
Sukta 1.169
Agastya Maitrāvaruṇi (traditional for RV 1.169)
Indra (with Maruts as associated powers)
Triṣṭubh
ఈ సూక్తం ఇంద్రుని స్తుతిస్తుంది—అతడు విశాలమైన, ప్రకాశవంతమైన రక్షకుడు, విజయవంతమైన అడ్డంకుల భేదకుడు; మరుతులతో కలిసి కార్యం చేసే వాడుగా వర్ణిస్తుంది. ఇందులో ఇంద్రుని ప్రియమైన అనుగ్రహం (సుమ్న) కోరబడుతుంది; ఋత (సత్యం/వ్యవస్థ) మార్గంలో సరైన మార్గదర్శనం ప్రార్థించబడుతుంది; అలాగే “దృఢమైన కోటలు” తెరచి, ఆరాధకులు బలం, వెలుగు, సమృద్ధితో ముందుకు సాగాలని అభ్యర్థించబడుతుంది.
Mantra 1
महश्चित्त्वमिन्द्र यत एतान्महश्चिदसि त्यजसो वरूता । स नो वेधो मरुतां चिकित्वान्त्सुम्ना वनुष्व तव हि प्रेष्ठा ॥
ఓ ఇంద్రా! నీవు నిశ్చయంగా మహత్త్వస్వరూపుడవు; ఈ శక్తులు ఉద్భవించే మూలం నీవే. ప్రకాశమయ అధిపత్యంతో నీవే రక్షాకవచం. అందువల్ల, ఓ వేదస్ (జ్ఞాతా)! మరుతులను సరిగ్గా గ్రహించి మా కొరకు నీ ప్రియమైన సుమ్నం (అనుగ్రహం) సంపాదించు—ఎందుకంటే నీ స్నేహమే మా యాత్రకు అత్యంత ప్రియమైన ఆధారం.
Mantra 2
अयुज्रन्त इन्द्र विश्वकृष्टीर्विदानासो निष्षिधो मर्त्यत्रा । मरुतां पृत्सुतिर्हासमाना स्वर्मीळ्हस्य प्रधनस्य सातौ ॥
ఓ ఇంద్రా! నీవు అన్ని విధాల ప్రజలను—తెలిసినవారిని—యుగంలో కట్టివేశావు, మానవ క్షేత్రంలో వారు అణచివేయబడకుండునట్లు. మరుతుల యుద్ధప్రేరణ, తన బలంలో హాస్యమానంగా, సంగ్రామంలో విజయార్థం—దుర్జేయ ‘స్వర్’ (ప్రకాశమయ పరిపూర్ణత) సాధనార్థం.
Mantra 3
अम्यक्सा त इन्द्र ऋष्टिरस्मे सनेम्यभ्वं मरुतो जुनन्ति । अग्निश्चिद्धि ष्मातसे शुशुक्वानापो न द्वीपं दधति प्रयांसि ॥
ఓ ఇంద్రా! మా కొరకు నీ ‘ఋష్టి’ (భాలం) సూటిగా, నిశ్చితంగా ఉంది; మరుతులు మహా విజయాన్ని సాధించమని ప్రేరేపిస్తారు. అగ్నియు—యాత్రికుని కొరకు జ్వలిస్తూ—ముందుకు సాగే ప్రయాణాలను స్థిరపరుస్తాడు; నీళ్లు ద్వీపాన్ని స్థాపించినట్లుగా, ప్రవాహమధ్య యాత్రను ఆధారమున్న మార్గంగా చేస్తాడు.
Mantra 4
त्वं तू न इन्द्र तं रयिं दा ओजिष्ठया दक्षिणयेव रातिम् । स्तुतश्च यास्ते चकनन्त वायोः स्तनं न मध्वः पीपयन्त वाजैः ॥
ఓ ఇంద్రా! నీవు మాకు ఆ రయి (సమృద్ధి)ని దయచేయి—యజ్ఞంలో దక్షిణా ఇచ్చినట్లే, అత్యంత ఓజస్సుతో దానం చేసే నీ శక్తితో. అలాగే నిన్ను స్తుతించి నిన్నందు ఆనందించువారు, వాయువు యొక్క మధుర-మధుమయ స్తనాన్ని ‘వాజ’ (బల-సంపద/విజయ-శక్తి)తో నింపి ఉబ్బెత్తుగా చేస్తారు.
