Dvādaśī-vrata: Month-by-month Viṣṇu Worship and the Year-End Udyāpana

Verse 1

ऋषय ऊचुः । साधु सूत महाभाग त्वयातिकरुणात्मना । श्रावितं सर्वपापघ्नं गङ्गामाहात्म्यमुत्तमम् ॥ १ ॥

ఋషులు పలికిరి— సాధు, ఓ సూత మహాభాగ! అత్యంత కరుణామయ హృదయంతో నీవు మాకు సర్వపాపహరమైన గంగామాహాత్మ్యాన్ని శ్రేష్ఠంగా వినిపించితివి।

Verse 2

श्रुत्वा तु गङ्गामाहात्म्यं नारदो देवदर्शनः । किं पप्रच्छ पुनः सूत सनकं मुनिसत्तमम् ॥ २ ॥

గంగామాహాత్మ్యాన్ని విని దేవదర్శనుడైన నారదుడు, ఓ సూతా, మునిశ్రేష్ఠుడైన సనకుని మళ్లీ ఏమని ప్రశ్నించాడు?

Verse 3

सूत उवाच । श्रृणुध्वमृषयः सर्वे नारदेन सुरर्षिणा । पृष्टं पुनर्यथा प्राह प्रवक्ष्यामि तथैव तत् ॥ ३ ॥

సూతుడు పలికెను—ఓ సమస్త ఋషులారా, దేవర్షి నారదుని మళ్లీ ప్రశ్నించినప్పుడు ఆయన చెప్పిన సమాధానాన్ని యథాతథంగా నేను వివరిస్తాను।

Verse 4

नानाख्यानेतिहासाड्यं गङ्गामाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुत्वा ब्रह्मसुतो भूयः पृष्टवानिदमादरात् ॥ ४ ॥

వివిధ కథలు, పురాతన ఇతిహాసాలతో సమృద్ధమైన గంగామహాత్మ్యాన్ని శ్రవణం చేసిన తరువాత బ్రహ్మపుత్రుడు మళ్లీ భక్తి-గౌరవాలతో ఈ ప్రశ్నను అడిగాడు।

Verse 5

नारद उवाच । अहोऽतिधन्यं सुकृतैकसारं श्रुतं मया पुण्यमसंवृतार्थम् । गाङ्गेयमाहात्म्यमघप्रणाशि त्वत्तो मुने कारुणिकादभीष्टम् ॥ ५ ॥

నారదుడు పలికెను—అహో! నేను అత్యంత ధన్యుడను. ఓ కరుణామయ మునీ, మీ నుండి నేను పుణ్యరూపమైన సుకృతసారమైన గంగామహాత్మ్యాన్ని విన్నాను; అది పాపనాశకము, ఇష్టప్రదము।

Verse 6

ये साधवः साधु भजन्ति विष्णुं स्वार्थं परार्थं च यतन्त एव । नानोपदेशैः सुविमुग्धचित्तं प्रबोधयन्ति प्रसभं प्रसन्नम् ॥ ६ ॥

యథార్థ సాధువులు విష్ణువును సద్భక్తితో భజిస్తారు; వారు తమ మేలుకూ, ఇతరుల మేలుకూ నిరంతరం శ్రమిస్తారు. అనేక ఉపదేశాలతో వారు మోహగ్రస్తమైన మనసును బలంగా మేల్కొలిపి శాంతి-ప్రసన్నతను కలిగిస్తారు।

Verse 7

ततः समाख्याहि हरेर्व्रतानि कृतैश्च यैः प्रीतिमुपैति विष्णुः । ददाति भक्तिं भजतां दयालुर्मुक्तिस्तु तस्या विदिता हि दासी ॥ ७ ॥

అందువల్ల హరియొక్క వ్రతాలను వివరించండి; వాటిని ఆచరించితే విష్ణువు ప్రీతిచెందుతాడు. దయాళు ప్రభువు భజించే వారికి భక్తిని ప్రసాదిస్తాడు; ముక్తి అయితే ఆ భక్తికి దాసి అని ప్రసిద్ధం।

Verse 8

ददाति मुक्तिं भजतां मुकुन्दो व्रतार्चनध्यानपरायणानाम् । भक्तानुसेवासु महाप्रयासं विमृश्य कस्यापि न भक्तियोगम् ॥ ८ ॥

వ్రతం, అర్చన, ధ్యానాలలో పరాయణులై ముకుందుని భజించే వారికి ముకుందుడు ముక్తిని ప్రసాదిస్తాడు. భక్తుల సేవలో ఉన్న మహాప్రయాసాన్ని విచారించి, భక్తియోగాన్ని ‘ఇతరులది’ అని గాని తక్కువగా గాని త్రోసిపుచ్చకూడదు॥ ८ ॥

Verse 9

प्रवृत्तं च निवृत्तं च यत्कर्म हरितो षणम् । तदाख्याहि मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तोऽसि मानद ॥ ९ ॥

హే మునిశ్రేష్ఠా! హరిని తృప్తిపరచే కర్మ—ప్రవృత్తి మార్గములోనిదీ, నివృత్తి మార్గములోనిదీ—అది నాకు వివరించండి. మీరు విష్ణుభక్తుడు, హే మానదా!॥ ९ ॥

Verse 10

सनक उवाच । साधु साधु मुनिश्रेष्ट भक्तस्त्वं पुरुषोत्तमेः । भूयो भूयो यतः पुच्छेश्चरित्रं शार्ङ्गधन्वनः ॥ १० ॥

సనకుడు అన్నాడు—సాధు, సాధు, హే మునిశ్రేష్ఠా! నీవు పురుషోత్తమునకు నిజమైన భక్తుడవు. నీవు మళ్లీ మళ్లీ శార్ఙ్గధన్వుని చరిత్రను అడుగుతున్నావు గనుక, నేను చెప్పుదును॥ १० ॥

Verse 11

व्रतानि ते प्रवक्ष्यामि लोकोपकृतिमन्ति च । प्रसीदति हरिर्यैस्तु प्रयच्छत्यभयं तथा ॥ ११ ॥

లోకోపకారకమైన వ్రతాలను నేను నీకు ప్రవచిస్తాను. వాటి అనుష్ఠానంతో హరి ప్రసన్నుడై, అలాగే అభయాన్ని ప్రసాదిస్తాడు॥ ११ ॥

Verse 12

यस्य प्रसन्नो भगवान्यज्ञलिङ्गो जनार्दनः । इहामुत्र सुखं तस्य तपोवृद्धिश्च जायते ॥ १२ ॥

యజ్ఞలింగుడైన భగవాన్ జనార్దనుడు ఎవరి మీద ప్రసన్నుడవుతాడో, అతనికి ఇహములోనూ పరములోనూ సుఖం కలుగుతుంది; అతని తపస్సు కూడా వృద్ధి చెందుతుంది॥ १२ ॥

Verse 13

येन केनाप्युपायेन हरिपूजापरायणाः । प्रयान्ति परमं स्थानमिति प्राहुर्महर्षयः ॥ १३ ॥

ఏ విధమైన ఉపాయంతోనైనా హరి-పూజలో పూర్తిగా నిమగ్నులైన భక్తులు పరమ ధామాన్ని చేరుతారు—అని మహర్షులు ప్రకటించారు।

Verse 14

मार्गशीर्षे सिते पक्षे द्वादश्यां जलशायिनम् । उपोषितोऽर्चयेत्सम्यङ् नरः श्रद्धासमन्वितः ॥ १४ ॥

మార్గశీర్ష మాసం శుక్ల పక్ష ద్వాదశినాడు ఉపవాసం చేసి, శ్రద్ధతో మనిషి జలశాయీ భగవాన్ విష్ణువును విధివిధానంగా ఆరాధించాలి।

Verse 15

स्नात्वा शुक्लाम्बरधरो दन्तधावनपूर्वकम् । गन्धपुष्पाक्षतैर्धूपै र्दीपैर्नैवेद्यपूर्वकैः ॥ १५ ॥

స్నానం చేసి తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, ముందుగా దంతధావనం చేసి, తరువాత సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పాలు, అక్షతలు, ధూపం, దీపం, నైవేద్యంతో పూజ చేయాలి।

Verse 16

वाग्यतो भक्तिभावेन मुनिश्रेष्टार्चयेद्धरिम् । केशवाय नमस्तुभ्यमिति विष्णुं च पूजयेत् ॥ १६ ॥

వాక్సంయమంతో భక్తిభావంతో మునిశ్రేష్ఠుడు హరిని ఆరాధించాలి; ‘కేశవా! నీకు నమస్కారం’ అని చెప్పి విష్ణువును పూజించాలి।

Verse 17

अष्टोत्तरशतं हुत्वा वन्हौ घृततिलाहुतीः । रात्रौ जागरणं कुर्याच्छालग्रामसमीपतः ॥ १७ ॥

పవిత్ర అగ్నిలో నెయ్యి మరియు నువ్వులతో నూట ఎనిమిది ఆహుతులు సమర్పించి, శాలగ్రామ సమీపంలో రాత్రి జాగరణ చేయాలి।

Verse 18

स्नापयेत्प्रस्थपयसा नारायणमनामयम् । गीतैर्वाद्यैश्च नैवेद्यैर्भक्ष्यैर्भोज्यैश्च केशवम् ॥ १८ ॥

ప్రస్థమాన పాలతో నిరామయుడైన నారాయణునికి స్నానం చేయించి, గీత-వాద్యాలతో పాటు భక్ష్య-భోజ్య నైవేద్యాలు సమర్పించి కేశవుని పూజించాలి।

Verse 19

त्रिकालं पूजयेद्भक्त्या महालक्ष्म्या समन्वितम् । पुनः कल्ये समुत्थाय कृत्वा कर्म यथोचितम् ॥ १९ ॥

భక్తితో మహాలక్ష్మీ సమేతంగా ప్రభువును త్రికాల పూజ చేయాలి; తరువాత మళ్లీ ఉదయాన్నే లేచి యథోచిత కర్తవ్యకర్మలు చేయాలి।

Verse 20

पूर्ववत्पूजयेद्वेवं वाग्यतो नियतः शुचिः । पायसं घृतसंमिश्रं नालिकेरफलान्वितम् ॥ २० ॥

మునుపటిలాగే, వాక్సంయమంతో నియమబద్ధుడై శుచిగా ఉండి పూజ చేయాలి; నెయ్యి కలిపిన పాయసం మరియు కొబ్బరి ఫలంతో నైవేద్యం సమర్పించాలి।

Verse 21

मन्त्रेणानेन विप्राय दद्याद्भक्त्या सदक्षिणम् । केशवः केशिहा देवः सर्वसंपत्प्रदायकः ॥ २१ ॥

ఈ మంత్రంతోనే భక్తితో బ్రాహ్మణునికి యథోచిత దానం మరియు దక్షిణ సమర్పించాలి; ఎందుకంటే కేశీహా దేవుడైన కేశవుడు సమస్త సంపదలను ప్రసాదించువాడు।

Verse 22

परमान्नप्रदानेन मम स्यादिष्टदायकः । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाच्छक्तितो बन्धुभिः सह ॥ २२ ॥

ఉత్తమ అన్నదానంతో అతడు నాకు ఇష్టప్రదాతగా అవుతాడు; అనంతరం తన శక్తి మేరకు బంధువులతో కలిసి బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి।

Verse 23

नारायण परो भूत्वा स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः । इति यः कुरुते भक्त्या केशवार्चनमुत्तमम् ॥ २३ ॥

నారాయణపరుడై వాక్సంయమం పాటించి, తానే నియమబద్ధంగా భోజనం చేయాలి. ఈ విధంగా భక్తితో కేశవుని ఉత్తమార్చన చేయువాడు నిజంగా శ్రేష్ఠ పూజను ఆచరిస్తాడు.

Verse 24

स पौंडरीकयज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत् । पौषमासे सिते पक्षे द्वादश्यां समुपोषितः ॥ २४ ॥

పౌష మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశీనాడు సంపూర్ణ ఉపవాసం చేసే వాడు, పౌండరీక యజ్ఞఫలాన్ని ఎనిమిది రెట్లు పొందుతాడు.

Verse 25

नमो नारायणायेति पूजयेत्प्रयतो हरिम् । पयसा स्नाप्य नैवेद्यं पायसं च समर्पयेत् ॥ २५ ॥

‘నమో నారాయణాయ’ అని జపిస్తూ ఏకాగ్రభక్తితో హరిని పూజించాలి. పాలతో స్నానం చేయించి నైవేద్యంగా—ప్రత్యేకంగా పాయసం—సమర్పించాలి.

Verse 26

रात्रौ जागरणं कुर्यात्र्रिकालार्चनतत्परः । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्गन्धैः पुष्पैर्मनोरमैः ॥ २६ ॥

రాత్రి జాగరణ చేయాలి; త్రికాలార్చనలో నిమగ్నుడై ఉండాలి. ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, సుగంధ ద్రవ్యాలు, మనోహర పుష్పాలతో అర్చించాలి.

Verse 27

तृणैश्च गीतवाद्याद्यैः स्तोत्रैश्चाप्यर्ययेद्धरिम् । कृशरान्नं च विप्राय दद्यात्सघृतदक्षिणम् ॥ २७ ॥

కుశతృణాలతో, గీత-వాద్యాలతో, స్తోత్రాలతో హరిని అర్చించాలి. బ్రాహ్మణునికి కృశరాన్నం భోజనంగా ఇచ్చి, నెయ్యితో కూడిన దక్షిణను కూడా సమర్పించాలి.

