Adhyaya 57

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे गङ्गानयनं नाम षट्पञ्चशत्तमो ऽध्यायः जैमिनिरुवाच ततः शुष्कसुमित्राद्या मुनयः शंसितव्रताः / ययुर्दिदृक्षवो रामं महेन्द्रमचलं प्रति

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో (వాయుప్రోక్తం) మధ్యమాభాగం తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదంలో ‘గంగానయనం’ అనే షట్పంచాశత్తమో అధ్యాయః. జైమినిరువాచ—అనంతరం శుష్కసుమిత్రాది ప్రశంసితవ్రత మునులు, రాముని దర్శించుటకు మహేంద్ర పర్వతం వైపు వెళ్లిరి।

Verse 2

अतीत्य सुबहून्देशान्वनानि सरितस्तथा / आसेदुरचलश्रेष्ठं क्रमेण मुनिपुङ्गवाः

అనేక దేశాలు, వనాలు, నదులను దాటి ఆ మునిపుంగవులు క్రమంగా శ్రేష్ఠమైన ఆ పర్వతాన్ని చేరిరి।

Verse 3

तमारुह्य शनैस्तस्यख्यातमाश्रममण्डलम् / प्रशान्तक्रूरसत्त्वाढ्यं शुभं मध्ये तपोवनम्

ఆ పర్వతాన్ని నెమ్మదిగా అధిరోహించి వారు దాని ప్రసిద్ధ ఆశ్రమమండలాన్ని చేరిరి; మధ్యలో శుభమైన తపోవనం ఉండెను, అక్కడ క్రూరసత్వములు కూడా శాంతించియుండెను।

Verse 4

सर्वर्त्तुफलपुष्पाढ्यतरुखण्डमनोहरम् / स्निग्धच्छायमनौपम्यं स्वामोदिसुखमारुतम्

ఆ ఆశ్రమప్రదేశం అన్ని ఋతువుల ఫలపుష్పాలతో సమృద్ధమైన మనోహర వృక్షఖండాలతో అలంకృతమై, స్నిగ్ధమైన నీడతో అనుపమంగా ఉండి, స్వసుగంధంతో సుఖదమైన గాలి వీచుచుండెను।

Verse 5

तं तदाश्रममासाद्य ब्रह्मघोषेण नादितम् / विविशुर्त्दृष्टमनसो यथावृद्धपुरस्सरम्

బ్రహ్మఘోషంతో నాదితమైన ఆ ఆశ్రమాన్ని చేరి, వారు దృష్టిని ఏకాగ్రం చేసుకొని, వృద్ధులను ముందుంచి యథాక్రమంగా లోనికి ప్రవేశించారు।

Verse 6

ब्रह्मासने सुखासीनं मृदुकृष्णाजिनोत्तरे / शिष्यैः परिवृतं शान्तं ददृशुस्ते तपोधनाः

వారు చూచిరి—బ్రహ్మాసనంపై సుఖంగా ఆసీనుడై, మృదువైన కృష్ణాజినం పరచిన ఆసనంపై కూర్చొని, శిష్యులతో పరివృతుడై, శాంతంగా ఉన్న ఆ తపోధనుని।

Verse 7

कालाग्निमिव लोकांस्त्रीन्दग्ध्वा पूर्वं निजेच्छया / तद्दोषशान्त्यै तपसि प्रवृत्तमिव् देहिनम्

కాలాగ్నివలె పూర్వం స్వేచ్ఛతో త్రిలోకాలను దహించి, ఆ దోషశాంతికై తరువాత తపస్సులో ప్రవృత్తుడైన దేహధారివలె అతడు కనిపించెను।

Verse 8

ते समेत्य भृगुश्रेष्ठं विनयाचारशालिनः / ववन्दिरे महामौनं भक्तिप्रणतकन्धराः

వారు వినయాచారసంపన్నులై భృగుశ్రేష్ఠుని సమీపించి, భక్తితో కంఠం వంచి ఆ మహామౌన మునికి వందనం చేసిరి।

