Shloka 30
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
अप्रधृष्य तमं लोके धातारमिव केवलम् / आत्मानमिव चात्मत्वे न्यक्कृताखिलमुद्धतम्
Transliteration
apradhṛṣya tamaṃ loke dhātāramiva kevalam / ātmānamiva cātmatve nyakkṛtākhilamuddhatam
Translation
అది లోకంలో అప్రధృష్యమైన మహత్తమం, ఏకైక ధాతవలె; ఆత్మత్వంలో ఆత్మవలె, సమస్త ఉద్ధతతను అణచివేసినది.
Word by Word
अप्रधृष्यम्unassailable
अप्रधृष्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ-प्र-धृष्य (कृदन्त; धृष् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; भूतकृदन्त (यत्-प्रत्यय), ‘अजय्यम्/अधर्षणीयम्’ अर्थे
तमम्darkness
तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन
धातारम्the creator/sustainer (Dhātṛ)
धातारम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन
इवlike
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
केवलम्alone; solely
केवलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; विशेषण
आत्मानम्the self
आत्मानम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन
इवlike
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आत्मत्वेin selfhood; in the state of being the self
आत्मत्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआत्मत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन
न्यक्कृत-अखिलम्having humbled all (others)
न्यक्कृत-अखिलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootन्यक् (उपसर्ग/अव्यय) + कृत (कृ धातु, कृदन्त) + अखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; ‘न्यक्कृत’ = क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; ‘अखिल’ विशेषण
उद्धतम्arrogant; exalted
उद्धतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्धत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; विशेषण