Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 58
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
रामस्याभूद्भवस्येव दिधक्षोस्त्रिपुरं पुरा / जाज्वल्यमानवपुषं तं दृष्ट्वा सहसा भयात्
Transliteration
rāmasyābhūdbhavasyeva didhakṣostripuraṃ purā / jājvalyamānavapuṣaṃ taṃ dṛṣṭvā sahasā bhayāt
Translation
రాముని రూపం, పూర్వం త్రిపురాన్ని దహించేందుకు సిద్ధమైన భవుడు (శివుడు) వలె అయింది. జ్వలించే దేహంతో ఉన్న అతనిని చూసి అందరూ అకస్మాత్తుగా భయపడ్డారు.
Word by Word
रामस्यof Rama
रामस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अभूत्became, was
अभूत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भवस्यof Bhava (Shiva)
भवस्य:
उपमान-सम्बन्ध (genitive with iva)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक; शिव)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
इवlike
इव:
उपमानसूचक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
दिधक्षोःof (him) wishing to burn
दिधक्षोः:
सम्बन्ध (Genitive qualifier of Bhava)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) → दिधक्षु (कृदन्त-प्रातिपदिक, सन्-इच्छार्थक/Desiderative adjective)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; इच्छार्थक (desiderative: 'wishing to burn')
त्रिपुरम्Tripura (the three cities)
त्रिपुरम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि-पुर (प्रातिपदिक; components: त्रि + पुर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुराformerly, once
पुरा:
कालाधिकरण (temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: formerly)
जाज्वल्यमानवपुषम्having a blazing body
जाज्वल्यमानवपुषम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootजाज्वल्यमान-वपुस् (प्रातिपदिक; components: जाज्वल्यमान (कृदन्त, शानच्/Pres. pass. ptc. from ज्वल् with intensive nuance) + वपुस्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of taṃ)
तम्him
तम्:
कर्म (Object of dṛṣṭvā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वा/Absolutive)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): 'having seen'
सहसाsuddenly
सहसा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly)
भयात्from fear, out of fear
भयात्:
हेतु/अपादान (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन