
Narration of the Greatness of Harivāsara (Ekādaśī, the Day Sacred to Hari)
శౌనకుడు సూతుని అడుగుతాడు—ఏకాదశీ పాపనాశక మహిమ ఏమిటి? దానిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఏ దోషం కలుగుతుంది? ఈ అధ్యాయంలో హరివాసరము (ఏకాదశీ) సర్వవ్రతాలలో శ్రేష్ఠమని చెప్పి, ఉపవాసం, రాత్రి జాగరణ, తులసీదళాలతో హరిపూజ, ఘృతదీపార్పణం విధిగా నిర్దేశించబడింది. ఏకాదశీనాడు భోజనం చేయడం తీవ్రంగా నిందించబడింది; దానివల్ల పాపవృద్ధి, కర్మఫలదుఃఖం కలుగుతుందని, కాగా ఏకాదశీ పుణ్యాన్ని పెంచి యమదూతలను భయపెడుతుందని ప్రశంసించబడింది. తర్వాత కాలనిర్ణయం వివరంగా వస్తుంది—అరుణోదయ లక్షణం, దశమీ-వేధ (తిథి ‘వేధ’) మరియు వేధ ఉన్నప్పుడు వ్రతాన్ని ద్వాదశీకి మార్చడం, పారణ సమయ నియమాలు. చివర దృష్టాంతకథ: వల్లభుని భార్య హేమప్రభా నైతికంగా పతిత అయినప్పటికీ, విష్ణువు శయన-పరివర్తన/ప్రబోధినీ సందర్భంలో అనుకోకుండా ఏకాదశీ ఉపవాసం చేస్తుంది; మరణానంతరం యమదూతలు తీసుకెళ్తుండగా విష్ణుదూతలు ఆమెను రక్షించి హరిధామానికి చేర్చుతారు—అనిచ్ఛయా చేసిన ఏకాదశీ వ్రతమూ రక్షకమని చూపుతుంది।
Verse 1
शौनक उवाच । कथयस्व महाभाग माहात्म्यं पापनाशनम् । एकादश्याः फलं किं वा किल्बिषं स्यादकुर्वतः
శౌనకుడు పలికెను—హే మహాభాగా! పాపనాశకమైన మహాత్మ్యాన్ని నాకు చెప్పుము. ఏకాదశీ వ్రతఫలం ఏమిటి? దానిని ఆచరించనివానికి ఏ పాపం కలుగును?
Verse 2
सूत उवाच । एकादश्यास्तु माहात्म्यं किमहं वच्मि सांप्रतम् । श्रुत्वा चैकादशीनाम यमदूताश्च शंकिताः
సూతుడు పలికెను—ఇప్పుడు ఏకాదశీ మహిమను గురించి నేను ఇంకేమి చెప్పగలను? ఏకాదశీ అనే నామం వినగానే యమదూతలే భయపడుదురు.
Verse 3
भवंति नात्र संदेहो सर्वप्राणिभयंकराः । व्रतानां चैव सर्वेषां श्रेष्ठां चैकादशीं शुभाम्
వారు నిశ్చయంగా—ఇందులో సందేహం లేదు—సర్వ ప్రాణులకు భయంకరులగుదురు; మరియు అన్ని వ్రతాలలో శుభమైన ఏకాదశీనే శ్రేష్ఠము.
Verse 4
उपोष्य जागृयाद्विष्णोः कुर्य्याच्च मंडनं महत् । तुलसीदलैस्तु यो मर्त्यो हरिपूजां करोति वै
ఉపవాసముండి విష్ణువునకు జాగరణ చేయవలెను, మహత్తరమైన మండనం (సజ్జ) చేయవలెను. తులసీదళాలతో హరిపూజ చేయు మానవుడు నిజముగా పుణ్యవంతుడు.
Verse 5
दलेनैकेन लभते कोटियज्ञफलं द्विज । अगम्यागमने चैव यत्पापं समुदाहृतम्
హే ద్విజా! ఒక్క దళముతో కోటి యజ్ఞఫలం లభించును; మరియు అగమ్యాగమనమందు చెప్పబడిన పాపమూ కూడ నశించును.