Verse 9

ततस्तानागतान्दृष्ट्वा मुनीन्भृगुकुलोद्वहः / अर्घपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयामास सादरम्

అప్పుడు వచ్చిన మునులను చూచి భృగుకులశ్రేష్ఠుడు అర్ఘ్యము, పాద్యము మొదలైనవాటితో విధివిధానంగా భక్తితో వారిని పూజించాడు।

Verse 10

तानासीनान्कृतातिथ्यानृषीन्देशान्तरागतान् / उवाच भृगुशार्दूलः स्मितपूर्वमिदं वचः

దేశాంతరాల నుండి వచ్చిన ఋషులను ఆసీనులుగా చేసి అతిథ్యసత్కారం చేసిన తరువాత భృగుశార్దూలుడు చిరునవ్వుతో ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 11

स्वागतं वो महाभागा यूयं सर्वे समागताः / करणीयं किमस्माभिर्वदध्वमविचारितम्

మహాభాగులారా! మీకు స్వాగతం; మీరు అందరూ ఇక్కడ సమాగమించారు। మేము చేయవలసినది ఏమిటో సంకోచం లేకుండా చెప్పండి।

Verse 12

ततस्ते मुनयो रामं प्रणम्येदमथाब्रुवन् / अवेह्यस्मान्मुनिश्रेष्ठ गोकर्णनिलयान्मुनीन्

అప్పుడు ఆ మునులు రామునికి నమస్కరించి ఇలా అన్నారు—మునిశ్రేష్ఠా! గోకర్ణనివాసులమైన మమ్మల్ని మునులను గుర్తించుము।

Verse 13

खनद्भिः सागरैर्भूमिं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे / सतीर्थं तन्महाक्षेत्रं पतितं सागरांभसि

ఏదో ఇతర కారణాంతరంలో సముద్రాలు భూమిని త్రవ్వగా, తీర్థసహితమైన ఆ మహాక్షేత్రం సముద్రజలంలో పడిపోయింది।

Verse 14

उत्सारितार्मवजलं क्षेत्रं तत्सर्वपावनम् / उपलब्धुमभीप्सामो भवतस्तु न संशयः

సముద్రజలము తొలగింపబడిన ఆ క్షేత్రము సర్వపావనమైన తీర్థము. దానిని పొందాలని మేము కోరుతున్నాము; మీ వల్ల ఇది నిస్సందేహం.

Verse 15

विष्णोरंशेन संजातो भवान्भृगुकुले किल / तस्मात्कर्तुमशक्यं ते त्रैलोक्ये ऽपि न किञ्चन

మీరు విష్ణువంశముగా భృగుకులంలో జన్మించారు. అందువల్ల త్రిలోకములలోనూ మీకు అసాధ్యం అనే దేదీ లేదు.

Verse 16

वाञ्छितार्थप्रदो लोके त्वमेवेत्यनुशुश्रुम / वयं त्वामागताः सर्वे रामैतदभियाचितुम्

లోకంలో కోరిన వరములు ప్రసాదించేవారు మీరు మాత్రమే అని మేము విన్నాము. అందుకే హే రామా, ఈ యాచన చేయుటకు మేమందరం మీ వద్దకు వచ్చాము.

Verse 17

स त्वमात्मप्रभावेण क्षेत्रप्रवरमद्य तत् / दातुमर्हसि विप्रेन्द्र समुत्सार्यार्मवोदकम्

కాబట్టి హే విప్రేంద్రా, మీ ఆత్మప్రభావంతో సముద్రజలాన్ని తొలగించి ఈ రోజు ఆ శ్రేష్ఠ క్షేత్రాన్ని మాకు దయచేసి ప్రసాదించండి.

Verse 18

राम उवाच एतत्सर्वमशेषण विदितं मे तपोधनाः / करणीयं च वः कृत्यं मया नात्र विचारणा

రాముడు పలికెను—హే తపోధనులారా, ఇది సమస్తమూ నాకు పూర్తిగా తెలిసినదే. మీకు చేయవలసిన కార్యాన్ని నేను చేస్తాను; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 19

किं तु युष्मदभिप्रेतं कर्म लोके सुदारुणम् / शस्त्रसंग्रहणाच्छक्यं मयापि न तदन्यथा

కానీ మీకు అభిప్రేతమైన కార్యం లోకంలో అత్యంత కఠినమైనది. అది శస్త్రసంగ్రహం ద్వారానే సాధ్యం; నాకూ దానికి భిన్నమైన మార్గం లేదు.

