Adhyaya 61: The Second Manvantara Begins: The Brahmin’s Swift Journey and Varuthini’s Temptation on Himavat

Verse 1

कrauष्टुकिरुवाच कथितं भवता सम्यग् यत् पृष्टोऽसि महामुने । भूसमुद्रादिसंस्थानं प्रमाणानि तथा ग्रहाः ॥

క్రౌష్టుకి అన్నాడు—భగవన్ మహర్షీ, అడిగినదాన్ని మీరు సమ్యకంగా వివరించారు—భూమి, సముద్రాది విన్యాసం, వాటి ప్రమాణాలు, అలాగే గ్రహములు కూడా।

Verse 2

तेषाञ्चैव प्रमाणञ्च नक्षत्राणाञ्च संस्थितिः । भूरादयस्तथा लोकाः पातालान्यखिलान्यपि ॥

అలాగే వాటి ప్రమాణాలు, నక్షత్రాల స్థానాలు; భూః మొదలైన లోకములు, మరియు సమస్త పాతాళ ప్రాంతములు కూడా।

Verse 3

स्वायम्भुवं तथा ख्यातं मुने मन्वन्तरं मम । तदन्तराण्यहं श्रोतुमिच्छे मन्वन्तराणि वै । मन्वन्तराधिपान् देवानृषींस्तत्तनयान्नृपान् ॥

హే మునివర్యా! స్వాయంభువ మన్వంతరం నాకు యథాక్రమంగా వివరించబడింది. ఇప్పుడు నేను ఇతర మన్వంతరాలను—అధిష్ఠాతృ దేవతలు, ఋషులు, మనువు కుమారులు మరియు రాజులతో సహా—క్రమంగా వినాలని కోరుతున్నాను.

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच मन्वन्तरं मयाख्यातं तव स्वायम्भुवं च यत् । स्वारोचिषाख्यमन्यत्तु शृणु तस्मादनन्तरम् ॥

మార్కండేయుడు అన్నాడు—నేను నీకు వివరించిన స్వాయంభువ మన్వంతరం చెప్పబడింది. ఇప్పుడు దాని తరువాత వచ్చే ‘స్వారోచిష’ అనే ఇతర మన్వంతరాన్ని వినుము.

Verse 5

कश्चिद् द्विजातिप्रवरः पुरेऽभूदरुणास्पदे । वरुणायास्तटे विप्रो रूपेणात्यश्विनावपि ॥

అరుణాస్పదము అనే నగరంలో ఒక ఉత్తమ ద్విజుడు (బ్రాహ్మణుడు) నివసించేవాడు. వరుణా నది తీరంలో ఆ బ్రాహ్మణుడు అత్యంత సుందరుడు—సౌందర్యంలో అశ్వినీ కుమారుల వలె.

Verse 6

मृदुस्वभावः सद्वृत्तो वेदवेदाङ्गपारगः । सदातिथिप्रियो रात्रावागतानां समाश्रयः ॥

అతడు స్వభావముగా మృదువైనవాడు, సదాచారుడు, వేదాలు మరియు వేదాంగాలలో పారంగతుడు. అతిథిప్రియుడు; రాత్రివేళ వచ్చినవారికీ ఎల్లప్పుడూ ఆశ్రయం ఇచ్చేవాడు.

Verse 7

तस्य बुद्धिरियं त्वासीदहं पश्ये वसुन्धराम् । अतिरम्यवनोद्यानां नानानगरशोभिताम् ॥

అతని మనస్సులో ఈ ఆలోచన కలిగింది—‘అత్యంత మనోహరమైన అరణ్యాలు, ఉద్యానవనాలతో అలంకరించబడిన, అనేక నగరాలతో శోభిల్లే ఈ భూమిని నేను దర్శించాలి.’

Verse 8

अथागतोऽतिथिः कश्चित् कदाचित्तस्य वेश्मनि । नानौषधिप्रभावज्ञो मन्त्रविद्याविशारदः ॥

అనంతరం ఒక సమయంలో అతని ఇంటికి ఒక అతిథి వచ్చాడు—అతడు అనేక ఔషధ మూలికల శక్తులను తెలిసినవాడు, మంత్రశాస్త్రంలో నిపుణుడు.

Verse 9

अभ्यर्थितस्तु तेनासौ श्रद्धापूतेन चेतसा । तस्याचख्यौ स देशांश्च रम्याणि नगराणि च ॥

శ్రద్ధతో శుద్ధమైన మనస్సుతో అతడు కోరగా, ఆ పురుషుడు అప్పుడతనికి అనేక దేశప్రాంతాలు మరియు మనోహర నగరాలను వివరించాడు.