Verse 6
तत्पापं याति विलयं चैकादश्यामुपोषणात् । घृतपूर्णं प्रदीपं यो दद्याद्विष्णुदिने द्विज
ఏకాదశి ఉపవాసం వలన ఆ పాపం నశిస్తుంది. ఓ ద్విజా! విష్ణు దినమైన ఏకాదశినాడు నెయ్యితో నింపిన దీపాన్ని అర్పించువాడు మహాపుణ్యభాగి అవుతాడు.
Verse 7
अंते विष्णुपुरं याति तमो हत्वा स्वतेजसा । धन्या जनपदास्ते वै धन्यः स च महीपतिः
చివరికి అతడు తన తేజస్సుతో అంధకారాన్ని సంహరించి విష్ణుపురాన్ని చేరుతాడు. ఆ జనపదాలు ధన్యాలు; ఆ రాజు కూడా ధన్యుడు.
Verse 8
हरेर्दिने यस्य राज्ये चैकादश्या महोत्सवः । नारायणस्य शयने पार्श्वस्य परिवर्त्तने
ఎవరి రాజ్యంలో హరి దినమైన ఏకాదశినాడు, నారాయణుడు శయనించి పార్శ్వం మార్చు సమయంలో, ఏకాదశి మహోత్సవం జరుపబడుతుందో.
Verse 9
विशेषेण प्रबोधिन्या निराहारा भवंति ये । मदंति कं नानयध्वंप्राणिनःपुण्यभागिनः
ప్రత్యేకంగా ప్రబోధినీ ఏకాదశినాడు నిరాహారంగా ఉండేవారు పుణ్యభాగులు. అలాంటి ప్రాణులను ఇంకెక్కడికి నడిపించాలి? వారు తామే ఆనందమూ మంగళమూ కలిగిస్తారు.
Verse 10
अहर्निशं पितृपतिः समादिशति दूतकान् । एकादशी जगन्नाथ वल्लभा पुण्यवर्धिनी
పగలు రాత్రి పితృపతి తన దూతలకు ఆజ్ఞాపిస్తాడు— “ఏకాదశి జగన్నాథునికి ప్రియమైనది; పుణ్యాన్ని వృద్ధి చేయునది.”
Verse 11
विष्णुर्देहं दोहत्येव तस्यामन्नस्य भक्षणे । तेषां धिग्जीवनं संपत्धिक्सौंदर्यं च वर्तनम्
ఆ అన్నాన్ని భుజించినప్పుడు, స్వయంగా విష్ణువే తన దేహమునుండి దోహించబడుతున్నట్లే. అటువంటి వారి జీవితం ధిక్కారయోగ్యం; వారి సంపద, సౌందర్యం, ఆచార-వర్తనమూ ధిక్కారమే.
Verse 12
येऽन्नमश्नंति पापिष्ठाश्चैकादश्यां हि विड्भुजः । एकादश्यां द्विजश्रेष्ठ भुक्तिमाश्रित्य केवलम्
ఏకాదశీనాడు అన్నం తినే పాపిష్ఠులు మలభోజులని చెప్పబడతారు. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఏకాదశీనాడు వారు కేవలం భోజనానికే ఆశ్రయపడతారు.
Verse 13
बहूनि विविधान्येव तिष्ठंति दुरितानि च । अमावास्यां यथा स्त्रीणां संगमे कलुषं महत्
అనేక విధాలైన పాపాలు నిజంగా నిలిచే ఉంటాయి; అమావాస్యనాడు స్త్రీతో సంగమంలో మహా కలుషం కలిగినట్లే.
Verse 14
एकादश्यां तथैवान्नभक्षणे वृजिनं भवेत् । रोगिणश्च तथा खंज काससोदरकुष्ठकाः
అలాగే ఏకాదశీనాడు అన్నభక్షణం పాపకారణమవుతుంది; ఫలితంగా రోగులు అవుతారు—కుంటివారు, దగ్గుబాధితులు, ఉదరశోథం కలవారు లేదా కుష్ఠురోగులు.