Verse 20

दत्तसर्वाभयो ऽहं वै न्यस्तशस्त्रः शमान्वितः / तपः समास्थितश्चर्तु प्रागेव पितृ शासनात्

నేను అందరికీ అభయం ఇచ్చాను, శస్త్రాలను విడిచిపెట్టాను, శమంతో సంయమించాను. తండ్రి ఆజ్ఞచేత నేను ముందే తపస్సులో స్థిరపడ్డాను.

Verse 21

न जातु शस्त्रग्रहणं करिष्यामीत्यहं पुरा / प्रतिश्रुत्य सतां मध्ये तपः कर्त्तुमिहानघाः

హే అనఘులారా, నేను పూర్వమే సత్పురుషుల మధ్య ‘నేను ఎప్పుడూ శస్త్రం పట్టను; ఇక్కడ తపస్సే చేస్తాను’ అని ప్రతిజ్ఞ చేశాను.

Verse 22

शस्त्रग्रहणसाध्यत्वाद्युष्मदीप्सितवस्तुनः / किङ्कर्त्तव्यं मयात्रेति मम डोलायते मनः

మీరు కోరినది శస్త్రగ్రహణంతోనే సాధ్యమవుతుంది; అందువల్ల ఇక్కడ నేను ఏమి చేయాలి అనే సందేహంతో నా మనస్సు ఊగుతోంది.

Verse 23

शुष्क उपाच / सतां संरक्षणार्थाय शस्त्रसंग्रहणं तु यत् / तन्नच्यावयते सत्यद्यथोक्तं ब्रह्मणा पुरा

శుష్కుడు పలికెను—సత్పురుషుల రక్షణార్థం చేసే శస్త్రసంగ్రహం సత్యం నుండి చలించదు; పూర్వం బ్రహ్మ చెప్పినట్లే.

Verse 24

तस्मादस्मद्धितार्थाय भवता ग्राह्यमायुधम् / धर्म एव महांस्तेन चरितस्ते भविष्यति

కాబట్టి మా హితార్థంగా మీరు ఈ ఆయుధాన్ని స్వీకరించండి; దానివలన మీచేత మహత్తర ధర్మాచరణం జరుగును.

Verse 25

जैमिनिरुवाच एवं संप्रार्थ्यमानस्तु मुनिभिर्भृगुपुङ्गवः / तमनुद्रुत्य मेधावी धर्ममुद्दिश्य केवलम्

జైమిని పలికెను—ఈ విధంగా మునులచే ప్రార్థింపబడిన భృగుశ్రేష్ఠుడు, మేధావి, కేవలం ధర్మాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని అతనిని అనుసరించాడు.

Verse 26

स तैः सह मुनिश्रेष्ठो दिशं दक्षिणपश्चिमाम् / समुद्दिश्य चचौ राजन्द्रष्टुकामः सरित्पतिम्

ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు వారితో కలిసి దక్షిణ-పశ్చిమ దిశను లక్ష్యంగా చేసుకొని, నదులాధిపతిని దర్శించాలనే కోరికతో ప్రయాణించాడు.

Verse 27

स सह्यमचलश्रेष्ठमवतीर्य भृगूद्वहः / तत्परं सरितां पत्युस्तीरं प्राप महामनाः

భృగువంశోత్తముడు మహామనస్సు సహ్యపర్వతశ్రేష్ఠం నుండి దిగివచ్చి, తక్షణమే నదులాధిపతి తీరాన్ని చేరాడు.

Verse 28

स ददर्श महाभागः परितो मारुताकुलम् / आकरं सर्वरत्नानां पूर्यमाणमनारतम्

ఆ మహాభాగుడు చుట్టూ గాలులతో కలకలమై ఉన్న, సమస్త రత్నాల గనిని నిరంతరం నిండుతూ ఉండటాన్ని చూచెను.

