Character · Ramcharitmanas
தசரதன் in the Ramcharitmanas
दशरथNamed in 114 verses
Speaks in 44 verses
In this book
- Named as
- Dasharatha, King Dasharatha, Dasharatha; Tulsidas as narrator, Dasharatha, within Tulsidas's narration, Dasharatha; Tulsidas, Dasharatha; general audience, Dasharatha, Tulsidas as narrator, Kaikeyi
- Places
- Ayodhya, இலங்கை நாடு
Key chapters
The chapters where தசரதன் matters most.
त्याग-दीक्षा का सोपान: जहाँ ‘राज्य’ (भोग-धर्म) का मोह टूटकर ‘वन’ (वैराग्य-धर्म) का द्वार खुलता है। अयोध्या काण्ड साधक को यह सिखाता है कि धर्म केवल शुभ-घटना नहीं, बल्कि पीड़ा में सत्य-पालन, वचन-रक्षा,
त्याग-दीक्षा का सोपान: राजधर्म, गृहधर्म और व्यक्तिगत आसक्ति का परित्याग करके ‘वन-मार्ग’ को ‘अंतर-मार्ग’ बनाना। इस काण्ड में राम का निष्कासन केवल कथा-घटना नहीं, साधक-चित्त का संस्कार है, जहाँ विरह, करुण
यह सोपान ‘विरह-योग’ का द्वार है: गृह-धर्म (राजधर्म/कुलधर्म) और वन-धर्म (त्याग/वैराग्य) के संधि-क्षण पर साधक का चित्त ‘आसक्ति’ से ‘समर्पण’ की सीढ़ी चढ़ता है। अयोध्या काण्ड में राम का वनगमन केवल ऐतिहासि
यह सोपान ‘धर्म-राज्य’ के द्वार पर ‘मोह-राज्य’ की परीक्षा है: जहाँ रामराज्य का उत्सव (सगुण-लीला) भीतर ही भीतर काम-क्रोध-कपट की आँधी से टकराता है। साधक के लिए यह चरण बताता है कि मुक्ति का मार्ग केवल बाह
यह सोपान ‘राजधर्म बनाम प्रेमधर्म’ के द्वंद्व को साधना-पथ में रूपान्तरित करता है: बाह्य अभिषेक (सामाजिक-राजकीय प्रतिष्ठा) से भीतर के अभिषेक (त्याग, समत्व, आज्ञापालन) की ओर चढ़ाई। अयोध्या, ‘अयोध्या’ (अ-य
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ से ‘भक्ति का समाज’ तक। बालकाण्ड में राम-नाम और राम-रूप का प्रथम स्थापन होता है; यहाँ विवाह-लीला ‘सगुण’ की साकार मधुरता के द्वारा जीव को ‘निरगुण’ सत्य की ओर उन्मुख करती है
यह सोपान ‘धर्म-संकट में भक्ति की परख’ है: राज-वैभव का द्वार खुलते ही त्याग का द्वार भी खुलता है। अयोध्या काण्ड में राम का ‘मर्यादा-पुरुषोत्तम’ रूप करुणा, धीरज, और पितृ-आज्ञा-पालन के द्वारा साधक को सिख
सोपान-प्रवेश: ‘मंगल-आरम्भ’ से ‘भक्ति-बीज’ तक। बालकाण्ड में राम-लीला का प्रथम दर्शन जीव के भीतर श्रद्धा (श्रवण-रुचि) जगाता है। यहाँ विवाह-उत्सव, अतिथि-सत्कार, गुरु-कृपा, दान और कुल-रीति, ये सब ‘धर्म-आचर
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘सगुण-साकार के सौंदर्य में चित्त-स्थापन’। बालकाण्ड मन को कथा-श्रवण योग्य बनाता है, नाम, रूप, गुण, लीला के माध्यम से चित्त की मलिनता घटाकर उसे मंगल-लग्न (अनुकूल काल) की
सोपान-प्रथम: ‘श्रद्धा का जन्म’ और ‘सम्बन्ध-स्थापन’ का द्वार। बालकाण्ड में भक्ति का अंकुर ‘सगुण-लीला’ के माध्यम से हृदय में उतरता है, गुरु, कुल, समाज, और विवाह-समारोह जैसे लोक-आधारों को ‘ईश्वर-सान्निध्य
Every verse that names தசரதன்
114 verses
- 1.2.33
அதிவும் புனிதமான அயோத்தியா நகருக்கு வணங்குகிறேன். கலியுகத்தின் கலங்களை அழிக்கும் சரயூ நதிக்கும் வணங்குகிறேன். நகரத்தின் ஆண்களுக்கும் பெண்களுக்கும் வணக்கம் செலுத்துகிறேன், அவர்கள் மீது இறைவனுக்கு சிறிதல்லாத அன்பு இருந்தது. சீதையைப்…
- 1.12.239
யாரை அறியாமல் பொய்யும் மெய்யெனத் தோன்றுமோ, அவரை, கயிற்றை அறியாமல் பாம்பென எண்ணுவது போல. யாரை அறிந்தால் இவ்வுலகம் மறையுமோ, அவரை, விழித்தபின் கனவின் மயக்கம் நீங்குவது போல. அந்த இராமரைப் பாலரூபத்தில் வணங்குகிறேன், அவரது நாமத்தை உச்சரித்தால்…
- 1.12.252
வேதங்களும் ஞானிகளும் இவ்வாறு புகழ்ந்து பாடுகின்றார், முனிவர்களும் யாரைத் தியானத்தில் நிலைநிறுத்துகின்றாரோ, அவ்விறைவனே பக்தர்களின் நன்மைக்காக தசரதனின் மகனாகவும் கோசல நாட்டின் அரசனாகவும் வந்தான்.