Verse 15
इति श्रीपाद्मे महापुराणे सूतशौनकसंवादे ब्रह्मखंडे हरिवासरमाहात्म्यकथनं । नाम पंचदशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మ మహాపురాణములో సూత-శౌనక సంభాషణలో, బ్రహ్మఖండంలో ‘హరివాసర మహాత్మ్య కథనం’ అనే పదిహేనవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.
Verse 16
राजबद्धा द्विजश्रेष्ठ तस्यामन्नस्य भक्षणे । संसारे यानि पापानि तानि विप्र हरेर्दिने
హే ద్విజశ్రేష్ఠా! రాజాధికారంతో బంధింపబడిన/జప్తు చేసిన అన్నాన్ని భక్షించినప్పుడు, లోకంలో ఉన్న పాపములన్నీ—హే బ్రాహ్మణా—హరి దినమున అతనికి అంటుకొనును।
Verse 17
भुक्तिमाश्रित्य तिष्ठंति जलभक्षणमाज्ञया । कुर्वतां सर्वपापानि नरकान्निष्कृतिर्भवेत्
భోగాన్ని ఆశ్రయించి, ఆజ్ఞ ప్రకారం కేవలం జలభక్షణముతో జీవించే వారు, సమస్త పాపాలు చేయువారైతే—వారికి నరకమునుండి ఏ ప్రాయశ్చిత్తమూ/నిష్కృతీ ఉండదు।
Verse 18
न निष्कृतिर्भवेन्नॄणां भुंजतां च हरेर्दिने । नरा यावंति चान्नानि भुंजते च हरेर्दिने
హరి దినమున భుజించువారికి ప్రాయశ్చిత్తము లేదు. హరి దినమున వారు ఎంతెంత అన్నములు భుజించునో, అంతెంత ఫలితము/దోషము వారిపై పడును।
Verse 19
प्रत्यन्नं च ब्रह्महत्याकोटिजं वृजिनं भवेत् । पुनर्वच्मि पुनर्वच्मि श्रूयतां श्रूयतां नराः
ఆ ప్రతి అన్నమూ కోటి బ్రహ్మహత్యలతో సమానమైన పాపమగును. నేను మళ్లీ మళ్లీ చెబుతున్నాను—వినండి, వినండి, ఓ జనులారా!
Verse 20
न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं हरेर्दिने । गंगादिषु च तीर्थेषु स्नात्वा यत्फलमाप्यते
హరి దినమున భోజనం చేయకూడదు, చేయకూడదు, చేయకూడదు. గంగా మొదలైన తీర్థాలలో స్నానం చేసిన ఫలము ఏదో, అదే ఫలము (ఇదివలన) లభించును।
Verse 21
चंद्रसूर्योपरागे च चैकादश्यामुपोषितः । अर्चित्वोत्पलमालाभिस्तस्यां च कमलापतिम्
చంద్రగ్రహణం గాని సూర్యగ్రహణం గాని వచ్చినప్పుడు, ఏకాదశి ఉపవాసం చేసి, నీలకమల మాలలతో కమలాపతి విష్ణువును విధివిధానంగా ఆరాధించాలి।
Verse 22
विधिवत्पारणं कृत्वा न मातुर्गर्भभाजनम् । एकादश्यां हरेर्गेहे करोति मंडनं द्विज
విధివిధానంగా పారణం చేసి, గర్భిణీ తల్లికి ఉద్దేశించిన ఆహారాన్ని భుజించకూడదు। ఓ ద్విజా, ఏకాదశి నాడు హరి గృహాన్ని (మందిరం/ఇల్లు) అలంకరిస్తాడు।
Verse 23
परमां गतिमासाद्य तिष्ठेद्विष्णुनिकेतने । एकादशीं समासाद्य निराहारा भवंति ये
ఏకాదశి వచ్చినప్పుడు నిరాహారంగా ఉండేవారు పరమగతిని పొందించి విష్ణు ధామంలో నివసిస్తారు।
Verse 24
तेषां विष्णुपुरे शश्वन्निवासोऽपि न संशयः । तुलसीभक्तिसंलीनं मनो येषां विराजते
తులసీభక్తిలో లీనమై మనస్సు ప్రకాశించే వారికి విష్ణుపురిలో శాశ్వత నివాసం కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు।
Verse 25
ते यांति परमं विष्णोः स्थानमेव न संशयः । परद्रव्येष्वभिरुचिर्येषां चैव न विद्यते
పరుల ధనంపై ఏ మాత్రం ఆశక్తి లేనివారు నిస్సందేహంగా విష్ణువు యొక్క పరమ ధామాన్ని పొందుతారు।
Verse 26
संतुष्टमनसो येऽपि तेषां विष्णुपुरं ध्रुवम् । दुर्भिक्षकालमासाद्य प्राणिभ्यो ये नरोत्तमाः
మనస్సు సంతుష్టంగా ఉన్నవారికి విష్ణుపురం నిశ్చయంగా లభిస్తుంది. అలాగే దుర్భిక్షకాలంలో ప్రాణులకు అన్నాదిని దానం చేసి సహాయం చేసే నరోత్తములు కూడా ఆ పదాన్ని పొందుతారు.