Verse 10

वनानि नद्यः शैलांश्च पुण्याण्यायतनानि च । स ततो विस्मयाविष्टः प्राह तं द्विजसत्तमम् ॥

అతడు అడవులు, నదులు, పర్వతాలు మరియు పుణ్యక్షేత్రాలను కూడా వివరించాడు. అప్పుడు ఆశ్చర్యంతో నిండిన శ్రోత ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణునితో పలికాడు.

Verse 11

अनेकदेशदर्शित्वेनातिश्रमसमान्वितः । त्वं नातिवृद्धो वयसा नातिवृत्तश्च यौवनात् । कथम् अल्पेन कालेन पृथिवीमटसि द्विज ॥

అనేక దేశాలను చూపించి మీరు మహా శ్రమతో అలసినవారిలా కనిపిస్తున్నారు; అయినా మీరు అతివృద్ధులు కాదు, యౌవనాన్ని దాటినవారూ కాదు. ఓ బ్రాహ్మణా, ఇంత తక్కువ సమయంలో మీరు భూమిని ఎలా సంచరిస్తారు?

Verse 12

ब्राह्मण उवाच मन्त्रौषधिप्रभावेण विप्राप्रतिहता गतिः । योजनानां सहस्रं हि दिनार्धेन व्रजाम्यहम् ॥

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు: మంత్రం మరియు ఔషధ మూలికల శక్తిచేత నా గతి నిరోధరహితం. నిజంగా నేను అర్ధదినంలో సహస్ర యోజనాలు ప్రయాణిస్తాను.

Verse 13

मार्कण्डेय उवाच ततः स विप्रस्तं भूयः प्रत्युवाचेदमादरात् । श्रद्धधानो वचस्तस्य ब्राह्मणस्य विपश्चितः ॥

మార్కండేయుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ శ్రోత బ్రాహ్మణుడు మళ్లీ గౌరవంతో అతనికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను; ఆ జ్ఞాని బ్రాహ్మణుని వాక్యాలపై విశ్వాసముంచి।

Verse 14

मम प्रसादं भगवन् कुरु मन्त्रप्रभावजम् । द्रष्टुमेतां मम महीम् अतिवेच्छा प्रवर्तते ॥

హే భగవన్, మంత్రశక్తి నుండి పుట్టిన మీ అనుగ్రహాన్ని నాకు ప్రసాదించండి; ఈ భూమిని దర్శించాలనే తీవ్రమైన కోరిక నాలో ఉద్భవించింది।

Verse 15

प्रादात् स ब्राह्मणश्चास्मै पादलेपम् उदारधीः । अभिमन्त्रयामास दिशं तेनाख्यातां च यत्नतः ॥

అప్పుడు ఆ ఉదారమనస్క బ్రాహ్మణుడు అతనికి పాదలేపనాన్ని ఇచ్చెను; అతను సూచించిన దిశను జాగ్రత్తగా మంత్రంతో అభిమంత్రించెను।

Verse 16

तेनानुलिप्तपादोऽथ स द्विजो द्विजसत्तम । हिमवन्तमगाद् द्रष्टुं नानाप्रस्रवणान्वितम् ॥

ఆపై ఆ లేపనంతో పాదాలు పూసుకున్న ఆ బ్రాహ్మణుడు, హే ద్విజోత్తమా, అనేక జలపాతాలతో అలంకృతమైన హిమవంతుడు—హిమాలయాన్ని దర్శించుటకు వెళ్లెను।

Verse 17

सहस्रं योजनानां हि दिनार्धेन व्रजामि यत् । आयास्यामिति सञ्चिन्त्य तदर्धेनापरेण हि ॥

ఎందుకంటే నేను అర్ధదినంలో వెయ్యి యోజనాలు ప్రయాణిస్తాను; ‘నేను తిరిగి వస్తాను’ అని భావించి, మిగిలిన అర్ధకాలంలో తిరిగివచ్చే యోచన చేసెను।

Verse 18

सम्प्राप्तो हिमवत्पृष्ठं नातिश्रान्ततनुर्द्विज । विचचार ततस्तत्र तुहिनाचलभूतले ॥

హే బ్రాహ్మణా, హిమవంతుని పృష్ఠదేశానికి చేరి, శరీరం అతిగా అలసిపోకుండానే అతడు ఆ మంచుపర్వత భూమిపై సంచరించాడు।

Verse 19

पादाक्रान्तेन तस्याथ तुहिनेन विलीयता । प्रक्षालितः पादलेपः परमौषधिसम्भवः ॥

అనంతరం, అతని పాదాల కింద త్రొక్కబడుతూ కరిగిన మంచువల్ల, పరమ ఔషధ మూలికలతో చేసిన అతని పాదలేపనం కొట్టుకుపోయింది।