Verse 28

सर्वात्मा सर्वलोकेशः सर्वव्यापी सनातनः । नारायणः प्रसन्नः स्यात्कृशरान्नप्रदानतः ॥ २८ ॥

సర్వాత్ముడు, సర్వలోకేశుడు, సర్వవ్యాపి, సనాతనుడైన శ్రీనారాయణుడు కృశరాన్నం దానమిచ్చినచో ప్రసన్నుడగును।

Verse 29

मंत्रेणानेन विप्राय दत्त्वा वै दानमुत्तमम् । द्विजांश्च भोजेयच्छक्त्या स्वयमद्यात्सबान्धवः ॥ २९ ॥

ఈ మంత్రంతో బ్రాహ్మణునికి ఉత్తమ దానమిచ్చి, శక్తి మేరకు ద్విజులకు భోజనం పెట్టాలి; తరువాత తాను కూడా బంధువులతో కలిసి భుజించాలి।

Verse 30

एवं संपूजयेद्भक्त्या देवं नारायणं प्रभुम् । अग्निष्टोमाष्टकफलं स संपूर्णमवाप्नुयात् ॥ ३० ॥

ఇలా భక్తితో ప్రభువైన దేవుడు శ్రీనారాయణుని సమ్యక్‌గా పూజించినవాడు అగ్నిష్టోమ యాగంలోని అష్టకఫలానికి సమానమైన సంపూర్ణ పుణ్యాన్ని పొందును।

Verse 31

माघस्य शुक्लद्वादश्यां पूर्ववत्समुपोषितः । नमस्ते माधवायेति हुत्वाष्टौ च घृताहुतीः ॥ ३१ ॥

మాఘ శుక్ల ద్వాదశినాడు పూర్వవిధంగా ఉపవాసముండి, ‘నమస్తే మాధవాయ’ అని పలుకుతూ అగ్నిలో నెయ్యి ఎనిమిది ఆహుతులు సమర్పించాలి।

Verse 32

पूर्वमानेन पयसा स्नापयेन्माधवं तदा । पुष्पगन्धाक्षतैरर्चेत्सावधानेन चेतसा ॥ ३२ ॥

తదనంతరం పూర్వమాన ప్రకారమే పాలతో మాధవుని స్నానింపజేయాలి; మరియు జాగ్రత్తగా, భక్తిశ్రద్ధలతో పుష్ప, గంధ, అక్షతలతో అర్చన చేయాలి।

Verse 33

रात्रौ जागरणं कुर्यात्पूर्ववद्भक्तिसंयुतः । कल्यकर्म च निर्वर्त्य माधवं पुनरर्चयेत् ॥ ३३ ॥

రాత్రివేళ పూర్వవద్ భక్తితో జాగరణ చేయవలెను. మంగళకర్మలను విధిగా నిర్వర్తించి మళ్లీ మాధవుని ఆరాధించవలెను॥

Verse 34

प्रस्थं तिलानां विप्राय दद्याद्वै मन्त्रपूर्वकम् । सदक्षिणं सवस्त्रंच सर्वपापविमुक्तये ॥ ३४ ॥

సర్వపాప విముక్తికై మంత్రపూర్వకంగా బ్రాహ్మణునికి తిలల ఒక ప్రస్థమానం దానం చేయవలెను; దక్షిణా మరియు వస్త్రముతో కూడి॥

Verse 35

माधवः सर्वभूतात्मा सर्वकर्मफलप्रदः । तिलदानेन महता सर्वान्कामान्प्रयच्छतु ॥ ३५ ॥

మాధవుడు సర్వభూతాత్మ, సర్వకర్మఫలప్రదుడు. ఈ మహత్తర తిలదానముచే సమస్త కోరికలను ప్రసాదించుగాక॥

Verse 36

मन्त्रेणानेन विप्राय दत्त्वा भक्तिसमन्वितः । ब्रह्मणान्भोजयेच्छक्त्या संस्मरन्माधवं प्रभुम् ॥ ३६ ॥

ఈ మంత్రంతో భక్తిసహితంగా బ్రాహ్మణునికి దానం చేసి, తరువాత తన శక్తి మేరకు బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టవలెను—ప్రభు మాధవుని స్మరిస్తూ॥

Verse 37

एवं यः कुरुते भक्त्या तिलदाने व्रतं मुने । वाजपेय शतस्यासौ संपूर्णं फलमाप्नुयात् ॥ ३७ ॥

ఓ మునీ, ఎవడు ఈ విధంగా భక్తితో తిలదాన వ్రతాన్ని ఆచరిస్తాడో, అతడు శత వాజపేయ యాగాల సంపూర్ణ ఫలాన్ని పొందును॥

Verse 38

फाल्गुनस्य सिते पक्षे द्वादश्यां समुपोषितः । गोविन्दाय नमस्तुभ्यमिति संपूजयेद्व्रती ॥ ३८ ॥

ఫాల్గుణ శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు విధివిధానంగా ఉపవాసం చేసి, వ్రతధారి “గోవిందాయ నమస్తుభ్యం” అని పలుకుతూ సంపూర్ణ పూజ చేయాలి।

Verse 39

अष्टोत्तगरशतं दृत्वा घृतमिश्रतिलाहुतीः । पूर्वमानेन पयसा गोविन्दं स्नापयेच्छुचिः ॥ ३९ ॥

నెయ్యితో కలిపిన నువ్వుల ఆహుతులను నూట ఎనిమిది సార్లు సమర్పించి, తరువాత శుచిగా ఉండి నియత ప్రమాణం మేరకు పాలతో గోవిందుని స్నాపనం చేయాలి।

Verse 40

रात्रौ जागरणं कुर्यात्र्रिकालं पूजयेत्तथा । प्रातः कृत्यं समाप्याथ गोविन्दं पूजयेत्पुनः ॥ ४० ॥

రాత్రి జాగరణ చేయాలి, అలాగే త్రికాల పూజ చేయాలి. తరువాత ప్రాతఃకృత్యాలు ముగించి మళ్లీ గోవిందుని పూజించాలి।

Verse 41

व्रीह्याढकं च विप्राय दद्याद्वस्त्रं सदक्षिणम् । नमो गोविन्द सर्वेश गोपिकाजनवल्लभ ॥ ४१ ॥

బ్రాహ్మణునికి ఒక ఆఢక పరిమాణం బియ్యం, అలాగే దక్షిణతో కూడిన వస్త్రం దానం చేయాలి. (తదనంతరం:) “నమో గోవింద సర్వేశ గోపికాజనవల్లభ” అని ప్రార్థించాలి।

Verse 42

अनेन धान्य दानेन प्रीतो भव जगद्गुरो । एवं कृत्वा व्रतं सम्यक् सर्वपापविवर्जितः ॥ ४२ ॥

హే జగద్గురో! ఈ ధాన్యదానంతో ప్రసన్నుడవు కావాలి. ఈ విధంగా వ్రతాన్ని సమ్యక్‌గా నిర్వహిస్తే సర్వ పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 43

गोमेधमखजं पुण्यं सम्पूर्णं लभते नरः । चैत्रमासे सिते पक्षे द्वादश्यां समुपोषितः ॥ ४३ ॥

చైత్ర మాస శుక్ల పక్ష ద్వాదశినాడు విధిగా ఉపవాసం చేసినవాడు గోమేధ యాగం వల్ల కలిగే సంపూర్ణ పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 44

नमोऽस्तु विष्णवे तुभ्यमिति पूर्ववदर्चयेत् । क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं पूर्वमानेन शक्तितः ॥ ४४ ॥

‘నమోఽస్తు విష్ణవే తుభ్యం’ అని పూర్వవిధంగా ఆరాధించాలి; తరువాత తన శక్తి మేరకు, ముందుగా చెప్పిన ప్రమాణంతో, శ్రీవిష్ణువును పాలతో స్నానింపజేయాలి।

Verse 45

तथैव स्नापयेद्विप्र घृतप्रस्थेन सादरम् । कृत्वा जागरणं रात्रौ पूजयेत्पूर्ववद्व्रती ॥ ४५ ॥

హే విప్రా! అలాగే ఒక ప్రస్థ ఘృతంతో భక్తిపూర్వకంగా స్నానింపజేయాలి; రాత్రి జాగరణ చేసి వ్రతధారి పూర్వవిధంగా పూజించాలి।

Verse 46

ततः कल्ये समुत्थाय प्रातः कृत्यं समाप्य च । अष्टोत्तरशतं हुत्वा मध्वाज्यतिलमिश्रितम् ॥ ४६ ॥

తరువాత ఉదయాన్నే లేచి ప్రాతఃకర్మలు ముగించి, తేనె-ఘృత-నువ్వుల మిశ్రమంతో నూరెనిమిది ఆహుతులు సమర్పించాలి।

Verse 47

सदक्षिणं च विप्राय दद्याद्वै तण्डुलाढकम् । प्राणरुपी महाविष्णुः प्राणदः सर्ववल्लभः ॥ ४७ ॥

దక్షిణతో కూడిన ఒక ఆఢక బియ్యాన్ని బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి; ప్రాణరూపుడైన మహావిష్ణువే ప్రాణదాత, సర్వులకు ప్రియుడు।

Verse 48

तण्डुलाढकदानेन प्रीयतां मे जनार्दनः । एवं कृत्वा नरो भक्त्या सर्वपापविवर्जितः ॥ ४८ ॥

బియ్యాన్ని ఒక ఆఢక ప్రమాణంగా దానం చేస్తే నా జనార్దనుడు ప్రసన్నుడగునుగాక. ఇలా భక్తితో చేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 49

अत्यन्गिष्टोमयज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत् । वैशाखशुक्लद्वादश्यामुपोष्य मधुसूदनम् ॥ ४९ ॥

వైశాఖ శుక్ల ద్వాదశినాడు మధుసూదనుని కోసం ఉపవాసం చేస్తే అంగిష్టోమ యజ్ఞఫలానికి ఎనిమిది రెట్లు అధిక ఫలము లభిస్తుంది.

Verse 50

द्रोणक्षीरेण देवेशं स्नापयेद्भक्तिंसंयुतः । जागरं तत्र कर्त्तव्यं त्रिकालार्चनसंयुतम् ॥ ५० ॥

భక్తితో ద్రోణ ప్రమాణమైన పాలతో దేవేశ్వరునికి స్నానం చేయించాలి. అక్కడ త్రికాలార్చనతో కూడిన జాగరణం చేయవలెను.

Verse 51

नमस्ते मधुहन्त्रे च जुहुयाच्छक्तितो घृतम् । अष्टोत्तरशतं प्रोर्च्य विधिवन्मधुसूदनम् ॥ ५१ ॥

“మధుహంతా! నీకు నమస్కారం” అని చెప్పి శక్తినుబట్టి నెయ్యి ఆహుతి ఇవ్వాలి. విధివిధానంగా “మధుసూదన” నామాన్ని అష్టోత్తర శతం (108) సార్లు ఉచ్చరించి కర్మను నిర్వహించాలి.

Verse 52

विपापो ह्यश्वमेधानामष्टानां फलमाप्नुयात् । ज्येष्टमासे सिते पक्षे द्वादश्यामुपवासकृत् ॥ ५२ ॥

జ్యేష్ఠ మాస శుక్ల పక్ష ద్వాదశినాడు ఉపవాసం చేసినవాడు పాపరహితుడై, ఎనిమిది అశ్వమేధ యజ్ఞాల సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 53

क्षीरेणाढकमानेन स्नापयेद्यस्त्रिविक्तमम् । नमस्त्रिविक्तमायेति पूजयेद्भक्तिसंयुतः ॥ ५३ ॥

యెవడు ఒక ఆఢకము పాలను తీసుకొని త్రివిక్రమ స్వామిని స్నానింపజేసి, “నమస్త్రివిక్రమాయ” మంత్రం జపిస్తూ భక్తితో పూజిస్తాడో, వాడు ఆధ్యాత్మిక సంపూర్ణతను పొందుతాడు।

Verse 54

जुहुयात्पायसेनैव ह्यष्टोत्तरशताहुतीः । कृत्वा जागरणं रात्रौ पुनः पूजां प्रकल्पयेत् ॥ ५४ ॥

కేవలం పాయసంతోనే అగ్నిలో నూట ఎనిమిది ఆహుతులు సమర్పించాలి. రాత్రి జాగరణ చేసి, తరువాత మళ్లీ పూజను సిద్ధం చేసి నిర్వహించాలి।

Verse 55

अपूपविंशतिं दत्त्वा ब्राह्मणाय सदक्षिणम् । देवदेव जगन्नात प्रसीद परमेश्वर ॥ ५५ ॥

ఇరవై అపూపాలు (పూవలు) మరియు యథోచిత దక్షిణను బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చి ఇలా ప్రార్థించాలి— “దేవదేవా, జగన్నాథా, ప్రసన్నుడవు; పరమేశ్వరా, తృప్తుడవు.”