Verse 29

अपरिज्ञेयगांभीर्यं महातामिव मानसम् / दुष्पारपारं सर्वस्य विविधग्रहसंहतिम्

అది అపరిజ్ఞేయమైన గాంభీర్యముతో, మహాత్ముల మనస్సువలె; సమస్తులకు దుష్పారమైన అపారమై, నానావిధ గ్రహసంఘటితమై ఉన్నది.

Verse 30

अप्रधृष्य तमं लोके धातारमिव केवलम् / आत्मानमिव चात्मत्वे न्यक्कृताखिलमुद्धतम्

అది లోకంలో అప్రధృష్యమైన మహత్తమం, ఏకైక ధాతవలె; ఆత్మత్వంలో ఆత్మవలె, సమస్త ఉద్ధతతను అణచివేసినది.

Verse 31

आश्रयं सर्वसत्त्वानामापगानां च पार्थिवः / अत्यर्थचपलोत्तुगतरङ्गशतमालिनम्

హే పార్థివా! అది సమస్త సత్త్వాలకు, నదులకు ఆశ్రయము; అత్యంత చపలమై, ఎత్తుగా లేచే వందల తరంగమాలలతో అలంకృతము.

Verse 32

उपान्तोपलसंघातकुहरान्तरसंश्रयात् / विशीर्यमाणलहरीशतफेनौघसोभितम्

తీరంలోని రాళ్ల గుంపుల గుహాంతరాలలో ఆశ్రయముచేత, చెదిరిపోతున్న వందల అలల నురుగు ప్రవాహాలతో అది శోభిల్లింది.

Verse 33

गंभीरघोषं जलधिं पश्यन्मुनिगणैः सह / संसेव्यमानस्तरलैर्लहरीकणशीतलैः

మునిగణాలతో కలిసి గంభీరనాదముగల జలధిని చూస్తూ, చపలమైన అలకణాల శీతలతచే సేవింపబడెను.

Verse 34

मुहूर्त्तमिव राजेन्द्र तीरेनदनदीपतेः / विशश्रमे महाबाहुर्द्रष्टुकामः प्रचेतसम्

హే రాజేంద్రా! నదీాధిపతి తీరమున మహాబాహు రాముడు ప్రచేతసుడు (వరుణుడు) దర్శనముచేయాలని కోరుకొని క్షణమాత్రం విశ్రాంతి పొందెను।

Verse 35

ततो रामः समुत्थाय दक्षिणाभिमुखः स्थितः / मेघगंभिरया वाचा वरुणं वाक्यमब्रवीत्

అప్పుడు రాముడు లేచి దక్షిణాభిముఖంగా నిలిచి, మేఘగంభీరమైన వాణితో వరుణునితో ఈ మాటలు పలికెను।

Verse 36

अहं मुनिगणैः सार्द्धमागतस्त्वद्दिदृक्षया / तस्मात्स्वरूपधृङ्मह्यं प्रचेतो देहि दर्शनम्

నేను మునిగణములతో కలిసి నిన్ను దర్శించాలనే కోరికతో వచ్చితిని; కనుక హే ప్రచేతసా! స్వరూపధారిగా నాకు దర్శనమివ్వు।

Verse 37

इति श्रुत्वापि तद्वाक्यं वरुणो यादसां पतिः / न चचाल निजस्थानान्नृप धीरतरस्त्वयम्

హే నృపా! ఆ మాటలు విన్నప్పటికీ జలచరాధిపతి వరుణుడు తన స్థానమునుండి కదలలేదు; అతడు నీకన్నా మరింత ధీరుడు.