Verse 20

ततो जडगतिः सोऽथ इतश्चेतश्च पर्यटन् । ददर्शातिमनोज्ञानि सानूनि हिमभूभृतः ॥

ఆపై, మందగతితో కొంత అసౌకర్యంగా నడుచుకుంటూ అతడు ఇటూ అటూ సంచరించి, మంచుతో కప్పబడిన పర్వతపు అత్యంత మనోహరమైన వాలులను చూశాడు।

Verse 21

सिद्धगन्धर्वजुष्टानि किन्नराभिरतानि च । क्रीडाविहाररम्याणि देवादीनामितस्ततः ॥

ఇక్కడక్కడ క్రీడా-విహారాలకు అనుకూలమైన మనోహర స్థలాలు ఉండేవి; అవి సిద్ధులు, గంధర్వులు సేవించేవి, కిన్నరులు ఆనందించేవి; దేవతలు మరియు ఇతర దివ్యజనుల స్వస్థానాలుగా ఉండేవి।

Verse 22

दिव्याप्सरोगणशतैराकीर्णान्यवलोकयन् । नातृप्यत द्विजश्रेष्ठः प्रोद्धूतपुलको मुने ॥

వందలాది దివ్య అప్సరసల గణాలతో కిటకిటలాడే స్థలాలను చూచి, హే మునీ, ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు తృప్తి చెందలేదు; అతనికి రోమాంచం కలిగింది।

Verse 23

क्वचित् प्रस्त्रवणाद् भ्रष्टजलपातमनोरमम् । प्रनृत्यच्छिखिकेकाभिरन्यतश्च निनादितम् ॥

ఎక్కడో ఊటల నుండి జారిపడే జలపాతాల వల్ల అది మనోహరంగా ఉండెను; మరెక్కడో నర్తించే నెమళ్ల కేకారవాలతో అది ప్రతిధ్వనించెను।

Verse 24

दात्यूहकोयष्टिकाद्यैः क्वचिच्चातिमनोहरैः । पुंस्कोकिलकलालापैः श्रुतिहारिभिरन्वितम् ॥

ఎక్కడో దాత్యూహ, కోయష్టిక మొదలైన అతి మనోహర పక్షులతో అది అలంకృతమై ఉండెను; మరెక్కడో చెవిని దోచుకొనే మగ కోకిలల మధుర కూజితాలతో అది శోభించెను।

Verse 25

प्रफुल्लतरुगन्धेन वासितानिलवीजितम् । मुदा युक्तः स ददृशे हिमवन्तं महागिरिम् ॥

పుష్పించిన వృక్షాల సువాసనతో పరిమళించిన గాలులు వీచగా, ఆనందంతో నిండిన అతడు మహాగిరి హిమవంతుని దర్శించెను।

Verse 26

दृष्ट्वा चैतं द्विजसुतो हिमवन्तं महाचलम् । श्वो द्रक्ष्यामिति संचित्य मतिञ्चक्रे गृहं प्रति ॥

ఆ మహాగిరి హిమవంతుని చూసిన బ్రాహ్మణ కుమారుడు—‘రేపు నేను దీనిని మరల (ఇంకా) దర్శిస్తాను’ అని అనుకొని, ఇంటికి తిరిగిపోవాలని సంకల్పించెను।

Verse 27

विभ्रष्टपादलेपोऽथ चिरेण जडितक्रमः । चिन्तयामास किमिदं मयाज्ञानादनुष्ठितम् ॥

అప్పుడు చాలాసేపటికి పాదలేపనం పోవడంతో అతని అడుగులు మందగించెను; అతడు ఆలోచించెను—‘అజ్ఞానంతో నేను ఇది ఏమి చేసితిని?’

Verse 28

यदि प्रलेपो नष्टो मे विलीनो हिमवारिणा । शैलोऽतिदुर्गमश्चायं दूरञ्चाहमिहागतः ॥

మార్గమున నేను పెట్టిన గుర్తు హిమజలములచే కరిగి పోయి నశించినయెడల, ఈ పర్వతము అత్యంత దుర్గమమై ఉండగా, నేను దూరమునుండి ఇక్కడికి వచ్చినవాడనై…

Verse 29

प्रयास्यामि क्रियाहानिमग्निशुश्रूषणादिकम् । कथमत्र करिष्यामि सङ्कटं महदागतम् ॥

అగ్నిహోత్రాది నియత కర్తవ్యములలో నేను విఘాతం పొందబోతున్నాను; నాపై మహా ఆపద వచ్చి పడింది—ఇప్పుడు ఇక్కడ నేను ఏ విధంగా ప్రవర్తించాలి?