Verse 56

उपायनं च संगृह्य ममाभीष्टप्रदो भव । ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ ५६ ॥

ఉపాయనాన్ని (అర్పణను) స్వీకరించి “నా అభీష్టాన్ని ప్రసాదించువాడవు కావాలి” అని చెప్పాలి. శక్తి మేరకు బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, తరువాత తాను వాక్సంయమంతో భుజించాలి।

Verse 57

एवं यः कुरुते विप्र व्रतं त्रैविक्रमं परम् । सोऽष्टानां नरमेधानां विपापः फलमाप्नुयात् ॥ ५७ ॥

హే విప్రా! ఈ విధంగా పరమ త్రైవిక్రమ వ్రతాన్ని ఆచరించువాడు పాపరహితుడై, ఎనిమిది నరమేధ యజ్ఞాల వల్ల కలుగుతుందని చెప్పబడిన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 58

आषाढशुक्लद्वादश्यामुपवासी जितेन्द्रियः । वामनं पूर्वमानेन स्नापयेत्पयसा व्रती ॥ ५८ ॥

ఆషాఢ మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశీనాడు వ్రతధారి ఉపవాసముండి, ఇంద్రియనిగ్రహంతో, పూర్వోక్త ప్రమాణ-విధి ప్రకారం వామనదేవుని పాలతో స్నానింపజేయాలి।

Verse 59

नमस्ते वामनायेति दूर्वाज्याष्टोत्तरं शतम् । हुत्वा च जागरं कुर्याद्वामनं चार्चयेत्पुनः ॥ ५९ ॥

“నమస్తే వామనాయ” అని జపిస్తూ దూర్వా-నెయ్యి మిశ్రమంతో అష్టోత్తర శత ఆహుతులు అగ్నిలో సమర్పించి, జాగరణ చేసి, మళ్లీ వామనదేవుని ఆరాధించాలి।

Verse 60

सदाक्षिणं च दध्यन्नं नालिकेरफलान्वितम् । भक्त्या प्रदद्याद्विप्राय वामनार्चनशीलिने ॥ ६० ॥

భక్తితో వామనార్చనలో నిమగ్నుడైన బ్రాహ్మణునికి దక్షిణతో కూడిన దధ్యన్నం (పెరుగు అన్నం) మరియు కొబ్బరికాయలతో కూడిన భోజనం సమర్పించాలి।

Verse 61

वामनो वुद्धिदो होता द्रव्यस्थो वामनः सदा । वामनस्तारकोऽस्माच्च वामनाय नमो नमः ॥ ६१ ॥

వామనుడే బుద్ధిని ప్రసాదించువాడు, వామనుడే యజ్ఞహోత, వామనుడు సదా ద్రవ్యమందే నివసించువాడు; వామనుడే మా తారకుడు—వామనదేవునికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం।

Verse 62

अनेन दत्त्वा दध्यन्नं शक्तितो भोजयेद्दिजान् । कृत्वैवमग्रिष्टोमानां शतस्य फलमाप्नुयात् ॥ ६२ ॥

ఈ విధంగా దధ్యన్నం దానం చేసి, సామర్థ్యానుసారం ద్విజులకు భోజనం పెట్టాలి; ఇలా ఆచరించితే శత అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 63

श्रावणस्य सिते पक्षे द्वादश्यामुपवासकृत् । क्षीरेण मधुमिश्रेण स्नापयेच्छ्रीधरं व्रती ॥ ६३ ॥

శ్రావణ శుక్లపక్ష ద్వాదశీనాడు వ్రతధారి ఉపవాసం చేసి, తేనె కలిపిన పాలతో శ్రీధరుడు (విష్ణువు)ను స్నానింపజేయాలి।

Verse 64

नमोऽस्तु श्रीधरायेति गन्धाद्यैः पूजयेत्क्रमात् । जुहुयात्पृषदाज्येन शतमष्टोत्तरं मुने ॥ ६४ ॥

“నమోఽస్తు శ్రీధరాయ” అని జపిస్తూ గంధాది ఉపచారాలతో క్రమంగా పూజించాలి; ఓ మునీ, పెరుగు కలిపిన నెయ్యితో (పృషదాజ్య) 108 ఆహుతులు ఇవ్వాలి।

Verse 65

कृत्वा च जागरं रात्रौ पुनः पूजां प्रकल्पयेत् । दातव्यं चैव विप्राय क्षीराढकमनुत्तमम् ॥ ६५ ॥

రాత్రి జాగరణం చేసి మళ్లీ పూజను ఏర్పాటు చేయాలి; అలాగే బ్రాహ్మణునికి ఉత్తమమైన ఒక ఆఢక పరిమాణం పాలను దానం చేయాలి।

Verse 66

दक्षिणां च सवस्त्रां वै प्रदद्याद्धेमकुण्डले । मन्त्रेणानेन विप्रेन्द्रु सर्वकामाश्रसिद्धये ॥ ६६ ॥

వస్త్రాలతో కూడిన దక్షిణను, అలాగే బంగారు కుండలాలను సమర్పించాలి; ఓ విప్రశ్రేష్ఠా, ఈ మంత్రంతో అన్ని కోరిన లక్ష్యాలకు ఆశ్రయసిద్ధి కలుగుతుంది।

Verse 67

क्षीराब्धिशायिन्देवेश रमाकान्त जगत्पते । क्षीरदानेन सुप्रीतो भव सर्वसुखप्रदः ॥ ६७ ॥

హే క్షీరసాగరశాయీ దేవేశా, హే రమాకాంత జగత్పతే! పాలదానంతో సంతుష్టుడై, సమస్త సుఖాలను ప్రసాదించుము।

Verse 68

सुखप्रदत्त्वाद्विप्रांश्च भोजयेच्छक्तितो व्रती । एव कृत्वाश्वमेधानां सहस्त्रस्य फलं लभेत् ॥ ६८ ॥

సుఖప్రదమైనదని తెలిసి వ్రతధారి భక్తుడు తన శక్తి మేరకు బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. ఇలా చేసినవాడు సహస్ర అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 69

मासि भाद्रपदे शुक्ले द्वादश्यां समुपोषितः । स्नापयेद्द्रोणपयसा हृषीकेशं जगद्गुरुम् ॥ ६९ ॥

భాద్రపద మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశీనాడు విధిగా ఉపవాసం చేసి, జగద్గురు హృషీకేశుని ఒక ద్రోణ పరిమాణం పాలతో స్నానింపజేయాలి.

Verse 70

हृषीकेश नमस्तुभ्यमिति संपूजयेन्नरः । चरुणा मधुयुक्तेन शतमष्टोत्तरं हुनेत् ॥ ७० ॥

“హృషీకేశా, నీకు నమస్కారం” అని పలుకుతూ మనిషి భగవంతుని సమ్యక్‌గా పూజించాలి. తేనె కలిపిన చరుతో నూట ఎనిమిది ఆహుతులు సమర్పించాలి.

