Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पुर्वविभागे सप्तत्रिंशो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तास्तु मुनयो नैमिषीया महामतिम् / पप्रच्छुरुत्तरं सूतं पृथिव्यादिविनिर्णयम्

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణంలోని షట్సాహస్త్రీ సంహిత పూర్వవిభాగంలో సప్తత్రింశో అధ్యాయం సమాప్తమైంది. శ్రీకూర్ముడు పలికెను—ఇలా ఉపదేశం పొందిన నైమిషేయ మునులు నిర్ణయాత్మక ఉత్తరాన్ని కోరుతూ మహామతిమంతుడైన సూతుని భూమ్యాది తత్త్వాల నిర్ణయాన్ని గురించి ప్రశ్నించారు।

Verse 2

ऋषय ऊचुः कथितो भवता सूत सर्गः स्वयंभुवः शुभः / इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्रिलोकस्यास्य मण्डलम्

ఋషులు పలికిరి—ఓ సూతా, మీరు స్వయంభువుని శుభసృష్టిని వివరించారు. ఇప్పుడు ఈ త్రిలోకమండలము, అనగా దాని వ్యవస్థను, మేము వినదలచుకున్నాము।

Verse 3

यावन्तः सागरा द्वीपास्तथा वर्षाणि पर्वताः / वनानि सरितः सूर्यग्रहाणां स्थितिरेव च

ఎన్ని సముద్రాలు, ద్వీపాలు ఉన్నాయో, అంతే వర্ষాలు (ప్రాంతాలు), పర్వతాలు ఉన్నాయి; అలాగే వనాలు, నదులు ఉన్నాయి; సూర్యుడు మరియు గ్రహాల స్థిరస్థానాలు, క్రమమూ ఉన్నాయి।

Verse 4

यदाधारमिदं कृत्स्नं येषां पृथ्वी पुरा त्वियम् / नृपाणां तत्समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि

ఓ సూతా! ఎవరి ఆధారంగా ఈ సమస్తం నిలిచిందో, ఎవరి చేత ఈ భూమి పూర్వకాలంలో ధరించబడిందో—ఆ రాజులను సంక్షేపంగా చెప్పుట నీకు తగినది।

Verse 5

सूत उवाच वक्ष्ये देवादिदेवाय विष्णवे प्रभविष्णवे / नमस्कृत्वाप्रमेयाय यदुक्तं तेन धीमता

సూతుడు పలికెను—దేవాదిదేవుడు, సర్వవ్యాపక ప్రభువు, అప్రమేయుడైన విష్ణువుకు నమస్కరించి, ఆ ధీమంతుడు చెప్పినదానిని నేను ఇప్పుడు వివరిస్తాను।

Verse 6

स्वायंभुवस्य तु मनोः प्रागुक्तो यः प्रियव्रतः / पुत्रस्तस्याभवन् पुत्राः प्रजापतिसमा दश

మునుపు చెప్పబడిన ప్రియవ్రతుడు స్వాయంభువ మనువు కుమారుడు. అతనికి పది మంది కుమారులు జన్మించారు; వారు ప్రజాపతుల సమానమైన సృష్టిశక్తి, మహిమ కలవారు।

Verse 7

अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान् द्युतिमांस्तथा / मेधा मेधातिथिर्हव्यः सवनः पुत्र एव च

అగ్నీధ్రుడు, అగ్నిబాహుడు; అలాగే వపుష్మాన్, ద్యుతిమాన్; (మరియు) మేధా, మేధాతిథి, హవ్య, సవన—ఇవీ అతని కుమారులే।

Verse 8

ज्योतिष्मान् दशमस्तेषां महाबलपराक्रमः / धार्मिको दाननिरतः सर्वभूतानुकम्पकः

వారిలో పదవవాడు జ్యోతిష్మాన్—మహాబల పరాక్రమసంపన్నుడు. అతడు ధార్మికుడు, దాననిరతుడు, సమస్త భూతాలపై కరుణ కలవాడు.

Verse 9

मेधाग्निबाहुपुत्रास्तु त्रयो योगपरायणाः / जातिस्मरा महाभागा न राज्ये दधिरे मतिम्

కానీ మేధాగ్నిబాహు యొక్క ముగ్గురు కుమారులు యోగపరాయణులు. వారు పూర్వజన్మస్మరణ కల మహాభాగులు; రాజ్యంపై మనస్సు పెట్టలేదు.

Verse 10

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद् वै सप्तद्वीपेषु सप्त तान् / जम्बुद्वीपेश्वरं पुत्रमग्नीध्रमकरोन्नृपः

రాజు ప్రియవ్రతుడు నిజంగా ఆ ఏడుగురిని ఏడు ద్వీపాలపై అధిపతులుగా అభిషేకించాడు. అలాగే తన కుమారుడు అగ్నీధ్రుని జంబూద్వీపాధిపతిగా నియమించాడు.

Verse 11

प्लक्ष्द्वीपेश्वरश्चैव तेन मेधातिथिः कृतः / शाल्मलेशं वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान्

అతడు మేధాతిథిని ప్లక్షద్వీపాధిపతిగా చేశాడు. అలాగే వపుష్మంతుని శాల్మలద్వీప రాజుగా అభిషేకించాడు.

Verse 12

ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान् प्रभुः / द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत्

ప్రభువు జ్యోతిష్మంతుని కుశద్వీపంలో రాజుగా చేశాడు. అలాగే ద్యుతిమంతుని క్రౌంచద్వీపంలో రాజుగా నియమించాడు.

Verse 13

शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः / पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं च प्रजापतिः

ప్రియవ్రతుడు శాకద్వీపానికి అధిపతిగా హవ్యుని నియమించాడు; అలాగే ప్రజాపతి పుష్కరద్వీపాధిపతిగా సవనుని నియమించాడు।

Verse 14

पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत् / धातिकिश्चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ

పుష్కరంలో సవనునికీ మహావీతుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు; అలాగే ధాతికీ కూడా—ఈ ఇద్దరూ అతని కుమారులు, సత్పుత్రులలో శ్రేష్ఠులు।

Verse 15

महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः / नाम्ना तु धातकेश्चापि धातकीखण्डमुच्यते

ఆ మహాత్ముని పేరుతో ఆ వర్షం ‘మహావీతం’గా ప్రసిద్ధి చెందింది; అలాగే ధాతకీ పేరుతో ఆ విభాగం ‘ధాతకీఖండం’ అని పిలవబడుతుంది।

Verse 16

शाकद्वीपेश्वरस्याथ हव्यस्याप्यभवन् सुताः / जलदश्च कुमारश्च सुकुमारो मणीचकः / कुसुमोत्तरो ऽथ मोदाकिः सप्तमः स्यान्महाद्रुमः

శాకద్వీపాధిపతి హవ్యునికి కుమారులు—జలద, కుమార, సుకుమార, మణీచక, కుసుమోత్తర, మోదాకీ; ఏడవవాడు మహాద్రుముడు అని ప్రసిద్ధి।

Verse 17

जलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते / कुमारस्य तु कौमारं तृतीयं सुकुमारकम्

జలదుని పేరుతో మొదటి వర్షం ‘జలదం’ అని చెప్పబడుతుంది; కుమారుని పేరుతో ‘కౌమారం’, మూడవది ‘సుకుమారకం’ అని కూడా అంటారు।

Verse 18

मणीचकं चतुर्थं तु पञ्चमं कुसुमोत्तरम् / मोदाकं षष्ठमित्युक्तं सप्तमं तु महाद्रुमम्

‘మణీచక’ నాల్గవ పవిత్రస్థానమని ప్రకటించబడింది; ఐదవది ‘కుసుమోత్తర’. ‘మోదాక’ ఆరవదని చెప్పబడింది; ఏడవది ‘మహాద్రుమ’ అని స్మరించబడింది.

Verse 19

क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि सुता द्युतिमतो ऽभवन् / कुशलः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु मनोहरः

క్రౌంచద్వీపాధీశుని కుమార్తె ద్యుతిమాన్‌కు భార్య అయింది. వారి కుమారుల్లో మొదటివాడు కుశలుడు, రెండవాడు మనోహరుడు.