Verse 30

इदं रम्यमिदं रम्यमित्यस्मिन् वरपर्वते । शक्तदृष्टिरहं तृप्तिं न यास्येऽब्दशतैरपि ॥

‘ఇది మనోహరం, ఇది మనోహరం!’—ఈ శ్రేష్ఠ పర్వతముపై నా దృష్టి స్థిరమైంది; నూరు సంవత్సరములైనను నాకు తృప్తి కలగదు.

Verse 31

किन्नराणां कलालापाः समन्ताच्छ्रोत्रहारिणः । प्रफुल्लतरुगन्धान्श्च घ्राणमत्यन्तमृच्छति ॥

అన్ని దిక్కుల నుండీ కిన్నరుల మధుర గానములు చెవిని హరించుచున్నవి; వికసించిన వృక్షముల సువాసన ముక్కును తీవ్రంగా తాకుచున్నది.

Verse 32

सुखस्पर्शस्तथा वायुः फलानि रसवन्ति च । हरन्ति प्रसभं चेतो मनोज्ञानि सरांसि च ॥

గాలి స్పర్శకు సుఖదాయకముగా ఉంది, ఫలములు రసపూరితములు, మరియు మనోహర సరస్సులు బలవంతముగా మనస్సును హరించుచున్నవి.

Verse 33

एवं गते तु पश्येयं यदि कञ्चित् तपोनिधिम् । स ममोपदिशेन्मार्गं गमनाय गृhaं प्रति ॥

ఇప్పటి పరిస్థితిలో నేను ఏదైనా తపోనిధి మహాతపస్విని దర్శించగలిగితే, అతడు నాకు స్వగృహానికి తిరిగి వెళ్లే మార్గాన్ని ఉపదేశిస్తాడు.

Verse 34

मार्कण्डेय उवाच स एवम् चिन्तयन् विप्रो बभ्राम च हिमाचले । भ्रष्टपादौषधिबलो वैक्लवं परमं गतः ॥

మార్కండేయుడు అన్నాడు: ఇలా ఆలోచిస్తూ ఆ బ్రాహ్మణుడు హిమాలయ పర్వతంలో సంచరించాడు; పాదౌషధుల వల్ల వచ్చిన బలం కోల్పోయి అతడు పరమ అసహాయస్థితిలో పడిపోయాడు.

Verse 35

तं ददर्श भ्रमन्तञ्च मुनिश्रेष्ठं वरूथिनी । वराप्सरा महाभागा मौलेया रूपशालिनी ॥

వరూథినీ ఆ సంచరిస్తున్న ఉత్తమ మునిని చూసింది. ఆమె పుణ్యవంతమైన అప్సర, పరమ భాగ్యవతి, మౌలేయ వంశజ, సౌందర్యసంపన్న.

Verse 36

तस्मिन् दृष्टे ततः साभूद् द्विजवर्ये वरूथिनी । मदनाकृष्टहृदया सानुरागा हि तत्क्षणात् ॥

ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుణ్ని చూసిన వెంటనే వరూథినీ స్నేహంతో నిండిపోయింది; కాముడి ఆకర్షణతో ఆమె హృదయం లాగబడింది.

Verse 37

चिन्तयामास को न्वेष रमणीयतमाकृतिः । सफलं मे भवेञ्जन्म यदि मां नावमन्यते ॥

ఆమె ఆలోచించింది—‘ఇంత అత్యంత మనోహర రూపమున్న ఇతడు ఎవరు? ఇతడు నన్ను తృణీకరించకపోతే నా జన్మ సఫలమవుతుంది.’

Verse 38

अहोऽस्य रूपमाधुर्यमहोऽस्य ललिता गतिः । अहो गम्भीरता दृष्टेः कुतोऽस्य सदृशो भुवि ॥

అహో, అతని సౌందర్యం ఎంత మధురం! అహో, అతని నడక ఎంత మనోహరం! అహో, అతని చూపులోని గాంభీర్యం ఎంత లోతైనది! భూమిపై అతనితో సమానుడు ఎవరు?

Verse 39

दृष्टा देवास्तथा दैत्याḥ सिद्धगन्धर्वपन्नगाः । कथमेकोऽपि नास्त्यस्य तुल्यरूपो महात्मनः ॥

నేను దేవతలను, అలాగే దైత్యులను, సిద్ధులను, గంధర్వులను, నాగులను కూడా చూశాను—అయినా ఈ మహాత్ముని రూపానికి సమానుడు ఒక్కడైనా ఎలా లేడు?