Verse 38

पुनः पुनश्च रामेण समाहूतो ऽपि तोयराट् / न ददौ दर्शनं तस्मै प्रतिवाच्यं च नाभ्यधात्

రాముడు పునఃపునః పిలిచినప్పటికీ జలరాజు వరుణుడు అతనికి దర్శనమివ్వలేదు; ప్రత్యుత్తరమూ పలకలేదు।

Verse 39

अलङ्घनीयं तद्वाक्यं वरुणेनावधीरितम् / अत्यन्तमिति कार्यार्थी विदुषा समुपेक्षितम्

వరుణుడు పలికిన ఆ వాక్యం అతిక్రమించరానిది; అయినా అది అవమానింపబడింది. ‘అత్యంతం’ అని భావించి కార్యసిద్ధి కోరిన పండితుడుకూడా దానిని ఉపేక్షించాడు.

Verse 40

ततः प्रचेतसा वाक्यं मन्यमानो ऽवधीरितम् / चुकोप तमभिप्रेक्ष्य रामः शस्त्रभृतां वरः

అప్పుడు ప్రచేతసుడు (వరుణుడు) పలికిన మాట అవమానించబడిందని భావించి, అతనిని చూచిన వెంటనే శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు కోపించాడు.

Verse 41

संक्षुब्धसागराकारः स तदा स्वबलाश्रयात् / निस्तोयमर्णवं कर्तुमियेष रुषितो भृशम्

అప్పుడు అతడు క్షుభిత సముద్రంలా అయ్యాడు; తన బలాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని తీవ్రంగా కోపించి సముద్రాన్ని నీరు లేనిదిగా చేయాలని సంకల్పించాడు.

Verse 42

ततो जलमुपस्पृश्य समीपे विजयं धनुः / ततः प्रणम्य मनसा शर्वं रामो महाद्धनुः

తర్వాత జలాన్ని స్పృశించి సమీపంలో ఉన్న ‘విజయ’ ధనుస్సును తీసుకున్నాడు; ఆపై మహాధనుర్ధరుడైన రాముడు మనసులో శర్వుడు (శివుడు)కు నమస్కరించాడు.

Verse 43

गृहीत्वारोपयामास क्रोधसंरक्तलोचनः / अभिमृश्य धनुःश्रेष्ठं सगुणं भृगुसत्तमः

కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో భృగువంశశ్రేష్ఠుడు (రాముడు) దానిని పట్టుకొని ఎక్కించాడు; ధనుస్సులలో శ్రేష్ఠమైన దానిని తడిమి, దానికి తాడు (ప్రత్యంచ)ను అమర్చాడు.

Verse 44

पश्यतां सर्वभूतानां ज्याघोषमकरोत्तदा / ज्याघोषः शुश्रुवे तस्य दिविस्पृगतिनिष्ठुरः

సర్వభూతాలు చూస్తుండగా అతడు అప్పుడే ధనుర్జ్యా ఘోషను కలిగించాడు. అతని ఆ కఠిన జ్యాఘోషం ఆకాశాన్ని తాకుతూ వినబడింది.

Verse 45

चचाल निखिलायेन सप्तद्वीपार्मवा मही / ततः सरभसं रामश्चापे कालानलोपमम्

సప్తద్వీపాలు సముద్రాలతో కూడిన సమస్త భూమి ఒక్కసారిగా కంపించింది. అప్పుడు రాముడు వేగంగా తన ధనుస్సును కాలాగ్నివలె భయంకరంగా చేసుకున్నాడు.

Verse 46

सुवर्मपुङ्खं विशिखं संदधे शरसत्तमम् / तस्मिन्नस्त्रं महाघोरं भार्गवं वह्निदैवतम्

సువర్ణ పుంఖములతో, తీక్ష్ణాగ్రముతో ఉన్న శ్రేష్ఠ బాణాన్ని అతడు సంధించాడు. ఆ బాణంపై అగ్నిదేవాధిష్ఠితమైన భయంకరమైన భార్గవాస్త్రాన్ని స్థాపించాడు.

Verse 47

युयोज भृगुशार्दूलः समन्त्राभ्यासमोक्षणम् / ततश्चचाल वसुधा सशैलवनकानना

భృగుశార్దూలుడు మంత్రాభ్యాసంతో కూడిన దాని ప్రయోగం, విమోచనాన్ని యోజించాడు. అప్పుడు పర్వతాలు, వనాలు, అరణ్యాలతో కూడిన భూమి కంపించింది.

