Opening the text

అథర్వణ రక్షణ–సమైక్య భావం: శత్రుత్వ కృత్యా/విషాన్ని తరిమివేసి, మణి (తాయితు) ప్రతిష్ఠ, పుష్టి–సంపద ప్రవాహాలు, స్కంభ–ప్రజాపతి విచారణ ద్వారా వ్యక్తి మరియు లోకవ్యవస్థను మళ్లీ స్థిరపరచడం. ఉపవిషయాలు: కృత్యా నివారణ, సపత్న (శత్రు) నాశన ప్రతికారాలు; పురుషుని (శరీరం–బ్రహ్మాండ సమానత్వం) శారీరక–కాస్మిక చికిత్స; ఓజస్, వర్చస్ కోసం మణి/తాయితు అభిషేకం; సర్ప–విష అపోత్రోపాయికాలు, విషనిరోధం; దక్షిణా తిరిగి రావడం, గోవులు, పాలు, మధుర జలాల ద్వారా పుష్టి–సంపద.
అథర్వవేదం 10.1 ఒక ప్రతిమంత్ర/కృత్యా-నివారణ సూక్తం. శత్రువులు ఉద్దేశపూర్వకంగా “చేసి, బిగించి” పంపిన హానికర కృత్యాను దాని మూలకేంద్రం నుంచే గుర్తించి బయటకు తరిమివేస్తుంది. బాధిత గృహాన్ని పక్కనష్టాల నుండి కాపాడుతూ, ఆ మంత్రబంధాన్ని బలంగా తిరగదోసి దాని మానవ కర్తపైనే మళ్లిస్తుంది. భవ–శర్వ (రుద్రుడు) మరియు దేవప్రేరిత “క్షిపణి” (దేవహేతి)—విద్యుత్తుగా రూపీకరించబడినది—దైవ ప్రతీకారానికి శిక్షాత్మకమైన, ఖచ్చితమైన సాధనాలుగా ఆహ్వానించబడతాయి.
AV 10.2 ఒక శరీర-బ్రహ్మాండాత్మక వైద్య-రక్షణ సూక్తం. ఇందులో మానవుడు (పురుషుడు) మంత్రబలంతో పునరుద్ధరించగల శరీర-కోస్మోసుగా చిత్రితమవుతాడు; అతని శిరస్సు, హృదయం, ప్రాణం, అంతర్గత “కోశాలు” స్థిరపరచబడతాయి. ఇది పావమానాన్ని అంతరంగ శుద్ధికర, సోమసదృశ ప్రవాహంగా ఆహ్వానించి, ప్రాణాన్ని పైకి లేపి దృఢంగా నిలిపే శక్తిగా వర్ణిస్తుంది; అలాగే బ్రహ్మన్/ఆత్మకేంద్రీత “యక్ష”ాన్ని అత్యంత లోతైన రక్షక శక్తిగా ఆశ్రయిస్తుంది. ఈ సూక్త బలం బలహీనమైన జీవకేంద్రాలను బంధించి/“కుట్టి” సమగ్రతను తిరిగి స్థాపించడం, జ్ఞానం మరియు శుద్ధి ద్వారా దీర్ఘాయుష్షు, బలాన్ని అధికృతం చేయడంలో ఉంది.
ఈ సూక్తం వరణవృక్షంతో చేసిన మణి (తాయితు)ను సాంద్రీకృతమైన “మంత్రశక్తి”గా ప్రతిష్ఠించి, సపత్నులను—ప్రతిద్వంద్వులు, శత్రుత్వ కుట్రకారులు, మాంత్రిక దాడిచేసేవారు—నలిపివేస్తుందని, ధరించినవారిని నిరృతి, భయం, మరియు మృత్యువు ఘాతు నుండి కంచెలా కాపాడుతుందని చెబుతుంది. వరుణుడు/వరణం ఇక్కడ నీతి-సార్వభౌమ రక్షకుడిగా మాత్రమే కాక, బంధించి నియంత్రించే శక్తిగా మణిలో స్థాపించబడతాడు; దాంతో అది రక్షా యొక్క చలన కోటగా మారుతుంది. ప్రత్యర్థి-నిగ్రహ శక్తితో పాటు, ఈ సూక్తం కీర్తి, యశస్సు, తేజస్సు, భూతి స్థిరపడేలా చేసి, రక్షణతో పాటు ప్రజాస్థానమూ పెరగేలా చేస్తుంది.
AV 10.4 ఒక భైషజ్య–అపోత్రోపాయక మంత్రం. ఇది సర్ప-శక్తి/సర్ప-ఏజెన్సీని తరిమివేసి, కదులుతున్న శత్రు బలంలా ఉన్న విషాన్ని నిర్వీర్యం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఇంద్రుడు, సమష్టి దేవగణం, వరుణుడు అనే రక్షక త్రయం—వ్యక్తీకృత ప్రతివిష శక్తులు మరియు “సర్పహంతక పాదచిహ్నాలు/మార్గాలు”తో కలిసి—సురక్షిత మార్గాన్ని ఏర్పరచి, ముప్పును ఆపి, విషాన్ని దాని ఆసనంలోనే నాశనం చేస్తుంది.