Verse 40

यथाहमस्मिन्मय्येष सानुरागस्तथा यदि । भवेदत्र मया कार्यस्तत्कृतः पुण्यसञ्चयः ॥

నేను అతనిపై కలిగిన స్నేహంలానే అతడు నాపై స్నేహం చూపితే, అప్పుడు ఇక్కడ నాకు చేయవలసిన కార్యం ఉంటుంది; దాని వల్ల పుణ్యసంచయం పెరుగుతుంది.

Verse 41

यद्येष मयि सुस्निग्धां दृष्टिमद्य निपातयेत् । कृतपुण्या न मत्तोऽन्या त्रैलोक्ये वनिता ततः ॥

ఈ రోజు అతడు నాపై అత్యంత స్నేహభరితమైన చూపు వేస్తే, మూడు లోకాలలో నాకన్నా ఎక్కువ పుణ్యవతి మరెవ్వరు స్త్రీ ఉండరు.

Verse 42

मार्कण्डेय उवाच एवम् सञ्चिन्तयन्ती सा दिव्ययोषित् स्मरातुरा । आत्मानं दर्शयामास कमनीयतराकृतिम् ॥

మార్కండేయుడు అన్నాడు—ఇలా ఆలోచిస్తూ, కామంతో బాధపడిన ఆ దివ్యస్త్రీ ఆపై తనను తాను వెల్లడించింది; ఇంకా మరింత మనోహరమైన రూపాన్ని ధరించింది.

Verse 43

तां तु दृष्ट्वा द्विजसुतश्चारुरूपां वरूथिनीम् । सोपचारं समागम्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥

రమ్యరూపిణి వరూథినీని చూచి బ్రాహ్మణపుత్రుడు విధిపూర్వకంగా సమీపించి గౌరవంతో నమస్కరించి ఈ మాటలు పలికెను।

Verse 44

का त्वं कमलगर्भाभे कस्य किं वानुतिष्ठसि । ब्राह्मणोऽहमिहायातो नगरादरुणास्पदात् ॥

హే పద్మోదరీ (పద్మస్తనీ) శుభే! నీవెవరు? ఎవరివి, ఇక్కడ ఏమి చేస్తున్నావు? నేను బ్రాహ్మణుడను; అరుణాస్పదమనే నగరమునుండి ఇక్కడికి వచ్చితిని।

Verse 45

पादलेपोऽत्र मे ध्वस्तो विलीनो हिमवारिणा । यस्यानुभावादत्राहमागतो मदिरेक्षणे ॥

ఇక్కడ చల్లని నీటిలో నా పాదలేపము కరిగి నశించిపోయింది। హే మదిరానయనే! ఎవరి ప్రభావముచేత నేను ఇక్కడికి వచ్చితిని?

Verse 46

वरूथिन्युवाच मौलेयाहं महाभागा नाम्ना ख्याता वरूथिनी । विचरामि सदैवात्र रमणीये महाचले ॥

వరూథినీ చెప్పెను—హే భాగ్యవంతుడా! నేను మౌల్యా; వరూథినీ అనే నామముతో ప్రసిద్ధిని పొందినదానిని। ఈ మనోహర మహాపర్వతమందు నేను ఎల్లప్పుడూ సంచరిస్తూ ఉంటాను।

Verse 47

साहं त्वद्दर्शनाद्विप्र कामवक्तव्यताङ्गता । प्रशाधि यन्मया कार्यं त्वदधीनास्मि साम्प्रतम् ॥

మరియు హే బ్రాహ్మణా! నిన్ను చూచి కోరికచేత ప్రేరితమై నేను మాటలాడితిని। నేను చేయవలసినది ఆజ్ఞాపించుము; ఈ వేళ నేను నీ అధీనములో ఉన్నాను।

Verse 48

ब्राह्मण उवाच येनोपायेन गच्छेयं निजगेहं शुचिस्मिते । तन्ममाचक्ष्व कल्याणि हानिर्नोऽखिलकर्मणाम् ॥

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—హే సుముఖీ! నేను ఏ ఉపాయంతో నా స్వగృహానికి వెళ్లగలను? హే శుభే, నా సమస్త కర్మధర్మాలకు సంపూర్ణంగా నష్టం కలగకుండా అది నాకు చెప్పుము।

Verse 49

नित्यनैमित्तिकानान्तु महाहानिर्द्विजन्मनः । भवत्यतस्त्वं हे भद्रे ! मामुद्धर हिमालयात् ॥

ద్విజునికి నిత్య మరియు నైమిత్తిక కర్మాలను విస్మరించుటలో మహా నష్టం కలుగుతుంది. కనుక, హే దయామయీ దేవీ, హిమాలయం నుండి నన్ను రక్షించుము।