Verse 48

प्रक्षोभं परमं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः / संधितास्त्रं भृगुश्रेष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनम्

దేవులు, అసురులు, మహోరగులు పరమ కలవరానికి లోనయ్యారు. భృగుశ్రేష్ఠుడు సంధించిన అస్త్రాన్ని చూసి, అతని కన్నులు క్రోధంతో ఎర్రబడినవి.

Verse 49

दृष्ट्वा संभ्रान्तमनसो बभूवुः सचराचराः / सदिग्दाहभ्रपटलैरभवन्संवृता दिशः

ఆ దృశ్యాన్ని చూచి చరాచర సమస్త జీవులు భయంతో కలవరపడ్డారు. దిక్కుల దహనమువంటి పొగమేఘపు తెరలతో అన్ని దిశలు కప్పబడ్డాయి.

Verse 50

ववुश्च परुषा वाता रजोव्याप्ता महारवाः / मन्दरश्मिरशीतांशुरभूतसंरक्तमण्डलः

కఠినమైన గాలులు వీచాయి; ధూళితో నిండిన భయంకర గర్జనలు వినిపించాయి. మృదుకిరణాల చంద్రుడు కూడా రక్తవర్ణ మండలంతో కనిపించాడు.

Verse 51

सोल्कापाताशनिर्वृष्टिर्बभूव रुधिरोदका / किमेतदिति संभ्रान्ता धूमोद्गारातिभीषणम्

ఉల్కాపాతం, వజ్రపాతం వర్షంలా కురిసింది; నీరు కూడా రక్తంలా మారింది. ‘ఇది ఏమిటి?’ అని అందరూ కలవరపడ్డారు; పొగ ఉద్గారం అత్యంత భయంకరంగా ఉంది.

Verse 52

अधिरोपितदिव्यास्त्रं प्रचकर्ष महाशरम् / धनुर्विकर्षमाणं तं स्फुरज्ज्वालाग्रसायकम्

దివ్యాస్త్రంతో అధిరోహితమైన మహాశరాన్ని అతడు లాగాడు. ధనుస్సు తీయుచూ జ్వాలాగ్ర బాణం మెరుస్తూ కనిపించింది.

Verse 53

ददृशुर्मुनयो रामं कल्पान्तानलसन्निभम् / आकर्णाकृष्टकोदण्डमण्डलाभ्यं तरस्थितम्

మునులు రాముణ్ని కల్పాంత అగ్నివలె ప్రకాశమానంగా చూశారు. ఆయన కోదండాన్ని చెవివరకు లాగి, మహావేగంతో స్థిరంగా నిలిచాడు.

Verse 54

तस्य प्रतिभयाकारं दुष्प्रापमभवद्वपुः / विकृष्टधनुषस्तस्य रूपमुग्रं रवेरिव

అతని దేహం భయంకరాకారమై, దుర్లభంగా మారింది. ధనుస్సు లాగిన అతని రూపం సూర్యునివలె ఉగ్రంగా కనిపించింది.

Verse 55

कल्पान्ते ऽभ्युदितस्येव मण्डलं परिवेषितम् / कल्पान्ताग्नसमज्वालाभीषणं स्फुरतो वपुः

కల్పాంతంలో ఉదయించిన సూర్యుని వలె పరివేషంతో కూడిన మండలంలా కనిపించింది. అతని మెరుస్తున్న దేహం ప్రళయాగ్ని జ్వాలలవలె భీషణంగా ఉంది.

Verse 56

तस्यालक्ष्यत चक्रम्य हरेरिव च मण्डलम् / स्फुरत्क्रोधानलज्वालापरीतस्यातिरौद्रताम्

అతని చుట్టూ హరియైన విష్ణువు చక్ర మండలంలా ఒక వలయం కనిపించింది. క్రోధాగ్ని జ్వాలలతో ఆవరించబడిన అతని అత్యంత రౌద్రత వెల్లడైంది.