- 1.13.261
பகவான் அவர்களைக் கொன்றார், ஆனால் அவர்கள் முக்தி அடையவில்லை, ஏனெனில் மூன்று ஜென்மங்கள் எடுப்பர் என்ற பிராமணனின் வாக்கு நிறைவேற வேண்டியிருந்தது. ஒரு முறை, அவர்களின் நன்மைக்காக, தன் பக்தர்களிடம் அன்பு கொண்ட பகவான் உடல் தரித்தார். அங்கு…
- 1.19.391
முனிவர்களே, சித்தர்களே, தேவர்களின் தலைவர்களே, நீங்கள் அஞ்சாதீர்கள்; உங்களுக்காக நான் மனித உருவை மேற்கொள்வேன். என் அம்சங்களுடன் சூரிய வம்சத்தின் உத்தம வம்சாவளியில் மனித அவதாரம் எடுப்பேன். காசியபரும் அதிதியும் மகா தவம் செய்தனர், அவர்களுக்கு…
- 1.19.393
அனைத்து தேவர்களும் தத்தம் தத்தம் வாசஸ்தலங்களுக்குச் சென்றார்கள்; பூமியும் மனம் அமைதியுடன் ஓய்வெடுத்தது. பிரம்மா எந்தக் கட்டளையிட்டாரோ, அதை தேவர்கள் மகிழ்ச்சியுடன் ஏற்று ஒரு தாமதமும் செய்யவில்லை. அவர்கள் பூமியில் வனவாசிகளின் உருவை…
- 1.20.403
குழந்தையின் அழுகையை, மிகவும் அன்பான அந்தக் குரலைக் கேட்டு, எல்லா ராணிகளும் குழப்பத்துடன் விரைந்து வந்தனர். தாசிகள் மகிழ்ச்சியுடன் இங்கும் அங்கும் ஓடினர், நகரத்தின் அனைத்து மக்களும் ஆனந்தத்தில் மூழ்கினர். தசரதன் தன் செவிகளால் புத்திரன்…
- 1.21.423
ஹரி பலவிதமான பாலலீலைகளைச் செய்தார், தாசர்களுக்கு மிகுந்த ஆனந்தத்தைக் கொடுத்தார். சிறிது காலம் கடந்தது, சகோதரர்கள் அனைவரும் வளர்ந்தனர், உறவினர்களுக்கு இன்பம் தருவோராய். குரு வந்து சூடாகரணம் செய்தார், பிராமணர்கள் பின்னர் பல தக்ஷிணைகளைப்…
- 1.21.438
மிகவும் விரும்பத்தகாத சொற்களைக் கேட்டு, மன்னன் இதயம் நடுங்கினான், அவன் முகத்தின் ஒளி மங்கியது. "என் முதுமையில் நான்கு புத்திரர்களைப் பெற்றேன். பிராமணரே, நீங்கள் சிந்தியாமல் பேசினீர்." "நிலம், பசுக்கள், செல்வம், கருவூலம் ஆகியவற்றைக்…
- 1.22.452
சொல்லுங்கள் என் தலைவரே, இந்த இரு அழகிய பிள்ளைகள் யார்? முனிவர் குலத்தின் திலகமா, அல்லது அரசர் குலத்தின் காவலரா? வேதங்கள் இதுவல்ல, இதுவல்ல என்று பாடும் பரப்பிரம்மம், இரு வடிவம் தரித்து இங்கு வந்ததோ? என் மனம் இயற்கையாகவே வைராக்கியத்தின்…
- 1.23.462
சொல், தோழி, இந்த அழகைக் கண்டு மயங்காத உடல் தாங்கியவர் யார் இருக்கிறார்கள்? அவர்களில் ஒருவர் அன்புடன் மென்மையான குரலில் பேசினார்: "கேள், புத்திமதியான தோழி, நான் கேட்டதை." "இவ்விருவரும் தசரதரின் புதல்வர்கள், இளம் அன்னங்களைப் போன்ற அழகிய…
- 1.25.512
சீதையை ராமன் மணம் முடிவான், அரசர்களின் இறுமப்பை அகற்றிய பின். போர்க்களத்தின் வீரர்களான தசரதனின் மகன்களைப் போரில் யார் வெல்ல முடியும்?