Verse 71

जागरादीनिनि निर्वर्त्य दद्यादात्मविदे ततः । सार्धाढकं च गोधूमान्दक्षिणां हेम शक्तितः ॥ ७१ ॥

జాగరణాది నియమాలను విధిగా పూర్తిచేసి, తరువాత ఆత్మవిదుడైనవానికి దానం ఇవ్వాలి. దక్షిణగా ఒకన్నర ఆఢక గోధుమలు మరియు శక్తి మేరకు బంగారం ఇవ్వాలి.

Verse 72

हृषीकेश नमस्तुभ्यं सर्वलोकैकहेतवे । मह्यं सर्वसुखं देहि गोधूमस्य प्रदानतः ॥ ७२ ॥

హృషీకేశా, నీకు నమస్కారం—నీవే సమస్త లోకాలకు ఏకైక కారణము. గోధుమల దానఫలంగా నాకు అన్ని విధాల సుఖాన్ని ప్రసాదించు.

Verse 73

भोजयेद्ब्राह्माञ्शक्त्या स्वयं चाश्रीतवाग्यतः । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्ममेधफलं लभेत् ॥ ७३ ॥

తన శక్తి మేరకు బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, తానూ—వాక్సంయమంతో, ఇంద్రియనిగ్రహంతో ఉండాలి. అప్పుడు సర్వపాపవిముక్తుడై బ్రహ్మమేధ కర్మఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 74

आश्विने मासिशुक्लायां द्वादश्यांसमुपोषितः । पद्मनाभं चपयसा स्नापयेद्भक्तितः शुचिः ॥ ७४ ॥

ఆశ్విన మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశిన ఉపవాసం చేసి, శుచియైన భక్తుడు భక్తితో పాలతో పద్మనాభుడు (విష్ణువు)ను స్నానింపజేయాలి.

Verse 75

नमस्ते पद्मनाभाय होमं कुयार्त्स्वशक्तितः । तिलब्रीहियवाज्यैश्च पूजयेच्च विधानतः ॥ ७५ ॥

పద్మనాభునికి నమస్కారం. తన శక్తి మేరకు హోమం చేసి, నువ్వులు, బియ్యం, యవాలు, నెయ్యితో విధివిధానంగా (ప్రభువును) పూజించాలి.

Verse 76

जामरं निशि निर्वर्त्य पुनः पूजां समाचरेत् । दद्याद्विप्राय कुडवं मधुनस्तु सदक्षिणम् ॥ ७६ ॥

రాత్రి జామర కర్మను నిర్వర్తించి, మళ్లీ పూజ చేయాలి. అలాగే విప్రునికి దక్షిణతో కూడి తేనె ఒక కుడవు పరిమాణం దానం చేయాలి.

Verse 77

पद्मनाभ नमस्तुभ्यं सर्वलोकपितामह । मधुदानेन सुप्रीतो भवसर्वसुखप्रदः ॥ ७७ ॥

హే పద్మనాభా, నీకు నమస్కారం—నీవు సర్వలోకాల పితామహుడు. తేనెదానంతో సంతుష్టుడై, నీవు సర్వసుఖాలను ప్రసాదించు.

Verse 78

एवं यः कुरुते भक्त्या पद्मनाभव्रतं सुधीः । ब्रह्ममेधसहस्त्रस्य फलमाप्नोति निश्चितम् ॥ ७८ ॥

ఇలా భక్తితో పద్మనాభ వ్రతాన్ని ఆచరించే వివేకి, నిశ్చయంగా సహస్ర బ్రహ్మమేధ యజ్ఞఫలానికి సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 79

द्वादश्यां कार्तिके शुक्ले उपवासी जितेन्द्रियः । क्षीरेणाकढकमानेन दन्धा वाज्येन तावता ॥ ७९ ॥

కార్తిక శుక్లపక్ష ద్వాదశీనాడు ఇంద్రియనిగ్రహంతో ఉపవాసం ఉండాలి; మరియు ఒక ఢక పరిమాణం పాలు, అలాగే అంతే పరిమాణంలో పెరుగు—లేదా ప్రత్యామ్నాయంగా నెయ్యి—అర్పించాలి।

Verse 80

नमो दामोदरायेति स्नापयेद्भक्तिभावतः । अष्टोत्तरशतं हुत्वा मघ्वाज्याक्ततिलाहुतीः ॥ ८० ॥

“నమో దామోదరాయ” అనే మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ భక్తిభావంతో భగవానుని ప్రతిమను స్నానింపజేయాలి; తరువాత నెయ్యితో లేపిన నువ్వుల 108 ఆహుతులను అగ్నిలో సమర్పించి కర్మను పూర్తిచేయాలి।

Verse 81

जागरं नियतः कुर्यात्त्रिकालार्चनतत्परः । प्रातः संपूजयेद्देवं पद्मपुष्पैर्मनोरमैः ॥ ८१ ॥

నియమంతో జాగరణ చేసి, మూడు కాలాల పూజలో నిమగ్నుడై ఉండాలి; ఉదయాన్నే మనోహరమైన కమలపుష్పాలతో దేవుని విధివిధానంగా పూజించాలి।

Verse 82

पुनरष्टोत्तरशतं जुहुयात्सघृतै स्तिलैः । पञ्चभक्ष्ययुतं चान्नं दद्याद्विप्राय भक्तितः ॥ ८२ ॥

మళ్లీ నెయ్యి కలిపిన నువ్వులతో 108 ఆహుతులు సమర్పించాలి; అలాగే భక్తితో పంచభక్ష్యాలతో కూడిన అన్నాన్ని విప్రుడైన బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి।

Verse 83

दामोदर जगन्नाथ सर्वकारणकारण । त्राहिमां कृपया देव शारणागतपालकः ॥ ८३ ॥

హే దామోదరా, హే జగన్నాథా, నీవే సమస్త కారణాలకు కారణము. హే దేవా, కృపచేసి నన్ను రక్షించుము; నీవు శరణాగతులను కాపాడువాడవు॥ ८३ ॥

Verse 84

अनेन दत्त्वा दानं च श्रोत्रियाय कुटुम्बिने । दक्षिणांच यथाशक्त्या ब्राह्मणांचापि भोजयेत् ॥ ८४ ॥

ఇది చేసిన తరువాత గృహస్థుడైన శ్రోత్రియ (వేదపారగ) బ్రాహ్మణునికి దానం ఇవ్వాలి; అలాగే యథాశక్తి దక్షిణ ఇచ్చి బ్రాహ్మణులకు భోజనం కూడా చేయించాలి॥ ८४ ॥

Verse 85

एवंकृत्वा व्रतं सम्यगश्रीयाद्बन्धुभिः सह । अश्वमेघ सहस्राणां द्विगुणं फलमश्नुते ॥ ८५ ॥