Verse 57

अवाप विष्णोः स तदा नरसिंहाकृतेरिव / वपुर्विकृष्टचापस्य भृकुटीकुटिलाननम्

అప్పుడు అతడు విష్ణువు నరసింహాకృతివలె దేహాన్ని పొందాడు. ధనుస్సు లాగిన అతని ముఖం భ్రుకుటి వంకరగా, భయంకరంగా మారింది.

Verse 58

रामस्याभूद्भवस्येव दिधक्षोस्त्रिपुरं पुरा / जाज्वल्यमानवपुषं तं दृष्ट्वा सहसा भयात्

రాముని రూపం, పూర్వం త్రిపురాన్ని దహించేందుకు సిద్ధమైన భవుడు (శివుడు) వలె అయింది. జ్వలించే దేహంతో ఉన్న అతనిని చూసి అందరూ అకస్మాత్తుగా భయపడ్డారు.

Verse 59

प्रसीद जय रामेति तुष्टुवुर्मुनयो ऽखिलाः / ततो ऽस्त्राग्निस्फुरद्धूमपटलैः शकलीकृतम्

“ప్రసీద, జయ రామ” అని సమస్త మునులు స్తుతించారు. ఆపై అస్త్రాగ్ని మెరుపులతో కూడిన ధూమపటలాలు అన్నిటినీ చిదిమి వేసాయి.

Verse 60

बभूव च्छन्नमंभोधेरन्तः पुरमशैषतः / ज्वलदस्त्रानलज्वालाप रितापपराहतः

సముద్రాంతర్గతమైన నగరం పూర్తిగా ఆవరించబడింది. మండుతున్న అస్త్రాగ్ని జ్వాలల తాపంతో అది తీవ్రంగా బాధపడింది.

Verse 61

अत्यरिच्यत संभ्रान्तसलिलौघ उदन्वतः / तिमिङ्गिलतिमिग्राहनक्रमत्स्याहिकच्छपाः

సముద్రంలోని కలవరిత జలప్రవాహం అతిగా పెరిగింది. తిమింగిలాలు, తిమిగ్రాహాలు, మకరాలు, చేపలు, సర్పాలు, తాబేళ్లు అల్లకల్లోలమయ్యాయి.

Verse 62

प्रजग्मुः परमामार्त्तिं प्राणिनः सलिलेशयाः / उत्पतन्निपतत्ताम्यन्नानासत्त्वोद्धतोर्मिभिः

జలంలో నివసించే ప్రాణులు పరమ వేదనకు లోనయ్యారు. అనేక సత్త్వాలతో ఉద్ధతమైన అలల వల్ల వారు ఎగిరిపడి, పడిపోతూ, అలసి వ్యాకులమయ్యారు.

Verse 63

प्रक्षोभं भृशमंभोधिः सहसा समुपागमत् / त्रासरासं च विपुलमंभसा प्लवता सह

సముద్రం అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన కలకలానికి లోనైంది. ప్రవహించే జలంతో పాటు భయం మరియు కోలాహలం విపరీతంగా పెరిగాయి.

Verse 64

उद्वेलतामितस्तप्ताः सलिलान्तरचारिणः / ततस्तस्माच्छराज्ज्वालाः फूत्कृताशेष भीषणाः

అటూ ఇటూ ఉప్పొంగుతున్న జలంలో సంచరించే జీవులు దహనతాపంతో క్షోభించాయి. అప్పుడు ఆ శరమునుండి ఫూత్కారంతో అత్యంత భయంకరమైన జ్వాలలు ఉద్భవించాయి.

Verse 65

निरूपितमिव व्यक्तं निश्चेरुः सर्वतो दिशम् / ततः प्रचण्डपवनैः सर्वतः परिवर्त्तितम्

ఆ జ్వాలలు స్పష్టంగా దర్శనమయ్యేలా అన్ని దిశలకూ వ్యాపించాయి. ఆపై ఉగ్ర గాలులు దానిని అన్ని వైపులా తిప్పి కలవరపెట్టాయి.