- 1.27.560
பரசுராமரின் கோரமான வடிவத்தைக் கண்டு, எல்லா அரசர்களும் பயத்தால் கலங்கித் திகைத்து எழுந்தார்கள். தங்கள் தந்தையின் பெயருடன் தங்கள் பெயரைக் கூறிக்கொண்டு, அனைவரும் சாஷ்டாங்க பிரணாமம் செய்யலாயினர். தன் இயல்பான முறையில் யாரைப் பார்த்தாலும்…
- 1.29.596
தூதர்களை அயோத்தியா நகருக்கு அனுப்புங்கள்; அவர்கள் சென்று தசரத மன்னரை அழைத்து வரட்டும். அரசர் மகிழ்ச்சியடைந்து, "நன்று, கிருபையுள்ள ஐயா" என்று கூறி, அந்த நேரத்திலேயே தூதர்களை அழைத்து அனுப்பினார். பின்னர் அவர் அனைத்துப் பிரமுகர்களையும்…
- 1.30.602
தூதுவர்கள் இராமரின் புனித நகரை அடைந்தனர், அதன் அழகைக் கண்டு மகிழ்ந்தனர். அரசரின் வாயிலில் அவர்கள் தங்கள் வரவைத் தெரிவித்தனர், தசரத மன்னர் கேட்டு அவர்களை அழைத்து வரச் செய்தார். அவர்கள் வணங்கிக் கடிதத்தை அளித்தனர், மன்னர் மகிழ்ச்சியுடன்…
- 1.30.603
என் உயிரைப் போல அன்பான இரு சகோதரர்களும் நலமாக இருக்கிறார்களா? அவர்கள் எந்த நாட்டில் இருக்கிறார்கள் என்று சொல்லுங்கள் என்று பரதன் கேட்டான். அன்பு நிறைந்த அந்த வார்த்தைகளைக் கேட்டு, அரசன் மீண்டும் கடிதத்தைப் படித்தான்.
- 1.30.604
கடிதத்தைக் கேட்டதும் இரு சகோதரர்களும் ஆனந்தத்தில் பரவசமடைந்தனர்; அவர்களின் மிகுந்த அன்பு உடலில் அடங்கவில்லை. பரதனின் தூய அன்பைக் கண்டு, சபையோர் அனைவரும் விசேஷ ஆனந்தம் அடைந்தனர். பின்னர் அரசர் தூதர்களைத் தம் அருகே அமரச் செய்து, இனிமையான…
- 1.30.605
கேளுங்கள், மன்னர்களின் கிரீட மணியே, உம்மைப் போல் ஆசீர்வதிக்கப்பட்டவர் வேறு இல்லை. ராமனும் லக்ஷ்மணனும் உம்முடைய புத்திரர்கள், அவ்விருவரும் உலகம் முழுவதற்கும் அலங்காரம்.
- 1.30.606
உங்கள் புத்திரர்களை விசாரிப்பதற்குத் தகுதியில்லை; அவர்கள் மூன்று உலகங்களையும் ஒளிரச் செய்யும் மனிதரில் சிங்கங்கள். அவர்களின் புகழும் பிரதாபமும் முன்னே, சந்திரன் மங்கலாகவும் சூரியன் குளிராகவும் தோன்றுகின்றனர். அவர்களைப் பற்றி, ஐயா…
- 1.30.607
அங்கே, பெரிய அரசே, கேளு: ரகு வம்சத்தின் மணியான ராமர், யானை தாமரையின் தண்டை உடைப்பது போல், முயற்சியின்றி வில்லை உடைத்தார்.