Verse 27
ददत्यन्नं हरेः सद्म तेषां चैव न संशयः । गवां द्विजानां त्राणाय स्वामिनो योषितस्तथा
అన్నదానం చేసే వారు హరి ధామాన్ని పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు. అలాగే గోవులను, బ్రాహ్మణులను రక్షించేందుకు శ్రమించే గృహస్థుల భార్యలు కూడా ఆ గతినే పొందుతారు.
Verse 28
प्राणान्मुंचंति ये मर्त्त्यास्तेषां विष्णुपुरं ध्रुवम् । प्राणिभिर्दशमीविद्धा न चोपोष्या कदाचन
ప్రాణాలను విడిచే మానవులకు విష్ణుపురం నిశ్చయం. అయితే దశమీ తిథి ప్రాణులచే ‘విద్ధ’ (దూషిత)మని చెప్పబడింది; అందువల్ల దానిపై ఎప్పుడూ ఉపవాసం చేయరాదు.
Verse 29
परिहार्यं द्विजश्रेष्ठ दुर्जनस्यांतिकं यथा । अरुणोदयवेलायां दशमी संगता यदि
హే ద్విజశ్రేష్ఠా! దుర్జనుని సన్నిధిని ఎలా దూరంగా ఉంచాలో, అలాగే అరుణోదయ సమయంలో దశమీ తిథి కలిసివుంటే దానినీ పరిహరించాలి.
Verse 30
तत्रोपोष्या द्वादशी स्यात्त्रयोदश्यां तु पारणम् । दशमीशेषसंयुक्तो यदि स्यादरुणोदयः
ఆ సందర్భంలో ద్వాదశీ రోజున ఉపవాసం చేయాలి, త్రయోదశీ రోజున పారణం చేయాలి. అరుణోదయం దశమీ శేషభాగంతో సంయుక్తంగా ఉన్నప్పుడు ఈ నియమం వర్తిస్తుంది.
Verse 31
वैष्णवेन न कर्त्तव्यं तद्दिनैकादशीव्रतम् । चतस्रो घटिकाः प्रातररुणोदय उच्यते
వైష్ణవుడు ఆ దినమున ఏకాదశీ వ్రతము చేయకూడదు. ఉదయానికి ముందున్న నాలుగు ఘటికలను ‘అరుణోదయము’ (ఉషఃకాలము) అంటారు.
Verse 32
यतीनां स्नानकालोयं गंगांभः सदृशः स्मृतः । अरुणोदयकाले तु दशमी यदि दृश्यते
యతుల స్నానకాలముగా ఈ సమయము గంగాజలముతో సమానమైన పవిత్రమని స్మృతిలో చెప్పబడింది. అరుణోదయకాలమున దశమీ కనబడితే…
Verse 33
न तत्रैकादशी कार्या धर्मकामार्थनाशिनी । स्वल्पां च दशमीविद्धां त्यजेदेकादशीं बुधः
ఆ సందర్భంలో ఏకాదశీ చేయరాదు; అది ధర్మం, కామం, అర్థం నశింపజేస్తుంది. స్వల్పమాత్రమైనా దశమీతో విద్ధమైన ఏకాదశీని బుద్ధిమంతుడు వదలాలి.