Verse 66

अग्निज्वालामयं रक्तवितानाभमलक्ष्यत / प्रलयाब्धेरिवात्यर्थमस्त्राग्निव्याकुलांभसः

అస్త్రాగ్నితో కలవరపడిన జలరాశి, ప్రళయసముద్రమువలె అత్యంత భయంకరంగా—ఎర్రని విటానంలా, అగ్నిజ్వాలలతో నిండినదిగా కనిపించింది.

Verse 67

समुद्रिक्ततया तस्य तरङ्गास्तीरमभ्ययुः / अस्त्राग्निविद्धाकुलितजलघोषेण भूयसा

దాని ఉగ్ర ఉప్పొంగుదలవల్ల అలలు తీరం వైపు దూసుకొచ్చాయి. అస్త్రాగ్నితో గాయపడిన జలగర్జన మరింతగా ఘోరమైంది.

Verse 68

ककुभो बधिरीकुवन्नलक्ष्यत पयोनिधिः / परितो ऽस्त्रानलज्वालापरिवीतजलाविलः

చుట్టూ అస్త్రాగ్నిజ్వాలలతో ఆవరించబడి, జలకలవరంతో మసకబారిన ఆ పయోనిధి దిశలను బధిరం చేస్తూ కనిపించింది.

Verse 69

जगाम परमामार्त्तिं सह्यः सद्यस्तदाश्रयः / आकर्णाकृष्टकोदण्डं दृष्ट्वा रामं पयोनिधिः

సహ్యపర్వతాశ్రయమైన సముద్రుడు, చెవివరకు లాగిన కోదండధారి శ్రీరాముని చూచి వెంటనే పరమ వ్యాకులతకు లోనయ్యాడు।

Verse 70

विषादमगमत्तीव्रं यमं दृष्ट्वेव पातकी / भयकंपितसर्वाङ्गस्ततो नदनदीपतिः

పాపి యముని చూచినట్లే తీవ్రమైన విషాదానికి లోనై, నదనదీపతి సముద్రుడు భయంతో సర్వాంగమూ కంపించెను।

Verse 71

विहाय सहजं धैर्यं भीरुत्वं समुपागमत् / ततः स्वरूपमास्थाय सर्वाभरणभूषितः

సహజ ధైర్యాన్ని విడిచి భీరుత్వాన్ని పొందెను; ఆపై తన స్వరూపాన్ని ధరించి సమస్త ఆభరణాలతో అలంకరించబడెను।

Verse 72

उत्तीर्यमाणः स्वजलं वरुणः प्रत्यदृश्यत / कृताञ्जलिः सार्वहस्तः प्रचेता भार्गवान्तिकम्

తన జలములోనుండి పైకి ఉద్భవిస్తూ వరుణుడు ప్రత్యక్షమయ్యెను; కృతాంజలిగా, అన్ని చేతులతో నమస్కరిస్తూ ప్రచేతా (వరుణుడు) భార్గవుని సమీపానికి వచ్చెను।

Verse 73

त्वरयाभ्यायायौ शीघ्रसायकाद्भीतभीतवत् / अभ्येत्याकृष्टधनुषः स तस्य चरणाब्जयोः

వేగబాణాల భయంతో భీతభీతుడై అతడు త్వరగా పరుగెత్తి వచ్చెను; ధనుస్సు లాగి ఉన్న శ్రీరాముని సమీపానికి చేరి ఆయన పాదపద్మాలపై పడి నమస్కరించెను।

Verse 74

अब्रवीच्च भृशं भीतः संभ्रमाकुलिताक्षरम् / रक्ष मां भृगुशार्दूल कृपया शरणागतम्

అతడు తీవ్రంగా భయపడి, తడబడే అక్షరాలతో ఇలా అన్నాడు— “ఓ భృగుశార్దూలా! కృపచేసి నన్ను రక్షించు; నేను శరణాగతుడను.”

Verse 75

अपराधमिमं राम मया कृतमजानता / स्थितो ऽस्मि तव निर्देशेशाधि किं करवाणि वै

“ఓ రామా! తెలియక నేను ఈ అపరాధం చేశాను. నీ ఆజ్ఞకు లోబడి నిలిచియున్నాను; ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయాలి?”