ఈ సూక్తసమూహం అథర్వణ పరంపరలోని సంపద–ప్రతిష్ఠా మంత్రసమాహారంగా పనిచేస్తుంది. ఇందులో దక్షిణా (యజ్ఞదానం, వ్యక్తిరూపంగా) సూర్యుని పరిభ్రమణంలా నమ్మదగిన వలయంలో యజమానుని వద్దకు మళ్లీ “తిరిగి రావాలి” అని ఆహ్వానించబడుతుంది. పౌష్టిక లక్ష్యమైన ధనం మరియు బ్రాహ్మవర్చస్సుతో పాటు, ప్రత్యర్థులను అణచివేసి నశింపజేసే బలమైన ధారలు కూడా ఉన్నాయి; విశ్వవ్యాప్త అడుగు/బహిష్కరణ ప్రతిమలతో, యజమాని వంశంపై తేజస్సు, ప్రాణశ్వాసం, ఆయుష్షును “చుట్టి ధరింపజేయడం” ద్వారా స్థిరపరచడం ఇందులో ప్రతిపాదితం.
AV 10.6 ఒక మణి-సూక్తం. రక్షక రత్నం/తాయిత్తును కట్టే సంస్కారాన్ని ప్రతిష్ఠించి, దానిని ధరించేవారి ఓజస్సు (ప్రాణబలం) మరియు వర్చస్సు (ప్రకాశమయ గౌరవం)ను కాపాడే జీవశక్తిగా భావిస్తుంది. సంపద, ఇంద్రియబలం (శ్రవణం, దృష్టి) పెంపుతో పాటు, ఇందులో అభిచారిక అంచు కూడా ఉంది: మంత్రశక్తి ప్రత్యర్థి యొక్క శత్రుత్వ ‘శిరస్త్వం’/అధికారాన్ని కూల్చి, ద్వేషాన్ని తిరిగి మళ్లిస్తుంది. చివరికి, మణి-శక్తిని గృహ్య అగ్నిహోత్రంతో అనుసంధానించి, అగ్ని స్వీకారంతో రక్షణ మరియు వృద్ధిని ముద్రిస్తుంది.
AV 10.7 స్కంభ (కాస్మిక ఆధారం) స్తోత్ర-సమూహానికి చెందింది. ఇందులో ప్రజాపతి మరియు లోకాలు ఏ గూఢమైన ఆధారంపై “స్థిరపరచబడ్డాయో” అనే విషయంపై రహస్య-శైలిలో విచారణ సాగుతుంది. ఒకే వరం కోరడం కాక, శ్రోతను బ్రాహ్మణిక అవగాహన వైపు నడిపిస్తుంది: స్కంభం—కనబడని ఆధారం, రక్షించబడిన “నిధి,” మరియు స్వర్గం, వాయువు/ప్రాణం, యజ్ఞోచ్ఛారణ-ధ్వని ఒకే క్రమంలో నిలిచేలా చేసే నియమక సూత్రం. దీని శక్తి ధ్యానాత్మకమూ స్థిరీకరణాత్మకమూ; సరైన జ్ఞానం (విద్య) మరియు పఠనం ద్వారా విశ్వ-క్రమాన్ని, అంతఃక్రమాన్ని దృఢపరుస్తుంది.
AV 10.8 బ్రహ్మోద్య శైలిలోని సృష్టి-విచారణ సూక్తం. ఇది గర్భం (గర్భ/బీజం) లో అంతర్భాగంగా కదిలే, దాగి ఉన్న ప్రజాపతిని అన్వేషిస్తూ—ఒకటైన తత్త్వం లోపల కనిపించకుండా ఉండగానే ఎలా అనేకమవుతుందో ప్రశ్నిస్తుంది. దీని శక్తి ఔషధాత్మకమైనది కాదు; జ్ఞానాన్ని స్థిరపరచేది. సమాజం బంధుత్వం, హోదా, జననం, సంపదల వెనుక ఉన్న ఏక అంతర్వాసి సృష్టికర్త దర్శనాన్ని పునరావృతంగా ఉచ్చరించి ఆచరించేలా చేసి, ఋతం (క్రమం) ను కర్మకాండాత్మకంగా స్థిరపరుస్తుంది.
AV 10.9 సంపద–పోషణకు సంబంధించిన స్తోత్రం. ఇది గోవును, పాలఉత్పత్తులను, తీపి/స్నిగ్ధ జలాలను జీవంతమైన సమృద్ధిగా పవిత్రీకరించి, యజమాని కోసం వాటిని ‘పిండివేయించి వెలికితీయాలి’ అని భావింపజేస్తుంది. గోవు శరీరాంగాలను మరియు కర్మలోని కార్యనిర్వాహకులను వరుసగా పేర్కొనడం ద్వారా పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె వంటి సమృద్ధమైన దిగుబడిని ప్రేరేపిస్తుంది; అలాగే అర్పణక్రియను రక్షించి, పోషణ స్థిరమైన ధనం మరియు బలంగా మారేలా చేస్తుంది.
ఈ సూక్తం వశా-గోవుపై హక్కు కోరుతున్నవాడి దావాను సమర్థిస్తుంది. యజ్ఞాన్ని ప్రాంతాలు, అవయవాలు, “శిరస్సు” కలిగిన విశ్వదేహంగా భావించే గూఢజ్ఞానాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని ఆ హక్కును స్థాపిస్తుంది. ఇంద్రుడు, ఆదిత్యులు, సాధ్యులు, వసువులు వంటి దివ్య పూర్వప్రసంగాలను స్మరింపజేసి, వశా పాలను దివ్యలోక పోషణగా ఉన్నతీకరిస్తుంది. ఇలా వివాదాస్పదమైన ఆచార వస్తువును ధర్మసమ్మతమైనదిగా మార్చి, సమృద్ధి, ప్రతిష్ఠ, మరియు పోషక శక్తికి ఆధారమైన మూలంగా ప్రతిపాదిస్తుంది.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.