Verse 34
सुराबिंदोस्तु संपर्कात्घृतकुंभं त्यजेद्यथा । संपूर्णैकादशी यत्र द्वादश्यां पुनरेव सा
మద్యం ఒక బిందువు తాకితే నెయ్యి కుండను వదిలినట్లే, ఏకాదశీ కూడా భంగమైందిగా భావించబడుతుంది; అప్పుడు దానిని ద్వాదశీనాడు మళ్లీ చేయాలి.
Verse 35
उत्तरा यतिभिः कार्या पूर्वामुपवसेद्गृही । एकादशीकला यत्र द्वादशीपरतो न चेत्
యతులు ఉత్తరా (తరువాతి) ఏకాదశీని ఆచరించాలి; గృహస్థుడు పూర్వా (ముందరి) ఏకాదశీనాడు ఉపవాసం చేయాలి. ఏకాదశీ తిథి భాగం ద్వాదశీలోకి ప్రవేశించని చోట ఈ నియమం వర్తిస్తుంది.
Verse 36
तत्र क्रतुशतं पुण्यं त्रयोदश्यां तु पारणम् । एकादशी विलुप्ता चेत्परतो द्वादशीयुता
ఆ వ్రతంలో నూరు యజ్ఞాల సమాన పుణ్యం కలుగుతుంది; పారణం త్రయోదశిన చేయవలెను. ఏకాదశి లుప్తమైతే, తదుపరి ద్వాదశితో కలిపి ఆచరించవలెను.
Verse 37
उपोष्या द्वादशी पूर्णा यदीच्छेत्परमां गतिम् । संपूर्णैऽकादशी यत्र प्रभाते पुनरेव सा
పరమగతిని కోరువాడు ద్వాదశిన పూర్తి ఉపవాసంగా ఆచరించవలెను. ఏకాదశి ‘సంపూర్ణ’ంగా ఉన్నచోట, అది మళ్లీ ప్రాతఃకాల ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది.
Verse 38
सर्वैरेवोत्तरा कार्या परतो द्वादशी यदि । एकादशीव्रते येषां मनः संलीयते नृणाम्
ద్వాదశి మరుసటి రోజున పడితే, అందరూ తప్పక తరువాతి (ఉత్తర) రోజునే ఆచరించవలెను—ప్రత్యేకంగా ఏకాదశీ వ్రతంలో మనస్సు లీనమగు వారికి.
Verse 39
तेषां स्वर्गो हि वासोऽथ यांति ते सदनं हरेः । एकादश्याः परं नास्ति परलोकस्य साधनम्
వారికి స్వర్గమే నివాసమవుతుంది; వారు హరి సదనానికి చేరుతారు. పరలోకసాధనంలో ఏకాదశికన్నా శ్రేష్ఠమైనది లేదు.
Verse 40
बहुपापसमायुक्तः करोति हरिवासरम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति हरिमंदिरम्
అనేక పాపాలతో కూడినవాడైనా హరివాసరాన్ని ఆచరిస్తే, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై హరి మందిరం (ధామం) చేరుతాడు.
