Shloka 54
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
तस्य प्रतिभयाकारं दुष्प्रापमभवद्वपुः / विकृष्टधनुषस्तस्य रूपमुग्रं रवेरिव
Transliteration
tasya pratibhayākāraṃ duṣprāpamabhavadvapuḥ / vikṛṣṭadhanuṣastasya rūpamugraṃ raveriva
Translation
అతని దేహం భయంకరాకారమై, దుర్లభంగా మారింది. ధనుస్సు లాగిన అతని రూపం సూర్యునివలె ఉగ్రంగా కనిపించింది.
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)
प्रतिभयाकारम्having a terrifying form
प्रतिभयाकारम्:
कर्म-विशेषण (object-qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रतिभय-आकार (प्रातिपदिक; components: प्रतिभय + आकार)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
दुष्प्रापम्hard to attain/approach
दुष्प्रापम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootदुष्-प्राप्य (प्रातिपदिक; दुष् + प्राप्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
वपुःbody, form
वपुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विकृष्टधनुषःof (him) whose bow was drawn
विकृष्टधनुषः:
सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootविकृष्ट-धनुस् (प्रातिपदिक; components: विकृष्ट + धनुस्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (of the one with drawn bow)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
रूपम्form, appearance
रूपम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; here प्रथमा as subject of implied 'was'
उग्रम्fierce, terrible
उग्रम्:
कर्ता-विशेषण (subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
रवेःof the sun
रवेः:
उपमान-सम्बन्ध (genitive with iva: 'of the sun')
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
इवlike, as if
इव:
उपमानसूचक (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)