Mantra 5
त्वे राय इन्द्र तोशतमाः प्रणेतारः कस्य चिदृतायोः । ते षु णो मरुतो मृळयन्तु ये स्मा पुरा गातूयन्तीव देवाः ॥
ఓ ఇంద్రా! నీలోనే రయులు (సంపదలు) అత్యంత తృప్తికరమైనవి; ‘ఋత’ (సత్య-నియమం) మార్గాల్లో నడిచేవారికి నీవు మార్గనాయకుడు. కాబట్టి మరుతులు మాపై కరుణ చూపుగాక—పూర్వకాలం నుంచే మార్గాలను వెదికి నిర్మించువారిలా ఉన్న ఆ దేవులు.
Mantra 6
प्रति प्र याहीन्द्र मीळ्हुषो नॄन्महः पार्थिवे सदने यतस्व । अध यदेषां पृथुबुध्नास एतास्तीर्थे नार्यः पौंस्यानि तस्थुः ॥
ముందుకు సాగు, ముందుకు సాగు, ఓ ఇంద్రా! బలపరచదగిన ఆ మహానర-శక్తుల వైపు; ఈ పార్థివ సదనంలో (దేహధారిత క్షేత్రంలో) నీ స్థానం గ్రహించు. ఆపై వారి విస్తార-ఆధారమయిన శక్తులు తీర్థంలో (దాటే స్థలంలో) దృఢంగా నిలిచినప్పుడు, సాధకుని పౌంస్య (పౌరుష) శక్తులు కూడా అక్కడే స్థాపితమగుగాక—ఆ దాటే ఘట్టంలో.
Mantra 7
प्रति घोराणामेतानामयासां मरुतां शृण्व आयतामुपब्दिः । ये मर्त्यं पृतनायन्तमूमैॠणावानं न पतयन्त सर्गैः ॥
ఈ భయంకరమైన, అయాస (అలసటలేని) మరుతుల దూసుకొచ్చే గర్జనను ప్రతిస్పందనగా వినండి—వారి సమీపించే ఉపధ్వని. యుద్ధంలో పోరాడే మర్త్యుణ్ని వారు తమ వేగవంతమైన దూకుడులతో పడనివ్వరు; బదులుగా అతన్ని మోసి దాటిస్తారు—దుర్బలత-ఋణంలో బంధింపబడినవాడు బలం యొక్క ముందుకు సాగే ప్రవాహంలో విముక్తుడగుటకు.
Mantra 8
त्वं मानेभ्य इन्द्र विश्वजन्या रदा मरुद्भिः शुरुधो गोअग्राः । स्तवानेभिः स्तवसे देव देवैर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
హే ఇంద్రా, నీవు మాన (ఉత్సాహి సాధక) జనులకు విశ్వజన్యా శక్తులను ప్రసాదిస్తావు; మరుతులతో కలిసి నీవు గో (ప్రకాశం) అగ్రభాగంగా ఉన్న దృఢమైన దుర్గాలను ఛేదిస్తావు. స్తవనాలతో నీవు స్తుతింపబడతావు, హే దేవా—దేవులచేత కూడా; ఈ విజయవంతమైన వ్రజన (దళం)ను మేము తెలుసుకొందుము—శీఘ్ర సమృద్ధిని కుమ్మరించే ఆ ఉగ్ర దాతను.
It asks Indra for his beloved grace, protection, and guidance on the true path (ṛta), and for victory over obstacles with the help of the Maruts.
The Maruts are Indra’s allied powers—storm-like energies that help open paths, strengthen the worshippers, and support Indra’s overcoming of resistance.
It is a Vedic image of removing entrenched barriers so that light, clarity, and progress are released—both in the world (victory and prosperity) and within (overcoming inner limits).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.