Verse 41
पतिसहिता या योषित्करोति हरिवासरम् । सुपुत्रा स्वामिसुभगा याति प्रेत्य हरेर्गृहम्
భర్తతో కలిసి హరివాసర వ్రతాన్ని ఆచరించే స్త్రీ సుపుత్రవతి, భర్తకు ప్రియమైన సుభాగ్యవతి అవుతుంది; మరణానంతరం హరి (విష్ణు) ధామానికి చేరుతుంది।
Verse 42
यो यच्छति हरेरग्रे प्रदीपं भक्तिभावतः । हरेर्द्दिने र्द्विजश्रेष्ठ पुण्यसंख्या न विद्यते
హే ద్విజశ్రేష్ఠా! భక్తిభావంతో హరి సమక్షంలో దీపం సమర్పించే వానికి, హరి దినమున పొందే పుణ్యానికి లెక్క లేదు।
Verse 43
यांगना भर्तृसहिता कुरुते जागरं हरेः । हरेर्निकेतने तिष्ठेच्चिरं पत्या सह द्विज
హే ద్విజా! భర్తతో కలిసి హరి కోసం రాత్రి జాగరణ చేసే స్త్రీ, భర్తతో సహా హరి నివాసంలో దీర్ఘకాలం నివసిస్తుంది।
Verse 44
यत्किञ्चिद्धरये वस्तु भक्त्या यच्छति यो द्विज । हरेर्दिने तस्य पुण्यमक्षयं चैव सर्वदा
హే ద్విజా! హరి దినమున భక్తితో హరికి ఏ వస్తువైనా సమర్పించే వానికి పుణ్యం ఎల్లప్పుడూ అక్షయమవుతుంది।
Verse 45
पुरासीद्वल्लभो नाम्ना नगरे कांचनाह्वये । धनेन पुष्कलेनापि राजते स धनेश्वरः
పూర్వకాలంలో కాంచనాహ్వయ అనే నగరంలో వల్లభ అనే వ్యక్తి ఉండెను; అపార ధనసంపదతో యుక్తుడై, ధనాధిపతిలా ప్రకాశిస్తూ శోభించెను।
Verse 46
तस्य प्रिया महारूपा नाम्ना हेमप्रभा द्विज । गरीयान्मुखरस्तत्र बाधते च कलेर्गुणः
హే ద్విజా, అతని ప్రియ భార్య మహారూపవతి; ఆమె పేరు హేమప్రభ. అయితే అక్కడ కలియుగపు ప్రబలమైన కోలాహలగుణము కూడా బాధ కలిగించుచున్నది.
Verse 47
सा सदा कलहं कुर्यात्पत्या सह तपोधन । शश्वद्गुरुजनान्कामं भर्त्सनान्नीचभाषया
హే తపోధనా, ఆమె ఎల్లప్పుడూ భర్తతో కలహించుచుండెను; నీచమైన మాటలతో ఇష్టమొచ్చినట్లు గురుజనులను, గౌరవనీయులను పదేపదే దూషించుచుండెను.
Verse 48
पाकपात्रे सदाश्नीयात्गुप्ता सैकांतिकेमला । उच्छिष्टं गुरुजनेभ्यश्च दद्याद्वै प्रतिवासरम्
ఆమె శుచియైన పాకపాత్రములోనే నిత్యం భుజించాలి; లజ్జాశీలగా, గోప్యంగా ఉండి, ఏకనిష్ఠగా భర్తపరాయణగా నిలవాలి. అలాగే ప్రతిదినం తన ఉచ్ఛిష్టాన్ని గురుజనులకు, పూజ్యులకు ఇవ్వాలి.
Verse 49
जारे सदा स्थितं चित्तमहं साध्वीति सा वदेत् । स्वामिनः कलहैर्ब्रह्मन्मनोद्वेगकरा सदा
ఆమె మనస్సు ఎల్లప్పుడూ జారునందే నిలిచియుండెను; అయినా ‘నేను సాధ్విని’ అని చెప్పుచుండెను. హే బ్రాహ్మణా, భర్తతో కలహించి అతని మనస్సుకు నిత్యం కలత కలిగించుచుండెను.
Verse 50
एकदा चागतां दृष्ट्वा चकार भर्त्सनां च ताम् । भर्त्ता तस्याः प्रहारं च सर्वपापयुतां द्विज
ఒకసారి ఆమె వచ్చుచున్నదని చూచి అతడు ఆమెను గద్దించాడు; హే ద్విజా, ఆమె భర్త కూడా ఆమెను కొట్టెను, ఎందుకంటే ఆమె సమస్త పాపములతో యుక్తురాలై యుండెను.
Verse 51
सैव रोषसमायुक्ता गता शून्यगृहे तु वै । सुप्ताऽज्ञाता स्थिता कस्मिन्जलान्नं न चखाद ह
ఆమె కోపంతో నిండిపోయి నిజంగా ఒక ఖాళీ ఇంటికి వెళ్లింది. ఎవరికీ తెలియకుండా అక్కడ కొంతసేపు నిద్రించి ఉండి, నీరు అన్నం కూడా తీసుకోలేదు.