Verse 20

उष्णस्तृतीयः संप्रोक्तश्चतुर्थः प्रवरः स्मृतः / अन्धकारो मुनिश्चैव दुन्दुभिश्चैव सप्तमः / तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

మూడవది (ప్రాంతం/పాలకుడు) ‘ఉష్ణ’ అని ప్రకటించబడింది; నాల్గవది ‘ప్రవర’ అని స్మరించబడింది. ‘అంధకార’, ‘ముని’, మరియు ‘దుందుభి’ కూడా పేర్లు; అందులో ‘దుందుభి’ ఏడవది. క్రౌంచద్వీపంలో వారి పేర్లతోనే ప్రసిద్ధమైన శుభదేశాలు ఉన్నాయి.

Verse 21

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन् महौजसः / उद्भेदो वेणुमांश्चैवाश्वरथो लम्बनो धृतिः / षष्ठः प्रभाकारश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः

కుశద్వీపంలో జ్యోతిష్మత్‌కు ఏడు మహాతేజస్సు, మహాబలమున్న కుమారులు ఉన్నారు—ఉద్భేద, వేణుమాంశ, అశ్వరథ, లంబన, ధృతి; ఆరవది ప్రభాకార, ఏడవది కపిల అని స్మరించబడింది.

Verse 22

स्वनामचिह्नितान् यत्र तथा वर्षाणि सुव्रताः / ज्ञेयानि सप्त तान्येषु द्वीपेष्वेवं न यो मतः

ఓ సువ్రతులారా, ఆ ద్వీపాలలో ‘వర్ష’ అనే ప్రాంతాలు తమ తమ పేర్లతోనే గుర్తింపబడినవి; అవి ఏడు అని తెలుసుకొనుడి. ద్వీపాల విషయమై ఇదే స్థిరమైన నిర్ణయం.

Verse 23

शाल्मलद्वीपनाथस्य सुताश्चासन् वपुष्मतः / श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा / वैद्युतौ मानसश्चैव सप्तमः सुप्रभो मतः

శాల్మలద్వీపపు ప్రకాశవంతుడైన అధిపతికి ఏడు ప్రసిద్ధ కుమారులు జన్మించారు—శ్వేత, హరిత, జీమూత, రోహిత, వైద్యుత, మానస మరియు ఏడవవాడు సుప్రభగా ప్రసిద్ధుడు।

Verse 24

प्लक्षद्वीपेश्वरस्यापि सप्त मेधातिथेः सुताः / ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां शिशिरश्च सुखोदयः / आनन्दश्च शिवश्चैव क्षेमकश्च ध्रुवस्तथा

ప్లక్షద్వీపాధిపతి మేధాతిథికి ఏడు కుమారులు—వారిలో పెద్దవాడు శాంతభయ; మిగతావారు శిశిర, సుఖోదయ, ఆనంద, శివ, క్షేమక మరియు ధ్రువ।

Verse 25

प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै / वर्णाश्रमविभागेन स्वधर्मो मुक्तये द्विजाः

ప్లక్షద్వీపాది ప్రాంతాలలోను, శాకద్వీప సరిహద్దు భూభాగాలలోను, వర్ణాశ్రమ విభాగం ప్రకారం ఉన్న స్వధర్మమే ద్విజులకు మోక్షసాధనమని తెలుసుకోవాలి।

Verse 26

जम्बुद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रास्त्वासन् महाबलाः / अग्नीध्रस्य द्विजश्रेष्ठास्तन्नामानि निबोधत

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! జంబుద్వీపాధిపతి అగ్నీధ్రునికి మహాబలవంతులైన కుమారులు ఉన్నారు; ఇప్పుడు వారి పేర్లు వినుము।

Verse 27

नाभिः किंपुरुषश्चैव तथा हरिरिलावृतः / रम्यो हिरण्वांश्च कुरुर्भद्राश्वः केतुमाहलकः

నాభి, కింపురుష, హరి, ఇలావృత; అలాగే రమ్య, హిరణ్వాన్, కురు, భద్రాశ్వ, కేతుమాహలక—ఇవే జంబుద్వీపంలోని తొమ్మిది విభాగాలని చెప్పబడింది।

Verse 28

जम्बुद्वीपेश्वरो राजा स चाग्नीध्रो महामतिः / विभज्य नवधा तेभ्यो यथान्यायं ददौ पुनः

జంబూద్వీపాధిపతి మహామతి రాజు అగ్నీధ్రుడు దానిని తొమ్మిది భాగాలుగా విభజించి, న్యాయోచిత క్రమమున మళ్లీ వారికి ప్రసాదించాడు।

Verse 29

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाह्वं प्रददौ पुनः / हेमकूटं ततो वर्षं ददौ किंपुरुषाय तु

నాభి యొక్క దక్షిణమున ‘హిమాహ్వ’ అనే వర్షాన్ని మళ్లీ ఇచ్చెను; అనంతరం ‘హేమకూట’ వర్షాన్ని కింపురుషునకు ప్రసాదించెను।

Verse 30

तृतीयं नैषधं वर्षं हरये दत्तवान् पिता / इलावृताय प्रददौ मेरुमध्यमिलावृतम्

తండ్రి మూడవ ‘నైషధ’ వర్షాన్ని హరయకు ఇచ్చెను; మరియు మేరుమధ్యస్థమైన ‘ఇలావృత’ను ఇలావృతునకే ప్రసాదించెను।

Verse 31

नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता / श्वेतं यदुत्तरं वर्षं पित्रा दत्तं हिरण्वते

తండ్రి నీలాచలాశ్రితమైన వర్షాన్ని రమ్యాకు ఇచ్చెను; మరియు ఉత్తరంలోని ‘శ్వేత’ వర్షాన్ని హిరణ్వతునకు తండ్రి ప్రసాదించెను।

Verse 32

यदुत्तरं शृङ्गवतो वर्षं तत् कुरुवे ददौ / मेरोः पूर्वेण यद् वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत् / गन्धमादनवर्षं तु केतुमालाय दत्तवान्

శృంగవతునకు ఉత్తరమున ఉన్న వర్షాన్ని కురువుకు ఇచ్చెను; మేరువు తూర్పున ఉన్న వర్షాన్ని భద్రాశ్వునకు నియమించెను; మరియు గంధమాదన వర్షాన్ని కేతుమాలకు ప్రసాదించెను।

Verse 33

वर्षेष्वेतेषु तान् पुत्रानभिषिच्य नराधिपः / संसारकष्टतां ज्ञात्वा तपस्तेपे वनं गतः

ఆ సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత నరాధిపుడు తన కుమారులను రాజ్యాభిషేకం చేసి, సంసారంలోని దుఃఖకష్టాన్ని గ్రహించి వనానికి వెళ్లి తపస్సు ఆచరించాడు।

Verse 34

हिमाह्वयं तु यस्यैतन्नाभेरासीन्महात्मनः / तस्यर्षभो ऽभवत् पुत्रो मरुदेव्यां महाद्युतिः

మహాత్ముడైన నాభికి ‘హిమాహ్వయ’ అని ప్రసిద్ధమైన ఆ ప్రాంతం ఉండెను; మరుదేవి ద్వారా అతనికి మహాద్యుతి కుమారుడు ఋషభుడు జన్మించాడు।

Verse 35

ऋषभाद् भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः / सो ऽभिषिच्यर्षभः पुत्रं भरतं पृथिवीपतिः / वानप्रस्थाश्रमं गत्वा तपस्तेपे यथाविधि

ఋషభుని నుండి భరతుడు జన్మించాడు—అతడు వీరుడు, వంద మంది కుమారుల్లో జ్యేష్ఠుడు. తరువాత భూమిపతి ఋషభుడు భరతుని రాజ్యాభిషేకం చేసి, వానప్రస్థాశ్రమంలో ప్రవేశించి విధివిధానంగా తపస్సు చేశాడు।

Verse 36

तपसा कर्षितो ऽत्यर्थं कृशो धमनिसंततः / ज्ञानयोगरतो भूत्वा महापाशुपतो ऽभवत्

తపస్సుతో అతిగా క్షీణించి శిరలు స్పష్టంగా కనిపించాయి; జ్ఞానయోగంలో నిమగ్నుడై అతడు మహాపాశుపతుడిగా—పశుపతి శివుని పరమసిద్ధ భక్తుడిగా—అభివృద్ధి చెందాడు।

Verse 37

सुमतिर्भरतस्याभूत् पुत्रः परमधार्मिकः / सुमतेस्तैजसस्तस्मादिन्द्रिद्युम्नो व्यजायत

భరతునికి సుమతి అనే కుమారుడు ఉండెను, అతడు పరమధార్మికుడు. సుమతి నుండి తైజసుడు, అతనినుండి ఇంద్రిద్యుమ్నుడు జన్మించాడు।

Verse 38

परमेष्ठी सुतस्तस्मात् प्रतीहारस्तदन्वयः / प्रतिहर्तेति विख्यात उत्पन्नस्तस्य चात्मजः

పరమేష్ఠి నుండి అదే వంశంలో ప్రతీహారుడు జన్మించాడు. అతని కుమారుడు ‘ప్రతిహర్తా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడై జన్మించాడు.

Verse 39

भवस्तस्मादथोद्गीथः प्रस्तावस्तत्सुतो ऽभवत् / पृथुस्ततस्ततो रक्तो रक्तस्यापि गयः सुतः

అతనినుండి భవుడు జన్మించాడు; భవుని నుండి ఉద్గీథుడు. అతని కుమారుడు ప్రస్తావుడు. తరువాత పృథు, ఆపై రక్తుడు, రక్తుని కుమారుడు గయుడు జన్మించాడు.

Verse 40

नरो गयस्य तनयस्तस्य पुत्रो विराडभूत् / तस्य पुत्रो महावीर्यो धीमांस्तस्मादजायत

గయుని కుమారుడు నరుడు; అతని కుమారుడు విరాటుడు. అతనినుండి ధీమంతుడూ మహాపరాక్రమశాలియైన మహావీర్యుడు జన్మించాడు.

Verse 41

महान्तो ऽपि ततश्चाभूद् भौवनस्तत्सुतो ऽभवत् / त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजो रजस्तस्याप्यभूत् सुतः

తదుపరి మహాన్ జన్మించాడు; అతని కుమారుడు భౌవనుడు. భౌవనుని నుండి త్వష్టా, త్వష్టా నుండి విరజుడు ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. విరజుని కుమారుడు రజస్.

Verse 42

शतजिद् रजसस्तस्य जज्ञे पुत्रशतं द्विजाः / तेषां प्रधानो बलवान् विश्वज्योतिरिति स्मृतः

హే ద్విజులారా! రజసుని కుమారుడు శతజితుడు జన్మించాడు; అతనికి వంద మంది కుమారులు జన్మించారు. వారిలో ప్రధానుడూ బలవంతుడూ ‘విశ్వజ్యోతి’ అని స్మరించబడతాడు.

Verse 43

आराध्य देवं ब्रह्माणं क्षेमकं नाम पार्थिवम् / असूत पुत्रं धर्मज्ञं महाबाहुमरिन्दमम्

దేవ బ్రహ్మను ఆరాధించి క్షేమక అనే రాజు ఒక కుమారుని పొందెను—అతడు ధర్మజ్ఞుడు, మహాబాహువు, శత్రుదమకుడు।

Verse 44

एते पुरस्ताद् राजानो महासत्त्वा महौजसः / एषां वंशप्रसूतैश्च भुक्तेयं पृथिवी पुरा

ఇవే పూర్వకాల రాజులు—మహాసత్త్వులు, మహాతేజస్సులు; వారి వంశంలో పుట్టినవారిచేత కూడా పూర్వం ఈ భూమి పాలించబడి అనుభవింపబడింది।