Verse 50

प्रशस्यते न प्रवासो ब्राह्मणानां कदाचम । अपराद्धं न मे भीरु देशदर्शनकौतुकम् ॥

బ్రాహ్మణులకు సంచరించుట గానీ పరదేశవాసం గానీ ఎప్పుడూ ప్రశంసనీయం కాదు. హే భీరూ, నేను ఏ అపరాధమూ చేయలేదు; ఇది కేవలం వివిధ దేశాలను చూడాలనే కుతూహలమే।

Verse 51

सतो गृहे द्विजाग्र्यस्य निष्पत्तिः सर्वकर्मणाम् । नित्यनैमित्तिकानाञ्च हानिरेवं प्रवासिनः ॥

సద్గృహస్థుడైన శ్రేష్ఠ ద్విజుని ఇంటిలో సమస్త ధర్మాలు యథావిధిగా పరిపూర్ణమవుతాయి; కానీ పరదేశవాసికి నిత్య-నైమిత్తిక కర్మాలకు నష్టం కలుగుతుంది।

Verse 52

सा त्वं किं बहुनोक्तेन तथा कुरु यशस्विनि । यथा नास्तं गते सूर्ये पश्यामि निजमालयम् ॥

అయితే—ఎన్నో మాటలెందుకు? హే యశస్వినీ దేవీ, సూర్యాస్తమయానికి ముందే నేను నా నివాసాన్ని చూడగలిగేలా అలా చేయుము।

Verse 53

वरूथिन्युवाच मैवं ब्रूहि महाभाग ! मा भूtsa दिवसॊ मम । मां परित्यज्य यत्र त्वं निजगेहमुपैष्यसि ॥

వరూథినీ పలికింది— ఓ భాగ్యవంతుడా, అలా అనకు. నన్ను విడిచి నీవు నీ ఇంటికి వెళ్లే ఆ రోజు నాకు రాకూడదు.

Verse 54

अहो रम्यतरः स्वर्गो न यतो द्विजनन्दन । अतो वयं परित्यज्य तिष्ठामोऽत्र सुरालयम् ॥

అహా! ఓ ద్విజానందా, దీనికన్నా మధురమైన స్వర్గం లేదు. కాబట్టి ఆ ఆలోచనను వదలి, మేము ఈ దివ్య ధామంలోనే ఉంటాము.

Verse 55

स त्वं सह मया कान्त ! कान्तेऽत्र तुहिनाचले । रममाणो न मर्त्यानां बान्धवानां स्मरिष्यसि ॥

మరియు నీవు, ప్రియుడా— ఈ హిమపర్వతంపై నాతో కలిసి ఉండి, విహరిస్తూ, నీ మానవ బంధువులను స్మరించవు.

Verse 56

स्रजो वस्त्राण्यलङ्कारान् भोगभोज्यानुलेपनम् । दास्याम्यत्र तथाहन्ते स्मरेण वशगा हृता ॥

మాలలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, భోగాలు, ఆహారాలు, లేపనాలు— ఇవన్నీ ఇక్కడనే నీకు ఇస్తాను. అయ్యో! కాముడు నన్ను మోహింపజేసి వశపరచాడు.

Verse 57

वीणावेणुस्वनं गीतं किन्नराणां मनोरमम् । अङ्गाह्लादकरो वायुरुष्णान्नमुदकं शुचि ॥

ఇక్కడ వీణా-వేణు నాదం, కిన్నరుల మధుర గానాలు; దేహాన్ని ఆనందింపజేసే సమీరం; వేడి ఆహారం మరియు శుద్ధ జలం (ఉన్నాయి).

Verse 58

मनॊभिलषिता शय्या सुगन्धमनुलेपनम् । इहासतो महाभाग गृहे किं ते निजे 'धिकम् ॥

ఇక్కడ నీ హృదయాభిలాషకు తగిన శయ్యలు ఉన్నాయి, దేహానికి పూసుకునే సుగంధ అనులేపనాలు కూడా ఉన్నాయి. ఓ ఆర్యా, ఇక్కడ నివసిస్తుంటే నీ స్వగృహంలో నీకు దీనికన్నా గొప్పది ఏముంటుంది?

Verse 59

इहासतो नैव जरा कदाचित्ते भविष्यति । त्रिदशानामियं भूमिर्यौवनोपचयप्रदा ॥

ఇక్కడ నివసించే నీకు ఎప్పుడూ వృద్ధాప్యం కలగదు. ఇది దేవభూమి; యౌవనవృద్ధిని ప్రసాదించే స్థలం.

Verse 60

इत्युक्त्वा सानुरागा सा सहसा कमलेक्षणा । आलिलिङ्ग प्रसीदेति वदन्ती कलमुन्मनाः ॥

ఇలా చెప్పి ఆమె—స్నేహపూరితమైన, పద్మనేత్రి—అకస్మాత్తుగా అతనిని ఆలింగనం చేసి, కోరికతో చంచలమైన మనస్సుతో మృదువుగా ‘ప్రసన్నుడవు’ అని చెప్పింది.

Verse 61

ब्राह्मण उवाच मा मां स्प्राक्षीर्व्रजान्यत्र दुष्टे यः सदृशस्तव । मयान्यथा याचिता त्वमन्यथैवाप्युपैषि माम् ॥

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—నన్ను తాకవద్దు. ఓ దుష్టదానా, వేరే చోటికి పో; నీ వంటి వారు పతితులు. నేను ఒక విధంగా అడిగితే, నీవు పూర్తిగా మరో విధంగా నా దగ్గరకు వస్తున్నావు.

Verse 62

सायं प्रातरहुतं हव्यं लोकान् यच्छति शाश्वतान् । त्रैलोक्यमेतदखिलं मूढे इव्ये प्रतिष्ठितम् ॥

ప్రాతఃకాలం, సాయంకాలం అర్పించే హోమాహుతులు శాశ్వత లోకాలను ప్రసాదిస్తాయి. నిజంగా ఈ సమస్త త్రిలోకం దానిపైనే స్థాపితమై ఉంది—కానీ నీవు ఇక్కడ మోహితురాలివలె ఉన్నావు.

Verse 63

वरूथिन्युवाच किं ते नाहं प्रिया विप्र ! रमणीयो न किं गिरिः । गन्धर्वान् किन्नरादींश्च त्यक्त्वाभीष्टो हि कस्तव ॥

వరూథినీ చెప్పింది—ఓ బ్రాహ్మణా, నీకు ఏమైంది? నేను నీకు ప్రియురాలిని కాదా? ఈ పర్వతం రమణీయంగా లేదా? గంధర్వులు, కిన్నరులు మొదలైనవారిని విడిచి నీవు నిజంగా ఎవరిని కోరుతున్నావు?

Verse 64

निजमालयमप्यस्माद्भवान् यास्यत्यसंशयम् । स्वल्पकालं मया सार्धं भुङ्क्ष्व भोगान् सुदुर्लभान् ॥

ఇక్కడి నుండీ నీవు నిశ్చయంగా చివరకు నీ స్వధామానికి వెళ్తావు. కాబట్టి కొద్దికాలం నా తోడు ఉండి, దుర్లభమైన భోగసుఖాలను అనుభవించు.

Verse 66

ब्राह्मण उवाच अष्टावात्मगुणा ये हि तेषामादौ दया द्विज । तां करोṣi कथं न त्वं मयि सद्धर्मपालक ॥

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—ఓ ద్విజా, ఆత్మ యొక్క ఎనిమిది గుణాలలో దయే శ్రేష్ఠం. నీవు సత్యధర్మాన్ని ధరిస్తానని చెప్పుకుంటూ, నాపై ఆ దయను ఎందుకు చూపడం లేదు?

Verse 67

त्वद्विमुक्ता न जीवामि तथा प्रीतिमती त्वयि । नैतद्वदाम्यहं मिथ्या प्रसीद कुलनन्दन ॥

నీ నుండి విడిపోతే నేను జీవించను; నీపై నా స్నేహం అటువంటిది. నేను అసత్యం చెప్పడం లేదు—ఓ కులానందా, దయచేయి, ప్రసన్నుడవు.

Verse 68

ब्राह्मण उवाच यदि प्रीतिमती सत्यं नोपचाराद्ब्रवीषि माम् । तदुपायं समाचक्ष्व येन यामि स्वमालयम् ॥

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—నీ స్నేహం నిజంగా హృదయపూర్వకమై, నన్ను కేవలం ఉపాయంగా పలకడం కాకపోతే, నేను నా స్వధామానికి వెళ్లే మార్గాన్ని చెప్పు.

Verse 69

वरूथिन्युवाच निजमालयमप्यस्माद्भवान् यास्यत्यसंशयम् । स्वल्पकालं मया सार्धं भुङ्क्ष्व भोगान् सुदुर्लभान् ॥

వరూథినీ చెప్పింది—ఇక్కడి నుండికూడా నీవు నిశ్చయంగా నీ స్వధామానికి వెళ్తావు. కనుక కొద్దిసేపు నాతో కలిసి దుర్లభమైన భోగసుఖాలను అనుభవించు.