ఈ విధంగా వ్రతాన్ని సక్రమంగా నిర్వహించి, బంధువులతో కలిసి సమాప్తి చేయాలి; అప్పుడు వేల అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలానికి రెండింతల ఫలాన్ని పొందుతాడు॥ ८५ ॥

Verse 86

एवं कुर्याद्व्रती यस्तु द्वादशीव्रतमुत्तमम् । संवत्सरं मुनिश्रेष्ठ स याति परमं पदम् ॥ ८६ ॥

హే మునిశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా ఉత్తమ ద్వాదశీ వ్రతాన్ని ఒక సంవత్సరం ఆచరించే వ్రతీ పరమ పదాన్ని పొందుతాడు॥ ८६ ॥

Verse 87

एकमासे द्विमासे वायः कुर्याद्भक्तितत्परः । तत्तत्फलमवाप्नोति प्राप्नोति च हरेः पदम् ॥ ८७ ॥

ఒక నెల అయినా రెండు నెలలైనా—భక్తిలో నిమగ్నుడై వాయు-వ్రతాన్ని ఆచరించే వాడు తత్ఫలాన్ని పొందుతాడు; అలాగే హరి పదాన్ని కూడా చేరుతాడు॥ ८७ ॥

Verse 88

पूर्णँ संवत्सरं कृत्वा कुर्यादुद्यापनं व्रती । मार्गशीर्षासिते पक्षे द्वादश्यां च मुनीश्वर ॥ ८८ ॥

పూర్తి ఒక సంవత్సరం వ్రతం ముగించిన తరువాత వ్రతధారి ఉద్యాపనాన్ని చేయాలి. ఓ మునీశ్వరా, మార్గశీర్ష మాస కృష్ణపక్ష ద్వాదశిన ఈ విధి చేయవలెను।

Verse 89

स्नात्वा प्रातर्यथाचारं दन्तधावनपूर्वकम् । शुक्लमाल्याम्बरधरः शुक्लगन्धानुलेपनः ॥ ८९ ॥

ప్రాతఃకాలంలో ఆచారానుసారం స్నానం చేసి, ముందుగా దంతధావనం చేయాలి. తరువాత తెల్ల మాలలు, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, శుద్ధమైన తెల్ల సుగంధాన్ని లేపనం చేసుకోవాలి।

Verse 90

मण्डपं कारयेद्दिव्यं चतुरस्त्रं सुशोभनम् । घण्टाचामरसंयुक्तं किङ्किणीरवशोभितम् ॥ ९० ॥

దివ్యమైన మండపాన్ని నిర్మింపజేయాలి—చతురస్రంగా, ఎంతో శోభనంగా. అందులో గంటలు, చామరాలు ఉండి, కింకిణీల మ్రోగింపుతో మరింత కాంతివంతంగా ఉండాలి।

Verse 91

अलंकृतं पुष्पमाल्यैर्वितानघ्वजराजितान् । छादितं शुक्लवस्त्रेण दीपमालाविभूषितम् ॥ ९१ ॥

అది పుష్పమాలలతో అలంకరింపబడి, వితానాలు మరియు ధ్వజాలతో శోభించాలి. తెల్ల వస్త్రంతో కప్పబడి, దీపమాలలతో విభూషితమై ఉండాలి।

Verse 92

तन्मध्ये सर्वतोभद्रं कुर्यात्सम्यगलंकृतम् । तस्योपरिन्यसेत्कुम्भान्द्वादशाम्बुप्रपूरितान् ॥ ९२ ॥

ఆ మధ్యలో సమ్యకంగా అలంకరించిన సర్వతోభద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి. దాని మీద నీటితో పూర్తిగా నింపిన పన్నెండు కుంభాలను స్థాపించాలి।

Verse 93

एकेन शुक्लवस्त्रेण सम्यक्संशोधितेन च । सर्वानाच्छादयेत्कुम्भान्पञ्चरत्नसमन्वितान् ॥ ९३ ॥

సమ్యక్‌గా శుద్ధి చేసిన ఒకే తెల్ల వస్త్రంతో పంచరత్నసమన్వితమైన అన్ని కుంభాలను ఆవరించాలి।

Verse 94

लक्ष्मीनारायणं देवं कारयेद्भक्तिमान्व्रती । हेम्ना वा रजतेनापि तथा ताम्रेण वा द्विज ॥ ९४ ॥

హే ద్విజా! భక్తితో వ్రతం చేసినవాడు లక్ష్మీనారాయణ దేవుని ప్రతిమను చేయించాలి—బంగారంతో గాని, వెండితో గాని, లేదా తామ్రంతో గాని।

Verse 95

स्थापयेत्प्रतिमां तां च कुम्भोपरि सुसंयमी । तन्मूल्यं वा द्विजश्रेष्ट काञ्चनं च स्वशक्तितः ॥ ९५ ॥

సుసంయమీ సాధకుడు ఆ ప్రతిమను కుంభంపై స్థాపించాలి; లేదా, హే ద్విజశ్రేష్ఠా! తన శక్తి మేరకు దాని విలువగా బంగారాన్ని సమర్పించాలి।

Verse 96

सर्वव्रतेषु मतिमान्वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् । यदि कुर्यात्क्षयं यान्ति तस्यायुर्द्धनसंपदः ॥ ९६ ॥

బుద్ధిమంతుడు అన్ని వ్రతాలలో ధన విషయమై మోసాన్ని విడిచిపెట్టాలి. అలా మోసం చేస్తే అతని ఆయుష్షు మరియు ధనసంపద క్షీణిస్తాయి।

Verse 97

अनन्तशायिनं देवं नारायणमनामयम् । पञ्चामृतेन प्रथमं स्नापयेद्भक्तिसंयुतः ॥ ९७ ॥

భక్తితో ముందుగా అనంతశాయీ, అనామయుడైన నారాయణ దేవునికి పంచామృతంతో స్నానాభిషేకం చేయాలి।

Verse 98

नांमभिः केशवाद्यैश्च ह्युपचाराप्रकल्पयेत् । रात्रौ जागरणं कुर्यात्पुराणश्रवणादिभिः ॥ ९८ ॥

కేశవాది నామాలతో భగవంతుని ఆహ్వానించి పూజోపచారాలను సముచితంగా ఏర్పాటు చేయాలి. రాత్రి పురాణశ్రవణాది భక్త్యాచారాలతో జాగరణ చేయాలి.

Verse 99

जितनिद्रो भवेत्सम्यक्सोपवासो जितेन्द्रियः । त्रिकालमर्चयेद्देवं यथाविभवविस्तरम् ॥ ९९ ॥

నిద్రను జయించి, విధివిధానంగా ఉపవాసం చేసి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి. తన సామర్థ్యానుసారం విస్తారంగా రోజుకు మూడు కాలాల్లో దేవుని ఆరాధించాలి.

