Shloka 21
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
न जातु शस्त्रग्रहणं करिष्यामीत्यहं पुरा / प्रतिश्रुत्य सतां मध्ये तपः कर्त्तुमिहानघाः
Transliteration
na jātu śastragrahaṇaṃ kariṣyāmītyahaṃ purā / pratiśrutya satāṃ madhye tapaḥ karttumihānaghāḥ
Translation
హే అనఘులారా, నేను పూర్వమే సత్పురుషుల మధ్య ‘నేను ఎప్పుడూ శస్త్రం పట్టను; ఇక్కడ తపస్సే చేస్తాను’ అని ప్రతిజ్ఞ చేశాను.
Word by Word
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; negation
जातुever
जातु:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootजातु (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (ever/at any time)
शस्त्र-ग्रहणम्taking up weapons
शस्त्र-ग्रहणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + ग्रहण (प्रातिपदिक; from √ग्रह्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुष: 'taking up of weapons'
करिष्यामिI will do
करिष्यामि:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (formerly)
प्रतिश्रुत्यhaving promised
प्रतिश्रुत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having promised'
सताम्of the good (people)
सताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसत् (कृदन्त; √अस्, present participle used as noun 'good people')
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), 'to do'
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (here)
अनघाःO sinless ones
अनघाः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative function)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संबोधनार्थे/सम्बोधन-सदृश प्रयोग (addressing)