Verse 70

ब्राह्मण उवाच न भोगार्थाय विप्राणां शस्यते हि वरूथिनि । इह क्लेशाय विप्राणां चेष्टा प्रेत्याफलप्रदा ॥

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—ఓ వరూథినీ, బ్రాహ్మణులకు భోగార్థమైన ప్రయత్నం ప్రశంసనీయం కాదు. వారి యత్నం ఇక్కడ కష్టసాధనకే; దాని ఫలం మరణానంతరం లభిస్తుంది.

Verse 71

वरूथिन्युवाच सन्त्राणं म्रियमाणायाः मम कृत्वा परत्र ते । पुण्यस्यैव फलं भावि भोगाश्चान्यत्र जन्मनि ॥

వరూథినీ చెప్పింది—నేను మరణించుచున్న వేళ నన్ను నీవు రక్షిస్తే, నీకు పరలోకంలో పుణ్యఫలం లభిస్తుంది—మరొక జన్మలో భోగాలు కూడా కలుగుతాయి.

Verse 72

एवं च द्वयमप्यत्र तवोपचयकारणम् । प्रत्याख्यानादहं मृत्युः त्वञ्च पापमवाप्स्यसि ॥

ఇలా ఇక్కడ రెండు ఫలితాలూ నీ ‘లాభ’కే కారణమవుతాయి: నీవు నన్ను తిరస్కరిస్తే నేను మరణిస్తాను—మరియు నీకు పాపం కలుగుతుంది.

Verse 73

ब्राह्मण उवाच परस्त्रियां नाभिलषेदित्युगुर्गुरवो मम । तेन त्वां नाभिवाञ्छामि कामं विलप शुष्य वा ॥

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—నా ఆచార్యులు ప్రకటించారు: ‘పరపురుషుని భార్యను కోరరాదు.’ అందువల్ల నేను నిన్ను కోరను. నీ ఇష్టమొచ్చినట్లు ఏడ్చు, లేదా క్షీణించి పో.

Verse 74

मार्कण्डेय उवाच इत्युक्त्वा स महाभागः स्पृष्ट्वापः प्रयतः शुचिः । प्राहेदं प्रणिपत्याग्निं गार्हपत्यं उपांशुना ॥

మార్కండేయుడు అన్నాడు—ఇట్లు పలికి ఆ భాగ్యవంతుడు జలాన్ని స్పర్శించి, నియమంతో శుద్ధుడై, గార్హపత్య అగ్నికి నమస్కరించి మృదుస్వరంతో ఇలా పలికెను।

Verse 75

भगवन्! गार्हपत्याग्ने योनिस्त्वं सर्वकर्मणाम् । त्वत्त आहवनीयोऽग्निर्दक्षिणाग्निश्च नान्यतः ॥

హే పుణ్య గార్హపత్యాగ్నీ! నీవే సమస్త కర్మకాండములకు యోని/మూలము. నీ నుండే ఆహవనీయాగ్ని మరియు దక్షిణాగ్ని ఉద్భవిస్తాయి—ఇతరత్ర కాదు।

Verse 76

युष्मदाप्यायनाद् देवा वृष्टिशस्यादिहेतवः । भवन्ति शस्यादखिलं जगद्भवति नान्यतः ॥

నీ పోషణవలన దేవతలు వర్షం, ధాన్యం మొదలైన వాటికి కారణమగుదురు. ధాన్యమువలననే సమస్త జగత్తు జీవించుచున్నది—ఇతరథా కాదు।

Verse 77

एवं त्वत्तो भवत्येतद्येन सत्येन वै जगत् । तथाहमद्य स्वं गेहं पश्येयं सति भास्करे ॥

ఇట్లు నీ నుండే జగత్తు సత్యంగా నిలిచియుండుటకు కారణమైనది ఉద్భవిస్తుంది. ఆ సత్యబలముచేత నేడు, సూర్యుడు ప్రకాశించుచుండగా, నేను నా గృహాన్ని దర్శించగలుగుదును గాక।

Verse 78

यथा वै वैदिकं कर्म स्वकाले नोज्झितं मया । तेन सत्येन पश्येयं गृहस्थोऽद्य दिवाकरम् ॥

యథాకాలమున నేను వైదిక కర్తవ్యములను నిర్లక్ష్యము చేయలేదు; ఆ సత్యబలముచేత నేను—గృహస్థుడనైనను—నేడు సూర్యుని దర్శించగలుగుదును గాక।

Verse 79

यथा च न परद्रव्ये परदारे च मे मतिः । कदाचित् साभिलाषाभूत्तथैतत् सिद्धिमेतु मे ॥

ఎట్లయితే నా మనస్సు ఎప్పుడూ పరధనముపై గాని పరస్త్రీపై గాని కామనతో వాలలేదు, అట్లే ఈ నా సంకల్పము/ప్రార్థన నాకు సిద్ధి పొందుగాక।