधो यज्ञं देवेषु पिस्पृशः ॥

అగ్నీ, దేవుల ఆగమనార్థం, సర్వసిద్ధి మరియు మా స్వస్తి కొరకు నీవు జనించు. ఋతాన్ని వర్ధింపజేసేవాడా, అమృత దేవులను ఇక్కడికి తీసుకురా; యజ్ఞాన్ని దేవుల మధ్య స్పర్శింపజేసి వారిలో ప్రవేశింపజేయి.

Mantra 19

वयमु त्वा गृहपते जनानामग्ने अकर्म समिधा बृहन्तम् । अस्थूरि नो गार्हपत्यानि सन्तु तिग्मेन नस्तेजसा सं शिशाधि ॥

మనుష్యుల గృహాధిపతియైన అగ్నీ, సమిధలతో మేము నిన్ను మహత్తుగా చేసాము. మా గార్హపత్య అగ్నులు దృఢంగా స్థిరపడుగాక; నీ తీక్ష్ణ తేజస్సుతో మా శక్తిని సమ్యక్ తీవ్రతలో సంస్కరించి పదును పెట్టు.