Verse 52
दैवात्तत्र दिने विष्णोः पार्श्वस्य परिवर्त्तनम् । एकादशीव्रतं विप्र सर्वपापप्रणाशनम्
దైవయోగంగా అదే రోజున విష్ణువు యొక్క పార్శ్వపరివర్తనం జరిగింది. ఓ విప్రా, ఏకాదశీ వ్రతం సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
Verse 53
ततः प्रभाते रजनी द्वादशी श्रवणान्विता । आगता तत्र सा नारी रोषनिर्भरमानसा
తర్వాత ఉదయాన—శ్రవణ నక్షత్రంతో కూడిన ద్వాదశీ తిథిన—ఆ స్త్రీ అక్కడికి వచ్చింది; ఆమె మనస్సు కోపంతో పొంగిపొర్లింది.
Verse 54
निराहारौ कृतौ द्वौ च निर्मला सा बभूव ह । रात्रौ च पंचतां याता जयंतीवासरे द्विज
రెండు రోజులు నిరాహారంగా ఉండి ఆమె నిశ్చయంగా పవిత్రురాలైంది. ఓ ద్విజా, జయంతీ దిన రాత్రిలో ఆమె పంచత్వాన్ని పొందింది (దేహాన్ని విడిచింది).
Verse 55
यमाज्ञया ततो दूता आगतास्तां तथाविधाम् । नेतुं भयंकरास्ते च पाशमुद्गरपाणयः
అప్పుడు యమాజ్ఞతో అతని దూతలు ఆమెను ఆ స్థితిలోనే తీసుకెళ్లడానికి వచ్చారు. వారు భయంకరులు; చేతుల్లో పాశములు మరియు ముద్గరము (గద) ధరించారు.
Verse 56
बद्ध्वा नेतुं मनश्चक्रे कृतांतसदनं यदा । तदागता विष्णुदूताः शंखचक्रगदाधराः
యమదూతలు అతనిని బంధించి యమసదనానికి తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించిన వేళ, అదే క్షణంలో శంఖ‑చక్ర‑గదాధారులైన విష్ణుదూతలు అక్కడికి వచ్చారు।
Verse 57
छित्त्वा पाशं ततो दिव्ये स्यंदने तां गतैनसम् । ते वै चारोहयामासु निर्मलां भवनं हरेः
తర్వాత వారు ఆమె పాశాన్ని తెంచి, పాపరహితమైన ఆమెను దివ్య రథంపై ఎక్కించి, హరి యొక్క నిర్మల ధామానికి తీసుకెళ్లారు।
Verse 58
गता तैर्वेष्टिता साथ दुर्ल्लभं निर्जरैः शुभम् । विष्णोर्दिवसमाहात्म्यं कथितं ते द्विजर्षभ
వారిచే ఆవరించబడి ఆమె ముందుకు సాగి, అమరులకూ దుర్లభమైన ఆ శుభపదాన్ని పొందింది. ఓ ద్విజవృషభా, విష్ణువు పవిత్ర దిన మహాత్మ్యం నీకు వివరించబడింది।
Verse 59
अनिच्छयापि यः कुर्यात्स याति हरिमंदिरम् । एकादश्यादिने मर्त्यो दीपं दातुं हरेर्गृहे
ఇది ఇష్టంలేకున్నా ఎవరు చేస్తారో, వారు కూడా హరి మందిరానికి చేరుతారు. ఏకాదశి రోజున మానవుడు హరి గృహం (ఆలయం) లో దీపదానం చేయాలి।
Verse 60
गच्छेत्प्रतिपदं सोऽपि चाश्वमेधफलाधिकम् । शृण्वंति च पुराणानि पठंति च हरेर्दिने । प्रत्यक्षरं लभंते ते कपिलादानजं फलम्
అతడు ప్రతి అడుగులో అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని మించిన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు. హరి పవిత్ర దినంలో పురాణాలు వినేవారు, చదివేవారు—అక్షరానికి అక్షరంగా కపిలాదాన ఫలాన్ని పొందుతారు।