Verse 100

ततः प्रातः समुत्थाय प्रातः कृत्यं समाप्य च । तिलहोमान्व्याहृतिभिः सहस्रं कार्येद्द्विजैः ॥ १०० ॥

తదుపరి ఉదయాన్నే లేచి ప్రాతఃకృత్యాలను ముగించి, ద్విజులు వ్యాహృతులతో కూడిన నువ్వుల హోమంలో వెయ్యి ఆహుతులు సమర్పించాలి.

Verse 101

ततः संपूजयेद्देवं गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । देवस्य पुरतः कुर्यात्पुराणश्रवणं ततः ॥ १०१ ॥

తదుపరి క్రమంగా గంధం, పుష్పం మొదలైనవాటితో దేవుని సమ్యకంగా పూజించాలి. అనంతరం దేవుని సన్నిధిలో పురాణశ్రవణం/పఠనం చేయాలి.

Verse 102

दद्याद्द्वादशविप्रेभ्यो दध्यन्नं पायसं तथा । अपूपैर्दशभिर्युक्तं सघृतं च सदक्षिणम् ॥ १०२ ॥

పన్నెండు బ్రాహ్మణులకు దధ్యన్నం మరియు పాయసం దానం చేయాలి; దానికి తోడు పది అపూపాలు, నెయ్యి మరియు యథోచిత దక్షిణా కూడా సమర్పించాలి.

Verse 103

देवदेवजगन्नाथ भक्तानुग्रहविग्रह । गृहाणोपायनं कृष्ण सर्वाभीष्टप्रदो भव ॥ १०३ ॥

హే దేవదేవా, జగన్నాథా, భక్తానుగ్రహ-విగ్రహా! హే కృష్ణా, ఈ ఉపాయనాన్ని స్వీకరించి నా సమస్త అభీష్టాలను ప్రసాదించువాడవు కావుము।

Verse 104

अनेनोपायनं दत्त्वा प्रार्थयेमाञ्जलिः स्थितः । आधाय जानुनी भूमौ विनयावननतो व्रती ॥ १०४ ॥

ఈ ఉపాయనాన్ని సమర్పించిన తరువాత వ్రతధారి అంజలి బద్ధంగా నిలిచి ప్రార్థించాలి; రెండు మోకాళ్లు నేలపై ఉంచి వినయంతో వంగి వేడుకోవాలి।

Verse 105

नमो नमस्ते सुरराजराज नमोऽस्तुते देवं जगन्निवास । कुरुष्व संपृर्णफलं ममाद्य नमोऽस्तु तुभ्यं पुरुषोत्तमाय ॥ १०५ ॥

నమో నమస్తే, హే దేవరాజుల రాజా! నమోస్తు తే, హే జగన్నివాస దేవా! నేడు నా ప్రయత్నానికి సంపూర్ణ ఫలాన్ని ప్రసాదించుము. పురుషోత్తమా, నీకు నమస్కారం।

Verse 106

इति संप्रार्थयेद्विप्रान्देवं च पुरुषोत्तमम् । दद्यादर्घ्यं च देवाय महालक्ष्मीयुताय वै ॥ १०६ ॥

ఇలా బ్రాహ్మణులను మరియు పురుషోత్తమ దేవుని హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థించాలి; అలాగే మహాలక్ష్మీతో కూడిన ఆ దేవునికి అర్ఘ్యము (గౌరవజలము) సమర్పించాలి।

Verse 107

लक्ष्मीपते नमस्तुभ्यं क्षीरार्णवनिवासिने । अर्घ्यं गृहाण देवेश लक्ष्म्या च सहितः प्रक्षो ॥ १०७ ॥

హే లక్ష్మీపతీ, క్షీరసాగర నివాసీ, నీకు నమస్కారం. హే దేవేశా, ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించుము; లక్ష్మీతో కూడి నీకు అభిషేకము (గౌరవం) కలుగుగాక।

Verse 108

यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपोयज्ञक्रियादिषु । न्यूनं संपूर्णतां याति सद्यो वन्दे तमच्युतम् ॥ १०८ ॥

య whose స్మరణముచేత, నామోచ్చారణముచేత తపస్సు, యజ్ఞక్రియలు మొదలైన వాటిలో ఉన్న లోటు క్షణములోనే సంపూర్ణమగును—ఆ అచ్యుత ప్రభువును నేను తక్షణమే వందిస్తాను।

Verse 109

इति विज्ञाप्य देवेशं तत्सर्वं संयमी व्रते । प्रतिमां दक्षिणायुक्तामाचार्याय निवेदयेत् ॥ १०९ ॥

ఇలా దేవేశ్వరునికి జరిగినదంతా వినయంగా నివేదించి, వ్రతంలో సంయమముగల సాధకుడు నియమిత దక్షిణాతో కూడిన ప్రతిమను ఆచార్యునికి సమర్పించాలి।

Verse 110

ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाच्छक्त्या दद्याच्च दक्षिणाम् । भुञ्जीत वाग्यतः पश्चात्स्वयं बन्धुजनैर्वृतः ॥ ११० ॥

ఆపై బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, సామర్థ్యమునుబట్టి దక్షిణా ఇవ్వాలి. తరువాత వాక్సంయమంతో, బంధుజనులతో చుట్టుముట్టబడి తానే భుజించాలి।

Verse 111

आसायं श्रृदुयाद्विष्णोः कथां विद्वज्जनैः सह । इत्येवं कुरुते यस्तु मनुजो द्वादशीव्रतम् ॥ १११ ॥

సాయంకాలం పండితులతో కలిసి విష్ణువు యొక్క పవిత్ర కథను శ్రవణం చేయాలి. ఈ విధంగా ద్వాదశీ వ్రతాన్ని ఆచరించేవాడే నిజంగా వ్రతఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 112

सर्वान्कामान्स आन्पोति परत्रेह च नारद । त्रिसतकुलसंयुक्तः सर्वपापविवर्जितः । तपाति विष्णुभवनं यत्र यत्त्वा न शोचति ॥ ११२ ॥

ఓ నారదా! అతడు ఇహలోకములోను పరలోకములోను సమస్త కోరికలను పొందును. మూడు వందల కులాలను ఉద్ధరించే పుణ్యంతో యుక్తుడై, సమస్త పాపరహితుడై, విష్ణుభవనమును చేరును; అక్కడికి వెళ్లినవాడు ఇక శోకించడు।

Verse 113

य इदं श्रृणुयाद्विप्र द्वादशीव्रतमुत्तमम् । वाचयेद्वापि स नरो वाजपेयफलं लभेत् ॥ ११३ ॥

హే విప్రా! ఈ ఉత్తమ ద్వాదశీ వ్రతాన్ని ఎవడు శ్రవణం చేస్తాడో, లేదా పఠించునో, ఆ నరుడు వాజపేయ యాగఫలాన్ని పొందును.